“T├╝rk K├╝lt├╝rl├╝ Halklar” Tan─▒m─▒na Dair…

“T├╝rk K├╝lt├╝rl├╝ Halklar” Tan─▒m─▒na Dair…

ÔÇťT├ťRK K├ťLT├ťRL├ť HALKLARÔÇŁ TANIMINA DA─░R*

ÔÇťMill├« s─▒n─▒rlar i├žinde bulunan yurt par├žalar─▒
bir b├╝t├╝nd├╝r, birbirinden ayr─▒lamaz.ÔÇŁ
(Atat├╝rk)

  • ┬áYa┼čar KALAFAT**

T├╝rk K├╝lt├╝r Co─črafyas─▒ÔÇÖnda, O─čuz boylar─▒ndan birini veya bir ka├ž─▒n─▒ ├žal─▒┼čtay ├žal─▒┼čmalar─▒ ├žap─▒nda g├╝ndeme getirirken, bu tan─▒m kapsam─▒na giren co─črafyan─▒n insan varl─▒─č─▒n─▒n tan─▒m─▒n─▒ yapmak ve millet olma s├╝recini tamamlam─▒┼č toplumlar i├žin, ÔÇťT├╝rk K├╝lt├╝rl├╝ HalklarÔÇŁ tan─▒m─▒nda;

T├╝rk├že ana dilli olanlar─▒n ve bu arada O─čuz T├╝rkl├╝─č├╝ÔÇÖn├╝n yerinin vecibeleri ile birlikte belirlenmesi gerekecektir.

S├╝per ve b├Âlgesel g├╝├žlerin egemenlik-etnik kimlik ili┼čkilendirmesinde, ├ž─▒kar co─črafyas─▒ olarak g├Ârd├╝kleri b├Âlge halklar─▒na bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na bakmak icap edecektir.

Ulus devlet olarak kurulan T├╝rkiye CumhuriyetiÔÇÖnde, millet, mill├« kimlik anlay─▒┼č─▒nda ya┼čanan k├Âkl├╝ de─či┼čikliklere bak─▒lmas─▒ zaruri de olacakt─▒r.

-Ulusal yap─▒lanmas─▒n─▒ ikmal etmi┼č devlet kapsam─▒nda var olan, birlikte ya┼čan─▒lan halklar aras─▒nda de─či┼čerek geli┼čen kimlik anlay─▒┼č─▒n─▒ g├Âz ard─▒ etmemek gerekecektir.

B├╝t├╝n bunlardan evvel, ├žal─▒┼čtay ve kurultaylardan anla┼č─▒lan─▒n ne oldu─čuna bak─▒labilmelidir. Yap─▒l─▒┼č ama├žlar─▒ ve beklenilen h├ós─▒la konusunda hemfikir olunmas─▒ zarureti vard─▒r.

Zira her an emperyalizm ile onlara ara├ž ve alet olan mikro milliyet├ži kadrolar aras─▒nda yap─▒lan bu t├╝rden k├╝lt├╝rel etkinliklerden g├╝d├╝len ama├žla, mill├« olmayan ├ž─▒karlara ara├ž olma durumuna d├╝┼č├╝r├╝lebilir. ─░stenmemesine ra─čmen bu girdaba girilmi┼č olunur. Bu m├╝mk├╝nd├╝r.

T├╝rk K├╝lt├╝r Co─črafyas─▒; T├╝rkl├╝k d├╝nya genelinde ve bu arada Anadolu T├╝rk k├╝lt├╝r co─črafyas─▒nda, ulusal devlet yap─▒s─▒n─▒ geli┼čtirip in┼ča ederken, bir├žok a┼čamadan ge├žmi┼č; b├Âlgecilik, mezhep├žilik, ─▒rk├ž─▒l─▒k ve kavmiyet├žilik gibi safhalar─▒ a┼čarak, T├╝rkiye Cumhuriyeti olarak ÔÇťT├╝rk milletiÔÇŁ tan─▒m─▒ olu┼čturmu┼čtur. Bu tan─▒mlama, millet yap─▒lanmas─▒n─▒ tamamlama s├╝recinde farkl─▒ ana dil, din ve mezhebi de kar┼č─▒l─▒kl─▒ etkile┼čim, payla┼č─▒mla b├╝nyesinde ├Âz├╝msemi┼čtir.

Bu s├╝re├žte ├╝zerinde ya┼čan─▒lan vatan topra─č─▒nda bir k├╝lt├╝r co─črafyas─▒ olu┼čturulmu┼čtur. Bu co─črafyan─▒n ismi T├╝rk K├╝lt├╝r Co─črafyas─▒, olu┼čturucular─▒, ayn─▒ zamanda sahipleri de olan T├╝rk milletini meydana getiren halklard─▒r.

ÔÇťT├╝rk K├╝lt├╝rl├╝ HalklarÔÇŁ tan─▒m─▒na gelince, bu tan─▒m, ortak k├╝lt├╝r co─črafyas─▒ halklar─▒n─▒n t├╝m├╝n├╝ kapsam─▒na almaktad─▒r.

T├╝rkl├╝k sadece ana dil ile belirlenmez. T├╝rkl├╝k bir kavim veya ─▒rk olma a┼čamalar─▒n─▒n ├žok ├Ân├╝nde olan millet tan─▒m─▒d─▒r. Milletlerin dil varl─▒klar─▒ birlikte ya┼čan─▒lan halklar─▒n t├╝m├╝n├╝n dilini kapsar. Ortak mill├«, resm├« dil, e─čitim ve k├╝lt├╝r dili bir tane olmakla birlikte, ortak co─črafyan─▒n di─čer t├╝m dilleri de, mill├« dil varl─▒─č─▒n─▒n asl├« de─čerlerindendirler.

K├╝lt├╝rel kimlikte dil belirleyici unsur olarak fevkalade ├Ânemli iken, mill├« k├╝lt├╝r├╝n, bu arada mill├« k├╝lt├╝rel kimli─čin belirleyicisi de sadece ve muhakkak dil de─čildir.

Halklar─▒ ana dil farkl─▒l─▒─č─▒ndan hareketle dil say─▒s─▒nca b├Âl├╝nmeye s├╝r├╝kleyen emperyalist ├╝lkelerin beherinde, resm├« e─čitim dili bir tane iken, ├╝lke halklar─▒n─▒n dilleri ├╝lke halk kesimleri kadard─▒r.

Giderek T├╝rk k├╝lt├╝r co─črafyas─▒n─▒n ana dili T├╝rk├že olan halk kesimine bak─▒l─▒nca, T├╝rkl├╝k sadece O─čuzlukÔÇÖtan olu┼čmamaktad─▒r. Kumanlar, Pe├ženekler ve T├╝rk dillili─čin ana arterlerinden di─čer T├╝rk kanatlar da vard─▒r.

├ľn T├╝rklerle ba┼član─▒lan s├╝re├ž, bir ana ├ž─▒nar─▒n g├Âvdesinden kopmadan ayr─▒lan ana dallar─▒ gibi, T├╝rk k├╝lt├╝r co─črafyas─▒n─▒ d├╝nyan─▒n farkl─▒ k─▒talar─▒nda tarih sahnesine ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r. Bazen bu dallar farkl─▒ birle┼čimlerle T├╝rkl├╝─č├╝n farkl─▒ tezah├╝r bi├žimlerini hayata ge├žirmi┼člerdir. Her d├Ânemde T├╝rk budun kapsam─▒nda ana dili T├╝rk├že olmayan halklar─▒ da ihtiva etmi┼čtir. Baz─▒ hallerde de ├Ân T├╝rkler d├Âneminden itibaren T├╝rk dilli halklar az ├žok farkl─▒ co─črafyalarda tarih sahnesine ├ž─▒kar ve zamanla ayn─▒ siyasi yap─▒lanma i├žerisinde bulu┼čur, ya┼čar ve ayr─▒labilirler. Bu egemenlik alanlar─▒ da, farkl─▒ ana dilli halklar─▒ yok saymay─▒p, T├╝rkl├╝─č├╝n e┼čit bir par├žas─▒ olarak alg─▒lam─▒┼člard─▒r.

Sosyal yap─▒lanman─▒n genel ├Âzelliklerini k─▒saca ├Âzetledikten sonra, millet yap─▒lanmas─▒nda g├Âvdenin ana unsurunu olu┼čturan T├╝rk damar─▒n ka├ž─▒n─▒lmaz vecibelerine, geli┼čen olaylar─▒n zaruri k─▒lmas─▒ nedeniyle baz─▒ vecibelerine de─činmek istiyoruz.

T├╝rkiyeÔÇÖde T├╝rk soyculu─čundan yola ├ž─▒k─▒larak izlenilen bir resm├« devlet politikas─▒ olmam─▒┼čt─▒r. Ayd─▒nlar, siyasiler, bilim insanlar─▒, birtak─▒m ├Ârg├╝tler, merkezlerine T├╝rk├ž├╝l├╝─č├╝ alan aray─▒┼člar─▒ olabilmi┼čtir. Ancak bu g├Âr├╝┼čler bize g├Âre hi├žbir zaman resm├«, mill├« politika olmam─▒┼č, bask─▒ unsuru, ink├ór edici, yok say─▒c─▒ bir noktaya gelmemi┼č, getirilmemi┼č, getirilmelerine f─▒rsat verilmemi┼čtir. B├Âylesi aray─▒┼člara f─▒rsat veren, ┼čans tan─▒yan, kontrolden ├ž─▒kmalar─▒na g├Âz yuman tutum ve davran─▒┼člar, bize g├Âre mill├« b├╝nyedeki tesan├╝t├╝ bozar. Mill├« b├╝nyedeki birlikten yana g├╝├žleri at─▒l hale getirir, hatta ihtilaf unsuru haline sokar. Emperyalizmin par├žalama operasyonlar─▒na yukar─▒da da belirtildi─či gibi vasat yarat─▒r.

T├╝rkiyeÔÇÖde, T├╝rk kimli─čine ├Âzellikleri ile vurgu yapma d├Ânemi, aksiyoner bir davran─▒┼č olarak de─čil, etnik milliyet├žili─če kar┼č─▒, bir reaksiyon olarak ba┼č g├Âstermi┼čtir.

Bir d├Ânem etnik ter├Âr├╝n merkezine, farkl─▒ bir k├╝lt├╝rel kimli─če mensubiyet zihniyeti oturunca, farkl─▒l─▒klar─▒n yan─▒ s─▒ra ayn─▒l─▒klar─▒n da oldu─čunun anlat─▒lmalar─▒na ihtiya├ž duyulmu┼čtur.

* * *

Mill├« bir bayrak alt─▒nda birlikte ya┼čayan halklar─▒n birlikteli─čini ve bu birlikteli─čin devam─▒n─▒ sa─člayan unsurlardan birisi k├╝lt├╝r birli─či, k├╝lt├╝r birli─činin yap─▒sal unsurlar─▒ndan ba┼čl─▒cas─▒ da yans─▒malar─▒ ile birlikte folklorik hayatt─▒r. Folklor, halklar─▒ bir arada tutan en g├╝├žl├╝ k├╝lt├╝rel har├ž iken, folklorun dilindeki bozulma, halklar─▒n ortak dilden kopmalar─▒ ile ba┼člar. Halk─▒n k├╝lt├╝r├╝nden hareketle ortak dili olu┼čturamaz iseniz, ortak dilin ortakl─▒k vasf─▒n─▒ yitirirseniz halk k├╝lt├╝r├╝n├╝zdeki birli─či sa─člayamazs─▒n─▒z. Halklar─▒n k├╝lt├╝rlerini mill├« yapan halk k├╝lt├╝rlerindeki ortakl─▒k, halk dilini mill├« dil yapan da mill├« dilin halk dilinden kopuk olmamas─▒d─▒r. Halk dillerinden farkl─▒ mill├« diller olu┼čturma s├╝reci halk k├╝lt├╝rlerinden hareketle farkl─▒ milliyetler olu┼čturulmas─▒n─▒n yolunu a├žar. Giderek da─č─▒lan mill├« k├╝lt├╝r, mill├« olma vasf─▒n─▒ yitirir, millet halk kesimlerini bir arada tutan harc─▒ yitirdi─či i├žin, toplumun millet olma ├Âzelli─či zafiyete u─črat─▒lm─▒┼č olur. Millet biteviye b├Âl├╝nen say─▒s─▒z halk y─▒─č─▒nlar─▒na b├Âl├╝nm├╝┼č olur.

Bu b├Âl├╝nme da─č─▒lma s├╝recinde emperyalizm, siyasi oryantalizm vas─▒tas─▒yla i┼čba┼č─▒ndad─▒r. ─░ki kar─▒nda┼č─▒n dahi tamamen ayn─▒ ├Âzellikte olmad─▒─č─▒, yarad─▒l─▒┼č─▒n bir sonucu olan ger├žekten yola ├ž─▒k─▒l─▒nca farkl─▒l─▒k bulmak zor olmaz. Biteviye bir b├Âl├╝nme s├╝recinde halklar─▒n halk k├╝lt├╝r├╝ farklar─▒ndan yola ├ž─▒k─▒l─▒r, halklar aras─▒ k├╝lt├╝r farklar─▒ yarat─▒l─▒p geli┼čtirilir.

Bu nokta halk kesimlerinden her birine sorumluluk y├╝kler. Bu sorumluluk farkl─▒l─▒klara sayg─▒l─▒ davran─▒l─▒rken, ayn─▒l─▒klara da sahip olmay─▒ gerektirir. Birlikte ya┼čayan halklar ayn─▒l─▒klar─▒na ve ayr─▒l─▒klar─▒na sahip ├ž─▒karlar iken, sorumlulu─čun b├╝y├╝k pay─▒ halk kesimlerinden ├žo─čunlu─ča mensup olan kesime d├╝┼čer.

├ľzetle, mensubu bulunulan halk kesimine sahip ├ž─▒kmadan evvel, halklar─▒n birlikte ortak k├╝lt├╝rde ya┼čamalar─▒ fikriyat─▒na sahip ├ž─▒k─▒lmal─▒d─▒r.

─░nk├órc─▒l─▒k, birlikte ya┼čayan halklar─▒n ihtilafa s├╝r├╝klenme s├╝recinde emperyalizmin elini g├╝├žlendirir.

Demokrasilerin siyasi erke verdi─či, planlay─▒p uygulama hakk─▒ kadar k├╝lt├╝r bilicilere de vermi┼č oldu─ču g├Âzleme, izleme, fikir ├╝retme, milletine, mill├« de─čerlerine sahip ├ž─▒kma hakk─▒ da sayg─▒nd─▒r ve sorumluluk i├žerir.

T├╝rkiye Cumhuriyeti 100. ya┼č─▒na girme─če haz─▒rlan─▒rken, Anadolu k├╝lt├╝r kesimlerinde yap─▒lan halk k├╝lt├╝r├╝ alan ├žal─▒┼čmalar─▒ ├╝r├╝nlerinin ortak mill├« k├╝lt├╝re har├ž olu┼čturma noktas─▒nda al─▒nabilen mesafeyi ├Âl├žebilmedir. Bu ├Âl├ž├╝m sonu├žlar─▒ emperyalizm kar┼č─▒s─▒nda mill├« devletin, oryantalizm kar┼č─▒s─▒nda mill├« T├╝rkiyatÔÇÖ─▒n ald─▒klar─▒ mesafenin ├Âl├ž├╝m├╝ sa─člayacakt─▒r.

T├╝rkiyeÔÇÖde giderek t─▒rmand─▒r─▒lan etnik milliyet├žili─čin, fikri, ideolojik tahribat─▒ boy mensubiyeti ile yola ├ž─▒k─▒larak ├Ânlenemeyece─či gibi, emperyalizme yeni faaliyet alanlar─▒, kazan─▒lm─▒┼č yeni mevziler sa─člam─▒┼č olur.

* * *

Bu noktada, mevcut geli┼čmeleri esas alarak k─▒sa a├ž─▒klamalarla gelece─če bak─▒lmas─▒ yarar sa─člayacakt─▒r. Milliyet├žili─či boy baz─▒nda ele alarak boy milliyet├žili─či noktas─▒na indirmek millet hayat─▒nda felaketlere davetiye ├ž─▒karabilir.

Dil sadece dil bilimle s─▒n─▒rl─▒ olan bir alan de─čildir. Par├žalanmaya tabi tutulmu┼č bir dil ile yap─▒lm─▒┼č ilm├« ├žal─▒┼čman─▒n mill├« kimli─čini tespit etmek, belirlemek m├╝mk├╝n de─čildir. Mesela halk bilimi alan─▒nda yap─▒lm─▒┼č bir alan ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ mill├« dili bir kenara koyarak da b├╝t├╝ne ula┼čamazs─▒n─▒z, yerel dillerin katk─▒s─▒n─▒ yok sayarak da yeteri kadar derine inemezsiniz.[1]

T├╝rk i├ž siyaset hayat─▒nda ÔÇťa├ž─▒l─▒mÔÇŁ olarak yer alan geli┼čmeler, b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de ÔÇťK├╝rt milletle┼čme s├╝recinde romantik d├ÂnemÔÇŁ olarak alg─▒lanm─▒┼č ve uygulama alanlar─▒ bulabilirken de, bu geli┼čmenin T├╝rk milleti ve onu olu┼čturan halk kesimlerinin hayat─▒ndaki yank─▒lanmalar─▒ T├╝rkoloji ad─▒na de─čerlendirilememi┼čtir. Ayn─▒ tak─▒m─▒n elemanlar─▒ durumunda olan bilim erlerine ortak mill├« forma giydirilememi┼čtir.[2] Mill├« k├╝lt├╝rler, birlikte ya┼čan─▒lan halklar─▒n k├╝lt├╝rlerinden olu┼čurlar.

Balkanlardan AnadoluÔÇÖya g├Â├že zorlanan ana dili T├╝rk├že olan ve olmayan Osmanl─▒ T├╝rkl├╝─č├╝ bakiyesi kader birli─či yapm─▒┼č halk─▒n T├╝rk├že bilgilerinin ├žok yetersiz oldu─ču, aralar─▒nda ├žok say─▒da T├╝rk soylu olmayanlar─▒n da bulundu─ču, zaman─▒n T├╝rk Ocaklar─▒ Genel Ba┼čkan─▒ÔÇÖna, T├╝rk milliyet├žili─čini soyculuk olarak anlayan bir grup gen├ž taraf─▒ndan yans─▒t─▒l─▒nca, Hamdullah Suphi Tanr─▒├ÂverÔÇÖden ald─▒klar─▒ cevapta, gelen halk─▒n T├╝rk k├╝lt├╝rl├╝ ve T├╝rkl├╝kle, T├╝rklerle kader birli─či yapm─▒┼č bizim bir par├žam─▒z olduklar─▒ belirtilmi┼čtir.

Balkanlardan ba┼čka halklar de─čil, T├╝rk k├╝lt├╝rl├╝ halklar, T├╝rk dillilerle birlikte s├╝r├╝lm├╝┼člerdi. Onlar─▒n tercihleri de ba┼čka bir yer de─čil T├╝rkiye olmu┼čtu.

T├╝rkiye, ABDÔÇÖnin Birinci K├Ârfez ├ž─▒karmas─▒ d├Âneminde Kuzey IrakÔÇÖtan T├╝rkiyeÔÇÖye s─▒─č─▒nan halka ana dili farkl─▒l─▒─č─▒na bak─▒lmaks─▒z─▒n kuca─č─▒n─▒ a├žarken, onlar─▒n halk k├╝lt├╝rlerini de incelemeye ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒. T─▒pk─▒ G├╝ney T├╝rkistanÔÇÖdan AnadoluÔÇÖya gelen halka a├ž─▒lan kucaklardan sonra, halk k├╝lt├╝rleri de incelendi─či gibi. Ancak, son d├Ânem g├Â├ž dalgalar─▒ ile AnadoluÔÇÖya gelenlerle ilgili yap─▒lan b├Âyle bir ├žal─▒┼čma hat─▒rlanmamaktad─▒r. T├╝rkiyeÔÇÖde T├╝rkmen/Y├Âr├╝k boylar─▒n─▒n te┼čkilatlanmalar─▒ yo─čunla┼č─▒rken, Suriye ve Irak T├╝rkmenleri k├╝lt├╝rleri ile de ilgilenile bilinmeliydi, kanaatindeyiz.

T├╝rkiyeÔÇÖde yap─▒lan lisans ve lisans├╝st├╝ ├žal─▒┼čmalar─▒n edinimlerinde folklor aktar─▒m─▒ yap─▒lamam─▒┼č iken, fazla beklentiye girilmesi beklenemezdi. Bu biraz da, T├╝rkiyeÔÇÖde k├╝lt├╝r birli─či tehdit alt─▒nda iken, AvrupaÔÇÖdaki T├╝rk varl─▒─č─▒n─▒n k├╝lt├╝r birli─čini tart─▒┼čmaya benzer.

├ľzetle, k├╝lt├╝rel haklar─▒n─▒n yan─▒nda oldu─čumuzu a├ž─▒klad─▒─č─▒m─▒z halklar─▒n, gayri mill├« davran─▒┼člar─▒na hak kazand─▒rmaz. Bu istikamette y├Ânlendirilmelerine de hakl─▒l─▒k kazand─▒rmaz.[3]

Biz, K├╝rt k├╝lt├╝r├╝, Zaza k├╝lt├╝r├╝, ├çe├žen, Lezgi, Pomak, Bo┼čnak, Torbe┼č k├╝lt├╝r├╝n├╝, bu arada onlar─▒n dil k├╝lt├╝rlerini de T├╝rkl├╝k biliminin mal─▒, alan─▒ ve sorumluluk sahas─▒ kapsam─▒nda d├╝┼č├╝nenlerdeniz.[4]

Bizim birlikte ya┼čan─▒lan halklar─▒n ana dilleri konusundaki yakla┼č─▒m─▒m─▒z, ya┼čan─▒lan ger├že─čin esas al─▒nmas─▒, b├Âlge halklar─▒n─▒n dil miras─▒na b├Âlge halklar─▒ olarak ortak anti-emperyalist tav─▒r konulmas─▒ ┼čeklindedir. Ortak bir T├╝rk├že in┼čas─▒ k├╝lt├╝r co─črafyam─▒z i├žin anti-emperyalist bir a├ž─▒l─▒m olarak geli┼čecek ise, bu ortak yap─▒lanma T├╝rk├že i├žerisinde olabilmelidir. Bu form├╝l sadece K├╝rt├že i├žin de─čil, k├╝lt├╝r co─črafyam─▒z─▒n di─čer halklar─▒ i├žin de ge├žerli olmal─▒ ve dil bilimci kadrosu da farkl─▒ ana dilli b├Âlge halklar─▒ndan T├╝rkologlar─▒ i├žerebilmelidir.[5] ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á T├╝rkiyeÔÇÖde konu┼čulan di─čer yerel dillerden e─čitim veren merkezlerle birlikte ele al─▒nabilir ise T├╝rkoloji a├ž─▒s─▒ndan daha anlaml─▒ olur kanaatindeyiz. Y├ľK kay─▒tlar─▒ndan yap─▒labilen tespitlerimize g├Âre; D├╝zce ├ťniversitesi b├╝nyesinde ÔÇťAbaza Dili ve Edebiyat─▒ÔÇŁ, ÔÇť├çerkez Dili ve Edebiyat─▒ÔÇŁ ile ÔÇťG├╝rc├╝ Dili ve Edebiyat─▒ÔÇŁ; Rize ├ťniversitesi b├╝nyesinde ÔÇťG├╝rc├╝ Dili ve Edebiyat─▒ÔÇŁ; EdirneÔÇÖdeki Trakya ├ťniversitesiÔÇÖnde ÔÇťBo┼čnak Dili ve Edebiyat─▒ÔÇŁ ile ÔÇťArnavut Dili ve Edebiyat─▒ÔÇŁ anabilim dallar─▒nda lisans, y├╝ksek lisans ve doktora e─čitimi verilmektedir.[6]

T├╝rkiyeÔÇÖnin di─čer b├Âlgelerinde de yerel dillerin yo─čun konu┼čuldu─ču yerle┼čim birimlerinde, 2010 y─▒l─▒ itibariyle; Abazaca, Ad─▒─čece (├çerkezce), Arnavut├ža, Bo┼čnak├ža, G├╝rc├╝ce ve Lazca dillerinde, se├žmeli ders olarak ortaokullarda e─čitim verilmeye devam edilmektedir. B├╝t├╝n bu merkezlerin ortak bir T├╝rkoloji hedefine y├Âneltilmesi, birlikte ya┼čayan halklar─▒n ara┼čt─▒rma merkezleri ink├óra ve ihtilafa sokulmadan, ortak kaderi payla┼čarak in┼čaya ├žal─▒┼čmalar─▒ ne kutlu bir r├╝ya olurdu.[7]

Maalesef mill├« T├╝rkolojiÔÇÖmiz birlikte ya┼čayan halklar─▒m─▒z─▒ ortak mill├« paydada b├╝t├╝nle┼čtirerek anti-emperyalist bir yap─▒lanmay─▒ bize g├Âre yeterince yapamazken, bo┼člu─ču f─▒rsat bilen ├╝st ak─▒l g├╝d├╝m├╝ndeki baz─▒ kesimler, ÔÇťulus devlete kar┼č─▒ halklar─▒n k├╝lt├╝r stratejisi ittifak─▒ÔÇŁ t├╝r├╝nden s├Âylemler geli┼čtirebilmektedirler

Birlikte ya┼čayan halklar─▒n dilleri d├óhil, halk k├╝lt├╝rlerini T├╝rkolojiÔÇÖnin ├žal─▒┼čma alan─▒ kapsam─▒na alamayan T├╝rkoloji, mill├« e─čitim dili olan T├╝rk├žeye alternatif yerel dillerin getirilmekte oldu─čunun da fark─▒nda de─čildir.[8]

Bu anlay─▒┼čla k├╝lt├╝rel yabanc─▒la┼čman─▒n ├Ân├╝ al─▒namaz, ona seyirci kal─▒nm─▒┼č olman─▒n mesuliyeti y├╝klenilmi┼č olunur.

Dar anlamda T├╝rkl├╝k bilimci bir elli y─▒l bekler ve ÔÇťAmerikan Board Misyonerlerinin T├╝rkiyeÔÇÖde Ya┼čayan Ana Dillerinde Farkl─▒l─▒klar da Bulunabilen Halk Kesimlerinin Ulusal Kimliklerinin ─░n┼čas─▒ndaki RolleriÔÇŁ konusundaki ilmi(!) bildirisi i├žin ABDÔÇÖye gider.

ÔÇťT├╝rkiye bu tutumu ile b├Âlge halklar─▒n─▒n y├╝ksek├Â─čretim, e─čitim merkezi olmay─▒ hedeflemektedirÔÇŁ vurgusunu yapmaktayd─▒lar.[9]

├ťniversitelerin Abazaca, Arnavut├ža, Bo┼čnak├ža, ├çerkezce, G├╝rc├╝ce, K├╝rt├že, S├╝ryanice, Zazaca anabilim dallar─▒ a├žmalar─▒, bu e─čitim politikas─▒n─▒n do─čal bir sonucudur denilebilir mi?[10]

Konu, do─črudan do─čruya kimlik ba─člant─▒l─▒ bir anlay─▒┼č─▒n ├╝r├╝n├╝ olmakla ilgilidir. T├╝rkl├╝─če y├╝kledi─činiz anlam, mikro milliyet├žilik ile s─▒n─▒rl─▒ ise T├╝rkolojiÔÇÖden anlay─▒┼č─▒n─▒z da; i├žerdi─či konular ve kapsad─▒─č─▒ mill├« k├╝lt├╝r anlay─▒┼č─▒n─▒z o kapasitede olacakt─▒r.[11]

Birlikte ya┼čayan halklar ayn─▒l─▒klar─▒na ve ayr─▒l─▒klar─▒na sahip ├ž─▒karlar iken, sorumlulu─čun b├╝y├╝k pay─▒ halk kesimlerinden ├žo─čunlu─ča mensup olan kesime d├╝┼čer.

Biz T├╝rkler; K─▒p├žak, Pe├ženek, Uygur, O─čuz olduk. Bazen bu T├╝rk toplumlardan birinin ad─▒ ile ve bazen de farkl─▒ karmalar olarak tarihin farkl─▒ d├Ânemlerinde farkl─▒ T├╝rk k├╝lt├╝r co─črafyalar─▒nda olduk, k├╝lt├╝r co─črafyam─▒z─▒ olu┼čturduk. T├╝rk budunun tarih sahnesine ├ž─▒k─▒┼č─▒ndan itibaren T├╝rk├že ana dilli olmayan T├╝rk k├╝lt├╝rl├╝ halklarla da birlikte olduk.

* Bu metin, 04-07 Ekim 2018 tarihleri aras─▒nda IspartaÔÇÖda d├╝zenlenen Isparta Av┼čar Kurultay─▒/├çal─▒┼čtay─▒ i├žin haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.

** Dr., Halk Bilimi Ara┼čt─▒rmalar─▒ K├╝lt├╝r ve Strateji Merkezi, yasarkalafat@gmail.com, www.yasarkalafat.info

[1] Ya┼čar Kalafat, ÔÇťT├╝rkoloji Alan─▒n─▒ m─▒ Payla┼č─▒yor?ÔÇŁ, www.yasarkalafat.info

[2] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

[3] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

[4] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

[5] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

[6] Ya┼čar Kalafat, ÔÇťYeni T├╝rkiyeÔÇÖde T├╝rkl├╝k Biliminin YeriÔÇŁ, www.yasarkalafat.info

[7] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

[8] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

[9] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

[10] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

[11] Ya┼čar Kalafat, a.g.m.

58 total views, 1 views today

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒