Quantcast
Kitap Ele┼čtirisi: ÔÇťBunu Herkes BilirÔÇŁ mi? – Belgesel Tarih

Hakan YILMAZ
Hakan  YILMAZ
Kitap Ele┼čtirisi: ÔÇťBunu Herkes BilirÔÇŁ mi?
  • 12 Aral─▒k 2020 Cumartesi
  • +
  • -
  • Hakan YILMAZ /

Loading

Kitap Ele┼čtirisi/Book Review: ÔÇťBunu Herkes BilirÔÇŁ mi? *

Tarih alan─▒nda akademik ya da pop├╝ler say─▒s─▒z kitaplar yaz─▒lan ├╝lkemizde, farkl─▒ isimler alt─▒nda s├╝rekli ayn─▒ bilgilerin tekrarlanmakta oldu─ču bir ger├žektir. ─░┼čte akademik kesimin tarih├« meseleleri pop├╝ler tarih├žilere b─▒rakmas─▒n─▒n ├Ân├╝ne ge├žmek ve yanl─▒┼č yorumlanan meselelere entelekt├╝el seviyede bir ├ž├Âz├╝m getirmek g├óyesiyle ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒ belirtilen Bunu Herkes BilirÔÇÖin yazar─▒ Emrah Safa G├╝rkan, kitab─▒n─▒n ÔÇťGiri┼čÔÇŁinde s├╝rekli tekrar edilen bu t├╝r konulara dair uzun ├Ârnekler sunduktan sonra, bu yeni kitab─▒n amac─▒n─▒n bu gibi kli┼če meseleleri tekrar etmek de─čil, ÔÇťOkuyucuya entelekt├╝el bir derinlik kazand─▒rmak ve ya┼čad─▒─č─▒ ├ža─č─▒ daha iyi yorumlama yetisini edinmesiyle birlikte kaliteli bir ya┼čam s├╝rmesini sa─člamakÔÇŁ oldu─čuna i┼čaret eder (s. 2).

├ťsl├╗bu itibariyle b├╝y├╝k bir cazibe ta┼č─▒mas─▒na ra─čmen, yazar─▒n b├╝y├╝k vaadler i├žeren bu iddial─▒ kitab─▒, i├žeri─či incelendi─činde s─▒ra d─▒┼č─▒ birka├ž mesele d─▒┼č─▒nda; ├žo─ču vasat, hatta vasat─▒n bile alt─▒nda seyreden konu ve yorumlar nedeniyle tam bir hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na yol a├žmaktad─▒r. Yeni├žerilerle dev┼čirmelere y├Ânelik sabit yakla┼č─▒mlar─▒ iyi bir ┼čekilde analiz eden yazar, Osmanl─▒larÔÇÖ─▒n Avrupal─▒larÔÇÖdan geri kal─▒┼č nedenlerini onlar─▒n ÔÇťileri gidi┼čleriÔÇŁne ba─člarken; co─čraf├« ke┼čifleri, end├╝strinin geli┼čimini, s├Âm├╝rgecili─či ve kapitalizmle ilgili g├Âr├╝┼čleri ayr─▒nt─▒l─▒ olarak irdeler ve bunlar─▒ Osmanl─▒-Avrupa merkezli verileri kar┼č─▒la┼čt─▒rarak ├ž├Âz├╝mlemeye ├žal─▒┼č─▒r. Geri kalm─▒┼čl─▒─č─▒ ÔÇťAraplarÔÇÖ─▒n dinini almakÔÇŁ saplant─▒s─▒yla a├ž─▒klaman─▒n as─▒ls─▒zl─▒─č─▒n─▒ ve Osmanl─▒larÔÇÖ─▒n ÔÇťT├╝rkl├╝─č├╝ a┼ča─č─▒lad─▒─č─▒ÔÇŁn─▒ ├Âne s├╝ren ifadelerin de yaln─▒z belli olaylara odakl─▒ ÔÇťT├╝rklerÔÇŁle, onlara benzer durumdaki di─čer milletleri kapsad─▒─č─▒n─▒ ├že┼čitli ├Ârneklerle g├Âsterir (s. 52, 146-148). Ancak burada k├╝├ž├╝k bir d├╝zeltmeyi de hemen yapmak gerekir: Gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n ÔÇśurb├ón-─▒ ÔÇśu┼č├ót (isyank├ór Araplar) ┼čeklinde aktard─▒─č─▒ if├ódenin (s. 148) ikinci kelimesinin do─črusu ÔÇśu┼č├ót de─čil ÔÇśus├ót olup (Ar. ÔÇś├ós├«ÔÇÖden), burada yazar─▒n ÔÇť┼čÔÇŁ zannetti─či harf, kopyalad─▒─č─▒ tam transkripsiyonlu metindeki ěÁ ÔÇťß╣úadÔÇŁ─▒n noktal─▒ ÔÇťß╣úÔÇŁsidir.

Kitab─▒n zaten ÔÇťdo─čruÔÇŁ olan k─▒s─▒mlar─▒n─▒ rutin ifadelerle tekrarlamak yerine, i├žindeki bilgi ve yorum hatalar─▒ndan ├Ârnekler sunmak -baz─▒lar─▒ yap─▒s─▒ gere─či pe┼činen ÔÇťhakaretÔÇŁ gibi alg─▒lasa da- bize g├Âre ÔÇťilmin hakk─▒n─▒ ilme vermekÔÇŁ ve i├žeri─či daha ÔÇťkaliteliÔÇŁ bir hale getirmek ad─▒na yap─▒lmas─▒ gereken en ├Ânemli ve ├Âncelikli ┼čeydir. Bu noktada, VIII. b├Âl├╝mde: ÔÇťPlan ├╝st├╝ne plan yapan komplocu bir Bat─▒ÔÇÖdan s├Âz etmek m├╝mk├╝n m├╝d├╝r?ÔÇŁ sorusunu soran yazar─▒n, devletler aras─▒nda bazen do─čal olarak yap─▒lan ÔÇťsiyas├«ÔÇŁ ve ÔÇťasker├«ÔÇŁ i┼čbirliklerini ├Âne ├ž─▒kararak, bunu kendince ÔÇťdin├« ve mill├« ama├žtan sapmaÔÇŁ gibi sanal bir gerek├žeye ba─člamaya ├žal─▒┼čmas─▒ buna ├Ârnek olarak g├Âsterilebilir. Modern Bat─▒ tarih ekol├╝n├╝n kli┼čele┼čmi┼č iddialar─▒n─▒ ÔÇťtekrarÔÇŁ ederek, Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin kurulu┼č ve y├╝kseli┼činde en ├Ânemli rol├╝ oynayan ÔÇťgaz├óÔÇŁ ve ÔÇťcihadÔÇŁ idealini ÔÇťkronikleri ve tevarihleri s├╝sleyenÔÇŁ bir ÔÇťedebiyatÔÇŁ seviyesine indirgeyen gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒: ÔÇťHa├žl─▒ sanca─č─▒ ta┼č─▒mak yerine birbiriyle sava┼čanlar hep ┼ču ├žok d├╝nyev├« H─▒ristiyan krallar de─čil mi?ÔÇŁ diyerek onlar─▒n da Osmanl─▒lar gibi dinlerinde samimi olmad─▒klar─▒n─▒ ima eder (s. 153-154). Oysa Osmanl─▒ ordusunda H─▒ristiyan askerler bulunmas─▒, M├╝sl├╝man askerlerin ÔÇťgaz├óÔÇŁ niyeti ta┼č─▒mas─▒na bir bahane ve engel te┼čkil etmedi─či gibi, say─▒lar─▒ birka├ž taneyi ge├žmeyen Ha├žl─▒ SeferleriÔÇÖnin de Bat─▒l─▒ devletlerin bir ÔÇťsava┼č makinas─▒ÔÇŁ gibi s├╝rekli ├╝retmek zorunda kald─▒─č─▒ bir ┼čey olmad─▒─č─▒n─▒ vasat bir akla bile sahip olan ÔÇťherkes bilirÔÇŁ. Ayr─▒ca bunlar─▒n hi├žbiri yukar─▒daki as─▒l sorunun cevab─▒ de─čildir. ─░sl├ómÔÇÖ─▒n d├╝nya ile ├óhiret aras─▒nda denge kuran yakla┼č─▒m─▒n─▒ ÔÇťkapitalizm ruhuÔÇŁ gibi a┼č─▒r─▒ bir yoruma maruz b─▒rakmakla kalmayarak (s. 47), bu konuda da heyecana kap─▒l─▒p kendini frenleyemeyen gen├ž tarih├žiye; ├Âncelikle d├╝nyada ger├žekle┼čen t├╝m olaylar─▒n sabit tekd├╝ze bir fiile indirgenemeyece─čini, M├╝sl├╝man devletlerin ya┼čam─▒nda ÔÇťgaz├óÔÇŁ, H─▒ristiyanlar─▒nkinde ÔÇťha├žl─▒ seferiÔÇŁ d─▒┼č─▒nda ba┼čka olaylar─▒n da meydana gelebilece─čini ve istisn├ó├« durumlar─▒n daha k├Âkl├╝ olan yerle┼čik genel kal─▒plar─▒ de─či┼čtirmeyece─čini anlatmak gerekmektedir.

Okurlar─▒n─▒ modas─▒ ge├žmi┼č bilgilerden kurtarmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ ├Âne s├╝ren yazar, ─░stanbulÔÇÖun Fethi ile ilgili meselelerde de EmecenÔÇÖin eski g├Âr├╝┼člerini aynen tekrar ederek ÔÇť├ľns├ÂzÔÇŁde iddia etti─činin tam aksi bir yol izlemi┼čtir. Tabii bu noktada gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n selefinin eski tezlerine yeni ve ilgin├ž il├óveler yapt─▒─č─▒n─▒ da g├Âz ard─▒ etmemek gerekir. Mesel├ó FatihÔÇÖin ÔÇťGemileri karadan y├╝r├╝tmeÔÇŁsinin ilham kayna─č─▒n─▒ a├ž─▒klamaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ sat─▒rlar bunun en ├žarp─▒c─▒ ├Ârne─čini te┼čkil eder. Burada FatihÔÇÖin ÔÇťOn be┼č y─▒l ├ÂnceÔÇŁ VenediklilerÔÇÖin yapt─▒─č─▒ harek├óttan ÔÇťbihaberÔÇŁ olmas─▒n─▒ muhtemel g├Âren gen├ž yazar, daha sonra kronoloji mefhumunu tamamen aradan kald─▒rarak, onun 1453ÔÇÖte ku┼čatma s─▒ras─▒nda ger├žekle┼čtirdi─či bu takti─či Enver├«ÔÇÖnin hen├╝z kaleme almay─▒p on iki y─▒l sonra yazaca─č─▒ (kr┼č. ─░zmir Mill├« Ktp. nsh., nr.: 22/401, vr. 139b {278}, st. 8) D├╝st├╗r-n├ómeÔÇÖden ÔÇťokumu┼čÔÇŁ olmas─▒ gerekti─čini (!) iddia ederek ├žarp─▒c─▒ bir ├želi┼čki ├Ârne─či sergilemi┼čtir (s. 200). FatihÔÇÖin bunu asl├« kayna─č─▒ndan okudu─ču d├╝┼č├╝n├╝lebilirse de, D├╝stur-n├ómeÔÇÖden okumu┼č olmas─▒ ihtim├ól d├óhilinde bile de─čildir.

Gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n Ulubatl─▒ Hasan hakk─▒nda yazd─▒klar─▒ da EmecenÔÇÖin daha ├Ânce ├Âne s├╝rd├╝─č├╝, art─▒k ilm├« hi├žbir ge├žerlili─či kalmayan; okurlar─▒n─▒ ÔÇťentellekt├╝alitelerini y├╝kseltÔÇŁmeyip yerinde sayd─▒racak eski kli┼če iddialar─▒n bir tekr├ór─▒ndan ibarettir. ─░mparatorÔÇÖun ba┼čmuh├óf─▒z─▒ SfrancisÔÇÖin ÔÇťm├╝sveddelerini kendi eliyle temize ├žekip 29 Mart 6986/1478ÔÇÖde yeniden yazd─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ a├ž─▒k├ža belirtmesine, daha ├Ânce bir bildiri ve makale metninde bizim de aksi t├╝m iddialar─▒ say─▒s─▒z tarih├« delille ├ž├╝r├╝tmemize ra─čmen, ÔÇťChronicon MaiusÔÇÖun SfrancisÔÇÖe ait olmad─▒─č─▒ y├Ân├╝ndeki g├Âr├╝┼člerin h├ól├ó ge├žerlili─čini korumaktaÔÇŁ oldu─čunu ├Âne s├╝ren yazar (s. 196), bunlar─▒n neye istin├óden ÔÇťh├ól├ó ge├žerlili─čini korumaktaÔÇŁ oldu─čunu izah edememi┼čtir. MelissinosÔÇÖtan altm─▒┼č be┼č y─▒l sonra onun ya┼čad─▒─č─▒ ├ževrelerde ya┼čayan Leo Allatius (├Â. 1669) ve onu takiben Georges de Guillet de kroni─čin SfrancisÔÇÖe ait oldu─čuna tan─▒kl─▒k ettikleri halde, onlardan as─▒rlar sonra ortaya ├ž─▒kan bu ÔÇťnev-zuh├╗rÔÇŁ (Far. nev : ÔÇťyeniÔÇŁ + Ar. zuh├╗r : ÔÇťortaya ├ž─▒kmaÔÇŁ) tarih├ži hangi sa─člam ilm├« gerek├žeye istin├óden h├ól├ó bunun aksini iddia etmi┼čtir? Bu s├Âzde tez, bizim ├ža─čda┼č kaynak ve belgelerle sabit olan ÔÇťUlubatl─▒ Hasan’─▒n Osmanl─▒ kaynaklar─▒nda ge├žti─čiÔÇŁ ilm├« tespitimizi de ├ž├╝r├╝temez, ├ž├╝nk├╝ burada kastedilen XIX. y├╝zy─▒la ait kit├óbenin salt metni de─čil, ondaki bilgileri tam olarak do─črulayan ÔÇťfetih d├Ânemi kaynakÔÇŁ ve belgelerindeki ├ža─čda┼č verilerdir. ─░┼čte gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n i├žine d├╝┼čt├╝─č├╝ en b├╝y├╝k ÔÇťmant─▒k hatas─▒ÔÇŁ da burada kendini g├Âsterir. Ke┼čfetti─čimiz Bursa/Ulubat ├ževresi ve ─░stanbul Fatih’teki ÔÇťfiziksel mek├ónÔÇŁlar─▒n ayn─▒ ÔÇťHasanÔÇŁa ait oldu─čunu g├Âsteren iki ├ža─čda┼č vakfiye, bunlar─▒ teÔÇÖyid eden say─▒s─▒z belge; ├Âzellikle SfrancisÔÇÖin B├╝y├╝k Kroni─či ile kit├óbedeki bilgileri sat─▒r sat─▒r do─črulayan ├ža─čda┼č kaynaklardaki ortak tasvirlere ra─čmen (Bu tasvirler i├žin, bk. Bursa G├╝nl├╝─č├╝, sy.: 9 / Mart-Nisan-May─▒s 2020, s. 50-52), gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒ bu ├ža─čda┼č belgelerin ayn─▒ ismi ta┼č─▒yan bir ÔÇťefs├óneÔÇŁ ad─▒na d├╝zenlendi─čini ve iki ortak materyaldeki ÔÇťBurca sancak dikmeÔÇŁ fiilini de ayn─▒ ÔÇťhalk efs├ónesiÔÇŁnin ger├žekle┼čtirdi─čini (!) neye dayanarak ├Âne s├╝rebilmi┼čtir? Dahas─▒; bu ├ža─čda┼č kaynaklardaki veriler, Sfrancis’in ─░stanbulÔÇÖda hi├ž tan─▒nmad─▒─č─▒ bir devirde nas─▒l olmu┼č da kit├óbeye manzum bir formatta aynen ge├žmi┼čtir? Daha bu en temel sorulara bile bir a├ž─▒klama getiremezken, l├ófla bunca ├ža─čda┼č verinin ÔÇťbir halk efsanesinin fiziki bir mek├ónla ├Âzde┼čle┼čtirilmesiÔÇŁ oldu─čunu ├Âne s├╝ren gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒ ve selefinin ÔÇťL├ófla peynir gemisi y├╝r├╝mezÔÇŁ atas├Âz├╝n├╝ ak─▒llar─▒ndan hi├ž mi hi├ž ├ž─▒karmamalar─▒ gerekir.

Okurlar─▒n─▒ ÔÇťyanl─▒┼čÔÇŁ tekrarlardan kurtard─▒─č─▒n─▒ ├Âne s├╝ren gen├ž tarih├ži, bir ba┼čka konuda ise yine ─░srafil Balc─▒ adl─▒ bir ÔÇť─░l├óhiyat├ž─▒ÔÇŁn─▒n g├Âr├╝┼člerini ÔÇťtekrarÔÇŁ ederek me┼čhur Fetih HadisiÔÇÖnin de ÔÇťuydurmaÔÇŁ oldu─čunu iddia etmi┼čtir (s. 204-206). Oysa Buh├ór├«ÔÇÖnin et-T├ór├«huÔÇÖl-Keb├«r (I, 81) ve et-T├ór├«huÔÇÖs-Sa─č├«rÔÇÖinde (I, 306), Ahmed b. HanbelÔÇÖin M├╝snedÔÇÖinde (IV, 335) ve Bezz├ór, Taber├ón├«, H├ókim, Heysem├« ve Suy├╗t├« gibi di─čer muhaddislerin eserlerinde HadisÔÇÖin r├óv├« zincirinde hi├žbir kopukluk olmay─▒p hepsinin g├╝venilir oldu─ču a├ž─▒k├ža belirtilmi┼čtir. Bunlar─▒ g├Ârmezden gelerek HadisÔÇÖin ÔÇťg├╝venilir kaynaklar─▒n hi├žbirinde yer almad─▒─č─▒ÔÇŁn─▒ ├Âne s├╝renlerin bu as─▒ls─▒z ├ž─▒kar─▒mlar─▒ acaba hangi sa─člam ÔÇťg├╝venilir kaynaklarÔÇŁa isnad etmektedir? Gen├ž tarih├žinin ÔÇť─░sr├ófilÔÇŁi alen├« bir ├žarp─▒tma ile aksini iddiaya yeltense de, H├óf─▒z Zeheb├« bile bu HadisÔÇÖin ÔÇťsa─člam ve g├╝venilirÔÇŁ oldu─čunu a├ž─▒k├ža ifade etmi┼čtir (Telh├«s├╝ÔÇÖl-M├╝stedrek, IV, 422). Bu noktada fena t├Âkezleyen pop├╝ler ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n: ÔÇťBu g├Âr├╝┼čler bana de─čil, ─░srafil Balc─▒ÔÇÖya aittir!ÔÇŁ bahanesinin arkas─▒na s─▒─č─▒nmas─▒ hi├žbir anlam ifade etmez; ├ž├╝nk├╝ ilk elden kaynaklara dayal─▒ onca ÔÇťdo─čruÔÇŁ ve ÔÇťtarafs─▒zÔÇŁ ilm├« ├žal─▒┼čma varken, bunlar─▒n yerine kas─▒tl─▒ olarak aksini dikte etmeye ├žal─▒┼čan bu spek├╝lasyonlar─▒ al─▒p da ├Âzellikle kitab─▒na koyana: ÔÇť├ľyleyse kitapta bunlar─▒n i┼či ne?ÔÇŁ sorusu mutlaka y├Âneltilir. Kald─▒ ki gen├ž yazar, se├žti─či bu ÔÇť─░l├óhiyat├ž─▒ÔÇŁn─▒n daha en ba┼čta ÔÇťhakikat borusuÔÇŁnu ├╝fleyece─čini ├Âne s├╝rerek bu spek├╝latif g├Âr├╝┼člerini a├ž─▒k├ža destekledi─čini; hatta devam─▒nda EmecenÔÇÖle birlikte HadisÔÇÖle ilgili bu isabetsiz iddiay─▒ m├╝┼čtereken benimsediklerini kendisi de ifade etmi┼čtir (s. 206). Fetihle ilgili her konuda oldu─ču gibi, burada da ayn─▒ ┼čahs─▒n sabit tezlerini ÔÇťtekrarÔÇŁ etmekten kurtulamayan yazar, bu muhalefetine de ilham kayna─č─▒ olan EmecenÔÇÖin bu t├╝r HadisÔÇÖlere y├Ânelik: ÔÇťMasal, hik├óye, rivayetlerden ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č ├Ânemsiz metinler ┼čeklinde m├╝talaa edip yine eski tarzda b├╝y├╝k bir abart─▒l─▒ anlat─▒m─▒ -tarih├« zemini olmasa bile- herkesin duymak iseyece─či ┼čekle b├╝r├╝nd├╝rerek ÔÇśb├╝y├╝klere masallarÔÇÖ haline getirmeÔÇŁ ┼čeklindeki g├Âr├╝┼č├╝ne yer verir ki (s. 206), t├╝m bunlar ÔÇť├╝topyaÔÇŁdan ba┼čka hi├žbir ilm├« dayana─č─▒ olmayan as─▒ls─▒z birer spek├╝lasyondan ibarettir. ├ç├╝nk├╝ Hadis literat├╝r├╝ndeki t├╝m ortak veriler, iddia edilenin tam aksine HadisÔÇÖin ÔÇťsa─člam ve g├╝venilirÔÇŁ oldu─čunu teÔÇÖyid etmektedir. Bu g├╝venilir kaynaklara bilerek muhalefet edip ÔÇťtrib├╝nlere oynayan b├Âyle hamas├« bir tarzÔÇŁa ├Ânc├╝l├╝k edenler, bu kadar─▒yla yetinmeyip, ÔÇťAllahÔÇÖtan ba┼čkas─▒n─▒n gayb─▒ bilemeyece─čiÔÇŁ h├╝km├╝ne Hazret-i Muhammed (s.a.v.)ÔÇÖi de d├óhil etmeye kalk─▒┼č─▒rlarken: ÔÇťGayb─▒ bilen ancak OÔÇÖdur, gayb─▒na kimseyi muttal├« k─▒lmaz.ÔÇŁ (Cin/72: 26) ├éyetÔÇÖini de kendi aleyhlerine delil olarak getirmi┼člerdir. ├ç├╝nk├╝ bu yersiz iddiay─▒ k├Âk├╝nden ├ž├╝r├╝tecek ┼čekilde, hemen devam─▒ndaki ├éyetÔÇÖte: ÔÇťAncak be─čenip se├žti─či Resul (el├ži) bundan m├╝stesn├ód─▒r.ÔÇŁ h├╝km├╝ verilmi┼čtir (Cin/72: 27). O gayb─▒ Resullerine de bildirdi─čine g├Âre, bu muhalif ÔÇť─░l├óhiyat├ž─▒ÔÇŁya ├Ânce ├éyetÔÇÖin devam─▒ndaki bu KurÔÇÖan ├éyetÔÇÖini mi reddetti─čini, yoksa Hz. Muhammed (s.a.v.)ÔÇÖi ÔÇťResulÔÇŁ olarak m─▒ kabul etmedi─čini a├ž─▒klamak d├╝┼čmektedir. Bunlar─▒ ├Âne s├╝rmenin ÔÇťdin├« a├ž─▒danÔÇŁ ne fen├ó ÔÇťs─▒k─▒nt─▒lar i├žerdi─čiÔÇŁ ise bellidir. ├ľzetle gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n ÔÇť─░srafilÔÇŁi sand─▒─č─▒ gibi ÔÇťhakikat borusuÔÇŁnu ├╝fleyememi┼čse de, din├« ve tarih├« a├ž─▒dan kendisinin ve destek├žisinin ÔÇťk─▒yamet borusuÔÇŁnu ba┼čar─▒yla ├╝flemi┼čtir, denilebilir.

FatihÔÇÖe ÔÇťgemileri karadan y├╝r├╝tmekÔÇŁ i├žin hen├╝z yaz─▒lmam─▒┼č D├╝st├╗r-n├ómeÔÇÖyi okutarak, y├╝z elli y─▒l ├Ânce ya┼čam─▒┼č olan ÔÇťGazi Umur BeyÔÇŁi role model yapmakta sak─▒nca g├Ârmeyen gen├ž ara┼čt─▒rmac─▒, ÔÇťUydurma Kurulu┼č TarihleriÔÇŁ b├Âl├╝m├╝nde: ÔÇťOsmanl─▒lar ile hi├žbir Anadolu beyli─či aras─▒nda devaml─▒l─▒k kurman─▒n mant─▒─č─▒ yokturÔÇŁ diyerek, Deniz KuvvetleriÔÇÖnin kurulu┼č tarihini ├çaka BeyÔÇÖin beyli─čini kurdu─ču 1081ÔÇÖle ├Âzde┼čle┼čtirmenin ÔÇťbir fanteziden ibaretÔÇŁ oldu─čunu s├Âylerken de (s. 227) nas─▒l bir ├želi┼čkiler girdab─▒n─▒n i├žine d├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ farkedememi┼čtir.

De─čerlendirmemize burada son verirken, kitaptaki ├žok ├Ânemli teknik bir eksikli─či de hat─▒rlatmadan ge├žmeyelim: Takip├žileri i├žin bir ÔÇťSe├žme Kaynak├žaÔÇŁ olu┼čturan yazar, -bask─▒y─▒ aceleye getirdi─činden midir bilinmez- en basit kitaplarda bile yer alan, bir kitab─▒n olmazsa olmaz─▒ niteli─čindeki ÔÇťDizin/─░ndexÔÇŁ k─▒sm─▒n─▒ nedense tamamen es ge├žmeyi tercih etmi┼čtir. Bu b├╝y├╝k eksiklik ise okuyucuyu kitab─▒n s├╝rekli idealize edilen ÔÇťtitizlikÔÇŁ iddias─▒ ├╝zerinde yeniden d├╝┼č├╝nmeye sevk etmektedir.

*┬á┬á┬á┬á Bu makale daha ├Ânce ┼×iraze Kitap K├╝lt├╝r├╝ Dergisi, Sy. I (Eyl├╝l-Ekim 2020), s. 88-89ÔÇÖda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r.

[1] Ara┼čt─▒rmac─▒-yazar & Yeni├ža─č Tarihi uzman─▒ | [email protected]

Hakan YILMAZ

Hakan YILMAZ / Ara┼čt─▒rmac─▒-Yazar & Yeni├ža─č Tarihi Uzman─▒ 21 ┼×ubat 1977ÔÇÖde ─░stanbulÔÇÖun Beyo─člu il├žesinde d├╝nyaya geldi. Sakarya ├ťniversitesi Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ Tarih Anabilim Dal─▒ Yeni├ža─č Tarihi Bilim Dal─▒ÔÇÖnda ba┼člad─▒─č─▒ Y├╝ksek Lisans (Master) e─čitimini ÔÇť─░bn Kem├ól (Kem├ól Pa┼ča-z├óde): T─ür─źßŞź-i ─░bn Kem─ül / VI. Defter (─░nceleme-Transkripsiyon-T─▒pk─▒bas─▒m)ÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ teziyle tamamlad─▒. Kurulu┼č devri Osmanl─▒ tarihi ve Yeni├ža─č tarihi ile ilgili yeni bulgular ve bilimsel tart─▒┼čmalara y├Ânelik makaleleri 2004 y─▒l─▒ndan beri farkl─▒ akademik ve pop├╝ler dergilerde yay─▒mlanmakta olup, uzmanl─▒k alan─▒ ile ilgili farkl─▒ sahalarda ara┼čt─▒rma ve ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedir. e-posta: hakanyilma[email protected] | [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Hakan Y─▒lmaz
  • YEN─░
B├╝y├╝l├╝ ├ťlke ─░ran

B├╝y├╝l├╝ ├ťlke ─░ran

Haber Merkezi, 1 Ekim 2023
Trilye’de ┼×arap├ž─▒l─▒k

Trilye’de ┼×arap├ž─▒l─▒k

Ekrem Hayri PEKER, 29 Eyl├╝l 2023
BursaÔÇÖn─▒n ─░lk Mebuslar─▒ (1877)

BursaÔÇÖn─▒n ─░lk Mebuslar─▒ (1877)

Atilla SA─×IM, 19 Eyl├╝l 2023
─░ncir, ├╝z├╝m ve zeytin a┼čk─▒na

─░ncir, ├╝z├╝m ve zeytin a┼čk─▒na

Nurdan Çakır TEZGİN, 19 Eylül 2023
Bar─▒┼č Man├žo Ger├že─či

Bar─▒┼č Man├žo Ger├že─či

Yrd. Do├ž. Dr. Mehmet YARDIMCI, 14 Temmuz 2023
├çengili d├╝─č├╝nlerin BursaÔÇÖs─▒

├çengili d├╝─č├╝nlerin BursaÔÇÖs─▒

Nurdan Çakır TEZGİN, 14 Temmuz 2023
Mussolini’yi doland─▒ran T├╝rk: Ey├╝pl├╝ Halit

Mussolini’yi doland─▒ran T├╝rk: Ey├╝pl├╝ Halit

├ľzdenbekir KARAKA┼×, 14 Temmuz 2023
Likya’n─▒n Antik Belle─či

Likya’n─▒n Antik Belle─či

Tahsin ┼×─░M┼×EK, 13 Temmuz 2023
Bursa ├ťzerine Bir Deneme

Bursa ├ťzerine Bir Deneme

M├╝min CEYHAN, 28 Haziran 2023