Nöbetçi Eczaneler
Ali İhsan Öncü 1935 doğumlu. Kurtuluş Savaşı’na katılmış Muğlalı bir subayın oğlu. Muğla’nın Fethiye ilçesinin Nif köyünden olan babası İsmail Hakkı Öncü, Osmanlı ordusunda süvari subayıymış. Kurtuluş Şavaşı’na katılmış. Bursa’dan Yunan ordusunu kovalayan birlikte görevliymiş. Babası bekârmış, Emir eri Mehmet Ali Oktay, Bursalıymış. İznik ilçesinin Hisar köyündeki Fatma Hanım’la Komutanın evlenmesine aracılık etmiş. Babası ordudan gelmiş. İsmini, babasının Yemen’de komutanı olan Ali İhsan Paşa’dan (Sabis) almış.
Çocuk yaşta annesini kaybetmiş. Babası annesinin akrabalarından bir kadınla evlenmiş, tekrar Nif’e gitmiş. Ağabeyi askerliğini Bursa Acemler’de yapmış. Babası sık sık onu ziyaret etmiş .Bursa sevdası kabarmış. Sonunda 19 Mayıs 1945 tarihinde Fethiye’den bir gemiye binip, Mudanya’ya gelmişler.
“İskele yoktu, eşyalarımızı ve bizim gibi yolcuları kayıklarla gemilere taşıyorlardı.”
Bursa’da kiremitçi mahallesine a yerleşirler. Öncü, ilkokuldan sonra okumaz, çeşitli işlerde çalışırBir çay ocağına girer. Çalıştığı yer şimdiki Devlet Tiyatrosu’nun olduğu binanın alt katındadır. Karşıdaki valilik binasına kahve götürürmüş. Bina, o zaman Halkevi’ydi. Alt katında Ant gazetesi bulunuyordu. Halkevi’nin olduğu yerde bahçeli kahveler bulunuyordu. Burada sanatçılar program yaparlarmış.
Ali İhsan Bey, çay götürüp getirirken mürettiphanede çalışanlarla arkadaş olur. Matbaa mürekkebinin kokusu içine işler ve gazetenin matbaasında çalışmak ister. Önce getir götür işlerine ve temizliğe bakar müddet sonra mürettiphanede çalışmaya başlar. Mürettiphanede 5-6 kişi çalışmaktadır. Ali İhsan Bey, başlıkları ve klişeleri ayarlar. 1946’dan sonra muhalif Doğru gazetesi çıkmış. Demokrat Parti’yi destekleyen Hâkimiyet gazetesini Kemal Terzioğlu çıkarmış. Koç firmasının sahibi Kamil Koç’un çıkardığı Millet Yolu gazetesi Gümüşçeken’deydi. Bu gazete fazla uzun ömürlü olmamış.
Hasan Uşaklı, Gece Postası’nı; İsmail Gerçeksöz, Gerçek gazetesini, Ispartalı Necmi Akçay, Hakikat gazetesini çıkarmaktadır. Gerçeksöz’ün gazetesi Setbaşı’nda Mahfel’in karşısındaki binanın alt katındaydı.
O yıllarda her harf elle diziliyordu. Gazetenin sahibi Derviş Sami Taman‘dı. 1950 seçimleri yapılır ve Demokrat Parti iktidara gelir. Bir müddet sonra Ant gazetesinin matbaasına Bilecik özel idaresine ait olduğu gerekçesiyle el konulur. 1960 yılından sonra Bursa’da Necati Akgün Bursa’nın Sesi gazetesini çıkarmaya başladı. Gazeteyi Bursalı iş adamı Nail Yence aldı, ismini Uludağ yaptı ama yaşamadı.
Bursa’da haftalık ya da onbeş günde bir çıkan Ormancı gazetesini Ahmet Kürksatan çıkarıyordu.
Muradiye çıkışındaki değirmenin bulunduğu yerde Vecdi Uygun İstiklal gazetesini çıkardı. Ortağı Necmi Akçaydı. İki ortak Bursa’ya ilk defa kendisi harf dizen Entertip makinesini getirmişti. Tasman, hemen matbaayı alır ve yeni Ant olarak gazeteyi çıkarır.1960 ihtilali öncesi çalıştığı gazete ve matbaa kapatılır. Matbaa kapatılmasa çalışanlar işlerine devam edeceklerdi.
Gazete, kapanmadan önce sekiz sütuna Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’ni basmıştır. Ertesi gün kapatılır.
1956 sonbaharında askere gider. Gelince mürettipliğe devam eder.
İşsiz kalan Ali İhsan öncü, ekmeğini İstanbul’da aramak ister. 1961’de İstanbul’a gider. Buradaki gazetelerde entertip vardır. Önce geçici olarak Nuru Osmaniye’deki Ethem İzzet Benice’nin çıkardığı Gece Postası’na girer. Gazete akşam gazetesidir.
Madenci Ragıp Kutmangil’in sahibi olduğu Hadiselere Tercüman gazetesinde 4-5 ay maaş almayan gazete çalışanları direnişe geçerler. Kemal Ilıcak Gece Postası’nda gazeteciliğe başlamış ve daha sonra Tercüman gazetesinin olduğu binada esnaflara yönelik Birlik ve Esnaf gazetesini çıkarıyordu Kemal Ilıcak, deyim yerindeyse çalışanları ayartır ve hemen hemen aynı kadroyla “Halka ve Olaylara Tercüman gazetesini çıkarır. Ali İhsan öncü, burada çalışmış.
Gazete Ofset sisteme geçene kadar burada çalışmış.
O dönem Gazetelerde sendikalar örgütlüydü ve gazeteciler çeşitli sosyal haklara sahipti. Çocuk parası ödenmeyen Öncü, Türkiye Gazeteciler Sendikasına başvurur. Sendika başkanı İsmail Cem, onun hakkını almasını sağlar. Sonra kısa bir süre tarikat gazetesi olan Babıali’de Sabah gazetesinde çalışmış. 1,5 yıl Kemal Bisalman’ın sahibi olduğu Yeni Ortam gazetesinde sayfa yapar, başlık hazırlar. “Çalıştığım gazeteler içinde maaş ve avansları gününde ödeyen tek gazeteydi. Tatil, bayram demez muhasebeci gelir ödeme yapardı.
Buradan tarikatçı Bayrak gazetesine, Kısa bir süre sonra Faruk Sükan’ın sahibi olduğu Zaman gazetesine geçer.27 Mayıs İhtilali’ni yapan ekipte yer alan Numan Esin’in çıkardığı Vatan gazetesinden emekli olur. Numan Bey için “Dört dörtlük bir patrondu” der. Zincirlikuyu’daki Eksen Reklâm firmasında çalışmış.
Çalışırken izinlerde Bursa’ya gelirmiş. 1961 yılında evlenmiş, iki çocuk sahibi.
Bursa’dan yetişen ve Milliyet gazetesinin yazı işleri müdürü olan Turhan Aytul, Ant gazetesinde çalışırken her şeyden haber çıkarırmış. Haber bulunmadığı bir gece, BBC radyosunu açmış ve İngiliz seçim sonuçlarını haber yapmış. Haber sıkıntısı çekilen bir gün Orman İdaresi’nin tomruk ihalesinden manşetlik bir haber yapmış.
Yine o dönem Bursa’dan yetişen Erdoğan Arıpınar, Cumhuriyet gazetesinin spor sayfası şefliği yapmış; Refik Sönmezsoy Tercüman gazetesinde işçi ve sendika sayfasını hazırlamış, Vecdi Uygun, öğleden sonra çıkan Son saat gazetesinde yazı işleri müdürlüğü yapmıştı.
1978 yılında emekli olduktan sonra Bursa’ya döner ve artık başka bir işte çalışmaz. Eski Bursa’yı özlemle anar. Duvarında asılı olan bir resme bakarak; ortasında, kenarlarında ağaçlar olan, her iki tarafında köşklerin sıralandığı Altıparmak Caddesi’ne bakarak “Keşke bu güzellik korunsaydı” iç geçirir.
