Nöbetçi Eczaneler
Yazan: Frieldhem Prayon- Alfa Yayınları İstanbul-Aralık 2019
Bir bilmece var, hani sıçrar…Hani üç kere sıçrar…tarif eder ederler ama adını söylemezler. Bu kitapta onlardan biri. ARİ olmayan bir halkı Grek kültürüne bağlar gözüken ama arada “Etrüskler, Roma’yı kurmuştur. İlk kralları Roma kralları Etrüsktür” diyen Prayon’un kitabını okurken yukarıdaki bilmece ve Fransız Akademisi’nin normlarıyla dalga geçmek için yaptığı ile da Edouard Manet ‘in “Kırda Öğle Yemeği- 1863 “tablosu aklıma geldi.
Zor tabi ki, dünyayı Arilerin medenileştirdiği tezleri bir yanda tarihsel gerçekler öbür yanda. Gerçi Arilere hala bir anayurt bulunmadı ama olsun…
Batı dünyası Roma’yı değil ırkçı ve köleci Grekleri niye ata seçti. Sebebi Roma’nın Grek kültüründen etkilenmemesi ve uzak oluşu. Zira Roma derlerse altından Ari olmayan Etrüskler çıkacak.
Roma’yı kuran ve yönetenler Etrüsklerdi.
Etrüskler dışında, Avrupa’da Ari olmayan Bask ve Sardunyalılar/Sardinler var. Kendilerini İskit kabul eden Kelt kökenli İskoçları; Leabrick’in Bizim atalarımız Hunlardı” saymıyorum.
Etrüsklerin kökleri Lidya’da, Limni’de ve bugünkü Arnavutluk’ta. Balkanlarda Pelaskglar yaşıyordu ve Atina’daki Akropolis’i onlar yapmıştı.
Etrüsklerin Grek kültürü ile bağı olmadığını, Anadolu ve Trakya’da yaşayan Pelasglarla bağlarını inançlarına bakarak da anlayabiliriz.
Etrüsk Tanrıları
- Aplu-Apollon (Anadolu kökenli)
- Tinia
- Uni
- Menrva —————–Athena
- Aplu
- Artumes
- Turan
- Nethuns
- Laran
- Sethlans
- Fufluns
Kutsal alanı 1400 metre yükseklikteki bir tepede yer alan Falterona Gölü’ndedir. Yerleşimin bulunmadığı, 1400 metre yükseklikteki bir tepede bugün kurumuş olan bir göl vardı. 1838 sistemli bir şekilde yapılan kazılarda gölden yaklaşık 500 bronz heykelin yanı sıra içlerinde ev hayvanlarına ait heykellerin, ok uçlarının, madeni paraların ve silahların da yer aldığı, toplam 2000 parça antik eşya çıktı.
İÖ 88 yılında Roma devletine dahil edilmişti. Bu bir yandan tüm Etrüsk halkına Roma yurttaşı olma hakkını vermiş, ama aynı zamanda Etrüskçe yerine Latince resmi dili haline gelmişti.
Etrüskler hakkında en önemli bilgiyi mezarlar sağlamaktadır: Toprak seramikler, kül kutuları, madeni kaplar, aletler, mobilyalar, silahlar ve taştan yapılmış lahitler, kül vazoları, heykeller olmak üzere zengin mezar eşyalarıdır,
Erken dönme Etrüsk mezarları tümülüs şeklindedir. Erkek mezarlarında Tarquinia’daki savaşçı mezarındaki gibi baştan aşağı zırh ve silahlı, çok sayıda ve zengin donanımlı askerler göze çarpar.
Kaynak: Wikipedia
İtalya halkları arasında izole kalmış olan Etrüsk dili ya da Etrüsklerin Küçük Asya’nın batısından İtalya’ya göç ettiklerini bildiren, o dönemin Yunan yazarlarının yorumlarıdır. Etrüsklerin Orta İtalya’daki varlığı tarihsel -ve Herodot’la da çağdaş- olarak da doğrulanmıştır.
Etrüskler kendilerine Rasenna demişlerdir.
Etrüskler, Ege’den İtalya’ya göç ettiği söylenen efsanevi Pelasglarla aynı halktır.
Etrüskçeyle akraba olan ve özellikle daha eski Yunan yazarlar tarafından az çok somut bir şekilde Etrüsklerin eski vatanı olarak görülen bölgede, yani Ege ve Limni gösterilir.
Ayrıca şimdiye kadar sadece arkaik Güney Etrurya’da yaygın olduğu gibi, iki nokta üst üste biçiminde bir kelime ayracı da vardır; Etrurya ve Limni’deki stellerde anne adlarının (Matronymikum) anılması alışılmadık olduğu kadar dikkat çekicidir.
Etrüskler maden işlemekte ustaydılar. Etrüskler altın işlemeciliğinde son derece zor olan taneleme ve telkâri tekniğini de ancak doğulu kuyumculardan öğrenmiş olabilirler.
Roma’nın kurucuları Romulus ve Remus’u bir dişi kurdun emzirmesi miti, İtalya’nın erken dönem yerli kültürü ve Etrüsk mitolojisiyle etkileşim içindedir
Ayrıca dolaylı biçimde aktarılan Etrüsk harfleri Cermenlerin Runik yazısının temelini oluşturur.
