Dr. Salih EROL
Dr. Salih  EROL
├çanakkale Deniz Sava┼člar─▒n─▒n Bursal─▒ Bir Kahraman─▒: M├╝stecib Onba┼č─▒
  • 18 Mart 2019 Pazartesi
  • +
  • -

├çanakkale Deniz Sava┼člar─▒n─▒n ba┼člad─▒─č─▒ tarih olan 18 Mart 1915ÔÇÖin ├╝zerinden y├╝z d├Ârt sene ge├žti.

┼×u an ├╝zerinde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z vatan─▒ ├çanakkale kahramanlar─▒na bor├žluyuz.

├çanakkale kahramanl─▒─č─▒ olmasayd─▒ bu halk kendine bir daha g├╝venip, Kurtulu┼č Sava┼č─▒ ba┼člat─▒r m─▒yd─▒?

Mustafa KemalÔÇÖin Milli M├╝cadeleÔÇÖnin ba┼č─▒na ge├žip, ├╝lkenin kurtar─▒c─▒s─▒ ve kurucusu olmas─▒ ├çanakkaleÔÇÖdeki ┼č├Âhretinin bir getirisi idi.

Hen├╝z ulus├ža ├žok detayl─▒ bilmiyoruz ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒..

Ge├žen sene 16 MartÔÇÖta Ankara Beypazar─▒ÔÇÖndan bir misafir kafilemiz gelmi┼čti BursaÔÇÖya. Ben onlar─▒ M├╝stecib Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n k├Ây├╝ne g├Ât├╝rd├╝m. Hi├ž biri daha ├Ânce duymam─▒┼čt─▒ bu unutulmu┼č ├çanakkale kahraman─▒n─▒.

B─▒rak─▒n Ankaradakileri, BursaÔÇÖda ve hatta memleketi Yeni┼čehirÔÇÖde M├╝stecib Onba┼č─▒ÔÇÖy─▒ tan─▒yan ka├ž ki┼či ├ž─▒kar?

Oysa deniz sava┼člar─▒n─▒n en ├Ânemli kahramanlar─▒ndan Seyyit Onba┼č─▒ÔÇÖya denk bir vatan evlad─▒d─▒r M├╝stecib Onba┼č─▒.

S─▒radan, kendi halinde ya┼čayan bir Anadolu k├Âyl├╝s├╝n├╝n devasa kahramanl─▒k ├Âyk├╝s├╝d├╝r M├╝stecib Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n ki..

┼×imdi bu yaz─▒m─▒zda onu biraz tan─▒tal─▒m!

N├╝fus kay─▒t ├Ârne─čine g├Âre BulgaristanÔÇÖ─▒n Tutrakan Kazas─▒nda ya┼čayan Necip Bey ve Kamile Han─▒mÔÇÖ─▒n 1 Temmuz 1891 tarihinde bir o─člu do─čmu┼čtur. ÔÇťFerhato─čullar─▒ÔÇŁ lakab─▒ ile bilinen ailesi dile─čine kavu┼čmu┼č olman─▒n sevinciyle yeni do─čan bu erkek ├žocu─ča ÔÇťM├╝stecibÔÇŁ ad─▒n─▒ vermi┼čtir. (Asl─▒ÔÇťM├╝stec├óbÔÇŁ olan ve dilimize Arap├žadan ge├žmi┼č olan bu kelime ÔÇťdile─či kabul olunmu┼čÔÇŁ anlam─▒na geliyor).

Ne var ki, on dokuzuncu y├╝zy─▒l─▒n son ├žeyre─činde BalkanlarÔÇÖda ve bilhassa BulgaristanÔÇÖda ya┼čamakta direnen her M├╝sl├╝man-T├╝rk ailesi gibi M├╝stecibÔÇÖin ailesi de b├╝y├╝k s─▒k─▒nt─▒lar ya┼čam─▒┼čt─▒r. M├╝sl├╝man-T├╝rkÔÇÖe tahamm├╝l etmeyen Bulgar idaresinin bask─▒lar─▒ dayan─▒lmayacak noktaya geldi─činde bir ├žok aile gibi bu aile de AnadoluÔÇÖya hicret ederler. En nihayetinde gelip yerle┼čtikleri yer Bulgaristan mac─▒rlar─▒n─▒n kurmu┼č olduklar─▒ Bursa-Yeni┼čehir- Orhaniye K├Ây├╝ÔÇÖd├╝r.

Her ne kadar TutrakanÔÇÖda do─čsa ├žocuklu─ču, gen├žli─či Bursa ÔÇô Yeni┼čehir – Orhaniye K├Ây├╝ÔÇÖnde ge├žer M├╝stecibÔÇÖin. Askerlik ├ža─č─▒na gelene kadar k├Ây├╝n├╝n ba─čl─▒ bulundu─ču Yeni┼čehir Kazas─▒n─▒n d─▒┼č─▒na ├ž─▒kmam─▒┼čt─▒r M├╝stecib.

1914 Y─▒l─▒ sonlar─▒nda Osmanl─▒ Devleti, I. D├╝nya Sava┼č─▒na s├╝r├╝klendi─činde M├╝stecib, kendi k├Ây├╝nde ziraatle u─čra┼čan yirmi ├╝├ž ya┼č─▒nda, yeni evlenmi┼č bir ├žift├ži olarak ya┼čamakta idi. Ancak ilan edilmi┼č olan cihad ve genel seferberlik binlerce Anadolu genci gibi onu da evinden-k├Ây├╝nden kald─▒r─▒p cephelere att─▒. S─▒radan bir nefer olarak orduya al─▒nan M├╝stecibÔÇÖin pay─▒na ├çanakkale d├╝┼čm├╝┼čt├╝.

Tarihin kaydetti─či en b├╝y├╝k deniz sava┼člar─▒ndan birisi olan ├çanakkale Deniz Muharebeleri 1915 y─▒l─▒n─▒n ilkbahar─▒ ile birlikte ba┼člad─▒─č─▒nda M├╝stecib adl─▒ hen├╝z ÔÇťisimsiz neferÔÇŁ ├çanakkaleÔÇÖde vatani g├Ârevine yeni ba┼člam─▒┼č ve top├žu birli─čine verilmi┼čti. 9. T├╝menin 9. Alay─▒nda bulunan Y├╝zba┼č─▒ R─▒za BeyÔÇÖin kumandas─▒ndaki top bataryas─▒nda kendisine g├Ârev verilmi┼čtir.

Ba┼člatt─▒klar─▒ b├╝y├╝k deniz harek├ót─▒ndan b├╝y├╝k hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒ ya┼čayan ve o me┼čhur so─čukkanl─▒l─▒klar─▒n─▒ kaybeden ─░ngilizler, di─čer m├╝ttefikleri ile birlikte karaya asker ├ž─▒kartt─▒ ve Nisan 1915ÔÇÖten itibaren d├╝nyan─▒n en kanl─▒ ├žat─▒┼čmas─▒ olan ├çanakkale Sava┼č─▒n─▒ ba┼člatt─▒. Yakla┼č─▒k bir y─▒l, Gelibolu gibi k├╝├ž├╝c├╝k bir alanda s├╝ren bu sava┼člar onlar i├žin ÔÇťdestans─▒ bir yenilgiÔÇŁ ; bizim i├žin de ÔÇťmukaddes bir zaferÔÇŁ ile sonu├žlanacakt─▒r

Deniz ve kara muharebelerinden istedikleri neticeyi alamayan ─░tilaf g├╝├žleri, bu kez denizalt─▒larla bo─čaz─▒ ge├žmeye ├žal─▒┼čt─▒lar. Nitekim ─░ngiliz denizalt─▒lar─▒ 1915 y─▒l─▒ i├žerisinde birka├ž kez bo─čaz─▒ ge├žmi┼č ve hatta ─░stanbul yak─▒nlar─▒na kadar gelerek MarmaraÔÇÖdaki donanmam─▒za ve k─▒y─▒ ┼čehirlerimize hasar vermi┼člerdi.

Frans─▒z Donanmas─▒ da ─░ngilizlerden geri kalmamak ad─▒na denizalt─▒lar─▒ ile bo─čaz─▒ ge├žmeye karar verdi. Bu karar─▒n ilk uygulamas─▒ olarak ÔÇťTurquoiseÔÇŁ ad─▒ verilen g├Ârkemli bir deniz alt─▒ ile Ekim 1915ÔÇÖte bo─čaz─▒n ├Ânlerine geldiler. Bu Frans─▒zlar i├žin ilk heyecan verici bo─čaz─▒ ge├žme deneyimi olacakt─▒.

30 Ekim 1915ÔÇÖi 31 EkimÔÇÖe ba─člayan gece sabaha kar┼č─▒ Frans─▒z Denizalt─▒s─▒ Turquoise Bo─čaz─▒ derinden ge├žmeye ba┼člad─▒─č─▒nda M├╝stecib, d├Ârt top bataryas─▒ndan ├žal─▒┼č─▒r vaziyetteki tek bataryada n├Âbet tutmakta idi.

O sabah kaba ku┼člukta (bu tabir aynen kendisinindir) ald─▒─č─▒ emre g├Âre ufku d├╝rb├╝nle tararken denizin ├╝zerinde ├Ârde─če benzer bir cismin hareket etti─čini ve gittik├že b├╝y├╝yerek yakla┼čt─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝. Soba borusuna da benzeyen bu cismin ucunda denizalt─▒ periskopu bulundu─čunu fark etti. Bu pek m├╝him bir vaziyetti. Durumu derhal aste─čmene bildirmek laz─▒md─▒. Fakat aste─čmenin bulundu─ču yer uzakt─▒. Cevap gelinceye kadar yirmi dakika ge├žebilirdi. Bu zaman zarf─▒nda da denizalt─▒ ├žoktan kaybolup giderdi. Onba┼č─▒ derhal karar─▒n─▒ verdi. Kendi kendine hareket edecekti!

Hemen topun namlusunu d├╝┼čman periskobuna do─čru ├ževirdi. Ni┼čangah─▒ 110 metreye tanzim etti ve teti─či ├žekti.

Bu isabetli at─▒┼člar denizalt─▒n─▒n hem esas, hem de yedek periskopunu par├ža par├ža etmi┼č, Turquoise suyun y├╝z├╝ne ├ž─▒karak teslim bayra─č─▒n─▒ ├žekmeye mecbur kalm─▒┼čt─▒. Denizalt─▒n─▒n yirmi sekiz m├╝rettebat─▒ ve komutan─▒ esir al─▒narak denizalt─▒ sahile ├žekildi.

─░┼čte bu b├╝y├╝k olay hemen en ├╝st d├╝zeydeki komutan olan Limon Von SandersÔÇÖe ve Genelkurmay ba┼čkan─▒ Enver Pa┼čaÔÇÖya bildirildi. ─░simsiz bir nefer olan M├╝stecib, b├╝y├╝k bir kahramana d├Ân├╝┼čt├╝. D├Ânemin en ├Ânemli yay─▒n organ─▒ olan Harb Mecmuas─▒ ile Servet-i F├╝nun Dergisi olay─▒ foto─črafl─▒ haber olarak b├╝t├╝n d├╝nyaya ilan ettiler.

Olay─▒n kahraman─▒ olan M├╝stecibÔÇÖe Enver ve Sanders Pa┼čalar─▒n haz─▒r bulundu─ču askeri t├Ârende onba┼č─▒l─▒k r├╝tbesi ve de─čerli hediyeler verildi. Bizzat Enver Pa┼ča, bu yi─čit Anadolu k├Âyl├╝s├╝n├╝n koluna alt─▒n bir saat takt─▒. M├╝stecib Onba┼č─▒n─▒n komutan─▒ olan Y├╝zba┼č─▒ R─▒za BeyÔÇÖe ise r├╝tbesi verildi.

ÔÇťTurquoiseÔÇŁ ad─▒ndaki bu b├╝y├╝k Frans─▒z denizalt─▒s─▒na da ÔÇťM├╝stecib Onba┼č─▒ÔÇŁ ad─▒ verildi. Yaral─▒ denizalt─▒ esir m├╝retebatt─▒ ile birlikte derhal ─░stanbulÔÇÖa g├Ât├╝r├╝lerek Hali├ž TersanesiÔÇÖne ├žekildi. Osmanl─▒ ordusunun ┼čanl─▒ bir zaferi olarak sunulan bu denizalt─▒n─▒n ─░stanbul halk─▒n─▒n ziyaretine a├ž─▒ld─▒─č─▒n─▒ ar┼čiv belgelerinden ve d├Ânemin gazete ilanlar─▒ndan anl─▒yoruz..

├çanakkale kahraman─▒ M├╝stecib Onba┼č─▒, bir s├╝re daha ├çanakkale Cephesinde g├Ârev yapt─▒ktan sonra 1916ÔÇÖdan itibaren cephenin kapanmaya ba┼člamas─▒ ├╝zerine di─čer cephelere kayd─▒r─▒ld─▒.

B├╝t├╝n ├žabalara, kahramanl─▒klara ra─čmen I. D├╝nya sava┼č─▒nda ma─člup olmam─▒z sonucunda Osmanl─▒ ordusu terhis edilince Gazi M├╝stecib Onba┼č─▒ da bir s├╝reli─čine k├Ây├╝ne d├Ând├╝. Ancak son anayurt olan AnadoluÔÇÖnun i┼čgal edilmesi ├╝zerine o da bir├žok ki┼či gibi Kuva-y─▒ milliye saflar─▒na kat─▒ld─▒.

Arpa├žayÔÇÖda Karabekir komutas─▒nda Ermenilere kar┼č─▒; akabinde Mara┼č dolaylar─▒nda Frans─▒zlara kar┼č─▒ ├žarp─▒┼č─▒rken ac─▒ bir haber ile sars─▒ld─▒:┬á Bursa-Yeni┼čehirÔÇÖdeki k├Ây├╝ Orhaniye 1920 y─▒l─▒ sonlar─▒nda Yunan i┼čgaline u─čram─▒┼čt─▒.

─░stiklal Sava┼č─▒n─▒n kazan─▒lmas─▒, Yunan i┼čgalcilerinin 1922 Eyl├╝lÔÇÖ├╝nde BursaÔÇÖdan ve Bat─▒ AnadoluÔÇÖnun di─čer k─▒y─▒lar─▒ndan ├žekilmesi ├╝zerine M├╝stecib Onba┼č─▒ hem bir ├çanakkale; hem de bir ─░stiklal Sava┼č─▒ gazisi olarak harap vaziyetteki k├Ây├╝ne yerle┼čti.

Hayata g├Âzlerini yumdu─ču 10 May─▒s 1959 y─▒l─▒na kadar Orhaniye K├Ây├╝nde m├╝tevaz─▒ bir ├žift├ži olarak ya┼čad─▒. Onu yak─▒ndan tan─▒m─▒┼č olan kom┼ču k├Âyl├╝s├╝ Osmaniyeli 1916 do─čumlu H├╝seyin KaplanÔÇÖ─▒n hat─▒ralar─▒nda nakletti─či kimi olaylar bu t├╝rden insanlar─▒n ger├žekten ne kadar m├╝tevaz─▒ ve ne kadar ger├žek kahraman olduklar─▒n─▒ g├Âzler ├Ân├╝ne seriyor.

├ľrne─čin, Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda Ziraat Bankas─▒ÔÇÖn─▒n kendisine faizsiz ve uzun vadeli kredi teklifini M├╝stecib Onba┼č─▒: ÔÇťBen fakirim, ihtiyac─▒m var ama yeni kurulan devletimizin daha ├žok ihtiyac─▒ varÔÇŁ diyerek kabul etmemi┼čtir. Bir tan─▒d─▒─č─▒n─▒n ifadesine g├Âre hayat─▒n─▒n sonuna kadar kimseden dilenmeden, kahramanl─▒k ├Âyk├╝lerini ulu orta anlatmadan ya┼čam─▒┼čt─▒r.

1934ÔÇÖten sonra ÔÇťK─▒l─▒├žaslanÔÇŁ soyad─▒n─▒ alan M├╝stecib Onba┼č─▒, 1959ÔÇÖda vefat etti─činde k├Ây├╝ne g├Âm├╝lm├╝┼čt├╝r. G├╝n├╝m├╝zde bu k├Âyde bir mezar─▒ ve ad─▒ verilmi┼č bir ilkokulu saymazsak, memleket sath─▒nda unutulmaya terk edilmi┼č ger├žek bir kahramand─▒r.

Yaz─▒m─▒z─▒ M├╝stecib Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n hen├╝z hayatta oldu─ču y─▒llarda onu anlatan iki al─▒nt─▒yla noktalayal─▒m.

Bunlardan biri (Hikmet Band─▒rmal─▒o─čluÔÇÖnun yaz─▒s─▒) M├╝stecib Onba┼č─▒ÔÇÖy─▒ yakinen tan─▒yan birinin kaleminden ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.

—-

Turkuvaz o zamana g├Âre b├╝y├╝k├že bir denizalt─▒yd─▒. ├çanakkaleÔÇÖnin muhtelif yerlerinde top mermileri patlarken EkimÔÇÖin 30 ncu g├╝n├╝ bo─čaza girdi. Bo─čaz sular─▒n─▒n alt─▒ndan a─č─▒r a─č─▒r ilerliyordu. Bo─čaz─▒n en dar noktas─▒na geldi. Buras─▒ Kilitbahir idi. Sahiden ├çanakkale ┼čehrinin kar┼č─▒s─▒nda olan bu yer denizin kilidi idi. Bo─čaz burada en dar noktay─▒ te┼čkil ediyordu.

Fakat Turkuvaz buradan da ge├žerek art─▒k MarmaraÔÇÖya a├ž─▒lan son bo─čaz sular─▒na girdi.

Yava┼č yava┼č periskopunu d─▒┼čar─▒ya ├ž─▒kard─▒. Sahil bataryalar─▒m─▒z yeni bir av g├Ârd├╝klerinden hemen ate┼če ba┼člad─▒lar.

Fakat d├╝┼čman denizalt─▒s─▒ periskopunu i├žeriye ├žekerek sulara dald─▒ ve yine ilerlemeye ba┼člad─▒. Lakin yedi─či toplar─▒n korkusuyla Turkuvaz ┼ča┼č─▒rm─▒┼č gitmi┼čti. ┼×imdi suvarisi ne ├Ân├╝ndeki haritaya bakabiliyor, zaten baksa da ne de yapaca─č─▒ hareketi kestiriyordu.

Koca denizalt─▒ Gelibolu yar─▒madas─▒n─▒n s─▒─č mahallerine do─čru yol almaya ba┼člam─▒┼čt─▒. Denizde bir karalt─▒n─▒n ilerledi─čini g├Âren sahil bataryalar─▒ndaki Mehmet├žikler :

┬á – Av geliyor haÔÇŽ diyerek seviniyorlard─▒. Topunun ba┼č─▒nda ni┼čan vaziyetinde duran M├╝stecip Onba┼č─▒ :

┬á – Yakla┼č! Yakla┼č!.. ┼×imdi sana g├Âsteririz diye sab─▒rs─▒zl─▒kla denizalt─▒n─▒n yakla┼čmas─▒n─▒ bekliyordu.

Birdenbire denizalt─▒dakiler gemilerinin ├žat─▒rda─č─▒n─▒ duydular ve az sonra denizalt─▒

┬á – Z─▒nk ! etti ve durdu. ├ç├╝nk├╝ karaya oturmu┼čtu.

Biraz hareket edeyim derken; M├╝stecip Onba┼č─▒ ├Âyle ni┼čanlay─▒┼č ni┼čanlad─▒ ki:

┬á – Ate┼č!

┬áKumandas─▒ verilip de mermi topun namlusundan f─▒rlad─▒─č─▒ zaman do─čru denizalt─▒n─▒n ├╝st├╝ne gitti ve onu bir daha kendine ne ileri, ne de geri hareket edemeyecek bir surette yaralad─▒.

┬á Art─▒k Turkuvaz bir i┼č yapamayacak hale gelmi┼čti.

Ya┼ča ┼čanl─▒ M├╝stecip Onba┼č─▒! Daha ilk merminle ne m├╝thi┼č bir T├╝rk ni┼čanc─▒s─▒ oldu─čunu ispat ettin.

M├╝stecip Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n att─▒─č─▒ ilk mermi kaptan kulesini delip ge├žmi┼čti. Art─▒k Frans─▒z neferleri i├žin teslim olmaktan ba┼čka yapacak i┼č kalmam─▒┼čt─▒.

Hemen d├╝┼čmana g├Âz a├žt─▒rmayan muhriplerimiz denizalt─▒n─▒n yan─▒na ko┼čtular ve tam 28 Frans─▒z neferi esir al─▒nd─▒. Denizalt─▒ da az sonra oturdu─ču kayal─▒klardan kurtar─▒larak y├╝zd├╝r├╝ld├╝.

─░ki g├╝n sonra bu esir denizalt─▒ ─░stanbulÔÇÖa getiriliyordu.

Hali├žÔÇÖe getirilen TurkuvazÔÇÖa merasimle T├╝rk bayra─č─▒ ├žekildi. Ve ilk mermiyi┬á┬á┬á┬á isabet ettiren ni┼čanc─▒ neferinin ismiyle ÔÇťM├╝stecip Onba┼č─▒ÔÇŁ ad─▒n─▒ ald─▒.

┬á Bu denizalt─▒ Frans─▒zlar─▒n m├╝tareke zaman─▒nda ─░stanbulÔÇÖa gelmelerine kadar Hali├žÔÇÖte yatt─▒. Frans─▒zlar ─░stanbulÔÇÖdan ka├žarken sanki ma─člubiyetlerinin hat─▒ralar─▒n─▒ unutturacakm─▒┼č gibi M├╝stecip Onba┼č─▒ denizalt─▒s─▒n─▒ da alarak FransaÔÇÖya g├Ât├╝rd├╝ler.

┬á Ey b├╝y├╝k T├╝rk ├žocu─ču!..

┬á M├╝stecip Onba┼č─▒ÔÇÖn─▒n ne kadar ni┼čanc─▒ oldu─čunu ├Â─črendin. Bunu b├╝t├╝n d├╝┼čmanlar da bilirler. Bilmeyenler de ├Â─črenmelidirler ki T├╝rk yurduna izinsiz yana┼čacak herhangi bir geminin, hatta en k├╝├ž├╝k bir yelkenlinin nasibi bir mermi yiyerek denizin dibini boylamakt─▒r.

(Ya┼čayan T├╝rk Kahramanlar─▒ Dergisi, Say─▒: 12, Tarih: 8 Nisan 1955).

—-

ÔÇťTurquoiseÔÇŁ (Turkuaz) Frans─▒z denizalt─▒s─▒n─▒ bir tek 7,50 lik topla be┼č dakika i├žinde yaralay─▒p teslime mecbur eden fedakar ve vefakar M├╝stecip Onba┼č─▒ bug├╝n sa─čd─▒r ve BursaÔÇÖya ba─čl─▒ Yeni┼čehir kazas─▒n─▒n Orhaniye k├Ây├╝nde oturmaktad─▒r. D├╝┼čman denizalt─▒s─▒n─▒ nas─▒l bat─▒rd─▒─č─▒n─▒ Onba┼č─▒n─▒n kendi a─čz─▒ndan dinleyen say─▒n okuyucular─▒m─▒zdan Bay Hikmet Band─▒rmal─▒o─člu, buna g├Âre kaleme ald─▒─č─▒ a┼ča─č─▒daki yaz─▒y─▒ mecmuam─▒za g├Ândermi┼čtir. Memnuniyetle ne┼črediyoruz:

├çanakkaleÔÇÖde kanl─▒ kara muharebeleri devam ederken, deniz muharebeleri de ─░ngiliz ve Frans─▒z denizalt─▒lar─▒n─▒n devaml─▒ faaliyetiyle MarmaraÔÇÖya ve hatta ─░stanbulÔÇÖa kadar el atm─▒┼č bulunuyordu. Bu denizalt─▒lar, kar┼č─▒lar─▒na ├ž─▒kan b├╝t├╝n T├╝rk vapurlar─▒n─▒, yelkenlilerini, motorlar─▒n─▒ bat─▒r─▒yorlar; ikmal i┼člemlerimizi sekteye u─črat─▒yorlar ve takviye kuvvetleri almam─▒za mani olmaya ├žal─▒┼č─▒yorlard─▒. Bunlar─▒n bir k─▒sm─▒nda da muvaffak oluyorlard─▒. Fakat eninde sonunda yine kahraman top├žu erlerimizin isabetli at─▒┼člar─▒ kar┼č─▒s─▒nda teslim bayra─č─▒n─▒ ├žekiyorlar veya savu┼čup ka├ž─▒yorlard─▒.

Frans─▒zlar─▒n ÔÇťTurquoiseÔÇŁ isimli denizalt─▒s─▒ da ÔÇťAkba┼čÔÇŁ m─▒nt─▒kas─▒nda dola┼čarak nakliye gemilerimizi torpillemeye u─čra┼č─▒yordu. Bu denizalt─▒ya ve muhtemel arkada┼člar─▒na kar┼č─▒ o civarda 4 topluk bir bataryam─▒z memur edilmi┼čti. Bu batarya 9 uncu T├╝menin 9 uncu alay─▒na merbut idi ve Y├╝zba┼č─▒ R─▒za BeyÔÇÖin kumandas─▒nda bulunuyordu. Toplar─▒n her birinin ├žap─▒ 7,50 idi ve bir tanesi bir aste─čmenin emrinde olarak tam Akba┼č mevkiinde sahile mevzilendirilmi┼čti. Di─čer ├╝├ž top ise daha gerilerde, ar─▒zal─▒ arazi aras─▒nda m├╝nasip yerlere yerle┼čtirilmi┼čti.

Bu tek top, sahilde mevzi al─▒p di─čer ├╝├ž topa g├Âzc├╝l├╝k eder vaziyetteydi.

D├Ârt tane kadar numara erleri de hep ya┼čl─▒ kimseler olmas─▒na ra─čmen ni┼čanc─▒s─▒ olan M├╝stecip Onba┼č─▒ ise delikanl─▒l─▒k ├ža─č─▒nda c─▒va gibi bir gen├žti.

Onba┼č─▒, o sabah kaba ku┼člukta (bu tabir aynen kendisinindir) ald─▒─č─▒ emre g├Âre ufku d├╝rb├╝nle tararken denizin ├╝zerinde ├Ârde─če benzer bir cismin hareket etti─čini ve gittik├že b├╝y├╝yerek yakla┼čt─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝. Soba borusuna da benzeyen bu cismin ucunda denizalt─▒ periskopu bulundu─čunu fark etti. Bu pek m├╝him bir vaziyetti. Durumu derhal aste─čmene bildirmek laz─▒md─▒. Fakat aste─čmenin bulundu─ču yer uzakt─▒. Cevap gelinceye kadar 20 dakika ge├žebilirdi. Bu zaman zarf─▒nda da denizalt─▒ ├žoktan kaybolup giderdi.

Onba┼č─▒ derhal karar─▒n─▒ verdi. Kendi kendine hareket edecekti! Hemen topun namlusunu d├╝┼čman periskobuna do─čru ├ževirdi. Ni┼čangah─▒ 110 metreye tanzim etti ve teti─či ├žekti.

Bu isabetli at─▒┼člar denizalt─▒n─▒n hem esas, hem de yedek periskopunu par├ža par├ža etmi┼č, Turquoise suyun y├╝z├╝ne ├ž─▒karak teslim bayra─č─▒n─▒ ├žekmeye mecbur kalm─▒┼čt─▒!..

Denizalt─▒ sahile yana┼č─▒rken, M├╝stecip Onba┼č─▒, ne olur ne olmaz diye herhangi bir d├╝┼čman hilesine kar┼č─▒ eli topunun teti─činde bekledi.

Bu arada Liman Von SandersÔÇÖe haber gitti. Pa┼ča bizzat Akba┼č sahillerine gelerek gemiyi ve 28 m├╝rettabat─▒n─▒ esir ald─▒. M├╝stecip Onba┼č─▒ÔÇÖya birka├ž alt─▒n verdi ve ├žavu┼člu─ča terfi ettirdi. Y├╝zba┼č─▒ R─▒za binba┼č─▒l─▒─ča, aste─čmen Sami te─čmenli─če y├╝kseltildi.

M├╝stecip Onba┼č─▒ daha sonra, Mara┼čÔÇÖta Frans─▒zlara kar┼č─▒, Arpa├žayÔÇÖda Ruslara ve Yeni┼čehirÔÇÖde de Yunanl─▒lara kar┼č─▒ kahramanca ├žarp─▒┼čt─▒. M├╝kafattan alm─▒┼č oldu─ču birka├ž alt─▒nla da sulh olunca ufak bir ev edindi.

(Hikmet Band─▒rmal─▒o─člu,ÔÇŁTurquoise Denizalt─▒s─▒ Nas─▒l Teslim Al─▒nd─▒?ÔÇŁ, Hayat Mecmuas─▒, No:93, Tarih: 18 Temmuz 1958)

981 Toplam, 6 okuma bug├╝n

Dr. Salih EROL

Dr. Salih EROL

E─čitimci ve Tarih ara┼čt─▒rmac─▒s─▒ ÔÇô yazar. Lisans ├Â─črenimini Bal─▒kesir Necatibey E─čitim Fak├╝ltesi Tarih ├ľ─čretmenli─činde tamamlad─▒. Anadolu ├ťniversitesinde Tarih b├Âl├╝m├╝nde y├╝ksek lisans ve doktora yapt─▒. 1998ÔÇÖden beri BursaÔÇÖda ├Â─čretmenlik yapmaktad─▒r. Birisi T├╝rk Tarih KurumuÔÇÖndan olmak ├╝zere iki kitab─▒ ve ├žok say─▒da makalesi yay─▒nland─▒. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken!

1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken!

21 Ekim 2019, 1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken! i├žin yorumlar kapal─▒
NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ

NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ

20 Ekim 2019, NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒

K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒

20 Ekim 2019, K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en

─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en

20 Ekim 2019, ─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en i├žin yorumlar kapal─▒
Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca

Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca

20 Ekim 2019, Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar