Turhan ÇALAY
Turhan  ÇALAY
Misyal─▒lardan G├╝n├╝m├╝ze Misi K├Ây├╝
  • 22 Aral─▒k 2020 Sal─▒
  • +
  • -
  • Turhan ├çALAY /

K├Ây├╝n Do─čal Konumu

Amerikal─▒lar─▒n y─▒llar ├Ânce uydular─▒yla yapt─▒klar─▒ ara┼čt─▒rma raporunda; 10.000 y─▒l kadar ├Ânce Nil├╝fer ├çay─▒, ┼čimdiki yata─č─▒ndan de─čil, bat─▒ya, ├çal─▒ÔÇÖya do─čru akarken b├╝y├╝k bir heyelan olmu┼č. Bu heyalan─▒n sonucunda ├žay─▒n ├çal─▒ÔÇÖya do─čru akan yata─č─▒ kapanm─▒┼č. Burada b├╝y├╝k bir g├Âl olu┼čmu┼č. Bir m├╝ddet sonra, g├╝n├╝m├╝zdeki ÔÇťKent OrmanÔÇÖ─▒n─▒n bulundu─ču tepeyle, Hisarl─▒k Tepe aras─▒ndan g├Âl yar─▒larak, Nil├╝fer ├çay─▒ÔÇÖn─▒n ┼čimdiki yeni yata─č─▒n─▒ ┼čekillendirmi┼čtir… ─░┼čte Misi bu g├Âl├╝n alt─▒nda binlerce y─▒l kalan bu verimli topraklar─▒n ├╝st├╝nde kurulmu┼č ve g├╝n├╝m├╝ze kadar ula┼čm─▒┼čt─▒r.

K├Ây├╝n konumunu ve durumunu anlatan en g├╝zel yaz─▒lardan birisi, 3 Nisan 1941 Tarihli Bursa Halkevi Uluda─č DergisiÔÇÖnin 13 sayfas─▒nda, ÔÇťK├Ây Et├╝dleri: Misi K├Ây├╝ÔÇŁ ad─▒yla yay─▒nlanan yaz─▒d─▒r.

Yaz─▒ ┼č├Âyledir:

ÔÇťMisi, BursaÔÇÖn─▒n 15 kilometre? bat─▒s─▒nda[1], Nil├╝fer Deresi kenar─▒nda ve derenin bo─čazdan ovaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ yere ├žok yak─▒n bir k├Âyd├╝r.

├çam a─ča├žlar─▒yla ├Ârt├╝l├╝ d├Ârt tepenin ├ževreledi─či iki bo─čaz aras─▒nda bulunan bu k├Ây, BursaÔÇÖn─▒n en eski k├Âylerinden birisidir. Tarihi durumu ve ad─▒ hakk─▒ndaki rivayetler tamamen ayd─▒nlat─▒lamam─▒┼čt─▒r.

250 evi ve 850 n├╝fusu vard─▒r. 106 mevcutlu okulu 5 s─▒n─▒fl─▒d─▒r ve bir ├Â─čretmen taraf─▒ndan idare edilmektedir. Biraz sonra mevcudun 150ÔÇÖye ├ž─▒kaca─č─▒ san─▒lmakta ve 3 ├Â─čretmen daha ilave edilece─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. K─▒z ├Â─črenci daha fazlad─▒r. Halk─▒n okuma yazma hevesi ├žoktur. K├Âyde hemen hemen okuma yazma bilmeyen yok gibidir.

4 radyosu vard─▒r. Halk ├žok zeki ve uyan─▒kt─▒r. Bir kahvesi vard─▒r. Cumhuriyet Bayram─▒ÔÇÖna kadar ├Â─čretmen evinin (in┼čaat─▒n─▒n) bitirilece─čini Valimize vaad ettiler. ┼×arap├ž─▒ k├Ây oldu─ču halde, ┼čarap i├ženlerin say─▒s─▒n─▒n 10ÔÇÖu bulmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylediler. Muhtar, ihtiyar heyeti ve Parti te┼čkilat─▒n─▒n kumar ve i├žki ├╝zerinde titizlikle durduklar─▒ ├Â─črenilmi┼čtir.

K├Âyde hastal─▒k olmad─▒─č─▒n─▒, yaln─▒z 2 y─▒ldan beri ÔÇťs─▒tmaÔÇŁ g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ s├Âylediler. Halk─▒n bir k─▒sm─▒ dere bir k─▒sm─▒ kaynak suyu i├žer. K├Ây tamamen ba─čc─▒d─▒r. 4 ┼čarap yapma yeri vard─▒r. B├╝t├╝n ba─čc─▒ k├Âyler gibi kooperatif kurmak ├╝zeredirler. Pazar g├╝n├╝ yap─▒lan bayramla, g├╝zel bir hamle yap─▒lm─▒┼č oluyor.ÔÇŁ

 

K├Ây├╝n Mevkileri

G├╝neyden ba┼člayarak, MisiÔÇÖnin yer adlar─▒: Dede Bay─▒r─▒, Evli Ba─člar, Danap─▒nar, G├Âlc├╝k, Ak├žaalan, Doruk Mevkii, Hamza Deresi, Korutarlalar, Kavac─▒k Sultan Dede.

Bat─▒da: Hindi Bay─▒r─▒, Harmanlar, Harmanlaralt─▒, Kavakdere.

Kuzeye do─čru: Selevatlar, ├çukurba─člar, Kurtdere, Koca├žukur, Kaletdere (Ta┼čk├Âpr├╝ ├ťst├╝).

Do─čudan g├╝neye do─čru: Beyduranlar (Kent Orman─▒), Hesarl─▒k (Hisarl─▒k), Ke├žiya─č─▒.

 

B├Âlgeden Ge├žen Tarihi Yollar

B├Âlgeden ge├žen tarihi yollar: Kortarla Yolu. Deveci Yolu: Bu yol, eskiden kervanlar─▒n ve T├╝rkmenlerin yaylaya ├ž─▒karken kulland─▒klar─▒ kuzey-g├╝ney do─črultusunda olan bir yoldur. Milattan 500 y─▒l ├Âncesinden kalan yerle┼čim izleri bulunan; Misi, Da─čyenice G├ÂletiÔÇÖnin sular─▒ alt─▒nda kalan ve b├Âlge halk─▒n─▒n ÔÇťKand─▒ra Mezarl─▒─č─▒ÔÇŁ dedikleri eski yerle┼čim, K─▒z─▒lc─▒kdere Bo─čaz─▒ÔÇÖndan ge├žerek Adranos/OrhaneliÔÇÖne ula┼čan eski yol ve AtlasÔÇÖtaki ÔÇťSekecekÔÇŁ mevkiinde bulunan eski yerle┼čim birbirlerine bu yolla ba─član─▒rd─▒. Bunun yan─▒nda b├Âlgede bulunan bir├žok manast─▒ra ola┼č─▒m bu yoldan ayr─▒lan tali yollarla yap─▒l─▒yordu. Yine, b├Âlgede bulunan Trapeza, Atroa gibi tarihi ┼čehir ve yerle┼čimlere bu yoldan gidiliyordu.

MisiÔÇÖnin i├žinden ge├žerek, OrhaneliÔÇÖye ula┼čan yolun yap─▒m─▒ 1885 Y─▒l─▒ gibi yak─▒n say─▒labilecek bir tarihtedir.

 

TAR─░HSEL S├ťRE├ç

├ľncesi ve K├Ây├╝n Kurulu┼ču

Nil├╝fer BelediyesiÔÇÖnin katk─▒lar─▒yla, Uluda─č ├ťniversitesi ad─▒na 2016 y─▒l─▒nda K├╝lt├╝r Envanteri Projesi kapsam─▒nda, Prof. Dr. Mustafa ┼×ahin ba┼čkanl─▒─č─▒nda MisiÔÇÖde yap─▒lan y├╝zey ara┼čt─▒rmalar─▒ sonu├žlar─▒; Mustafa ┼×ahin Hoca taraf─▒ndan ÔÇťBursa ve ─░l├želeri Arkeolojik K├╝lt├╝r Envanteri- III, Nil├╝fer ─░l├žesi II. KitapÔÇŁ ad─▒yla 2017 y─▒l─▒nda yay─▒nlan─▒nca, MisiÔÇÖyle ilgili merak edilen bir├žok sorunun cevab─▒n─▒ da bulmu┼č olduk.

Bug├╝ne kadar hep lafta kalan ve elle tutulur pek kuvvetli bir belgeye dayanmayan, tarihlenmi┼č bir maddi delille ortaya konulmayan fikirlerin do─čru veya yanl─▒┼č olduklar─▒n─▒ bu kitap ortaya ├ž─▒kard─▒.

Prf. Dr. Mustafa ┼×ahin Hoca ve ekibinin tespitlerine g├Âre, Misi ve arazisinin de─či┼čik yerlerinde kale kal─▒nt─▒s─▒, ayazma, yerle┼čim yerleri, ├že┼čme kal─▒nt─▒lar─▒, nekrapol alanlar─▒ ve hatta, bir han kal─▒nt─▒s─▒ vard─▒r. Bu arada tarihi yollar da tespit edilmi┼čtir. Bu kal─▒nt─▒lar─▒n baz─▒lar─▒n─▒n ya┼člar─▒, bulunan seramik eserlerin ya┼člar─▒n─▒n tespitiyle M├ľ 500 y─▒l kadar geriye inmektedir. Anla┼č─▒ld─▒─č─▒ kadar─▒yla burada ya┼čam hi├ž sekteye u─čramadan g├╝n├╝m├╝ze kadar aral─▒ks─▒z devam edegelmi┼čtir. Sadece egemenler de─či┼čmi┼č, y├Ânetimler el de─či┼čtirmi┼čtir. Bir de halklar de─či┼čmi┼čtir.

BursaÔÇÖn─▒n muhasaras─▒ peki┼čtirilince Misi, askeri ├╝s olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. BursaÔÇÖn─▒n bat─▒ yakas─▒ndaki Kete/Kite Hisar─▒ zaten BursaÔÇÖdan 23 y─▒l ├Ânce al─▒n─▒p, daha sonralar─▒ kaza merkezi haline getirilmi┼čti. En b├╝y├╝k engel, Adranos/Orhaneli taraf─▒ndan gelebilecek tehlikeydi. ├ľyle ya! Uluda─čÔÇÖdan kesilen ulu kerestelik a─ča├žlar Nil├╝fer yoluyla OdunlukÔÇÖa kadar geliyordu da Atranos Tekfuru neden BursaÔÇÖya bu yolla yard─▒ma gelemesin di! B├╝t├╝n bu askeri tedbirler sonucunda bir├žok yerde oldu─ču gibi MisiÔÇÖnin yerli halk─▒ g├Â├ž etmi┼č ve ├ževredeki manast─▒rlar da bo┼čalm─▒┼čt─▒r. Bernardin MenthonÔÇÖa g├Âre Misi ve ├ževresinde bir├žok manast─▒r vard─▒. Bizzat gezerek, adlar─▒n─▒ ve yerlerini tesbit etmi┼č ve haritas─▒na da i┼člemi┼čtir. Zaten b├Âlgeye ilk yerle┼čenler askerlerdir. ─░leride ilk T├╝rk k├Âylerinin ├žekirde─čini meydana getirecek ├žiftlikleri ve mezralar─▒ kuranlar da bu askerlerdir… MisiÔÇÖde oldu─ču gibi…

K├Ây├╝n Ad─▒ Nereden Geliyor?

Bizans D├ÂnemiÔÇÖnde Mision, Osmanl─▒ D├Ânemi ve Cumhuriyet D├Âneminde Misi, sonra G├╝m├╝┼čtepe ve daha sonra tekrar Misi ad─▒n─▒ alm─▒┼čt─▒r. Baz─▒ eski kay─▒tlarda ÔÇťmisiÔÇŁ, eski dillere g├Âre ÔÇťkay─▒n/g├╝rgen a─čac─▒ÔÇŁ anlam─▒na gelirmi┼č. K├Ây arazisinde, eski devirlerde bu a─ča├ž cinsi ├žok bol olmal─▒d─▒r. 1844 y─▒l─▒nda k├Âyde ya┼čayan birisinin g├╝rgen korusu bulunmaktad─▒r.

Misililer, k├Âylerini ├╝├ž karde┼čin kurdu─čuna inanmaktad─▒rlar. Bunlardan, k─▒z karde┼čleri varsay─▒lan ÔÇťKavac─▒k SultanÔÇŁ ge├žmi┼čte ├žok sayg─▒ duyulan bir adak yeriydi. Di─čer bir kade┼č; F─▒rla DedeÔÇÖymi┼č. 3ÔÇÖc├╝ karde┼č ise k├Ây├╝n 2 kilometre g├╝neyinde yat─▒r─▒ bulunan, ┼čimdiki Bayram DedeÔÇÖymi┼č.

K├Âyl├╝lerin s├Âyledi─čine g├Âre; eskiden dedeler, geceleri ─▒┼č─▒klar i├žinde, tef ├žalarak, k├Ây├╝n ├╝st├╝nden ge├žerek, Kavac─▒k SultanÔÇÖ─▒ ziyarete giderlermi┼č.

Osmanl─▒ D├Âneminde Misi

Misi, 1. Murat H├╝davendigarÔÇÖ─▒n vak─▒f k├Âylerindendir[2]. Sultan 1. Murat 1366 y─▒l─▒nda tamamlad─▒─č─▒ ├çekirgeÔÇÖdeki k├╝lliyesini ya┼čatmak i├žin bir├žok k├Ây├╝n gelirini vakfetmi┼čti. 1385 Y─▒l─▒nda d├╝zenlenen vakfiyesine bak─▒l─▒rsa, Misi bu tarihten ├žok ├Ânce kurulmu┼č olmal─▒d─▒r. Misi halk─▒ 1487 y─▒l─▒nda H├╝davendigar Vakf─▒ÔÇÖna 95 kile bu─čday ├Â┼č├╝r├╝ veriyordu. Daha sonra ├Â┼č├╝rÔÇÖ├╝n yerine para al─▒nmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. ├ľ┼č├╝r, sipahi ve ba┼čka yerlere verilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r. K├Ây 1521 y─▒l─▒nda 30 ak├že veririken[3], 1573 y─▒l─▒nda bu miktar 1.042 ak├žeye y├╝kselmi┼čtir. 1837 Y─▒l─▒nda 1.043 ak├že/3.868 kuru┼č olarak verdi─či vergi 1573 y─▒l─▒ndan beri de─či┼čmemi┼čtir.

1455 Tarihli Kirmasti Defterine G├Âre Misi[4]

1455 Y─▒l─▒nda, Mevlana Kirmasti taraf─▒ndan yap─▒lan say─▒mda MisiÔÇÖde 8 hane (ev) ve 10 yeti┼čkin erkek vard─▒r. 8 ├žiftliklik kadar toprak i┼členmektedir. Bu i┼členen topraklar, yakla┼č─▒k olarak 650 d├Ân├╝m kadard─▒r.

Karye-i Misi, vak─▒ft─▒r, merhum Gazi H├╝ndgar ─░maretiÔÇÖne, KaplucaÔÇÖya.

Ayas veledi Muhammedi (├žift), Halil veledi ─░brahim (├žift), Turas─▒ veledi Azor (├žift), Musa veledi Muhammedi (├žift), Oru├žbeg veledi Ayd─▒n (├žift), Murat veledi Saruca (├žift), Mustafa veledi Yakub (├žift), Ramazan veledi Aruz, Eynede─čen veledi Kaya─člu (├žift), Yunus veledi Salih.

<Nefer 10, hane: ba-├žift 8>

Has─▒l:

Bu─čday 4 m├╝d 15 kile[5], arpa 1 m├╝d 10,5 kile, yulaf 1 m├╝d 18 kile, ba─č├že ├Â┼č├╝r├╝ 30 ak├že.

1487 Y─▒l─▒ Tahrir DefteriÔÇÖnde:

Karye-i Misi, vak─▒ft─▒r, Merhum Gazi Hundgar ─░maretiÔÇÖne, KaplucaÔÇÖya.

Has─▒l: Bu─čday 4 m├╝d, 15 kile. Arpa 1 m├╝d, 10.5 kile. Bah├že ├Â┼č├╝r├╝ 30 ak├že.

C├╝r├╝m-cinayet ve bad-i heva ve arusane ve yave ve ka├žgun ve 10 ak├že.

Karye-i Misi: Hane 3?, m├╝cerred 4. Has─▒l; 1.042 ak├že.

1521 Y─▒l─▒┬á ahrir DefteriÔÇÖnde Misi:

928/1521 Tarihli ve 113 numaral─▒ defterde kay─▒tl─▒ olan MisiÔÇÖde o tarihte k├Âyde ya┼čayan 10 yeti┼čkin erkek vard─▒r. Bunlardan 6ÔÇÖs─▒ evli, 4ÔÇÖ├╝ bekard─▒r. K├Âyde ya┼čayan erkeklerin baba adlar─▒ ve ├žocuklar─▒, karde┼čleri kay─▒t edilmi┼čtir. Kay─▒t ┼č├Âyledir:

Karye-i Misi, tabi-i Bursa

Abdi………veled-i

Demir

Nim

Veledi; Bekir

O

M├╝cerred

Halil, veled-i

Mehmed

Çift

H├╝seyin, veled-i

Nasuh

M├╝cerred

Mustafa, veled-i

Abdullah

Bennak

Ahmed, veled-i

Mehmed

Çift

Veledi; Mehmed

O

M├╝cerred

 

─░lyas, veled-i

Mehmed

M├╝cerred

Turmu┼č, veled-i

Ahmed

Bennak

Biraderi; Turusina

O

Bennak

El-Has─▒la:

Resm-i ├žift ve bennak; 258. H─▒nta; m├╝dd 5. ┼×air; m├╝dd 4. Alef; m├╝dd 1. Erzen; gabran? 7. B─▒r├žak; kile 5.

Resm-i; zemin, tapu. Resm-i; de┼čtebani ve bad-i heva ve yave ve ka├žgun ve gayr─▒hu; 10

Resm-i tapu-yi zemin 90 ak├že.

Yek├╝n: Siyakat bak─▒lacak

1530 Y─▒l─▒ ─░cmal DefteriÔÇÖnde:

1573 Y─▒l─▒ Tahrir DefteriÔÇÖnde:

Tapu-y─▒ zemin 90 ak├že. C├╝r├╝m-cinayet ve bad-i heva ve arusane ve yave ve ka├žgun 68 ak├že.

Haric-ez raiyyet 2 hane, ├žiftlik 3.

Tahrir ve icmal defterlerinden anla┼č─▒ld─▒─č─▒na g├Âre, her ne kadar Misi k├Ây olarak yaz─▒lsa da, k├╝├ž├╝k bir yerdir. Bir ara tamamen bo┼čalm─▒┼č g├Âr├╝n├╝yor. 1573 y─▒l─▒nda k├Âyde oturan yoktur. D─▒┼čar─▒dan gelen iki hane 3 ├žiftlik (yakla┼č─▒k 250 d├Ân├╝m) kadar yeri i┼člemektedirler. 1530 Y─▒l─▒nda k├Âyden elde edilen has─▒lat ├ževre k├Âylere g├Âre ├žok d├╝┼č├╝k kalmaktad─▒r. Bunun sebebi de n├╝fusun azl─▒─č─▒ olmal─▒d─▒r. N├╝fusun az ve evliliklerin olmad─▒─č─▒ C├╝r├╝m, cinayet ve arusane (evlilik-nikah) vergisinin azl─▒─č─▒ndan anla┼č─▒lmaktad─▒r. 1521 Y─▒l─▒nda bu vergi sadece 10 ak├žedir ki o y─▒l MisiÔÇÖde hi├ž evlilik olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir. Bu vergi o y─▒llarda 15ÔÇÖer den 30 ak├žedir (evlenecek erkek ve kad─▒ndan ayr─▒ ayr─▒ 15ÔÇÖer ak├že al─▒n─▒rd─▒).

Belgelere G├Âre Misi

┬áNaci Kum, MisiÔÇÖdeki ara┼čt─▒rmalar─▒nda; Hac─▒ ├ľmerlerÔÇÖden ─░zzettin G├╝m├╝┼čÔÇÖ├╝n evinde 957 hicri, Yakla┼č─▒k 1559-1560 miladi tarihli Mevlit tarz─▒nda bir kitap bulmu┼čtur. Kendisi taraf─▒ndan bu kitap Bursa M├╝ze K├╝t├╝phanesiÔÇÖne konulmak ├╝zere al─▒nm─▒┼čt─▒r. Yine, ─░zzettin G├╝m├╝┼čÔÇÖ├╝n evinde 1064 hicri, yakla┼č─▒k 1653-1654 miladi tarihli bir ba┼čka kitap daha bulunmu┼čtur. Bu da m├╝zeye al─▒nm─▒┼čt─▒r. Naci Kum, Halkevi Uluda─č DergisiÔÇÖnin Mart 1940 tarihli, 26. say─▒s─▒nda ┼č├Âyle yazmaktad─▒r:

ÔÇť─░zzettin G├╝m├╝┼čÔÇÖ├╝n evinde ÔÇśMuslihiddinÔÇÖ adl─▒ bir zat taraf─▒ndan, me┼čhur S├╝leyman ├çelebiÔÇÖnin Mevlidinden ilham al─▒narak bir mevlit kitab─▒ g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. Dil ve ├╝slup itibariyle de─čerli g├Âr├╝len bu kitap, M├╝ze K├╝t├╝phanesi i├žin hediye al─▒nm─▒┼čt─▒r.

Yine Ayn─▒ evde, 1064 hicri, 1653-1654 tarihinde ÔÇś├ľmer ÔÇô el Hatib, der sakin ÔÇô i ├çor├ža, tabi ÔÇô i Karahisar, afa anh├╝ÔÇÖ (AfyonkarahisarÔÇÖ─▒n ├çor├ža k├Ây├╝nden Hatip ├ľmer) hatimesini ta┼č─▒yan 218 sayfal─▒k elyaz─▒s─▒ ÔÇśHaza Kitab-─▒ ─░mad- El ─░slamÔÇÖ (adl─▒) esere tesad├╝f edilmi┼čtir. Kitab─▒n yaz─▒l─▒┼č maksad─▒n─▒ uzun boylu izah eden m├╝ellif, ÔÇśHalk─▒n i┼čine yarayacak bir├žok bilgilerin Arap diliyle yaz─▒lm─▒┼č oldu─čundan ┼čikayetle, kendisi T├╝rk diliyle T├╝rk halk─▒na faydal─▒ bilgileri yazmak istedi─čini…ÔÇÖ ÔÇśAmma lay─▒k de─čildir ki kitap T├╝rki-d├╝r deyip edna/a┼ča─č─▒ nazar oluna. Zira ki, i├žindeki ilim nafidir ve ameli salihtir.ÔÇÖ S├Âzlerini s├Âylemektedir.ÔÇŁ

Hicri 1118, Miladi 1706 Y─▒l─▒ Kad─▒ Sicillerinde Misi:

┬á1706 tarihli 47b/3 numaral─▒ kad─▒ sicilinde: Misi k├Ây├╝nde, Mahmut o─člu Seyyid Mustafa ├Âld├╝─č├╝nde, miras├ž─▒lar─▒ miras b├Âl├╝┼č├╝m├╝nde anla┼čamay─▒nca kad─▒ya ba┼čvurup, miras─▒n sat─▒l─▒p gelirinin b├Âl├╝┼č├╝lmesini istemi┼člerdir. Mahkeme de bunu yerine getirmi┼čtir.

Padi┼čah II. MahmutÔÇÖun Ba┼č Pehlivan─▒ Demirci K├Âyl├╝ Softao─člu Mehmet Pehlivan ve Misi:

┬áDemircik├Âyl├╝ olmas─▒, orada ├Âlmesi ve mezar─▒n─▒n k├Ây├╝nde olmas─▒ dolay─▒s─▒yla, kendisinden Demircik├Ây b├Âl├╝m├╝nde de bahsedilecektir[6], ancak onunla ilgili ├Ânemli bir padi┼čah ferman─▒yla birlikte, seceresinin ve g├╝re┼člerde giydi─či manda derisinden yap─▒lm─▒┼č k─▒spetinin burada, k─▒z─▒n─▒n torununun evinde bulunmas─▒ konusu MisiÔÇÖyi de ilgilendirmektedir.

Anla┼č─▒ld─▒─č─▒ kadar─▒yla Pehlivan, k─▒z─▒n─▒ MisiÔÇÖye gelin etmi┼čtir. Buradan kendisinin o─člu olmad─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. O─člu olsayd─▒, bu belge ve emenetler, o─člunun torunlar─▒ndan birinin elinde olurdu. Olurdu. K─▒z─▒n─▒n torunlar─▒ndan ve Hac─▒ Halilo─čullar─▒ÔÇÖndan Mehmet AliÔÇÖnin elinde b├╝y├╝k dedesine ait bir nesep silsilesi/soy a─čac─▒ yaz─▒l─▒ bir b├╝y├╝k tomar k├ó─č─▒d─▒ bulunmu┼čtur[7]. Boyu 2.20 metre, eni 27 cm olan bu soy a─čac─▒, Hicri 873 y─▒l─▒nda (yakla┼č─▒k 1470-1471 y─▒llar─▒na denk gelmektedir), Recep ay─▒ndan ├Ânce bunun Nakib Yahya- El H├╝seyni imzas─▒yla yaz─▒d─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r.

Bu Tomarda: ÔÇśSeyyid Mehmet bin Celaleddin[8], ┼×emseddin, Zeynelabidin, Kemalettin, Nizam├╝ttin, Hasan, Celal├╝ttin, Kemalettin, Alaettin, Nizamettin, Cafer, Fahrettin, Hasan, H├╝seyin, Mehmet, Zeyyit, ─░mam Musa Kaz─▒m, ─░mam Cafer-├╝ Sad─▒k, Muhammet Bak─▒r, Zeynelabidin, ─░mam H├╝seyin- ─░mam Hasan bin Ali ibni EbutalipÔÇÖ isimleri s─▒ralanmaktad─▒r.

Silsile, Hazreti AliÔÇÖnin e┼činin Hazreti MuhammetÔÇÖin k─▒z─▒ olmas─▒ dolay─▒s─▒yla, soy a─čac─▒ Hazreti MuhammetÔÇÖe kadar uzanmaktad─▒r. Bu secereden Misili baz─▒ ailelerin k├Âklerinin ne oldu─ču da anla┼č─▒lmaktad─▒r. Secerler yaz─▒l─▒rken aileye kat─▒lan/do─čan erkekler de yaz─▒ld─▒─č─▒ndan, Ba┼čtaki yaz─▒lan ÔÇśSeyyid MehmetÔÇÖin Softao─člu Mehmet Pehlivan oldu─ču ve babas─▒n─▒n ad─▒n─▒n Celalettin oldu─čunu anlayabiliyoruz. Kendisinin o─člu olmad─▒─č─▒ndan secereye ba┼čka isim yaz─▒lmam─▒┼č ve secere burada son bulmu┼čtur.

II.MahmutÔÇÖun Ferman─▒:

Devrin padi┼čah─▒n ba┼čpehlivan─▒ olduktan sonra, ba┼čar─▒lar─▒ndan dolay─▒ Dergah-─▒ Ali ├çavu┼člar─▒n─▒n aras─▒na al─▒nan Softao─člu Mehmet PehlivanÔÇÖa, Padi┼čah II. Mahmut, Bir fermanla ┼×imdi Arnavutluk topraklar─▒nda kalan, Pirzerin/Pirizren, ├ťsk├╝p ve Yanya sancaklar─▒nda bulunan k├Âylerden 41.216 ak├želik gelir getiren zeamet vermi┼čtir. Bunu belgeleyen ve Miladi 1812, hicri 1228 muharrem ay─▒n─▒n 15ÔÇÖinde yaz─▒lan bu tu─čral─▒ ferman, k─▒z─▒n─▒n torunu Mehmet Ali taraf─▒ndan 1940 y─▒l─▒nda 1895 kay─▒t numaras─▒yla Bursa M├╝zesiÔÇÖne hediye edilmi┼čtir.

Softao─člu Mehmet PehlivanÔÇÖ─▒n yine k─▒z─▒n─▒n torunu olan Hac─▒ Halilo─čullar─▒ÔÇÖndan Mehmet Ali, b├╝y├╝k dedesinin g├╝re┼člerde giydi─či ve y├╝zy─▒ldan fazla bir zaman ├Âzenle saklad─▒klar─▒ k─▒sbetini de Bursa M├╝zesiÔÇÖne hediye etmi┼čtir. M├╝ze Kay─▒t Numaras─▒ 1252 dir. Mehmet AliÔÇÖnin soyad─▒ yaz─▒lmad─▒─č─▒na g├Âre, teslim tarihi 1935ÔÇÖten ├Ânce olmal─▒d─▒r. Bilindi─či gibi Soyad─▒ Kanunu 1935 y─▒l─▒nda y├╝r├╝rl├╝─če girmi┼čti.

1786 y─▒l─▒nda Demircik├Ây de do─čan Softao─člu Mehmet Pehlivan, Hicri 1246, Miladi 1830 y─▒l─▒nda 44 ya┼č─▒nda Do─čdu─ču k├Âyde ├Âlm├╝┼čt├╝r. Mezar─▒ buradad─▒r ancak, mezar ta┼č─▒ orijinal de─čildir. Sonradan yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Ger├žek mezar ta┼č─▒ 1940 y─▒l─▒ndan ├Ânce yerinden kald─▒r─▒l─▒p, 1783 kay─▒t numaras─▒yla Bursa M├╝zesiÔÇÖne al─▒nm─▒┼čt─▒r. Daha sonra yerine ger├že─činin benzeri bir mezar ta┼č─▒ yap─▒l─▒p dikilmi┼čtir.

40 y─▒l kadar ├Ânce Softao─čluÔÇÖnun k─▒sbetinin m├╝zede oldu─čunu ├Â─črendi─čimde i├žimde onu g├Ârme iste─či uyand─▒. Ye┼čilÔÇÖdeki m├╝zeye gidip sordu─čumda, MuradiyeÔÇÖdeki depolarda oldu─čunu s├Âylemi┼člerdi. Ailesi taraf─▒ndan y├╝z y─▒ldan fazla bir zaman korunan Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Ba┼č Pehlivan─▒ Softao─člu Mehmet PehlivanÔÇÖ─▒n k─▒sbeti g├╝n├╝m├╝zde ne halde acaba! Vakit bulabilirsem, akibetini tekrar ara┼čt─▒raca─č─▒m.

 

1830-37 Y─▒llar─▒ Bursa N├╝fus K├╝t├╝─č├╝ÔÇÖne G├Âre BursaÔÇÖda Ya┼čayan Misililer

1- ┼×eker Hoca Mahallesi, 48 kap─▒ numaral─▒ evde oturan ren├žber, Misili MustafaÔÇÖn─▒n o─člu Halil, k─▒r sakall─▒ ve orta boyludur. 8 ya┼č─▒ndaki o─člu Mehmed, 1250 y─▒l─▒nda ├Âlm├╝┼čt├╝r. 1830 y─▒l─▒nda ilk say─▒m yap─▒l─▒rken 8 ya┼č─▒nda olan karde┼či Mustafa, 1253/1840-41 y─▒llar─▒nda 18-19 ya┼člar─▒ndayken Asakir-i MansureÔÇÖye kat─▒lm─▒┼čt─▒r.

2- 1830 y─▒l─▒nda ┼×eyh Pa┼ča MahallesiÔÇÖnde oturan Misili bir aile vard─▒r.

3- Alt─▒parmak MahallesiÔÇÖnde 23 numaral─▒ evde ya┼čayan Ali o─člu Ren├žber Halil, orta boylu, sar─▒ sakall─▒ ve 40 ya┼č─▒ndad─▒r. ├ť├ž o─čluyla birlikte ya┼čamaktad─▒r. O─čullar─▒ndan Ahmed bir ya┼č─▒nda, Mehmed 10 ya┼č─▒ndad─▒r. Di─čer o─člu Yakub ise 1249 y─▒l─▒nda ├╝├ž ya┼č─▒nda ├Âlm├╝┼čt├╝r.

4- Hamzabey MahallesiÔÇÖnde 12 kap─▒ numaral─▒ evde ya┼čayan Misili Koca Mehmed, AbdullahÔÇÖ─▒n o─čludur. 40 ya┼č─▒nda, orta boylu ve kara sakall─▒d─▒r. 1247/1831-32 y─▒l─▒nda ├Âlm├╝┼čt├╝r. Koca MehmedÔÇÖin g├Âzleri g├Ârmeyen Ahmed adl─▒ bir o─člundan ba┼čka, 5 ya┼člar─▒nda S├╝leyman adl─▒ bir ba┼čka o─člu daha vard─▒r.

5- Elvan Bey MahallesiÔÇÖnde 47 numaral─▒ evde oturan Misili Ren├žber Abdullah, YusufÔÇÖun o─čludur. Orta boylu, seyrek b─▒y─▒kl─▒d─▒r. 35 ya┼č─▒ndad─▒r. 1247/1831-32 y─▒l─▒nda Do─čanc─▒ k├Ây├╝ne yerle┼čmi┼čtir. 2 y─▒l sonra Do─čanc─▒ÔÇÖdan tekrar evine d├Ânm├╝┼čt├╝r. 1247 y─▒l─▒nda, Veliy├╝ddin adl─▒ bir o─člu vard─▒.

6- Ayn─▒ mahallede 55 numaral─▒ evde ya┼čayan bir Misili daha vard─▒r. Bu evde ya┼čayan Ren├žber Ali, AbdullahÔÇÖ─▒n o─čludur. Orta boylu, kara sakall─▒ ve 40 ya┼člar─▒ndad─▒r. 1250 y─▒l─▒nda Alt─▒parmak MahallesiÔÇÖne ta┼č─▒nm─▒┼čt─▒r. Damad─▒, Ahmed o─člu ├çoban Ahmed 25 ya┼č─▒ndad─▒r. ├çoban Ahmed bir ba┼čka diyara g├Â├ž etmi┼čtir.

7- 1250 y─▒l─▒na kadar Mant─▒c─▒ Mahallesinde ya┼čayan Misili Yakub o─člu Halil, 1250 y─▒l─▒nda Elvan Bey mahllesiÔÇÖndeki 79 numaral─▒ eve ta┼č─▒nm─▒┼čt─▒r. ─░dris ad─▒nda bir o─člu vard─▒r.

8- Kaygan/Kayan MahallesiÔÇÖnde 28 numaral─▒ evde ya┼čayan G├Â├ž├╝k├ž├╝ ─░brahim, orta boylu kara sakall─▒ ve 45 ya┼č─▒ndad─▒r. 1248/1832-33 y─▒l─▒nda Pazar-─▒ Esb/Atpazar─▒ MahallesiÔÇÖne ta┼č─▒nm─▒┼čt─▒r. Bu mahalleye ta┼č─▒nd─▒ktan 5 y─▒l sonra, 1253/1837-38 y─▒l─▒nda burada ├Âlm├╝┼čt├╝r.

9- Anarl─▒/Enarl─▒/Narl─▒ MahallesiÔÇÖnde 30 numaral─▒ hanede/evde ya┼čayan Misili Mehmet gibi, k├╝├ž├╝k o─člu ─░smail de 1247 y─▒l─▒nda ├Âlm├╝┼člerdir.

Bunlardan ba┼čka, yak─▒n tarihlerde, ├že┼čitli yerlerde ya┼čayan Misililer de vard─▒r. Bunlardan birisi; ├çekirgeÔÇÖde g├╝zel bir evde ya┼čayan Misili Edhem EfendiÔÇÖdir. 1927 y─▒l─▒nda, Genel Kurmay Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n yay─▒nlad─▒─č─▒ ÔÇťBursa Co─črafyas─▒ÔÇŁ adl─▒ Osmanl─▒ca bas─▒lan kitapta; O y─▒llarda, BursaÔÇÖn─▒n s─▒cak sular─▒n─▒n da─č─▒t─▒ld─▒─č─▒ 32 adet kapl─▒ca, hamam ve evlerden birisi de ├çekirgeÔÇÖde Misili Edhem EfendiÔÇÖye aittir.

 

1844 Y─▒l─▒ Temettuat Defterine g├Âre Misi:

1844 y─▒l─▒nda d├╝zenlenen Temettuat Defterleri, k├Âylerin hanelerini, bu hanelerde ya┼čayanlar─▒n lakaplar─▒n─▒n, aile adlar─▒n─▒n, kendi adlar─▒n─▒n, mal varl─▒klar─▒n─▒n, hayvan varl─▒klar─▒n─▒n, mesleklerinin y─▒ll─▒k kazan├žlar─▒n─▒n, ├Âdedikleri ve ├Âdeyecekleri vergilerin miktarlar─▒n─▒n yaz─▒ld─▒─č─▒ defterlerdir. Defterler d├╝zenlenirken 1. haneye k├Ây├╝n muhtar─▒, 2. haneye de k├Ây├╝n 2. muhtar yaz─▒l─▒yordu.

H├╝davendigar Livas─▒, H├╝devandigar Sanca─č─▒/BursaÔÇÖn─▒n Kite kazas─▒na ba─čl─▒ Misi k├Ây├╝n├╝n emlak ve arazisini beyan eden defterdir (Y─▒l hicri 1260, miladi 1844).

 

Hane 1: Muhtar.

Seyyid Ahmet Efendi, MehmetÔÇÖin o─člu.

Seyyid Ahmet Efendi, ayn─▒ zamanda k├Ây├╝n muhtar─▒d─▒r. 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 1 at─▒, 1 karas─▒─č─▒r ine─či, 3 sa─čmal ke├žisi, 2 yoz ke├žisi ve 1 o─člak─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 957 kuru┼čtur.

Hane 1: Seyyid Ahmet EfendiÔÇÖnin yan─▒nda kalan o─člu Mehmet Emin.

Mehmet EminÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 90 kuru┼čtur.

Hane 2: 2. Muhtar.

Mehmet Ali, YusufÔÇÖun o─člu.

Mehmet AliÔÇÖnin 10 d├Ân├╝m ba─č─▒, 4 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 karas─▒─č─▒r ine─či, 1 d├Âls├╝z/k─▒s─▒r karas─▒─č─▒r ine─či, 3 sa─čmal ke├žisi, 2 o─člak─▒, 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri iki bin 244 kuru┼čtur.

Hane 2: Mehmet AliÔÇÖnin evinde oturan damad─▒ Mehmet, AliÔÇÖnin o─člu.

4 d├Ân├╝m ba─č─▒ndan elde etti─či y─▒ll─▒k kazanc─▒ 310 kuru┼čtur.

Hane 3/1:

Arpac─▒o─člu Atmaca Mehmet, Hac─▒ HalilÔÇÖin o─člu.

Atmaca MehmetÔÇÖin 5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2.5 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 2 yoz ke├žisi, 1 o─člak─▒, 1 sa─čmal ke├žisi ve 1 at─▒ vard─▒r. B├╝t├╝n bunlardan y─▒ll─▒k geliri bin 112 kuru┼čtur.

Hane 3/2:

Atmaca MehmetÔÇÖin evinin avlusundaki ba┼čka bir evde oturan o─člu Mustafa.

MustafaÔÇÖn─▒n 1 d├Ân├╝m ba─č─▒ndan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 100 kuru┼čtur.

Hane 3/2:

MustafaÔÇÖn─▒n e┼či Asiye Hatun.

Asiye HatunÔÇÖun 5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3.5 d├Ân├╝m dut bah├žesi vard─▒r Y─▒ll─▒k geliri bin 100 kuru┼čtur.

Hane 4:

├ľks├╝zo─člu Mehmet, SaitÔÇÖin o─člu.

Mehmet, 4 d├Ân├╝m ba─č, 1.5 d├Ân├╝m dutluk, 1 at ve 1 yoz karas─▒─č─▒r ine─činin sahibidir. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 600 kuru┼čtur.

Hane 4:

├ľks├╝zo─člu MehmetÔÇÖin e┼či Fatma Hatun.

FatmaÔÇÖn─▒n 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 430 kuru┼čtur.

Hane 5:

├çay─▒ro─člu? Halil, AbdullahÔÇÖ─▒n o─člu.

HalilÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 sa─čmal ke├žisi,2 o─čla─č─▒ ve 1 erkek merkebi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 356 kuru┼čtur.

Hane 5:

HalilÔÇÖin evinde kalan kay─▒nvalidesi Zekiye Hatun.

Zekiye HatunÔÇÖun 2 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Ba─č─▒ndan y─▒ll─▒k geliri 480 kuru┼čtur.

Hane 6:

Hamzazade Kemal, AbdullahÔÇÖ─▒n o─člu.

KamilÔÇÖin 5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 10 d├Ân├╝m nadasa b─▒rakt─▒─č─▒ tarlas─▒ ve 1 at─▒ vard─▒r. Bunlar─▒n yan─▒nda y─▒lda 130 kuru┼ča kiraya verdi─či bir de─čirmeni vard─▒r. Ayr─▒ca Ba┼čka bir i┼čten? Y─▒lda 250 kuru┼č kazanmaktad─▒r. B├╝t├╝n bunlardan y─▒ll─▒k geliri 980 kuru┼čtur.

Hane 7: De─čirmen, ├žam korusu.

Hamzazade Hamza Bey, AbdullahÔÇÖ─▒n o─člu.

Hamza BeyÔÇÖin 2 d├Ân├╝m ekili tarlas─▒, 5 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒, 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 4 sa─čmal ke├žisi, 1 yoz ke├žisi, 1 o─člak─▒, 1 at─▒, 2 d├Ân├╝m ├žam korusu, y─▒lda 180 kuru┼ča kiraya verdi─či bir de─čirmeni vard─▒r. 250 kuru┼čta ba┼čka bir i┼čten kazanmaktad─▒r.┬á Y─▒ll─▒k geliri bin 642 kuru┼čtur.

Hane 8:

Berbero─člu Mehmet, AliÔÇÖnin o─člu.

MehmetÔÇÖin 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 sa─čmal ine─či ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 800 kuru┼čtur.

Hane 8:

Berbero─člu MehmetÔÇÖin e┼či Hanife Hatun.

Hanife HatunÔÇÖun 3 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 600 kuru┼čtur.

Hane 9:

├çoban? Salih, MehmetÔÇÖin o─člu.

├çoban SalihÔÇÖin hi├žbir ┼čeyi yoktur. Askerde olan ├╝vey o─člu AhmetÔÇÖe ─▒rgatl─▒k yapmaktad─▒r. Buradan bir y─▒lda kazand─▒─č─▒ 80 kuru┼čtur.

Hane 9/1:

├çoban SalihÔÇÖin ├╝vey o─člu Ahmet, S├╝leymanÔÇÖ─▒n o─člu.

Ahmet askerdedir. ├ťvey babas─▒n─▒n oturdu─ču evin avlusundaki ba┼čka bir evde oturmaktad─▒r. 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, Yar─▒m d├Ân├╝me yak─▒n dut bah├žesi ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 690 kuru┼čtur.

Hane 10:

Seyyid Halil, Ahmet EfendiÔÇÖnin o─člu.

Seyyid HalilÔÇÖin 2 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 125 kuru┼čtur.

Softao─člu Mehmet PehlivanÔÇÖ─▒n Seceresi, k─▒sbeti ve II. MahmutÔÇÖun Ferman─▒ Hac─▒ Halilo─čular─▒ÔÇÖndan Mehmet AliÔÇÖnin elinde bulunmu┼čtu. 10. Hane de kay─▒tl─▒ Seyyid Halil, Softao─člu Mehmet PehlivanÔÇÖ─▒n damad─▒ olabilece─či gibi, b├╝y├╝k bir ihtimalle, Hac─▒ Halilo─čullar─▒ ailesine ad─▒n─▒ veren ki┼či de bu ┼čah─▒s olmal─▒d─▒r.

Hane 11:

Kahvecio─člu Ahmet, Mustafa!n─▒n o─člu.

AhmetÔÇÖin 9 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi ve bir at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ bin 780 kuru┼čtur.

Hane 12: Çam korusu.

Eskicio─člu Hac─▒ ─░brahim, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

Hac─▒ ─░brahimÔÇÖin 12 d├Ân├╝m ba─č─▒, 4 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 15 d├Ân├╝m ├žam korusu, 4 sa─čmal ke├žisi, 12 yoz ke├žisi vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri ├╝├žbin 218 kuru┼čtur.

Hane 13: Çam korusu.

Elmac─▒ Halil, AhmetÔÇÖin o─člu.

Ata├ž HalilÔÇÖin 50 d├Ân├╝m ekili tarlas─▒, 50 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒, 11 d├Ân├╝m ba─č─▒, 5 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 4 karas─▒─č─▒r ├Âk├╝z├╝, 3 sa─čmal ine─či, 5 d├Ân├╝m ├žam korusu ve bir kat─▒r─▒ vard─▒r. B├╝t├╝n bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ be┼čbin 40 kuru┼čtur.

Hane 14:

Adranoslu Mustafa, MehmetÔÇÖin o─člu.

MustafaÔÇÖn─▒n 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 7 d├Ân├╝m dut bah├žesi ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 850 kuru┼čtur.

Hane 14:

MustafaÔÇÖn─▒n e┼či Emine Hatun.

Emine HatunÔÇÖun 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dut bah├žesi vard─▒r. Bunlardan y─▒lda 800 kuru┼č kazan├ž elde etmektedir.

Hane 15:

Ahmet, YunusÔÇÖun o─člu.

Ahmet, 1.5 d├Ân├╝m ba─ča ve 1 erkek e┼če─če sahiptir. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 120 kuru┼čtur.

Hane 16:

Kapano─člu Ali, MehmetÔÇÖin o─člu.

AliÔÇÖnin 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2.5 d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 sa─čman ine─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 760 kuru┼čtur.

Hane 17:

Gelemi├žli Hac─▒ Mehmet, Emir AliÔÇÖnin o─člu.

Hac─▒ Mehmet, 8 d├Ân├╝m ba─č─▒n, 3 d├Ân├╝m dutlu─čun, 1 sa─čmal ke├žinin, 1 yoz ke├žinin ve 1 kat─▒r─▒n sahibidir. Ayr─▒ca 1 sa─čmal ine─či vard─▒r. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ bin 391 kuru┼čtur.

Hane 18:

Gen├žmehmeto─člu Mustafa, MehmetÔÇÖin o─člu.

Mustafa, 2 d├Ân├╝m ba─č, 3 yoz ke├ži ve 1 erkek e┼če─čin sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 144 kuru┼čtur.

Hane 19:

K─▒rba┼čÔÇÖ─▒n damad─▒ Seyyid Feyzullah, SalihÔÇÖin o─člu.

FeyzullahÔÇÖ─▒n 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, Yeni dikti─či ve hen├╝z vergi al─▒nmayan yar─▒m d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 sa─čmal ke├žisi, 3 yoz ke├žisi, 1 o─člak─▒ ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 617 kuru┼čtur.

Hane 20:

─░mamo─člu Mehmet, Hac─▒ SalihÔÇÖin o─člu.

─░mamo─člu Mehmet, 3 d├Ân├╝m ba─č, 5 d├Ân├╝m dutluk, 55 d├Ân├╝m nadas tarla, 1 d├Ân├╝m dutluk, 1 sa─čmal manda ine─či, ve bir erkek e┼če─čin sahibidir. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 950 kuru┼čtur.

Hane 21:

─░mamo─člu S├╝leyman, SalihÔÇÖin o─člu.

S├╝leyman 20 numaral─▒ hanedeki MehmetÔÇÖin karde┼čidir. 3.5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču, 15 d├Ân├╝m nadasa b─▒rakt─▒─č─▒ tarlas─▒, 10 d├Ân├╝m ekili tarlas─▒, 1 ├Âk├╝z├╝ ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 650 kuru┼čtur.

Hane 22:

Bek├ór Mustafa, AbdullahÔÇÖ─▒n o─člu.

MustafaÔÇÖn─▒n 3.5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 erkek e┼če─činden ba┼čka mal varl─▒─č─▒ yoktur[9]. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 100 kuru┼čtur.

Hane 23:

Yetim Baltac─▒o─člu Ethem, AbdullahÔÇÖ─▒n o─člu.

4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dut bah├žesi ve 1 sa─čmal ine─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 630 kuru┼čtur.

Hane 24:

Hask├Âyl├╝o─člu Musa, AhmetÔÇÖin o─člu.

MusaÔÇÖn─▒n 2.5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi vard─▒r. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 290 kuru┼čtur.

Hane 25:

Yetim Hask├Âyl├╝o─člu ─░dris, MusaÔÇÖn─▒n o─člu.

─░drisÔÇÖin 5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutlu─ču, kiraya verdi─či y─▒lda 220 kuru┼č gelir getiren bir de─čirmeni ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ bin 320 kuru┼čtur.

Hane 26:

Gelemi├žlio─člu ─░brahim, HalilÔÇÖin o─člu.

─░brahim, 3 d├Ân├╝m ba─č, yar─▒m d├Ân├╝m dutluk, 1 sa─čmal ke├žinin sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 288 kuru┼čtur.

Hane 27:

Uzunibrahimo─člu Mustafa, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

MustafaÔÇÖn─▒n 4 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 sa─čmal ine─či ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 810 kuru┼čtur.

Hane 28:

Mollahalilo─člu Osman, HalilÔÇÖin o─člu.

Osman, 8.5 d├Ân├╝m ba─ča, 1.5 d├Ân├╝m dutlu─ča, Kiral─▒k tuttu─ču ve gelir yaz─▒lmad─▒─č─▒ i├žin tadilat yapt─▒─č─▒ anla┼č─▒lan bir de─čirmene ve metinlerden anla┼č─▒ld─▒─č─▒ kadar─▒yla kendisi de─čirmen tamircisidir. ÔÇť─░mar etti─či asiyabdan temetuu 150 kuru┼čturÔÇŁ diye bir not eklenmi┼čtir. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 2.300 kuru┼čtur.

Hane 29:

─░nesili/Eynesilio─člu[10] Yunus, SalihÔÇÖin o─člu.

YunusÔÇÖun 1.5 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Ayn─▒ zamanda k├Ây├╝n s─▒─č─▒rma├ž─▒d─▒r[11]. Ba─č─▒ndan y─▒lda 150 kuru┼č kazan─▒rken, s─▒─č─▒rtma├žl─▒ktan bunun iki kat─▒n─▒ yani 300 kuru┼č kazanmaktad─▒r. Y─▒ll─▒k toplam kazanc─▒ 450 kuru┼čtur.

Hane 30: Çam korusu.

├çal─▒ko─člu Osman, ─░bahimÔÇÖin o─člu.

OsmanÔÇÖ─▒n 6.5 d├Ân├╝m ba─č─▒,1 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 erkek e┼če─či, 3 sa─čmal ke├žisi, 1 yoz ke├žisi, 1 o─čla─č─▒ ve 3 d├Ân├╝m ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ bin 17 kuru┼čtur.

Hane 31: Çam korusu.

Ak├žao─člu Hac─▒ Ahmet, Mehmet Emin o─člu.

Hac─▒ AhmetÔÇÖin 6 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 sa─čman ine─či, 1 yoz ke├žisi (─░ki y─▒l sonra ger├žekten yoz olup olmad─▒─č─▒na ve kontrol edilece─čine dair not d├╝┼č├╝lm├╝┼č.), 10 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒, 2 at─▒ vard─▒r. Mecmuundan/b├╝t├╝n bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ bin 30 kuru┼čtur.

Hane 32:

K├╝tahyal─▒ Bekar ─░smail, AbdullahÔÇÖ─▒n o─člu.

─░smailÔÇÖin yar─▒m d├Ân├╝m ba─č─▒ ve buradan elde etti─či y─▒ll─▒k 80 kuru┼č geliri vard─▒r.

Hane 33:

Halilo─člu ─░smail, AliÔÇÖnin o─člu.

─░smailÔÇÖin y─▒lda 1200 kuru┼č gelir getiren b├╝y├╝k bir ba─č─▒ vard─▒r. Ka├ž d├Ân├╝m oldu─ču yaz─▒lmam─▒┼čt─▒r. ÔÇś d├Ân├╝m dut bah├žesi, 8 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒ ve 1 yoz ine─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.310 kuru┼čtur.

Hane 34:

Harmanc─▒kl─▒ Osman, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu ve ├ťvey o─člu Abdi. ─░kisi birlikte ayn─▒ evde ya┼čamaktad─▒r. 12 d├Ân├╝m ba─člar─▒, 1.5 d├Ân├╝m dutluk ve 1 atlar─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazan├žlar─▒ 3.100 kuru┼čtur.

Hane 35: De─čirmen.

Hac─▒ Veyiso─člu Hac─▒ Emin A─ča.

Hac─▒ Emin A─čaÔÇÖn─▒n 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 4 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 de─čirmeni, 15 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒, 1 sa─čmal ine─či, 2 sa─čmal ke├žisi, 1 o─člak─▒ ve 4 yoz ke├žisi vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 2.380 kuru┼čtur.

Hane 35: De─čirmen hisesi.

Hac─▒ Emin A─čaÔÇÖyla┬á ayn─▒ evde oturan validesi Emetullah Hatun.

3.5 d├Ân├╝m ba─ča, 2 d├Ân├╝m dutlu─ča ve 1 de─čirmenin yar─▒ hissesine sahiptir. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 940 kuru┼čtur.

Hane 36:

Kas─▒mÔÇÖ─▒n damad─▒ Hac─▒ Salih, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.12 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 3.100 kuru┼čtur.

Hane 37:

Kaymak Mustafa, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

MustafaÔÇÖn─▒n 2 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 300 kuru┼čtur.

Hane 37:

Kaymak MustafaÔÇÖyla ayn─▒ evde kalan kay─▒n validesi Ay┼če Hatun.

Ay┼čeÔÇÖnin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 200 kuru┼č.

Hane 38:

Gelemi├žlio─člu Mustafa, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

Mustafa, 4 d├Ân├╝m ba─č ve 1.5 d├Ân├╝m dutlu─čun sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 900 kuru┼čtur.

Hane 39:

Eynesili/─░nesilio─člu ─░brahim, SalihÔÇÖin o─člu.

─░brahimÔÇÖin Evi ve 3 d├Ân├╝m ba─č─▒ndan ba┼čka hi├ž bir ┼čeyi yoktur. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 300 kuru┼čtur.

Hane 40:

Hac─▒ahmeto─člu Mehmet, AhmetÔÇÖin o─člu.

MehmetÔÇÖin 8 d├Ân├╝m ba─č─▒, 4 d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.600 kuru┼čtur.

Hane 40/1:

Ali, babas─▒ MehmetÔÇÖin evinin avlusundaki ba┼čka bir evde oturmaktad─▒r. 8 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve ve y─▒ll─▒k 1.400 kuru┼č geliri vard─▒r.

Hane 41:

Berbero─člu Halil, AliÔÇÖnin o─člu.

HalilÔÇÖin 8 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 1 at─▒ ve 4 adet dam─▒zl─▒k boz ke├žisi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.712 kuru┼čtur.

Hane 42:

Do─čanc─▒l─▒ Musa, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

Musa, 3 d├Ân├╝m ba─č, 1 d├Ân├╝m dutluk ve 1 erkek e┼ček sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 500 kuru┼čtur.

Hane 43:

Bursavi/Bursal─▒ Mehmet Emin, SalihÔÇÖin o─člu.

  1. EminÔÇÖin 2 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutlu─ču vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 550 kuru┼čtur.

Hane 43:

Mehmet EminÔÇÖin evinde kalan ├╝vey annesi Ay┼če Hatun.

Ay┼čeÔÇÖnin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi ve 1 erkek merkebi vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 250 kuru┼čtur.

Hane 44:

Hac─▒┼čerifo─člu ─░brahim, Mehmet EminÔÇÖin o─člu.

─░brahimÔÇÖin sahibi oldu─ču oturdu─ču evden ba┼čka 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 erkek merkebi vard─▒r.

Hane 45:

Hac─▒ahmeto─člu Ahmet, MehmetÔÇÖin o─člu.

Ahmet, 6 d├Ân├╝m ba─č, 2.5 d├Ân├╝m dutluk, 2 sa─čmal ke├ži ve 1 o─člak sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 1.516 kuru┼čtur.

Hane 46:

Halilbeyo─člu H├╝seyin, HalilÔÇÖin o─člu.

H├╝seyinÔÇÖin 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 yoz karas─▒─č─▒r ine─či ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 600 kuru┼čtur.

Hane 47: Çam Korusu.

Ak├žao─člu Hac─▒ H├╝seyin, OsmanÔÇÖ─▒n o─člu.

Hac─▒ H├╝seyinÔÇÖin 10 d├Ân├╝m ba─č─▒, 4 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 2 sa─čmal ke├žisi, 1 yoz ke├žisi, 1 erkek merkebi, 15 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒ ve 2 d├Ân├╝m ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 2.509 kuru┼čtur.

Hane 48:

Berber Devecio─člu Mustafa, mehmetÔÇÖin o─člu.

Berber Devecio─člu Mustafa, BursaÔÇÖda Maksem MahallesiÔÇÖne yerle┼čti─činden k├Âydeki evinden ba┼čka hi├ž bir vergiye konu olacak emlak ve arazisi kalmam─▒┼čt─▒r. Y─▒ll─▒k geliri yoktur.

Hane 49:

├çongaral─▒ Ahmet, HalilÔÇÖin o─člu.

├çongaral─▒ AhmetÔÇÖin, 1 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 d├Ân├╝m dutlu─ču vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 250 kuru┼čtur.

Hane 50:

Kud├╝sl├╝ Mustafa, MehmetÔÇÖin o─člu.

Mustafa, 3 d├Ân├╝m ba─č, 1 d├Ân├╝m dutluk, 1 karas─▒─č─▒r ine─či ve 1 erkek e┼ček sahibidir. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 570 kuru┼čtur.

Hane 51:

Tav┼čanl─▒l─▒o─člu Mustafa, Yetimdir ├çak─▒r HasanÔÇÖ─▒n o─čludur ve 10 ya┼č─▒ndad─▒r. Evinden ba┼čka hi├ž bir ┼čeyi yoktur. Yard─▒mlarla ge├žinmektedir.

Hane 51:

Tav┼čanl─▒l─▒ MustafaÔÇÖn─▒n evinde ya┼čayan Hac─▒┼čerifo─člu Mehmet Emin, MehmetÔÇÖin o─člu.

Mehmet EminÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 140 kuru┼čtur.

Hane 52:

Ayasl─▒o─člu? Ahmet, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

AhmetÔÇÖin 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 850 kuru┼čtur.

Hane 52: De─čirmen.

AhmetÔÇÖin e┼či Ay┼če Hatun.

Ay┼če HatunÔÇÖun 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču ve y─▒lda 775 kuru┼č gelir getiren de─čirmeni vard─▒r.┬á Y─▒ll─▒k geliri 1.550 kuru┼čtur.

Hane 53:

Musao─člu Mehmet.

MehmetÔÇÖin 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dut bah├žesi ve 1 kat─▒r─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.100 kuru┼čtur.

Hane 54:

Abd├╝l┼č├╝k├╝ro─člu Hac─▒ Ahmet, AliÔÇÖnin O─člu.

Hac─▒ AhmetÔÇÖin 10 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutbah├žesi, 2 sa─čmal ke├žisi, 2 o─člak─▒ ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.816 kuru┼čtur.

Hane 55:

Sabanc─▒o─člu S├╝leyman, AhmetÔÇÖin o─člu.

S├╝leymanÔÇÖ─▒n 6 d├Ân├╝m ba─č─▒, ve 2 d├Ân├╝m dutlu─ču vard─▒r. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.470 kuru┼čtur.

Hane 56:

Ayaso─člu Abbas, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

Ayaso─čluÔÇÖnun 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dutlu─ču, 3 sa─čmal ke├žisi, 2 o─čla─č─▒ ve 1 erkek merkebi vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 774 kuru┼čtur.

Hane 56:

AbbasÔÇÖ─▒n evinda ya┼čayan eni┼čtesi Kahveci ismail, AhmetÔÇÖin o─člu.

Kahveci ismailÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒, yar─▒m d├Ân├╝mden az dutlu─ču vard─▒r. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 135 kuru┼čtur.

Hane 57:

Kanado─člu H├╝seyin, AliÔÇÖnin o─člu.

H├╝seyinÔÇÖin 3.5 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 560 kuru┼čtur.

Hane 58:

Kabak├ž─▒ Yunus, Hac─▒ AliÔÇÖnin o─člu.

YunusÔÇÖun 3 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 445 kuru┼čtur.

Hane 59:

D├Âb├╝┼čo─člu Mehmet, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

Mehmet, 4 d├Ân├╝m ba─č ve 1 d├Ân├╝m dutlu─čun sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 1.100 kuru┼čtur.

Hane 60:

├çavu┼čo─člu ─░brahim, Abd├╝lkadirÔÇÖin o─člu.

├çavu┼čo─čluÔÇÖnun 10 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 sa─čmal ine─či ve 1 yoz ine─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.730 kuru┼čtur.

Hane 61:

Deliibrahimo─člu Halil, AliÔÇÖnin o─člu.

HalilÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r ve buradan y─▒lda 100 kuru┼č gelir elde etmektedir.

Hane 61:

HalilÔÇÖin e┼či Selime Hatun.

Hane 61:

HalilÔÇÖin evinde ya┼čayan kay─▒n validesi Resime Hatun.

1 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 150 kuru┼čtur.

Hane 62:

Topal ─░smailÔÇÖin damad─▒ Ahmet, OsmanÔÇÖ─▒n o─člu.

AhmetÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒ndan elde etti─či bir y─▒ll─▒k kazanc─▒ 60 kuru┼čtur.

Hane 63:

Yetim, Da─čl─▒ahmeto─člu H├╝seyin.

H├╝seyinÔÇÖin 3 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve yar─▒m d├Ân├╝m kadar harap olmu┼č, gelir getirmeyen dut bah├žesi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 300 kuru┼čtur.

Hane 64:

D├Âb├╝┼čo─člu Mustafa, MehmetÔÇÖin o─člu.

MustafaÔÇÖn─▒n evinden ba┼čka hi├ž bir ┼čeyi yoktur. Kendisine yap─▒lan yard─▒mlarla ya┼čamaktad─▒r.

Hane 65:

Topalako─člu Hac─▒ ─░brahim.

Hac─▒ ─░brahim, 7 d├Ân├╝m ba─ča, 3 d├Ân├╝m dutlu─ča, 1 tosuna ve 1 ata sahiptir. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.900 kuru┼čtur.

Hane 66:

Akalio─člu Musa, OsmanÔÇÖ─▒n o─člu.

MusaÔÇÖn─▒n 5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 840 kuru┼čtur.

Hane 67:

Abd├╝l┼č├╝k├╝ro─člu Mustafa, Hac─▒ AhmetÔÇÖin o─člu.

Mustafa, 3 d├Ân├╝m ba─č─▒n, yar─▒m d├Ân├╝m kadar dut bah├žesinin ve 1 sa─čmal ine─čin sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 510 kuru┼čtur.

Hane 68:

Ako─člu Mustafa, Hac─▒ ├ľmerÔÇÖin o─člu.

Ako─člu MustafaÔÇÖn─▒n 2 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 sa─čmal ke├žisi ve 3 boz ke├žisi vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 425 kuru┼čtur.

Hane 69: Çam korusu.

Yetim, Hac─▒osmano─člu Osman, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

OsmanÔÇÖ─▒n kiraya verdi─či 3 d├Ân├╝m ba─č─▒ (geliri yaz─▒lmam─▒┼čt─▒r), y─▒ll─▒k 40 kuru┼ča kiraya verdi─či 1 d├Ân├╝m hadika[12], 1 at─▒ ve 3 d├Ân├╝m ├žam korusu vard─▒r. B├╝t├╝n bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 190 kuru┼čtur. Yetim Osman, hen├╝z be┼č ya┼č─▒ndad─▒r. Vasisi Annesi Hatice HatunÔÇÖdur.

Hane 70:

D├╝─č├╝nc├╝lerli Molla Halil, H├╝seyinÔÇÖin o─člu.

HalilÔÇÖin kiralad─▒─č─▒ ve y─▒lda 900 kuru┼č geliri olan bir ba─čdan ve Yine y─▒lda 40 kuru┼č getiren 1 d├Ân├╝m dutluktan bir y─▒lda elde etti─či kazan├ž 940 kuru┼čtur.

Hane 71:

P─▒narlarl─▒? H├╝seyin, MehmetÔÇÖin o─člu.

H├╝seyin 7 d├Ân├╝m ba─č, 1 d├Ân├╝m dutluk ve 1 erkek e┼če─čin sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 1.540 kuru┼čtur.

Hane 72:

Hasano─člu Hasan, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

Hasan, 5 d├Ân├╝m ba─č, 1 d├Ân├╝m dutluk ve 1 erkek e┼ček sahibidir. Y─▒ll─▒k kaznc─▒ 935 kuru┼čtur.

Hane 73:

Hasano─člu Bekta┼č, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

Bekta┼č askerde oldu─čundan, emlak─▒n─▒ karde┼či Mustafa idare etmektedir. 3 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve yeni dikilmi┼č gelir getirmeyen 1 d├Ân├╝m dutlu─ču vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 450 kuru┼čtur.

Hane 74:

Gurbedo─člu Osman, Ey├╝pÔÇÖ├╝n o─člu.

OsmanÔÇÖ─▒n 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 yoz ine─či ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.150 kuru┼čtur.

Hane 75:

Halilo─člu Hac─▒ ─░smed, MehmetÔÇÖin o─člu.

Hac─▒ ─░smedÔÇÖin 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3 d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 sa─čmal ke├žisi,6 y0z ke├žisi, 2 o─čla─č─▒ ve 1 sa─čmal ine─či vard─▒r. B├╝t├╝n bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.234 kuru┼čtur.

Hane 76:

Mehmeto─člu Halil.

Halil, 10 d├Ân├╝m ba─č, 2 d├Ân├╝m dutluk ve 1 at─▒n sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 1. 350 kuru┼čtur.

Hane 77:

Mehmet Emin, BekirÔÇÖin o─člu.

  1. EminÔÇÖin 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dutlu─ču, 5 adet sa─čmal ke├žisi ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 915 kuru┼čtur.

Hane 78:

Do─čanc─▒l─▒o─člu H├╝seyin, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

H├╝seyin, 1 d├Ân├╝m ba─č, 1 d├Ân├╝m dutl─▒k ve 1 erkek e┼ček sahibidir. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 250 kuru┼čtur. Dut bah├žesini yeni dikip yeti┼čtirmekte oldu─ču anla┼č─▒lmaktad─▒r. Ertesi y─▒l vergi olarak 32 kuru┼č al─▒nacakt─▒r.

Hane 79:

Berbero─člu ─░brahim, AliÔÇÖnin o─člu.

─░brahimÔÇÖin 4 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 200 kuru┼čtur.

Hane 80:

Kanado─člu Ali, MehmetÔÇÖin o─člu.

AliÔÇÖnin 6 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 sa─čmal ke├žisi, 2 tekesi ve 1 kat─▒r─▒ vard─▒r. Mecmuundan/b├╝t├╝n bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 822 kuru┼čtur.

Hane 80:

Kanado─člu AliÔÇÖyle ayn─▒ evde ya┼čayan o─člu Ahmet.

AhmetÔÇÖin 3 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 200 kuru┼čtur.

Hane 81:

Kanado─člu Arif, AliÔÇÖnin o─člu.

ArifÔÇÖin 4 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 erkek merkebi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 450 kuru┼čtur.

Hane 82:

Kirazl─▒l─▒o─člu (Uluda─čÔÇÖdaki Kirazl─▒ k├Ây├╝) Ahmet, L├ótifÔÇÖin o─člu.

AhmetÔÇÖin 11 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3 d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 sa─čmal ke├žisi, 2 yoz ke├žisi, 1 at─▒, 1 yoz karas─▒─č─▒r ine─či, 4 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒ vard─▒r. B├╝t├╝n bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1. 322 kuru┼čtur.

Hane 83:

Kirazl─▒l─▒o─člu ─░zzeddin, GaniÔÇÖnin o─člu.

─░zzeddinÔÇÖin 6 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3 d├Ân├╝m dutlu─ču, 5 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒, 3 sa─čmal ke├žisi, 4 yoz ke├žisi ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.136 kuru┼čtur.

Hane 84:

├çe┼čmecio─člu Halil, Mehmet AliÔÇÖnin o─člu.

HlilÔÇÖin 4 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 350 kuru┼čtur.

Hane 85:

De─čirmencio─člu Mehmet. AliÔÇÖnin o─člu.

Mehmet, 8 d├Ân├╝m ba─č, 2 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 1 yoz inek ve 1 at sahibidir. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.000 kuru┼čtur.

Hane 85/1:

De─čirmencio─člu MehmetÔÇÖin evinin avlusundaki ba┼čka bir evde ya┼čayan torunu Mehmet, ─░smailÔÇÖin o─člu.

MehmetÔÇÖin 2.5 d├Ân├╝m ba─č─▒vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 350 kuru┼čtur.

Hane 86:

T├╝rkmen Ebubekiro─člu Mehmet Emin, ─░smailÔÇÖin o─člu.

T├╝rkmen Mehmet EminÔÇÖin, 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 sa─čmal ke├žisi, 2 yoz ke├žisi ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.014 kuru┼čtur.

Hane 87:

Hac─▒ SalihÔÇÖin damad─▒ Abdullah, AhmetÔÇÖin o─člu.

AbdullahÔÇÖ─▒n 4 d├Ân├╝m ba─č─▒ (Defterde yanl─▒┼č olarak dutluk yaz─▒lm─▒┼čt─▒r), 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 2 sa─čmal ke├žisi ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.026 kuru┼čtur.

Hane 88:

├çak─▒c─▒o─člu Ahmet, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

Ahmet, 4 d├Ân├╝m ba─č, 2 karas─▒─č─▒r ├Âk├╝z├╝, 1 yoz inek, 1 erkek e┼ček ve kiralad─▒─č─▒ 3 d├Ân├╝m tarlas─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.100 kuru┼čtur.

Hane 89:

T├╝rkmenbekiro─člu Mehmet, Mehmet EminÔÇÖin o─člu.

MehmetÔÇÖin Yeni yeti┼čtirmeye ba┼člad─▒─č─▒ 2 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Hi├ž gelir getirmedi─či ve ├╝├ž y─▒l sonra yoklanaca─č─▒ yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

Hane 90:

Topal Kaya Mehmet (Defterde kaya yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Do─črusu ÔÇťKaraÔÇŁ olmal─▒d─▒r), ─░brahimÔÇÖin o─člu.

MehmetÔÇÖin 4 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1.5 d├Ân├╝m dut bah├žesi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 300 kuru┼čtur.

Hane 91:

Topal Karamahmeto─člu S├╝leyman, AliÔÇÖnin o─člu.

4 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 di┼či e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 570 kuru┼čtur.

Hane 92:

D├╝─č├╝nc├╝lerli Kara Mehmet, H├╝seyinÔÇÖin o─člu.

Kara Mehmet, 4 d├Ân├╝m ba─č, 1 d├Ân├╝m dutluk, 2 sa─čmal ke├ži, 2 o─člak ve 1 at sahibidir. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 630 kuru┼čtur.

Hane 93:

Esseyyid Mustafa, AhmetÔÇÖin o─člu.

Mustafan─▒n 2 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Buradan y─▒ll─▒k geliri 200 kuru┼čtur.

Hane 94:

Selamc─▒o─člu ─░brahim, MehmetÔÇÖin o─člu.

2 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Kendisi ├Âld├╝─č├╝nden ve kimsesi olmad─▒─č─▒ndan, gelir yaz─▒lmam─▒┼čt─▒r.

Hane 95:

Korucuo─člu Ha┼čim, ─░smailÔÇÖin o─člu.

Ha┼čimÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 2 sa─čmal ke├žisi, 2 o─čla─č─▒ ve 1 di┼či e┼če─či vard─▒r. Y─▒l─▒k kazanc─▒ 131 kuru┼čtur.

Hane 96: Çam korusu.

Abd├╝l┼č├╝k├╝ro─člu M├╝slimiddin, AliÔÇÖnin o─člu.

M├╝slimeddin, 3 d├Ân├╝m ba─č, 5 d├Ân├╝m dutluk, 2 sa─čmal ke├ži, 2 yoz ke├ži, 1 k─▒s─▒r inek ve 1 at sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 2.922 kuru┼čtur.

Hane 97:

Abd├╝┼č┼č├╝k├╝ro─člu Ali, M├╝slimiddinÔÇÖin o─člu.

AliÔÇÖnin 4 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve bundan y─▒ll─▒k 600 kuru┼č geliri vard─▒r.

Hane 98:

Abd├╝l┼č├╝k├╝ro─člu ├çal─▒ Osman, S├╝leymanÔÇÖ─▒n o─člu.

├çal─▒ OsmanÔÇÖ─▒n 8 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2.5 d├Ân├╝m dutlu─ču, 30 d├Ân├╝m nadasa b─▒rakt─▒─č─▒ tarlas─▒, 1 karas─▒─č─▒r ine─či ve 1 at─▒ vard─▒r. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.300 kuru┼čtur.

Hane 98:

├çal─▒ OsmanÔÇÖ─▒n evinde ya┼čayan annesi Zeyni┼čerif.

Zeyni┼čerifÔÇÖin 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, yar─▒m d├Ân├╝mden az dutlu─ču vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 380 kuru┼čtur.

Hane 99:

Delilerli Halil, AbdullahÔÇÖ─▒n o─člu.

HalilÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve buradan y─▒ll─▒k 100 kuru┼č geliri vard─▒r.

Hane 100: Çam korusu.

Suhte ├çal─▒ko─člu ─░smail, Hac─▒ MehmetÔÇÖin o─člu.

├çal─▒ko─člu ─░smailÔÇÖin 6 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutlu─ču, 3 sa─čmal ke├žisi, 2 yoz ke├žisi, 1 at─▒ ve 4 d├Ân├╝m ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.150 kuru┼čtur.

Hane 101:

Suhte ├çal─▒ko─člu Musa, Hac─▒ MehmetÔÇÖin o─člu.

├çal─▒ko─člu MusaÔÇÖn─▒n 13 d├Ân├╝m ba─č─▒, 15 d├Ân├╝m nadasa b─▒rakt─▒─č─▒ tarlas─▒, 1 sa─čmal ine─či ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.700 kuru┼čtur.

Hane 102:

Delihalilo─člu ─░dris, AliÔÇÖnin o─člu.

─░dris, 7 d├Ân├╝m ba─č, 1.5 d├Ân├╝m dutluk, 1 sa─čmal inek ve 1 erkek e┼ček sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 1.700 kuru┼čtur.

Hane 103:

Delihalilo─člu Sadettin, AliÔÇÖnin o─člu.

BursaÔÇÖda, Narl─▒ Tekkesi civar─▒nda ev sat─▒n ald─▒─č─▒ i├žin k├Âyden hi├ž geliri yoktur.

Hane 104: Çam korusu.

Suhte ├çal─▒ko─člu ─░brahim, S├╝leymanÔÇÖ─▒n o─člu.

8 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dutlu─ču, 3 sa─čmal ke├žisi, 2 yoz ke├žisi, 10 d├Ân├╝m nadasa b─▒rakt─▒─č─▒ tarlas─▒, 4 d├Ân├╝m ├žam kurusu, 1 sa─čmal ine─či, 1 erkek e┼če─či ve 1 yoz ine─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.630 kuru┼čtur.

Hane 105: Çam korusu.

Sadettino─člu Hasan, SadettinÔÇÖin o─člu.

Hasan, 6 d├Ân├╝m ba─č, 2 d├Ân├╝m dutluk, 2 sa─čmal ke├ži,1 sa─čmal inek ve 1 at sahibidir. Bunlardan ba┼čka 4 d├Ân├╝m de ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.216 kuru┼čtur.

Hane 106:

Danac─▒o─člu Hac─▒ Emrullah, YunusÔÇÖun o─člu.

Hac─▒ EmrullahÔÇÖ─▒n 11 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 sa─čmal ine─či, 1 karas─▒─č─▒r ├Âk├╝z├╝, 1 at─▒ ve 7 d├Ân├╝m nadasa b─▒rakt─▒─č─▒ tarlas─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.880 kuru┼čtur.

Hane 107:

Sa─č─▒ro─člu Sa─č─▒r Ali, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

Sa─č─▒r AliÔÇÖnin 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 yoz ke├žisi ve 2 o─čla─č─▒ vard─▒r. Bunlardan y─▒ll─▒k geliri 522 kuru┼čtur.

Hane 108: Çam korusu.

Danac─▒o─člu Hac─▒ Saim, YunusÔÇÖun o─člu.

Hac─▒ SaimÔÇÖin 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dutlu─ču, 3 sa─čmal ke├žisi, 1 yoz ke├žisi, 1 at─▒, 10 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒, 2 sa─čmal ine─či ve 2 d├Ân├╝m ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 2.027 kuru┼čtur.

Hane 109: Çam korusu.

Ak├žao─člu Mehmet, Mehmet EminÔÇÖin o─člu.

Ak├žao─člu Mehmet, 5 d├Ân├╝m ba─č, 2 d├Ân├╝m dutluk, 2 d├Ân├╝m ekilmi┼č tarla, 1 sa─čmal karas─▒─č─▒r ine─či, 1 yoz inek, 10 d├Ân├╝m nadas tarla, 2 ├Âk├╝z ve 1 erkek e┼če─čin sahibidir. Bunlardan ba┼čka 2 d├Ân├╝m de ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.080 kuru┼čtur.

Hane 110:

Ak├žao─člu ─░smail, EminÔÇÖin o─člu.

─░smailÔÇÖin 20 d├Ân├╝m ekili tarlas─▒, 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, yar─▒m d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 karas─▒─č─▒r ├Âk├╝z├╝ ve 2 d├Ân├╝m ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 1.260 kuru┼čtur.

Hane 111:

─░nceo─člu H├╝seyin, ─░smailÔÇÖin o─člu.

H├╝seyinÔÇÖin 5 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Buradan elde etti─či y─▒ll─▒k gelir 450 kuru┼čtur ( Defterde yanl─▒┼č olarak 45 kuru┼č yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. ).

Hane 112:

Uzuno─člu Be┼če Mehmet Emin, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

Be┼če M. EminÔÇÖin 4.5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču, 25 d├Ân├╝m nadasa b─▒rakt─▒─č─▒ tarlas─▒ ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 600 kuru┼čtur. Defterde burada da yanl─▒┼č olarak 150 kuru┼č yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

Hane 113:

Yetim, Ahmet ├çavu┼čo─člu H├╝seyin? AhmetÔÇÖin o─člu.

Yetim yedi ya┼č─▒ndad─▒r. Hi├žbir ┼čeyi yoktur. Yard─▒mlarla ge├žinmektedir.

Hane 114:

Da─čl─▒o─člu Kara H├╝seyin, AhmetÔÇÖin o─člu.

Kara H├╝seyinÔÇÖin 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.000 kuru┼čtur.

Hane 115:

Da─čl─▒o─člu ─░brahim, AhmetÔÇÖin o─člu.

─░brahimÔÇÖin 4.5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 2 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 1 sa─čmal ine─či ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 730 kuru┼čtur.

Hane 116:

Kap─▒o─član─▒ ─░smail, MehmetÔÇÖin o─člu.

─░smail, 10 d├Ân├╝m ba─č, 20 d├Ân├╝m kiralad─▒─č─▒ tarla, 10 d├Ân├╝m ba─č,1.5 d├Ân├╝m dutluk, 2 karas─▒─č─▒r ├Âk├╝z├╝, 1 at, 1 sa─čmal inek ve 1 d├╝venin sahibidir. Y─▒ll─▒k geliri 3.570 kuru┼čtur.

Hane 117: Çam korusu.

Bak─▒rc─▒o─člu Hac─▒ Ali, S├╝leymanÔÇÖ─▒n o─člu.

Hac─▒ AliÔÇÖnin 17 d├Ân├╝m ekilmi┼č tarlas─▒, 5 d├Ân├╝m nadasa b─▒rakt─▒─č─▒ tarla, 7 d├Ân├╝m ba─č, 1 d├Ân├╝m dutluk, 2 karas─▒─č─▒r ├Âk├╝z├╝, 1 yoz karas─▒─č─▒r ine─či ve 1 sa─čman ine─či vard─▒r. Ayr─▒ca 2 d├Ân├╝m de ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 2.095 kuru┼čtur.

Hane 118:

Yetim Yusufo─člu ─░dris, Hac─▒ HalilÔÇÖin o─člu.

─░dris hen├╝z be┼č ya┼č─▒ndad─▒r. Vasisi Hac─▒ AliÔÇÖdir. Kendisine emlak olarak hi├ž miras kalmam─▒┼čt─▒r. Laz─▒m olduk├ža harcayaca─č─▒ 750 kuru┼č nakit para kalm─▒┼čt─▒r. Bu parayla ge├žinmektedir.

Hane 119:

Do─čanc─▒l─▒o─člu Kad─▒ Mustafa, AliÔÇÖnin o─člu.

Kad─▒ MustafaÔÇÖn─▒n 1 d├Ân├╝m ba─č─▒, yar─▒m d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 sa─čman ke├žisi vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 358 kuru┼čtur.

Hane 119: Defterde hane numaras─▒ yoktur. Anla┼č─▒ld─▒─č─▒ kadar─▒yla Kad─▒ MustafaÔÇÖn─▒n evinde oturmaktad─▒r.

Kad─▒ MustafaÔÇÖn─▒n eni┼čtesi Yakubo─člu Mehmet Emin.

  1. EminÔÇÖin 2.5 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 300 kuru┼čtur.

Hane 120:

Yusufo─čluÔÇÖnun damad─▒ Durali, Alinin o─člu.

DuraliÔÇÖnin 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, yar─▒m d├Ân├╝m dut bah├žesi ve bir at─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 990 kuru┼čtur.

Hane 121: G├╝rgen korusu.

Sa─č─▒rahmeto─člu M─▒sd─▒k, AhmetÔÇÖin o─člu.

M─▒sd─▒k, 7 d├Ân├╝m ba─č, 2.5 d├Ân├╝m dutluk, 1 sa─čman ke├ži, 1 kat─▒r, 5 d├Ân├╝m ekmedi─či tarla ve 2 d├Ân├╝m korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 2.476 kuru┼čtur.

Hane 122:

Kavas Abdullah, YusufÔÇÖun o─člu.

Kavas AbdullahÔÇÖ─▒n 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 at─▒ ve 1 sa─čmal ke├žisi vard─▒r, Bunlardan 1 y─▒lda kazand─▒─č─▒ 308 kuru┼čtur.

Hane 123:

Do─čanc─▒l─▒o─člu ─░mam ─░brahim, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

─░brahimÔÇÖin 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 5 sa─čmal ke├žisi, 7 yoz ke├žisi ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Bunlardan y─▒ll─▒k geliri 1.250 kuru┼čtur.

Hane 124: Çam Korusu.

Ahmet A─ča ÔÇśn─▒n o─člu Seyyid Ali.

Seyyid AliÔÇÖnin 5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3 d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 d├Ân├╝m ├žam korusu, 1 yoz ine─či, 1 kat─▒r─▒, 10 d├Ân├╝m ekili ve 10 d├Ân├╝m de nadas tarlas─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.910 kuru┼čtur.

Hane 125: Çam Korusu.

Kabak├ž─▒ ├ľmer, Hac─▒ AliÔÇÖnin o─člu.

Kabak├ž─▒ ├ľmerÔÇÖin 6 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3 d├Ân├╝m dutlu─ču, 1 yoz ine─či, 1 kat─▒r─▒, ekip te y─▒lda 100 kuru┼ča kiraya verdi─či tarla, 10 d├Ân├╝m nadas tarla ve 4 d├Ân├╝m ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanac─▒ 1.080 kuru┼čtur.

Hane 126:

Can Ebubekir, VelibeyÔÇÖin o─člu.

5 d├Ân├╝m ba─č─▒, yar─▒m d├Ân├╝mden az dutlu─ču, 1 yoz ine─či ve 1 erkek e┼če─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 940 kuru┼čtur.

Hane 127: Çam korusu.

Yetim Yusufo─člu Ahmet, Hac─▒ MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

AhmetÔÇÖin 10 d├Ân├╝m ba─č─▒, 4 d├Ân├╝m dutlu─ču, 3 d├Ân├╝m ├žam korusu, 3 d├Ân├╝m nadas tarlas─▒, 1 at─▒ ve┬á 1 karas─▒─č─▒r ine─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 2.090 kuru┼čtur.

Hane 128:

Arabac─▒o─člu ─░brahim, Hac─▒ HalilÔÇÖin o─člu.

─░brahimÔÇÖin 1 d├Ân├╝m ba─č─▒ ve 1 d├Ân├╝m dut bah├žesi vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 285 kuru┼čtur.

Hane 129:

K├Â├žek H├╝seyin, Kara ─░brahimÔÇÖin o─člu.

K├Â├žek H├╝seyinÔÇÖin 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 3.5 d├Ân├╝m dutlu─ču ve 1 sa─čmal ine─či vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 630 kuru┼čtur.

Hane 130:

Be─čcelio─člu Osman, H├╝seyinÔÇÖin o─člu.

Osman, 7 d├Ân├╝m ba─č, 3.5 d├Ân├╝m dutluk ve 1 at sahibidir. Bunlardan y─▒ll─▒k kazanc─▒ 1.690 kuru┼čtur.

Hane 131:

Do─čanc─▒l─▒o─člu Mehmet, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

MehmetÔÇÖin 2.5 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 250 kuru┼čtur.

Hane 132:

Baltac─▒o─člu Halil, ─░brahimÔÇÖin o─člu.

Baltac─▒o─člu HalilÔÇÖin 5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 2 sa─čmal ke├ži, 2 yoz ke├ži, 2 o─člak ve 1 erkek e┼če─čin sahibidir. Y─▒ll─▒k kaznc─▒ 1.172 kuru┼čtur.

Hane 133:

Alimollao─člu ─░brahim, MehmetÔÇÖin o─člu.

─░brahimÔÇÖin mal varl─▒─č─▒ ve ├žal─▒┼čacak g├╝c├╝ yoktur. Yard─▒mlarla ge├žinmektedir.

Hane 134:

┼×i┼čecio─člu Hac─▒ mustafa, AliÔÇÖnin o─člu.

Hac─▒ MustafaÔÇÖn─▒n 7 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1.5 d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 sa─čmal ke├žisi ve 1 kat─▒r─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kaznc─▒ 1.316 kuru┼čtur.

Hane 135: Çam korusu.

Kara Yakubo─člu Yakub, MustafaÔÇÖn─▒n o─člu.

YakubÔÇÖun 3.5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 4 d├Ân├╝m ├žam korusu vard─▒r. Y─▒ll─▒k kaznc─▒ 580 kuru┼čtur.

Hane 136:

Y├Âr├╝k Mustafa, Molla OsmanÔÇÖ─▒n o─člu.

Y├Âr├╝k MustafaÔÇÖn─▒n 4 d├Ân├╝m ba─č─▒, 1 d├Ân├╝m dutlu─ču vard─▒r. Y─▒ll─▒k geliri 720 kuru┼čtur.

Hane 137:

Topal Osman, H├╝seyinÔÇÖin o─člu.

Topal OsmanÔÇÖ─▒n yaln─▒zca 1.5 d├Ân├╝m ba─č─▒ vard─▒r. Y─▒ll─▒k kazanc─▒ 70 kuru┼čtur.

 

Defter burada, 51. sayfada sona ermektedir. K├Ây├╝n y─▒ll─▒k toplam geliri 139.487 kuru┼č olarak hesaplanm─▒┼čt─▒r. K├Âyl├╝n├╝n verece─či y─▒ll─▒k vergi toplam─▒ da 1. 336 kuru┼č olarak tespit edilmi┼čtir.

Bu rakamlar─▒n ve son sayfan─▒n alt─▒nda k├Ây├╝n 1. ve 2. muhtarlar─▒yla birlikte, k├Ây imam─▒n─▒n da m├╝h├╝r├╝ vard─▒r.

1844 Temettuat DefteriÔÇÖne G├Âre MisiÔÇÖde Tar─▒msal Varl─▒klar

MisiÔÇÖde, tarla ziraati ├žok azd─▒r. Sadece 145 d├Ân├╝m arazi ekilmi┼č olup, 280 d├Ân├╝m tarla da nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r. Hububat gibi y─▒ll─▒k ├╝r├╝nlerin ekildi─či tarlalar nadas tarlalarla birlikte sadece 425 d├Ân├╝md├╝r. Bunun yan─▒nda, ÔÇťS─▒rak├ÂylerÔÇŁ dedi─čimiz, do─čudan-bat─▒ya do─čru uzanan bir hatt─▒n ucundaki ve Ulubat G├Âl├╝ÔÇÖnde son bulan hatt─▒n son k├Ây├╝ olan Ak├žalarÔÇÖa kadar, kitab─▒m─▒za konu olan k├Âylerin i├žinde en fazla ├╝z├╝m ba─č─▒ olan k├Ây 713 d├Ân├╝mle Misi K├Ây├╝d├╝r. Bunun yan─▒nda, k├Âyde 207 d├Ân├╝ml├╝k dut bah├žesi ve 68 d├Ân├╝ml├╝k sahipli korular vard─▒r. Misili bir ┼čahs─▒n sahip oldu─ču ve bahsetti─čimiz k├Âylerin i├žinde olmayan bir ÔÇťg├╝rgenÔÇŁ korusu vard─▒r. Di─čer korular─▒n hepsi ├žam korusudur.

MisiÔÇÖde Mal varl─▒─č─▒ olan kad─▒nlar:

1844 Y─▒l─▒nda BursaÔÇÖda kad─▒nlar─▒n toplumda erkekler kar┼č─▒s─▒ndaki yeri yok gibiydi[13]. Kad─▒nlar─▒n sosyal stat├╝lerinin en alt s─▒n─▒ftaki erkeklerden daha d├╝┼č├╝k seviyede, k├Âlelere yak─▒n bir durumda olduklar─▒ anala┼č─▒lmaktad─▒r. MisiÔÇÖde durum Farkl─▒d─▒r. ┼×├Âyle ki:

Di─čer k├Âylerde ├žok az olan ve k├Âydeki 12 kad─▒n─▒n ev arazi sahibi olduklar─▒ g├Âr├╝lmektedir. ┼×ehirden uzakla┼č─▒p bat─▒ya do─čru gidildik├že, mal sahibi olan kad─▒nlar─▒n azald─▒klar─▒ g├Âr├╝l├╝yor. Bat─▒ya do─čru MisiÔÇÖye en yak─▒n k├Ây olan DemirciÔÇÖde de mal sahibi olan kad─▒nlar─▒n ├žoklu─čunun sebebi insan─▒ d├╝┼č├╝nmeye itmektedir. 1844 y─▒l─▒ndaki say─▒mlarda BursaÔÇÖn─▒n i├žinde bile mal sahibi olan kad─▒nlar, neredeyse yok denecek kadar azd─▒. Klasik Osmanl─▒ D├ÂnemiÔÇÖnde oldu─ču gibi kad─▒nlar, babalar─▒ndan miras olarak sadece ev[14] ve ev e┼čyas─▒ gibi ┼čeyleri miras olarak alabiliyorlard─▒.

MisiÔÇÖdeki bu mal ve ev sahibi kad─▒nlar─▒n mal varl─▒klar─▒n─▒ inceledi─čimizde:

3.Hanedeki evde ya┼čayan ve evin sahibi oldu─ču anla┼č─▒lan MustafaÔÇÖn─▒n e┼či Asiye Hatun. Anla┼č─▒ld─▒─č─▒ kadar─▒yla, Kocas─▒ mustafa i├žg├╝veyisidir.

4.Hanedeki evde ya┼čayan ├ľks├╝zo─člu MehmetÔÇÖin e┼či Hanife. Hanife HatunÔÇÖda Ev sahibi oldu─čuna g├Âre, E┼či ├ľks├╝zo─člu MehmetÔÇÖde i├žg├╝veysidir.

5.Hanede ya┼čayan HalilÔÇÖin kay─▒n validesi Zekiye.

8.Hanede ya┼čayan Berbero─člu MehmetÔÇÖin e┼či Hanife.
MustafaÔÇÖn─▒n e┼či Emine.

35.Hanede ya┼čayan Hac─▒ EminÔÇÖin ananesi Emetullah.

37.Hanede ya┼čayan Kaymak MustafaÔÇÖn─▒n kay─▒n validesi Ay┼če.

43.Hanede ya┼čayan Mehmet EminÔÇÖin ├╝vey annesi Ay┼če.

52.Hanede ya┼čayan AhmetÔÇÖin e┼či Ay┼če. Ay┼če oturdu─ču evden ba┼čka, K├Âydeki de─čirmenlerden birisinin de sahibidir.

61.Hanede ya┼čayan HalilÔÇÖin e┼či Selime Hatun.

61.Hanede ya┼čayan HalilÔÇÖin kay─▒nvalidesi Resime Hatun.

98.Hanede ya┼čayan ├çal─▒ OsmanÔÇÖ─▒n annesi Zeyni ┼×erif Hatun.

MisiÔÇÖde, ev, ba─č, dutluk ve de─čirmen sahibi olan kad─▒nlar─▒n ├žoklu─ču, yukar─▒da bahsedilen Raif Kaplano─člu HocaÔÇÖn─▒n tespitleri ve k├Âylerdeki ÔÇťi├žg├╝veysiÔÇŁ denilen gelenekle uyu┼čmaktad─▒r. Bu konu ve gelenek, ├ťniversitelerimizce bir ara┼čt─▒rma konusu olabilir. ÔÇťD─▒rahomaÔÇŁ denilen b├Âlgede k├Âkle┼čmi┼č eski bir gelenekle benzerlik ta┼č─▒yor gibi geliyor bana…

Misi Vak─▒flar─▒:

Ba┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čiviÔÇÖnde bulunan 22446 numaral─▒ Vak─▒f DefteriÔÇÖnde Misi ile ilgili olan 4 kay─▒t bulunmaktad─▒r. Bu vak─▒flar, ÔÇťN├ťK├ŤDÔÇŁ vak─▒flar─▒d─▒r. Yani ÔÇťPARAÔÇŁ vak─▒flar─▒d─▒r. 6 varak olan bu defter, Hicri: 9 Cemaziyyelevvel 1289. Miladi: 15 Temmuz 1872 Pazartesi g├╝n├╝ d├╝zenlenmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Yani, zaten daha ├Ânceden var olan bu vak─▒flar, deftere yaz─▒l─▒p resmile┼čtirilmi┼člerdir. Bu vak─▒f defterinden K├Âyde bulunan ├že┼čmelerin tarihi adlar─▒n─▒ da ├Â─črenmi┼č bulunuyoruz.

Bu vak─▒flar─▒n gelirleri ├žo─čunlukla yapt─▒ran ki┼činin, bu ├že┼čmeleri ya┼čatmak i├žin vakfetti─či bir para ve bu paran─▒n faizle i┼čletilmesiyle elde edilen gelirle olurdu. Bunun yan─▒nda, vakfetti─či tarla, ba─č, bah├že, ev ve d├╝kkanlar─▒n kira gelirleri de vakfa ├Ânemli bir kaynak te┼čkil ederdi.

O y─▒llarda demir ve plastik su borular─▒ olmad─▒─č─▒ndan, ├že┼čmenin su yollar─▒; k─▒sa k─▒sa pi┼čmi┼č topraktan yap─▒lan borular─▒n eklenmesiyle olurdu. ├çabuk k─▒r─▒lan bu borular─▒n her y─▒l tamir edilmesi ve k─▒r─▒lanlar─▒n yenileriyle de─či┼čtirilmesi gerekirdi. B├╝t├╝n bu masraflar vakf─▒n nakit paras─▒ndan kar┼č─▒lan─▒rd─▒.

Yukar─▒da bahsetti─čimiz defterin 55, 56, 57. s─▒ralarda kay─▒tl─▒ ├že┼čmeler ve 65. s─▒radaki Misi K├Ây├╝ CamiiÔÇÖnin vakf─▒n─▒n nakit paralar─▒ ┼č├Âyledir:

1) Kite Kazas─▒ÔÇÖna ba─čl─▒ Misi K├Ây├╝, Karap─▒nar ├çesmesiÔÇÖnin tamiri i├žin; 4.107 kuru┼č.

2) Kite Kazas─▒ÔÇÖna ba─čl─▒ Misi K├Ây├╝, Makraso─člu ├çe┼čmesiÔÇÖnin kayna─č─▒n─▒n tamiri i├žin; 1.659 kuru┼č.

3) Kite Kazas─▒ÔÇÖna ba─čl─▒ Misi k├Ây├╝, Karas├╝l├╝ko─člu ├çe┼čmesiÔÇÖnin kayna─č─▒n─▒n tamiri i├žin; 8.050 kuru┼č.

4) Kite Kazas─▒ÔÇÖna ba─čl─▒ Misi K├Ây├╝ CamiiÔÇÖnin gerekli yerlerinin tamiri i├žin; 46.731 kuru┼č.

1895 Y─▒l─▒nda Misi:

Fatma Fahrunnisa Han─▒m, ─░stanbulÔÇÖda ├ž─▒kan ÔÇťHan─▒mlara Mahsus GazeteÔÇŁnin yazarlar─▒ndand─▒. 19. yyÔÇÖ─▒n sonlar─▒nda kad─▒n yazar arkada┼č─▒yla birlikte bu gazeteyi ├ž─▒karmaya ba┼člarlar. ├ľnce haftada iki kez yay─▒nlanan gazete, daha sonra haftada bire d├╝┼čer. 11 y─▒l kadar yay─▒n hayat─▒na devam eder. ─░ki kad─▒n arkada┼č─▒yla BursaÔÇÖya yapt─▒─č─▒ bir gezinin hat─▒ralar─▒, bu dergide 14 b├Âl├╝m halinde ve 42. ve 63. say─▒lar─▒ aras─▒nda 19 say─▒ boyunca yay─▒nlan─▒r. 1895 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖya yapt─▒─č─▒ bu seyehatin an─▒lar─▒ 03. ┼×ubat 1896 tarihinde ÔÇťH├╝davendigar Vilayetinde K─▒smen Bir CevelanÔÇŁ ad─▒yla yay─▒nlanmaya ba┼član─▒r.

Nur┼čen G├╝nayd─▒n ve Raif kaplano─čluÔÇÖnun derledi─či BursaÔÇÖya gelen bir├žok seyyah─▒n an─▒lar─▒, 2000 y─▒l─▒nda, ÔÇťSeyehatnamelerde BursaÔÇŁ ad─▒yla, Bursa Ticaret Borsas─▒ÔÇÖn─▒n 76. kurulu┼č y─▒ld├Ân├╝m├╝ an─▒s─▒na, bir kitap halinde yay─▒nlan─▒r. Bu kitapta Fatma Fahr├╝nnisa Han─▒mÔÇÖ─▒n da Bursa ve MisiÔÇÖyle ilgili ilgin├ž g├Âzlemleri vard─▒r.

Fahr├╝nnisa Han─▒m, 04 Mart 1896 tarihinde yay─▒nlanan b├Âl├╝mde ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒r:

ÔÇťAman Ya Rabbi! Bu ne g├╝zellik; sanki Allah bahar─▒n g├╝zelliklerini taksim ederken BursaÔÇÖya pek b├╝y├╝k bir ├Âzellik vermi┼č. Bu ne bereketli toprak ne kadar renk renk bitkiler; ne t├╝rl├╝ rengarenk ├ži├žekler; ├Âtede beride s─▒k s─▒k g├Âr├╝len da─č g├╝lleri ve ├žal─▒lar aras─▒nda biten yabani menek┼čeler ve di─čer bin t├╝rl├╝ bizce bilinen ve bilinmeyen ├ži├žeklerin geli┼čig├╝zel bir halde g├Âr├╝n├╝┼č├╝ bu mahallerin da─č ve bu ├ži├žeklerin kendili─činden bitmi┼č olduklar─▒na h├╝kmettirmeyip, do─čaya takliden d├╝zensiz bir ┼čekilde haz─▒rlanm─▒┼č bah├že zannettiriyordu. ├çal─▒lar aras─▒nda, a─ča├ž dallar─▒nda ├Âten ku┼člar─▒n ruhu besleyici sesleri s─▒k s─▒k rastlad─▒─č─▒m─▒z menbalar─▒n/p─▒narlar─▒n kulaklar─▒ ok┼čayan ┼č─▒r─▒lt─▒lar─▒ bu g├╝zel yerleri ba┼čtan ba┼ča co┼čkun zevk ve ┼čevk halinde bulunduruyordu.ÔÇŁ

─░┼čte kitab─▒m─▒za konu olan S─▒rak├ÂylerÔÇÖin do─ču ucundaki Misi dahil hepsi o y─▒llarda bu g├╝zellikleri bar─▒nd─▒r─▒yordu.

01 Nisan 1896 tarihli gazetedeki b├Âl├╝m├╝nde; Yanlar─▒na BursaÔÇÖdan bir arkada┼člar─▒n─▒ da alan ├╝├ž kad─▒n bir arabaya binerler. MisiÔÇÖye do─čru yola ├ž─▒karlar. Dura kalka, sa─ča sola baka baka, tabiat─▒n g├╝zelliklerini seyrede seyrede ancak iki saatte MisiÔÇÖye varabilirler.

ÔÇťTamam─▒yla hat─▒r─▒mda kalmam─▒┼č fakat iki saatte k├Âye vard─▒k. Ad─▒ ge├žen k├Ây bay─▒r ├╝zerinde kurulu olup, beyaz ve siyah renkte, ta┼čtan, topraktan ve tahtadan yap─▒lm─▒┼č evleriyle manzaras─▒ pek fakircedir.ÔÇŁ diye yazd─▒ktan sonra; ÔÇťBununla birlikte g├╝zel ┼čeyler ve tabiata sahip olma hususunda pek renklidir. Da─č, ta┼č, bay─▒r, kaya, a─ča├žl─▒k, ba─č, bah├že velÔÇÖ-has─▒l insan tabiat─▒n─▒n ho┼član─▒p, bakanlar─▒n hayran olaca─č─▒ her ├že┼čit ho┼č manzaralar─▒ ziyadesiyle kapsar ki ┼ču tabiat─▒n g├╝zelliklerinin en ├╝st├╝n├╝, sahili kah kumluk, kah sazl─▒k, kah da ├žal─▒l─▒k hem de ├ži├žekli ├žal─▒l─▒k olan ve da─člardan kesip i├žine att─▒klar─▒ b├╝y├╝k a─ča├žlar─▒ k├Âye nakletmek g├Ârevini g├Âren Nil├╝fer NehriÔÇÖdir.ÔÇŁ

ÔÇťBiz kah Nil├╝ferÔÇÖin kenar─▒nda, topra─č─▒n biraz y├╝ksekli─činden olu┼čmu┼č tabii bir set ├╝zerinde, gayet ulu bir a─čac─▒n tatl─▒ g├Âlgesinde oturup s├╝rekli ak─▒┼čtan su y├╝zeyinde olu┼čan ufak dalgalar─▒ seyrediyor, kah ta sahildeki kumluk ├╝zerinda e─členiyorduk.ÔÇŁ

 

ÔÇťDaima ─░stanbulÔÇÖa gelip gitti─či i├žin evvelden tan─▒┼č─▒kl─▒─č─▒m─▒z olan biri (Misi k├Âyl├╝ kad─▒n), oraya vard─▒─č─▒m─▒zdan haberdar olarak bizi kar┼č─▒lamaya ko┼čturdu─ču gibi bilmedi─čimiz daha bir├žok k├Âyl├╝ kad─▒nlar dahi onu izleyerek birbiri ile yar─▒┼č─▒rcas─▒na hakk─▒m─▒zda misafir a─č─▒rlama belirtileri g├Âsterdiler.ÔÇŁ

ÔÇťAd─▒ ge├žen ┼čairane yerde biraz e─člendikten sonra k├Âylerinin i├žine g├Ât├╝rerek ufak bir cami-i ┼čerifi, Nil├╝ferÔÇÖin kuvvetiyle hareket eden de─čirmenlerini, ├žama┼č─▒r y─▒kad─▒klar─▒ yeri ve hamam─▒ g├Âsterdiler.ÔÇŁ

ÔÇťTan─▒┼č─▒m─▒z olan k├Âyl├╝ kad─▒n dedi ki:

— ÔÇśBak─▒n─▒z han─▒mlar; bizim hamam─▒m─▒z sizinkilere benzemedi─či gibi fiyat─▒ da benzemez; adam ba┼č─▒na be┼č parad─▒r[15]. Paras─▒ olmayan bir yumurtayla da girebilir. Ama biraz karanl─▒k├ža imi┼č, avlusu toprak imi┼č ne zarar─▒ var, sizin ─░stanbulÔÇÖunuzda bir hamama gidecek oldum bana bir├žok hak g├Âsterip be┼č guru┼č istediler. Tevbe olsun! Ne o paray─▒ veririm, ne de hamama girerim. Ben be┼č guru┼ču ne zahmetle kazan─▒yorum biliyorlar m─▒? Pekmez kaynat─▒yorum, cevizli sucuk yap─▒yorum, buradan ─░stanbulÔÇÖa kadar g├Ât├╝r├╝p sat─▒yorum da okkas─▒na be┼č guru┼č vermeye nazlan─▒yorlar. Sonra da benden be┼č guru┼č almaya kalk─▒yorlar.ÔÇÖÔÇŁ

1895 y─▒l─▒ bahar─▒nda Fahr├╝nnisa Han─▒m MisiÔÇÖden ayr─▒l─▒rken son intibalar─▒n─▒ ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒r:

ÔÇť├ľzetle k├Ây alemini d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝mden kat kat ├╝st├╝nde ho┼č buldum. Oaradaki ├žal─▒┼čarak ge├žinme, ahlak─▒nda g├Âr├╝len safl─▒k ve temizlik ve birtak─▒m medeniyetin ba─člar─▒ndan serbest olma pek zevkime gitti. Bir kad─▒ndan ba┼čka hepsiyle yeni tan─▒┼č oldu─čumuz halde, hepsinin kak─▒m─▒zda g├Âsterdikleri h├╝rmet, muhabbet ve meyve mevsimi olmad─▒─č─▒ cihetle, bah├želerinin meyvelerini bize ikram edemediklerine ├╝z├╝nt├╝lerini ifade edi┼čleri yapmac─▒k olmad─▒─č─▒ndan, cidden taktire de─čerdi.

Ak┼čam olup da, biz d├Ânmeye kalk─▒┼č─▒nca; gelmek elinizde ama gitmek elinizde mi ki? Bu ak┼čam kal─▒n─▒z da sizi e─člendirelim- diyerek d├Ânmemize engel oluyorlard─▒ ve ─▒srara karar veriyorlard─▒.

Hat─▒rlar─▒n─▒ k─▒rmamak i├žin ├Âz├╝r dileyerek d├Ânmeye mecbur oldu─čumuzu s├Âyledik. K─▒rk y─▒ll─▒k ahbabm─▒┼č─▒z gibi bizi arabaya kadar u─čurlad─▒lar, bir├žok a─č─▒zdan ├ž─▒kan dualar, senalar, medihler, ├Âvg├╝ler, memnuniyet ifadesi ve kiraz vakti i├žin davetler aras─▒nda veda ederek ayr─▒ld─▒k. Do─črusu gerek k├Ây├╝n konumunun g├╝zelli─či, gerek bu saf[16] kad─▒nlar─▒n ho┼č tav─▒rlar─▒ kalbimde pek ho┼č bir tesir b─▒rakt─▒.ÔÇŁ

Me┼čhur, Olimpos/Misi ┼×araplar─▒ ve Misi Ba─člar─▒

Her ne kadar, antik ├ža─člar ve Bizans devirlerinde tesbit edilen Dionisos K├╝lt├╝r├╝ÔÇÖnden dolay─▒, Bithinya ve Misi/Misya b├Âlgesinde ba─čc─▒l─▒─č─▒n yayg─▒n oldu─čunu d├╝┼č├╝nebiliriz. Ancak, B├Âlgenin Osmanl─▒lar taraf─▒ndan fethi ve sonras─▒nda, b├Âlgeyi bo┼čaltan Rumlar─▒n yeri n├╝fus olarak 18. y├╝zy─▒l ortalar─▒na kadar doldurulamam─▒┼čt─▒r. Eldeki kay─▒tlara g├Âre, 16. y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒nda bile MisiÔÇÖde ├žok az insan ya┼čamaktad─▒r ve k├Âyde hi├ž ba─č yoktur. Kitab─▒m─▒za konu olan di─čer k├Âylerin hepsinde ba─čc─▒l─▒k yap─▒lmaktad─▒r. MisiÔÇÖde ba─čc─▒l─▒─č─▒n ba┼člamas─▒ 16. y├╝zy─▒ldan sonrad─▒r. ┼×u bir ger├žektir ki, sonraki y─▒llarda, MisiÔÇÖnin ├╝z├╝mleri, pekmezi ve ┼čaraplar─▒ pek tan─▒nm─▒┼č ve aranan ├╝r├╝nler olmu┼čtur.

Bursa-Mudanya DemiryoluÔÇÖnun yap─▒lmas─▒yla birlikte, tren istasyonlar─▒ndan birisinin k├Âye yak─▒n olan Be┼čevler k├Ây├╝nde olmas─▒, ─░stanbulÔÇÖa ula┼č─▒m─▒ kolayla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒r. ─░stanbul gibi kalabal─▒k ve t├╝ketici toplumu fazla olan ┼čehirlerde her t├╝rl├╝ g─▒da maddesinin sat─▒┼č─▒ ├žok olurdu. Misili bir kad─▒n, 135 y─▒l kadar ├Ânce, tek ba┼č─▒na pekmezlerini satmak i├žin ─░stanbulÔÇÖa gidebiliyordu (bak─▒n─▒z: Fahr├╝n├╝sa Han─▒mÔÇÖ─▒n Bursa Seyehati).

Bursa gibi, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n ve T├╝rkiyeÔÇÖnin en kalabal─▒k n├╝fusuna sahip ┼čehirlerinden birisine yak─▒n olmas─▒ da, ├╝z├╝m ve ├╝z├╝mden yap─▒lan ├╝r├╝nlerin sat─▒┼č─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒r. 93 Harbi denilen, 1877-78 Osmanl─▒-Rus sava┼č─▒ndan sonra BursaÔÇÖya gelen g├Â├žmenlerden ├Ânce, BursaÔÇÖn─▒n n├╝fusunun 1/3ÔÇÖ├╝ gayrim├╝slimdi. Dolay─▒s─▒yla, ┼×arap t├╝ketimi de ├žok yayg─▒n ve hayli fazlayd─▒.

1885 y─▒l─▒da hizmete a├ž─▒lan ve k├Ây├╝n i├žinden ge├žen, BursaÔÇÖy─▒ g├╝neydeki Orhaneli ve ─░├žegeÔÇÖye ba─člayan yol da ├ťz├╝m ve ├╝z├╝mden yap─▒lan ├╝r├╝nlerin ticaretinde ├Ânemli bir rol alm─▒┼čt─▒r. Hatta, Da─č y├Âresi gibi i┼č├ži potansiyeli y├╝ksek b├Âlgelerden, MisiÔÇÖye ba─člarda ├žal─▒┼čacak i┼č├žilerin sa─članmas─▒n─▒ da kolayla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒r.

Olimpos ┼×araplar─▒

Osmanl─▒ D├ÂnemiÔÇÖnin son y├╝zy─▒l─▒nda, MisiÔÇÖde yap─▒lan ┼čaraplar, ÔÇťOlimpos ┼×araplar─▒ÔÇŁ diye an─▒lmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. BursaÔÇÖda ya┼čayan Levantenler, ticaret ve bunun gibi sebeplerle BursaÔÇÖda bulunan Ecnebiler, Misi ┼×araplar─▒ÔÇÖn─▒ Olimpos ┼×araplar─▒ diye tan─▒tm─▒┼člard─▒r.

Bilindi─či gibi ÔÇťOlimposÔÇŁ, Uluda─čÔÇÖ─▒n Antik ├ça─čÔÇÖdaki ad─▒d─▒r. Ad─▒na da bir├žok Olimpos adl─▒ da─čdan ay─▒rmak i├žin Misi Olimposu/Misi Olimpi demi┼člerdir. Misi, zaten bundan dolay─▒ b├╝t├╝n eski d├╝nya co─črafyas─▒nda ├žok eskiden beri tan─▒n─▒yor ve biliniyordu.

├ťz├╝m yeti┼čtirilen yerlerde; ┼×arap, ka├ž─▒n─▒lmaz sonu├žtur. Evlerde, ┼č─▒ra ve sirke yap─▒l─▒rken, bazen istemeden bunlar ┼čaraba d├Ân├╝┼č├╝rler. Baz─▒lar─▒ da o y─▒llarda her evin ihtiya├ž duydu─ču sirkeye d├Ân├╝┼čt├╝rmek i├žin, saraba d├Ân├╝┼čen bu s─▒v─▒ya, biraz tuz atarlar. Tuz at─▒nca, bir m├╝det sonra, bu s─▒v─▒n─▒n i├žindeki bakteriler ├Âl├╝nce, ortaya gayet kaliteli bir sirke ortaya ├ž─▒kar. Sirke de ├žok ├Ânemli bir maddedir. ├ç├╝nk├╝, o olmadan tur┼ču yapamazs─▒n─▒z. Ba─člar─▒n bir faydas─▒ daha vard─▒r, o da bald─▒r. Eskiden, ba─člar─▒n ├žok oldu─ču zamanlarda, di─čer meyvelere pek ├Ânem verilmez, a─čac─▒n dibine d├Âk├╝lenlere pek k─▒ymet verilmezdi. Ba─člara ve bu d├Âk├╝len meyvalara, bal ar─▒lar─▒ ├╝┼č├╝┼č├╝rlerdi. B├╝t├╝n bunlardan ald─▒klar─▒ meyva ┼čekerlerini ve nektarlar─▒ kovanlar─▒na ta┼č─▒rlard─▒. Bunun i├žin ba─člar─▒ bol olan k├Âylerde ballarda bol olurdu.

─░┼čgal ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ D├Âneminde Misi

─░┼čgal g├╝nlerinde ┼×ehit Edilenler:

1) 45 ya┼č─▒ndaki Devecio─čullar─▒ÔÇÖndan HalilÔÇÖin o─člu H├╝seyin Pehlivan, Yunanl─▒lar, yerli Rumlar, ├çerkez ve Ermeni ├žeteleri taraf─▒ndan BursaÔÇÖn─▒n kurtulu┼čundan bir g├╝n ├Ânce, 10 Eyl├╝l 1922 g├╝n├╝ tutsak al─▒nm─▒┼čt─▒r. H├╝seyin PehlivanÔÇÖ─▒ Ermeni ve ├çerkez ├žeteleri yanlar─▒nda G├Âr├╝kle yak─▒n─▒na kadar g├Ât├╝rm├╝┼člerdir. Ayn─▒ g├╝n bir T├╝rk S├╝vari Birli─či MudanyaÔÇÖya girince hepsi can derdine d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. Yanlar─▒nda g├Ât├╝rd├╝kleri b├╝t├╝n T├╝rk esirlerini burada ├Âld├╝rm├╝┼člerdir. Sadece ├ť├žp─▒nar k├Ây├╝nden iki ki┼či yaral─▒ olarak (├Âld├╝ san─▒larak) kurtulabilmi┼čtir. H├╝seyin Pehlivan da bu ┼čehitlerin aras─▒ndad─▒r. Yanlar─▒nda g├Ât├╝rd├╝kleri kad─▒nlar─▒ da ayak ba─č─▒ oluyor diye, E─čerceÔÇÖde bir evde yakm─▒┼člard─▒r. Bunlar─▒n foto─čraflar─▒ ÔÇťBursaÔÇÖda Yunan Fecai-iÔÇŁ adl─▒ eserde g├Âr├╝lebilir.

2) 55 ya┼č─▒ndaki Abdullah o─člu H├╝seyin Ali, 1920 Y─▒l─▒nda Yunan askerleri tarf─▒ndan k├Âyde i┼čkenceyle ┼čehit edilmi┼čtir.

Yaralananlar:

B├╝t├╝n k├Âylerde yap─▒lanlar gibi, silah arama, para arama, Milli kuvvetler ve ├žetelere yard─▒m ve yatakl─▒k etmek gibi sebeplerle ├že┼čitli tarihlerde yap─▒lan bask─▒nlarda, Yunan askerleri ve i┼čbirlik├ži ├žeteler MisiÔÇÖde de arkalar─▒na bir ┼čehit ve sekiz yaral─▒ b─▒rakm─▒┼člard─▒r. Yaralananlar, nas─▒l ve kimler taraf─▒ndan yaraland─▒klar─▒ resmi raporlarda ┼č├Âyledir:

1) Halil o─člu 41 ya┼č─▒ndaki ─░smail ├çavu┼č, kur┼čunla yaralanm─▒┼čt─▒r.

2) 30 ya┼č─▒ndaki Halil o─člu H├╝seyin, kur┼čunla yaralanm─▒┼čt─▒r.

3) Emin o─člu 70 ya┼č─▒ndaki Hac─▒ Ferhat, ate┼č etmek suretiyle yaralanm─▒┼čt─▒r.

4) Abdullah o─člu 45 ya┼č─▒ndaki Hasan ├çavu┼č, kur┼čunla yaralanm─▒┼čt─▒r.

5) Hasan o─člu Emrullah, 32 ya┼č─▒ndayken kur┼čunla vurulup yaralanm─▒┼čt─▒r.

6) Ahmet o─člu 25 ya┼č─▒ndaki Muhsin, kur┼čunla yaralanm─▒┼čt─▒r.

7) ─░smail o─člu 35 ya┼č─▒ndaki H├╝seyin ├çavu┼č, kur┼čunla yaralanm─▒┼čt─▒r.

8) Ahmet o─člu 45 ya┼č─▒ndaki Hamza, kur┼čunla yaralanm─▒┼čt─▒r.[17]

D├Âv├╝lerek ─░┼čkence edilenler:

MisiÔÇÖde d├Âv├╝lerek i┼čkence edilenlerin say─▒s─▒ sadece yedi ki┼čidir. Bu ├ževre k├Âylere g├Âre ├žok az bir say─▒d─▒r. Bunun sebebi MisiÔÇÖde ba─člar─▒n ├žok olmas─▒, ├ťz├╝m├╝n oldu─ču yerde ÔÇť┼čarapÔÇŁ olmas─▒ ve ÔÇťAyvazÔÇŁ isimli ki┼čilerin varl─▒─č─▒d─▒r. Ayvaz; Misafir a─č─▒rlayan, sofra kuran demektir. Bu lakap, zamanla isim haline gelmi┼čtir. MisiÔÇÖde Yunan i┼čgalinin en az zararla atlat─▒lmas─▒n─▒n sebebi bu ÔÇťMisafirperverlikÔÇŁ olmal─▒d─▒r. K├Âyde ba─člar─▒n ├žok olmas─▒ ve burada ├žal─▒┼čacak i┼č├žilerin aras─▒nda Rum k├Âylerinden gelenlerin de olmas─▒ bir nevi koruyucu sebep olmal─▒d─▒r. ┼×ehit edilenler ve yaralananlar─▒n ├žo─čunlu─ču asker k├Âkenlilerdir.

─░┼čgal D├Âneminde Hapsedilenler:

MisiÔÇÖden ─░┼čgal D├Âneminde ├že┼čitli sebeplerle sekiz ki┼či hapsedilmi┼čtir. Hapsedilenler ┼čunlard─▒r:

1) Halil o─člu 40 ya┼č─▒ndaki Devecio─člu Sait A─ča[18], 26 g├╝n.

2) Devecio─čullar─▒ndan di─čer Sait A─čaÔÇÖn─▒n o─člu, 30 ya┼č─▒ndaki Devecio─člu Mehmet, iki ay.

N├╝fus

1830 n├╝fus defterlerine g├Âre MisiÔÇÖde 122 evde ya┼čayan b├╝t├╝n erkeklerin say─▒s─▒ 263 ki┼čidir. Bu say─▒mda sadece erkekler n├╝fus defterine kay─▒t edilmi┼čtir. Kad─▒nlar deftere yaz─▒lmad─▒─č─▒ndan, bunlar─▒n say─▒s─▒ da yakla┼č─▒k erkekler kadar olmal─▒d─▒r. Bu durumda ikisini toplarsak toplam n├╝fus 526 ki┼či etmektedir. Ayr─▒ca ayn─▒ tarihte k├Âyde 7 de Rum ya┼čamaktad─▒r[19].

┬áDedeler ve S├Âylenceler

 Kavacık Dede:

┬áMe┼čhur Bursa valilerinden Ahmet Vefik Pa┼čaÔÇÖn─▒n torunu olan Fatma Fahr├╝nnisa Han─▒m e─čer, 1895 y─▒l─▒nda 4-5 ya┼člar─▒ndayken bir y─▒l kadar ya┼čad─▒─č─▒ BursaÔÇÖy─▒ tekrar g├Ârmeye gelmeseydi, o y─▒llarda MisiÔÇÖdeki s├Âylencelerden pek haberimiz olmayacakt─▒. Naci KumÔÇÖun bir ayazma olarak bahsetti─či Kavac─▒k P─▒nar─▒ÔÇÖndan F. Fahr├╝nnisa Han─▒m ┼č├Âyle bahsetmektedir:

ÔÇťNihayet hem gezinmek i├žin gittikleri hem de ziyaretgah olarak kabul ettikleri bir yere g├Ât├╝rd├╝ler ki bat─▒l inan├žlar─▒na g├Âre orada m├╝barek ÔÇśKavac─▒kÔÇÖ ismini verdikleri bir zat defnedilmi┼č.ÔÇŁ

ÔÇťLakin biz oralarda b├╝y├╝k bir a─ča├žtan ba┼čka ne bir mezar ne de ona dair bir emare g├Âremedi─čimiz i├žin hafif bir tebess├╝m ederek:

— Can─▒m bu ÔÇśKavac─▒kÔÇÖ de─čil. Adeta kocaman bir kavak a─čac─▒ diyerek ÔÇśc─▒kÔÇÖ k├╝├ž├╝ltme edat─▒n─▒ l├╝zumsuz g├Âr├╝┼č├╝m├╝z├╝ s├Âylerken ve baz─▒ geceler buradan darbuka ve ┼čark─▒ sesleri gelir demelerine kar┼č─▒l─▒k:

— Ne tuhaf! Evliya ├žalg─▒ da ├žal─▒yor, diye kar┼č─▒l─▒k vermemize, asl─▒nda apa├ž─▒k olan manay─▒ anlamayarak ÔÇśAh ne b├╝y├╝k zatt─▒r. Ne maksat i├žin buraya Mevlid-i ┼×erif adasak mutlak arzumuz ger├žekle┼čiyor,ÔÇÖ diye cevap verdiler. Art─▒k safl─▒klar─▒n─▒n dercesini anlay─▒n─▒z.ÔÇŁ demektedir.

Bayram Baba:

┬áMezar─▒ MisiÔÇÖnin yakla┼č─▒k 2 km kadar g├╝neyinde, 360 rak─▒ml─▒ tepenin ├╝zerindedir. Kare ┼čeklinde bir mezar yap─▒s─▒ vard─▒r. Buras─▒ Bayram BabaÔÇÖn─▒n yat─▒r─▒d─▒r. Mezar─▒n─▒n kitabesinde Hicri 1295 y─▒l─▒nda do─čdu─ču ve 65 ya┼č─▒nda ├Âld├╝─č├╝ yaz─▒l─▒d─▒r. ├ľl├╝m y─▒l─▒ 1944 y─▒la denk gelmektedir. Misililerce bu mezar kutsal kabul edilmekte ve belirli g├╝nlerde ziyaret edilmektedir. Mevlit okutulmaktad─▒r. Eskiden k├Âyde Bekta┼čilik ├žok yayg─▒nm─▒┼č (ileride bahsedilecektir). Bu zat─▒n ├Âl├╝m tarihi yak─▒n zamana denk gelmektedir. Naci KumÔÇÖun 1940 y─▒l─▒nda tesbit etti─či k├Âydeki Bekta┼čilikle Bayram BabaÔÇÖn─▒n bir ilgisi olmal─▒d─▒r. Belki de kendisine ÔÇśBabaÔÇÖ denildi─čine g├Âre, k├Âyde tekke olmad─▒─č─▒ i├žin ÔÇś┼×eyhÔÇÖ diyemiyoruz; ancak kendisi k├Âydeki Bekta┼čilerin ├Ânderi olmal─▒d─▒r.

┬áFolklor ve Sosyal Ya┼čam

┬áUluda─č, Bursa Halkevi DergisiÔÇÖnin 1940 Y─▒l─▒n─▒n 6. say─▒s─▒nda, kendisi Bursa M├╝ze M├╝d├╝r├╝ olan Naci Kum (ayn─▒ zamanda Bursa HalkeviÔÇÖnin M├╝ze komitesi ba┼čkan─▒d─▒r), Bursa ─░li Folklor Tetkikleri: ÔÇťMisi k├Ây├╝nde ni┼čanlanma t├ÂreniÔÇŁ adl─▒ bir ara┼čt─▒rma yaz─▒s─▒ yay─▒nlam─▒┼čt─▒r.

Yaz─▒ ┼č├Âyledir:

ÔÇťGe├žen bayram tatilinin bir g├╝n├╝n├╝, g├╝zel bir k├Ây├╝m├╝zde ge├žirmek i├žin MisiÔÇÖye gitmi┼čtik. ├çekirge ├╝zerinden giden kestirme yoldan refikam ve k─▒z─▒mla atlara binerek, yemye┼čil fundal─▒klar aras─▒ndan hemen bir saat i├žinde MisiÔÇÖnin g├Âz doyurucu g├╝zel manzaras─▒yla kar┼č─▒la┼čt─▒k. BursaÔÇÖda oturup ta MisiÔÇÖyi, ├çal─▒k├ÂyÔÇÖ├╝ g├Ârmemek yaz─▒k… G├╝zeller g├╝zeli Nil├╝fer HatunÔÇÖun ad─▒n─▒ alan ├žay, her k├Â┼česi esatir menk─▒beleriyle dolu OlimpÔÇÖin eteklerinde b├Âyle g├╝zel yataklar intihab─▒nda/se├žiminde ├žok isabet etmi┼čtir.

Arkas─▒n─▒ tatl─▒ meyilli ve g├╝r ├žam korular─▒yla bezeli Misi Bo─čaz─▒ÔÇÖna yaslam─▒┼č olan bu zarif k├Âye girer girmez, k├Ây meydanl─▒─č─▒n─▒ dolduran s─▒cak ruhlu, g├╝ler y├╝zl├╝ k├Âyl├╝lerimizin candan ÔÇťho┼č geldiniz…ÔÇŁleriyle kar┼č─▒lanarak, Hac─▒ Halil O─čullar─▒ndan Mehmet Ali gilin evine konukland─▒k. Misafir sever konuk evinin derhal haz─▒rlad─▒klar─▒ nefis bir kahvalt─▒dan sonra, bir an evvel k├Ây├╝n letafetine doymak ve onun t├╝rl├╝ g├╝zellikleriyle kar┼č─▒la┼čmak i├žin kendimizi soka─ča att─▒k. ─░talyaÔÇÖdaki me┼čhur e─čri Pisa KulesiÔÇÖni and─▒ran k├Ây minaresi ├Ân├╝nde bila ihtiyar dikildik[20]. Bir taraf─▒nda ├žatlakl─▒k ve y─▒pranma olmad─▒─č─▒ halde bu minare y─▒llardan beri b├Âyle ├Âne do─čru e─čilmi┼č, ilk g├Ârenlere kar┼č─▒ referans yapar gibi bir halde…ÔÇŁ

ÔÇťBu k├Âyde buldu─čum k─▒ymetli tarihi vesika ve kitaplar hakk─▒nda Halkevimiz ad─▒na yapt─▒─č─▒m seyahat hat─▒ralar─▒m─▒ ihtiva eden yaz─▒lar─▒mda ayr─▒ca tafsilat vermi┼čtim. Burada ise, yaln─▒z MisiÔÇÖde de─čil, b├╝t├╝n bu Bursa yakas─▒ k├Âylerinde cari olan ni┼čanlanma adeti hakk─▒nda malumat vermek istiyorum. E─čer yan─▒mda zevcem ve k─▒z─▒m olmasayd─▒ bu Orijinal t├Ârenin s─▒rr─▒na ermekten ┼č├╝phesiz mahrum kalacak ve say─▒n okuyucular─▒m─▒z─▒ da bu folklor hadisesinden haberdar edemeyecektim.

Ben, k├Ây├╝n bat─▒ doru─čundaki evlerin ├╝zerinde, Nil├╝fer VadisiÔÇÖni te┼čkil eden ├žam korulu─ču i├žinde b├╝y├╝k bir kavak k├Âk├╝nden f─▒┼čk─▒rd─▒─č─▒ i├žin, ÔÇśKavak Dede P─▒nar─▒ÔÇÖ denilen eski bir ayazmay─▒ tetkik ederken, bizim ├žocuklar, misafir oldu─čumuz evin han─▒mlar─▒yla bayrama yerine gitmi┼člerdi. ─░┼čte Misi gen├žlerinin ni┼čanlanma ve anla┼čma t├Ârenlerinin cerayan etti─či bayram yeri manzaras─▒n─▒ k─▒z─▒m─▒n a─čz─▒ndan tasvir ediyorum; ├ž├╝nk├╝ buraya k├Âyl├╝ gen├žlerden ba┼čka, yabanc─▒ ve k├Âyl├╝ olupta evli erkeklerin girmesi katiyyen yasakt─▒r.

Bayram yeri, all─▒, ye┼čilli, morlu entari[21] ve ya┼čmakl─▒ k├Ây kad─▒n ve k─▒zlar─▒n─▒ te┼čkil etti─či zevkli, ne┼čeli bir d├╝─č├╝n evi gibi kalabal─▒kt─▒r. Bu renk ve g├╝zellik halesi ortas─▒nda, cicili bicili bayraml─▒klar─▒n─▒ giymi┼č, ba┼člar─▒ ipek krepli, elleri pembe k─▒nal─▒, her biri birbirinden g├╝zel, g├╝rb├╝z ve sevimli k├Ây k─▒zlar─▒, kar┼č─▒ki evde toplanm─▒┼č yeni yeti┼čme k├Ây delikanl─▒lar─▒na kendilerini g├Âsterip kendilerini be─čendirmek i├žin birer birer oyuna kalk─▒yorlar.

┼×imdi oynayan FadimeÔÇÖdir… B├╝t├╝n etraf─▒ndaki k─▒zlar hep birden el ├ž─▒rparak ve bir a─č─▒zdan, mani ┼čivesiyle ┼č├Âyle ├ža─č─▒r─▒yorlar:

┬á┬á┬á┬á ÔÇś FadimeÔÇÖnin ad─▒n─▒ Mari koyal─▒m
FadimeÔÇÖyi AliÔÇÖye veriverelim
Hele anas─▒na duyurmayal─▒m
Hele babas─▒na duyurmayal─▒m
Hali g├╝zel AliÔÇÖden ay─▒rmayal─▒m’
F─▒st─▒k─▒ diki diki…
F─▒st─▒k─▒ diki diki…

Fadime, k─▒zca─č─▒z bu oyunu seke seke oynarken, kar┼č─▒k─▒ evde gelecek hayat yolda┼č─▒n─▒ se├žmeye can atan Ali, k─▒zlar─▒n bu tevcihini kabul etmi┼č olmal─▒d─▒r ki havaya ├╝├ž el tabanca atarak ┼č├╝kran ve sevincini izhar ediyor. B├Âyle b├Âyle Ay┼čeler, Zeynepler, G├╝ll├╝ler, Kezbanlar… H├╝seyinlere, Dursunlara ve Tosunlara kendiliklerinden yavuklu oluyorlar.

Demek ki daha ├Ânceden bir arada saf masum ya┼čayan k─▒z ve o─članlar aras─▒nda manevi s─▒rri bir anla┼čma oluyor. Bu bayram yeri t├Âreni bu mukaveleyi a├ž─▒─ča vuruyor…

Sekme Oyunu ve Mari

Sekme oyunu BursaÔÇÖda, ova ve yama├žlardaki ilk kurulan k├Âylerde oynanan bir halk oyundur. Kad─▒nlar ve gen├ž k─▒zlar taraf─▒ndan guruplar halinde oynan─▒rd─▒. Mani ve t├╝rk├╝ e┼čli─činde sekerek oynand─▒─č─▒ndan bu ad verilmi┼č olmal─▒d─▒r. ┼×ehirde unutulmu┼č, k├Âylerde ise bu oyunu bilen ├žok az ya┼čl─▒ kad─▒n kalm─▒┼čt─▒r. 1940 y─▒l─▒nda MisiÔÇÖyi ziyaret eden Naci KumÔÇÖun yukar─▒daki yaz─▒s─▒n─▒n devam─▒ndan, Sekme Oyunu ve Mari kelimesini men┼čeini ├Â─črenelim:

ÔÇťMisi k─▒zlar─▒n─▒n SEKMEK dedikleri bu oyunlarda; FadimeÔÇÖnin ad─▒n─▒ Mari koyal─▒m! Ne demektir?… Ben bu kelimenin men┼čeini ara┼čt─▒rarak inceledim. Rumca ve Frans─▒zca (Mariee) gelin manas─▒nda oldu─čuna g├Âre, bu yabanc─▒ tabir bizim k├Âyl├╝ler aras─▒na nas─▒l ve ni├žin girmi┼čtir? Tetkikat─▒ma g├Âre BursaÔÇÖda civar k├Âylerin bir├žo─čunda k─▒zlar taraf─▒ndan ayn─▒ tabir kullan─▒l─▒yormu┼č. MisiÔÇÖde ├çal─▒k├ÂyÔÇÖde eskiden beri Rum, Ermeni gibi ÔÇśreayaÔÇÖ bulunmad─▒─č─▒ halde, o civarda eskiden Rumlar─▒n da mevcut oldu─ču k├Âylerde de b├Âyle t├Âren ve bu tabir varm─▒┼č. K├Âyl├╝ler bunun sebebini tesmiye ve men┼čeini bilmemekle beraber, bu adetin ├žok eski oldu─čunu s├Âyl├╝yorlar, ┼ču halde?…ÔÇŁ

ÔÇť┼×u halde: Eski (Misya) eyaletinin ad─▒n─▒ ta┼č─▒makta olan bu k├Âye, mukaddes ziyaretlerini yapmak ├╝zere yaz mevsimlerinde her zaman gelen Bursal─▒ Rumlar─▒n ÔÇśMariaÔÇÖlar─▒n─▒ takdis ettirdikleri Olimp (os) Ayazmalar─▒ ba┼č─▒nda, onlar─▒n s├╝sl├╝ p├╝sl├╝ gelinlerine imrenen T├╝rk k─▒zlar─▒n─▒n Mari tabirini cedden tevar├╝s etmi┼č olmalar─▒/atalar─▒nda ├Â─črenmi┼č olmalar─▒ ├žok muhtemeldir.

Bak─▒n─▒z, tarihte de b├Âyle bir hadise var. Kostantiniye Kayseri/Bizans ─░mparatoru, Mo─čol padi┼čah─▒ndan yard─▒m istemi┼č, o da… ─░mparatorun k─▒z karde┼či MariÔÇÖnin kendisine gelin diye yollanmas─▒na kar┼č─▒l─▒k, ├çavadar Tatarlar─▒ÔÇÖn─▒ Osmanl─▒ YurduÔÇÖna sald─▒rtm─▒┼čt─▒r…ÔÇŁ

ÔÇťAcaba bizim civar k├Âylerdeki bu ÔÇśMariÔÇÖ tabirinin b├Âyle bir Bizans ─░mparatoruÔÇÖnun k─▒z─▒ Mari hadisesiyle ilgili olmas─▒n?.. ├ç├╝nk├╝ b├╝t├╝n ananelerimizde tarihin silinmez izleri vard─▒r da…ÔÇŁ

Bursa HalkeviÔÇÖnin K├Âylerdeki ├çal─▒┼čmalar─▒nda Misi:

Bursa HalkeviÔÇÖnin ├že┼čitli komiteleri 1933 Temmuz ay─▒ndan itibaren k├Âyl├╝lerin bu aylarda i┼člerinin yo─čunlu─ču sebebiyle, k├Âyl├╝lere y├Ânelik etkinliklere bir s├╝re ara verilmi┼čtir. ├ľnceki etkinlik 94 k├Ây├╝n muhtarlar─▒ ve ihtiyar heyetlerine y├Ânelik K├Ây Kanunu dersleridir. Komite gelecek ├žal─▒┼čma d├Ânemi i├žin haz─▒rl─▒klara ba┼člam─▒┼č ve 11 Eyl├╝l G├╝n├╝ BursaÔÇÖn─▒n Kurtulu┼č G├╝n├╝ÔÇÖne rast gelen bir hafta i├žinde ÔÇťK├Âyl├╝ Bayram─▒ÔÇŁ d├╝zenlenmesine karar verilmi┼čtir. Her k├Ây├╝n isminin k├Âkeni, tarih├žesi, hane ve n├╝fusu, arazi miktar─▒, ├╝retim ┼čekilleri ve miktar─▒ gibi ┼čeyler sorulmu┼č ve ├že┼čitli ├Â─č├╝tler verilmi┼čtir. K├Âylere giden komite, bir haftal─▒k d├╝nya haberlerinin anlat─▒lmas─▒n─▒ i├žeren program da haz─▒rlam─▒┼čt─▒r. Neticede, k├Âylerdeki y├Âneticileri de denetleyen komite, 3 hafta i├žinde 26 k├Ây dola┼čm─▒┼č ve Misi ve Be┼čevler K├Ây Muhtarlar─▒n─▒n g├Ârevlerini k├Ât├╝ye kulland─▒klar─▒n─▒ ve devrimlerin kar┼č─▒s─▒nda hareket ettiklerini belirleyip, ihtiyar heyetinin g├Ârevden al─▒nmalar─▒ yolunda uyarm─▒┼čt─▒r.

MisiÔÇÖde Halk Hekimli─či:

MisiÔÇÖde bug├╝ne kadar yap─▒lan halk hekimli─čiyle ilgili ara┼čt─▒rmalar─▒n en doyurucusu; Zerdal Konak├ž─▒ ve S├╝veyla ├ľzmen Akp─▒narÔÇÖ─▒n 13-15 Kas─▒m 2015 tarihinde Nil├╝fer BelediyesiÔÇÖnin d├╝zenledi─či, OdrysesÔÇÖten Nil├╝ferÔÇÖe, Uluslararas─▒ Nl├╝fer SempozyumÔÇÖunda birlikte sunduklar─▒; ÔÇťMisiÔÇÖde Ge├žmi┼čten G├╝n├╝m├╝ze Geleneksel Halk Hekimli─čiÔÇŁ adl─▒ makaleleridir.

Bu ara┼čt─▒rmada, MisiÔÇÖde geleneksel halk hekimli─činin ├žok geli┼čmi┼č oldu─ču g├Âr├╝lmektedir.

Halk a─čz─▒yla; g├Âbe─či ├ž─▒kanlara ├žo─ču yerde masajla yerine getirilerek daha sonra g├Âbe─če s─▒k─▒ bir ku┼čak sar─▒l─▒rken, MisiÔÇÖde g├Âbek ta┼č─▒na yat─▒r─▒l─▒ld─▒ktan sonra ayaklar─▒ndan ├žekilerek tedavi edilirmi┼č.

Zerdal Konak├ž─▒ ve S├╝veyla ├ľzmen Akp─▒nar bu ta┼člardan iki ve d├Ârt kilo a─č─▒rl─▒─č─▒ndaki iki ta┼č tespit etmi┼člerdir. Her halde bu ta┼člar, a─č─▒rl─▒klar─▒na g├Âre k├╝├ž├╝k ve b├╝y├╝k c├╝sseli insanlar i├žin ayr─▒ ayr─▒ kullan─▒l─▒yorlard─▒. MisiÔÇÖdeki halk hekimlerinin tedavi y├Ântemlerinin bir├žo─ču ┼×amanlar─▒n tedavi y├Ântemlerini ├ža─čr─▒┼čt─▒rmaktad─▒r. Baz─▒ hastal─▒klar─▒n tedavisinde aspirin ve gazya─č─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒; ├Ârne─čin bacak ve s─▒rt a─čr─▒lar─▒na kar┼č─▒ sirke, zeytinya─č─▒, gazya─č─▒ ve aspirin kar─▒┼čt─▒r─▒larak elde edilen s─▒v─▒n─▒n a─čr─▒yan yere s├╝r├╝lerek tedavi edilmesi yak─▒n zamanda ke┼čfedilen bir tedavi y├Ântemi olmal─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝, aspirin ve gazya─č─▒n─▒n ke┼čfedilmesi ├žok eski bir tarihte de─čildir.

Hasta olan ki┼činin k─▒rk─▒ ├ž─▒kmayan mezarda yatan ki┼činin, yani en az 40 g├╝n ├Ânce ├Âlen ki┼činin mezar─▒n─▒n yan─▒na g├Ât├╝r├╝lerek bir kefene sar─▒larak yat─▒r─▒lmas─▒ ve daha sonra bunun g├Ât├╝ren ki┼čilerce mezarl─▒ktan getirilmesi… Hastan─▒n iyile┼čece─čine olan bu ina├ž, yak─▒n zamanlara kadar, ─░├žanadoluÔÇÖdaki Baz─▒ t├╝rbelerde uygulanan ve hastalar─▒n; iyile┼čmeleri i├žin t├╝rbenin i├žindeki yatan zat─▒n yan─▒na ayaklar─▒ndan ve ellerinden zincirlenmesi (bir nevi kefene sar─▒lmas─▒) gibidir. Bu inan─▒┼č, Alevi- Bekta┼či inanc─▒ndaki insanlar─▒n ziyaret etikleri ve evliya kabul etikleri t├╝rbelerde yatan zatlar─▒n kerametleriyle ilgilidir. Bu inan─▒┼č─▒ i├žine biraz da ┼×amanizm kar─▒┼čm─▒┼čt─▒r!

Gelelim ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒m─▒z─▒n bahsettikleri ┼čifa niyetine Misililerin yedikleri ÔÇśmantarlarÔÇÖbahsine…

ÔÇťYeryaran Mantar─▒ÔÇŁn─▒ Misi, Demirci, Da─čyenice, Atlas, Do─čanc─▒ ve bu k├Âylere yak─▒n OrhaneliÔÇÖnin k├Âyleri bilirken, ├çal─▒ÔÇÖda ve bat─▒ya do─čru olan k├Âylerde bilmezler. Bu kadar yak─▒n co─črafyada bu mantar─▒n bilinmemesi ilgin├žtir.┬á Kitab─▒m─▒za konu olan di─čer k├Âylerde de durum pek farkl─▒ de─čildi. Ak├žalar, Hasana─ča ve KayapaÔÇÖda ÔÇťs─▒racaÔÇŁ dedikleri, Misi ve ├çal─▒ÔÇÖda ÔÇťme┼če melkisiÔÇŁ denilen mantarlardan ba┼čka mantar yemezlerdi.

Yaylac─▒k ve Tahtal─▒ k├Âylerinde bilinen ÔÇť├žay─▒r mantar─▒ÔÇŁ, ┼čimdi pazarlarda sat─▒lan beyaz k├╝lt├╝r mantar─▒n─▒n atas─▒ndan ba┼čka bir mantar de─čildir. Bu mantar─▒ ├çal─▒ÔÇÖda ve MisiÔÇÖde bilmezler ve yemezlerdi. Misi, G├Âk├že├Âren ve Do─čanc─▒ÔÇÖda biberle/b├╝berli diye bilinip yenilen beyaz ├žam mantar─▒, DemirciÔÇÖden itibaren, bat─▒ya do─čru hi├žbir k├Âyde bilinip yenilmezdi.

├çam melkisi toplamak i├žin ├çal─▒k├Âyl├╝ler, bu k├Âyl├╝ler bu mantar─▒ yemedikleri i├žin Yaylac─▒k, Tahtal─▒ ve AtlasÔÇÖ─▒n ormanlar─▒na giderlerdi. G├╝n├╝m├╝zde, b├╝t├╝n bu k├Âylerin halklar─▒n─▒n, daha do─črusu merakl─▒lar─▒n ├žo─ču art─▒k bir├žok mantar ├že┼čidini tan─▒yorlar. Mantarlar─▒n zehirli ve zehirsizleri, renk ve boyut olarak birbirine benzediklerinden, tedbir olarak, k├Âyl├╝lerin baz─▒ mantarlar─▒ yememeleri ├žok do─čald─▒r. ├ç├╝nk├╝, zehirli mantardan y─▒lda bilmem ka├ž ki┼či ├Âl├╝yor…

Mantarlar─▒n en b├╝y├╝klerinden olan ve ┼čekli eski T├╝rk ba┼čl─▒klar─▒ndan ÔÇťb├ÂrkÔÇŁe benzeyen mantar─▒n ad─▒ MisiÔÇÖde; ÔÇťdede b├Â─č├╝rÔÇŁd├╝r[22]. ├çal─▒ÔÇÖda ise ad─▒ ÔÇťdede b├Ârk├╝ÔÇŁd├╝r. Buna dede b├Âr├╝k mantar─▒ diyen y├Âreler de vard─▒r. Bu isim OrtaasyaÔÇÖdan beri hi├ž de─či┼čmemi┼čtir. Rengi kirli-beyaz oldu─čundan ve o zaman─▒n ├çinlilerinin giydikleri, daha do─črusu ├çinlilerden sava┼člarda ganimet olarak al─▒p ya┼čl─▒lara hediye ettikleri ┼čemsiyeye benzer ┼čapkaya da ├žok benzedi─činden, bu ad─▒ alm─▒┼č olmal─▒d─▒r. Baz─▒ yerlerde buna ┼čemsiye mantar─▒ da derler.

D├╝nya Miras─▒ Misi

Sanat ve K├╝lt├╝r K├Ây├╝ Misi

Misi M├╝zeleri

Misi Yerel Lezzetler ┼×enli─či ve Yemek Yar─▒┼čmalar─▒

Misi Ba─člar─▒ ve Misi ┼×araplar─▒

 

D─░PNOTLAR

[1]MisiÔÇÖnin BursaÔÇÖya uzakl─▒─č─▒n─▒ 15 km. Olarak yazsa da bu baz─▒ kaynaklarda 9 km.,baz─▒lar─▒nda 10 km. Olarak ge├žmektedir. As─▒l uzakl─▒─č─▒ 12 km dir. G├╝n├╝m├╝zde neredeyse BursaÔÇÖyla birle┼čmi┼čtir.

[2]1912 Y─▒l─▒ vak─▒f kay─▒tlar─▒nda Misi, Fodra ve Demircik├ÂyÔÇÖle birlikte Alaaddin Bey Vakf─▒ÔÇÖnda g├Âsterilmi┼čtir.

[3]166 Numaral─▒ ─░cmal DefteriÔÇÖne bak─▒l─▒rsa, k├Ây sadece 3 ev ve ├╝├ž bekar erke─čin ya┼čad─▒─č─▒ k├╝├ž├╝k bir yerdir. 1455 Tahrir DefteriÔÇÖnde bile 950 kile bu─čday ├╝reten ve bunlar─▒n yan─▒nda bir├žok ├╝r├╝n yeti┼čtiren bir k├Ây├╝n 30 ak├že vergi vermesi, k├Ây├╝n her hangi bir sebeple bo┼čald─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir.

[4]1455 TarihiÔÇÖnden sonraki defterler yaz─▒l─▒rken s─▒k s─▒k at─▒f yap─▒lan ÔÇťKirmasti DefteriÔÇŁnin kay─▒p oldu─ču san─▒l─▒yordu. Raif Kaplano─člu, Niyazi Top├žu ve H├╝seyin Delil; Bu defterin par├žalar─▒n─▒ ar┼čivden bulmu┼člard─▒r. May─▒s 2014 tarihinde, Avrasya Etnografya Vakf─▒ÔÇÖnca; ÔÇť1455 Tarihli Kirmasti Tahrir DefteriÔÇÖne G├Âre Osmanl─▒ Kurulu┼č Devri Vak─▒flar─▒ÔÇŁ ad─▒yla (Giri┼č-T─▒pk─▒bas─▒m-├çeviriyaz─▒ olarak) yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Bu bilgiler bu kitaptan al─▒nm─▒┼čt─▒r.

[5]Bir m├╝d 20 kiledir.

[6]Bununla ilgili belgelerde, ad─▒ Suhteo─člu diye ge├žmektedir. ├çevre k├Âylerde kendisi Softao─člu diye bilinip tan─▒nd─▒─č─▒ndan, kendisinden bundan sonra Softao─člu diye bahsedilecektir.

[7]Naci Kum bu secereyi 1940 y─▒l─▒nda g├Ârm├╝┼č ve okumu┼čtur.

[8]Softao─člu Mehmet PehlivanÔÇÖ─▒n babas─▒n─▒n ad─▒n─▒n Celaleddin oldu─čunu ├Â─čreniyoruz.

[9]Say─▒m yap─▒l─▒rken, hane deyimi ev anlam─▒ndad─▒r. Bunlar─▒n oturduklar─▒ evler kendilerinindir. Evi olmayanlar ayr─▒ca yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

[10]G├╝n├╝m├╝zde bile ├ževre k├Âyl├╝ler ┼čimdiki ├Âzl├╝ce mahallesine ÔÇťEynesiÔÇŁ demektedirler.

[11]Manda ve inek gibi b├╝y├╝k ba┼č hayvanlar─▒n ├žoban─▒.

[12]Hadika; a─ča├žl─▒kl─▒ yer anlam─▒ndad─▒r. Meyve bah├želeri de hadika diye yaz─▒lmaktad─▒r. OsmanÔÇÖ─▒n 3 d├Ân├╝m ├žam korusu ayr─▒ yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu durumda buras─▒ bir meyve bah├žesidir.

[13]Bak─▒n─▒z; Kaplano─člu Raif, 1844 Temettuat Defterlerine G├Âre de─či┼čim S├╝recinde BursaÔÇÖn─▒n Ekonomik ve Sosyal Yap─▒s─▒. 2010 Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ ├ľd├╝l├╝.

[14]K├Âylerde g├╝n├╝m├╝zde de s├Âylenen bir s├Âz vard─▒r. ÔÇťBa┼č─▒ d─▒┼čarda kalmas─▒nÔÇŁ diye bu s├Âz bununla ilgili olmal─▒d─▒r.

[15]O g├╝n├╝n ├Âl├ž├╝lerinde 40 para 1 kuru┼č etmektedir. MisiÔÇÖdeki hamam ├╝creti 5 para oldu─čuna g├Âre, ─░stanbulÔÇÖdaki bir ki┼čilik hamam ├╝creti olan 5 kuru┼čla,┬á MisiÔÇÖde 40 ki┼či hamamda y─▒kanabilmektedir.

[16]Saf, g├╝n├╝m├╝z├╝n dilindeki enayi vs gibi anlamda de─čildir. Burada temiz, masum ve ├Âz├╝ndeki de─čeri kaybetmemi┼č anlam─▒ndad─▒r. Misi kad─▒nlar─▒n─▒n g├Âsterdi─či T├╝rk misafir perverli─činin, masumlu─čunun ve ├Âz├╝ndeki ge├žmi┼čten gelen de─čerlerinin korudu─čunu g├Âstermektedir.

[17]Hasan ├çavu┼č, ─░smail ├çavu┼č ve H├╝seyin ├çavu┼č gibi Ya┼čl─▒ ve tecr├╝beli askerlerin (├çavu┼člu─ča kadar y├╝kselmelerinden bunlar─▒n sava┼č g├Ârm├╝┼č tecr├╝beli askerler olduklar─▒n─▒ bizlere anlatmaktad─▒r. Ya┼člar─▒na bakarsak, bunlar─▒n askerlik ├ža─č─▒ olan 20 ya┼č d├╝┼č├╝l├╝nce, ka├ž y─▒l ├Ânce Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├Ânemli sava┼člar─▒na kat─▒ld─▒klar─▒ ve ba┼čar─▒l─▒ olduklar─▒, bunlar─▒n neden? ├ľld├╝r├╝lmeye ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒l─▒r.).

[18]Sait A─ča, k├Ây├╝n en zenginlerinden ve ileriyi g├Âren ayd─▒n birisidir. 1927 Y─▒l─▒n─▒n gazetelerinde, ├çal─▒k├Âyl├╝ ve di─čer k├Âylerdeki ayd─▒n ve zengin ki┼čilerlerle ortakl─▒k kurmak ├╝zere olduklar─▒, meyva suyu, et, bal─▒k vesaire ile ilgili ┼čirketin ortaklar─▒ndan birisi de Misili Sait A─čaÔÇÖd─▒r. D├Ânemin en ├Ânemli gazetelerinden olan, 10 Eyl├╝l 1927 Cumartesi G├╝n├╝ ├ž─▒kan Cumhuriyet GazetesiÔÇÖnde bu konuda makale vard─▒r. Bak─▒n─▒z: ├çalay Turhan, ├çal─▒k├Ây, Avrasya Etnografya Yay─▒nlar─▒ 2018. Bas─▒nda ├çal─▒k├Ây b├Âl├╝m├╝.

[19]Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž Ara┼čt─▒rmalar─▒ ├ľd├╝l├╝ 2012, Raif Kaplano─člu; ÔÇť1830-1843 Y─▒llar─▒ N├╝fus Defterlerine G├Âre Bursan─▒n Ekonomik ve Sosyal Yap─▒s─▒ÔÇŁ. Nil├╝fer Belediyesi 2013 Bursa.

[20]Babaannem Akile ├çalay, bana bu minarenin neden? E─čri oldu─čunun hikayesini ├žocuklu─čumda anlatm─▒┼čt─▒. Bu k├Âyde de─čirmen i┼čleten akrabalar─▒ vard─▒. Bunlardan birisi day─▒s─▒n─▒n o─člu Halil ─░brahimÔÇÖdi. D├╝─č├╝nlerde bayramlarda kar┼č─▒l─▒kl─▒ ziyarete giderlermi┼č. Bana anlatt─▒─č─▒ hikaye ┼č├Âyledir: BursaÔÇÖda H├╝rriyetÔÇÖte askeri havaalan─▒ vard─▒r. Burada g├Ârevli gen├ž bir pilotun ni┼čanl─▒s─▒ MisiÔÇÖde d├╝─č├╝ndeymi┼č (ni┼čanl─▒s─▒ bu k├Âydenmi┼č). Ona jest yapmak i├žin u├ža─č─▒yla k├Ây├╝n ├╝zerinde al├žaktan tur atmaya ba┼člam─▒┼č. D├╝─č├╝ndeki ni┼čanl─▒s─▒n─▒ g├Ârmek i├žin al├žaktan u├žmaya ba┼člam─▒┼č. Al├žald─▒k├ža zaten vadinin i├žinde olan MisiÔÇÖnin i├žinde manevra yapacak alan olmad─▒─č─▒ndan u├ža─č─▒yla minareye ├žarpm─▒┼č. ├çarpman─▒n ┼čiddetiyle minare Pisa Kulesi gibi yana e─čilmi┼č. Pilotun ├Âl├╝p ├Âlmedi─čini bilemiyoruz.

Naci kum bu minare ve cami hakk─▒nda ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒r: ÔÇťMisi camisinin minaresi PisaÔÇÖdaki me┼čhur kuleyi hat─▒rlatan irili─čiyle dikkate ├žarp─▒yor. Caminin merdiven sahanl─▒─č─▒ndaki b├╝y├╝k g├Âk ta┼č─▒n/mavi renkli ta┼č─▒n ├╝zerinde d├Ârt sat─▒rl─▒k Greko-Romen bir kitabe g├Âze ├žarpar. Ayak alt─▒nda ├ži─čnene ├ži─čnene a┼č─▒nm─▒┼č olan bu ta┼čta daha bir ├žok yaz─▒lar tamamen kaybolmu┼čtur. Bu kitabeli ta┼č k├Ây├╝n kuzey do─čusunda, Kurtere mevkiinde bulunmu┼čtur. O civarda bir mabet harabesi varm─▒┼č.ÔÇŁdiye yazd─▒ktan sonra:

ÔÇťCami dahilinde b├╝y├╝k bir yazma kurÔÇÖanÔÇÖ─▒n sonunda ┼ču c├╝mleler ye┼čil m├╝rekkeple yaz─▒l─▒d─▒r: ÔÇśVakafe liruhu Sait ve ┼×ehit Sultan Muhammet tebellahu serah├╝ veceale cennete mevsah├╝ fi 651.ÔÇŁ Bu hicri tarih, yakla┼č─▒k 1254-1255 miladi y─▒la denk gelmektedir. Bu tarihte bir yanl─▒┼čl─▒k olmal─▒d─▒r. Bu tarih Sel├žuklu ve beylikler d├Ânemine denk gelmektedir. KurÔÇÖanÔÇÖ─▒ vakfeden ┼×ehit Sultan Muhammet/MehmetÔÇÖin kim oldu─čunu bilemiyoruz. Belki de B├╝y├╝k bir Tarikat ┼čeyhi oldu─ču i├žin kendisine sultan denilmi┼čtir. Bu tarih do─čruysa, bunun k─▒ymetine paha bi├žilemez.

[21]Herhalde, ┼čalvarl─▒ demek istemi┼čtir. B├Âlge k├Âyl├╝lerinin kad─▒nlar─▒ entari giymezler, don-mintan dedikleri ┼čalvar ve mintan dedikleri bir ├╝stl├╝k giyerlerdi.

[22]1995 y─▒l─▒ sonbahar─▒nda ├çal─▒-Atlas aras─▒nda buldu─čum bu mantardan birini tartt─▒klar─▒nda 1,750 kg gelmi┼čti. ├çap─▒ ise, orta yollu bir araban─▒n jant─▒ndan daha b├╝y├╝kt├╝.

Toplam Okuma: 961 , Bug├╝n: 3 

Turhan ÇALAY

Turhan ÇALAY

1953 Y─▒l─▒nda Bursa ├çal─▒k├ÂyÔÇÖde do─čdu. Evli ve ├╝├ž ├žocuk babas─▒d─▒r. ─░lk yaz─▒s─▒ 2012 y─▒l─▒nda BURSAV ÔÇťBursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ ve Kent K├╝lt├╝r├╝ Tarih Vakf─▒ DergisiÔÇÖnde yay─▒nland─▒. Ara┼čt─▒rmaya ├çal─▒ÔÇÖdan ba┼člad─▒. ├çal─▒ ile ilgili Osmanl─▒ ar┼čiv belgelerinden yola ├ž─▒karak BURSAVÔÇÖda Osmanl─▒ Belgeleri ─▒┼č─▒─č─▒nda Fodra, Tahtal─▒ ve Yaylac─▒k k├Âyleri gibi k├Âylerin tarihlerini yazd─▒. "┼×ehrengiz" ve "BursaÔÇÖda Ya┼čam" dergilerinde ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ yay─▒nland─▒. Osmangazi BelediyesiÔÇÖnin, BursaÔÇÖn─▒n al─▒n─▒┼č─▒ dolay─▒s─▒yla ├ž─▒kard─▒─č─▒ K├Ây Kitaplar─▒ÔÇÖna katk─▒ yapmaktad─▒r. May─▒s 2018ÔÇÖde do─čdu─ču yer olan ÔÇť├çal─▒k├ÂyÔÇŁ├╝n ayn─▒ adla kitab─▒ yay─▒nland─▒. Halen ├ževrede ya┼čayanlar─▒n ÔÇťS─▒ra K├ÂylerÔÇŁ dedikleri ve do─čudan bat─▒ya do─čru birer inci tanesi gibi s─▒ralanm─▒┼č olan; Misi, Demirci, ├çal─▒, Yaylac─▒k, Tahtal─▒, Kayapa, Hasana─ča ve Ak├žalar k├Âylerinin kitab─▒ ├╝zerinde ├žal─▒┼čmaktad─▒r. Osmanl─▒ca bilmektedir. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
Ahi Evran ve Ahilik Gelene─či

Ahi Evran ve Ahilik Gelene─či

17 Nisan 2021, Ahi Evran ve Ahilik Gelene─či i├žin yorumlar kapal─▒
Ke┼či┼č Da─č─▒ndaki Zeus

Ke┼či┼č Da─č─▒ndaki Zeus

17 Nisan 2021, Ke┼či┼č Da─č─▒ndaki Zeus i├žin yorumlar kapal─▒
Kitap Binay─▒ ├çip Soka─č─▒ ├ľld├╝rd├╝ – Nitelik De─či┼čtiren Bursa

Kitap Binay─▒ ├çip Soka─č─▒ ├ľld├╝rd├╝ – Nitelik De─či┼čtiren Bursa

17 Nisan 2021, Kitap Binay─▒ ├çip Soka─č─▒ ├ľld├╝rd├╝ – Nitelik De─či┼čtiren Bursa i├žin yorumlar kapal─▒
Necip Faz─▒l ve Dersim Yalan─▒

Necip Faz─▒l ve Dersim Yalan─▒

17 Nisan 2021, Necip Faz─▒l ve Dersim Yalan─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░znik’te ├çekilen Filmler

─░znik’te ├çekilen Filmler

4 Nisan 2021, ─░znik’te ├çekilen Filmler i├žin yorumlar kapal─▒
─░znik Sinemalar─▒

─░znik Sinemalar─▒

4 Nisan 2021, ─░znik Sinemalar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Kutadgu BiligÔÇÖde Ahl├ók Kavram─▒

Kutadgu BiligÔÇÖde Ahl├ók Kavram─▒

4 Nisan 2021, Kutadgu BiligÔÇÖde Ahl├ók Kavram─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Mizah, Tarih ve ─░nsan

Mizah, Tarih ve ─░nsan

4 Nisan 2021, Mizah, Tarih ve ─░nsan i├žin yorumlar kapal─▒
├ľzg├╝rl├╝k Heykelinin ─░lgin├ž ├ľyk├╝s├╝

├ľzg├╝rl├╝k Heykelinin ─░lgin├ž ├ľyk├╝s├╝

4 Nisan 2021, ├ľzg├╝rl├╝k Heykelinin ─░lgin├ž ├ľyk├╝s├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Ergenekon Destan─▒ÔÇÖndan ├ç─▒kar─▒mlar

Ergenekon Destan─▒ÔÇÖndan ├ç─▒kar─▒mlar

4 Nisan 2021, Ergenekon Destan─▒ÔÇÖndan ├ç─▒kar─▒mlar i├žin yorumlar kapal─▒
Nevr├╗zÔÇÖdaki Vatan

Nevr├╗zÔÇÖdaki Vatan

4 Nisan 2021, Nevr├╗zÔÇÖdaki Vatan i├žin yorumlar kapal─▒
Karacahisar’da Vatan

Karacahisar’da Vatan

16 Mart 2021, Karacahisar’da Vatan i├žin yorumlar kapal─▒
Anadolu’nun Antik ve Mitolojik Belle─či ├çanakkale

Anadolu’nun Antik ve Mitolojik Belle─či ├çanakkale

16 Mart 2021, Anadolu’nun Antik ve Mitolojik Belle─či ├çanakkale i├žin yorumlar kapal─▒
├çerkes S├╝rg├╝n├╝ – Bir Soyk─▒r─▒m ├ľyk├╝s├╝

├çerkes S├╝rg├╝n├╝ – Bir Soyk─▒r─▒m ├ľyk├╝s├╝

14 Mart 2021, ├çerkes S├╝rg├╝n├╝ – Bir Soyk─▒r─▒m ├ľyk├╝s├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Kalayc─▒l─▒k ├ťzerine

Kalayc─▒l─▒k ├ťzerine

20 ┼×ubat 2021, Kalayc─▒l─▒k ├ťzerine i├žin yorumlar kapal─▒
Aya┼č A┼čireti ve Aya┼čl─▒lar ÔÇô Ankara Aya┼čÔÇÖa Ba─čl─▒ Bayram K├Ây├╝

Aya┼č A┼čireti ve Aya┼čl─▒lar ÔÇô Ankara Aya┼čÔÇÖa Ba─čl─▒ Bayram K├Ây├╝

20 ┼×ubat 2021, Aya┼č A┼čireti ve Aya┼čl─▒lar ÔÇô Ankara Aya┼čÔÇÖa Ba─čl─▒ Bayram K├Ây├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Zamanlar Bir Hasan Turan Vard─▒

Bir Zamanlar Bir Hasan Turan Vard─▒

20 ┼×ubat 2021, Bir Zamanlar Bir Hasan Turan Vard─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
├çukurova, Tura├ž Senin ├ľzku┼čun

├çukurova, Tura├ž Senin ├ľzku┼čun

20 ┼×ubat 2021, ├çukurova, Tura├ž Senin ├ľzku┼čun i├žin yorumlar kapal─▒
Nyenrode-Utrecht ve Runik Yaz─▒

Nyenrode-Utrecht ve Runik Yaz─▒

20 ┼×ubat 2021, Nyenrode-Utrecht ve Runik Yaz─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Mahkeme h├╝km├╝n├╝ verdi: ÔÇťTamgalar Kamuya AittirÔÇŁ

Mahkeme h├╝km├╝n├╝ verdi: ÔÇťTamgalar Kamuya AittirÔÇŁ

20 ┼×ubat 2021, Mahkeme h├╝km├╝n├╝ verdi: ÔÇťTamgalar Kamuya AittirÔÇŁ i├žin yorumlar kapal─▒