Nöbetçi Eczaneler
Bizi görmediğimiz diyarlara götüren bir hayal perdesinin peşinden koştum ve bu kitap ortaya çıktı. Setbaşı’ndan Kültürpark’a giden caddelerin iki yanında sinemalar yer alıyordu. Günümüzde hiçbiri yok.
Mahfelin arkasındaki otoparkın, Zafer Meydanı’ndaki Atlantik Lokantası’nın, Altıparmak’taki Çiçek Otoparkı’nın yazlık sinema olduğunu bilen kaç kişi kaldı? Ahmet Paşa Otoparkı’nın bahçesinde yazlık Lale Sineması, Köylü Pazarı’nın olduğu yerde Nilüfer Sineması, Devlet Tiyatrosu’nun yanındaki parkta Sümer Sineması bulunuyordu.
Bursa’da hem kışlık hem yazlık sinemanın aynı binada olduğunu, Yazlık İpek Sineması’nda yağlı güreşlerin yapıldığını biliyor muydunuz? Dikencik ve Paşa çiftlikleri, Çelik Palas Oteli, Uludağ ve teleferik doğal film platolarıydı.
Bursalı film dağıtıcılarının Yeşilçam’la yakın ilişkilerde olduğunu, Murat Soydan’ın nikâhının Bahri Akkuşoğlu’nun Setbaşı’ndaki evinde kıyıldığını biliyor musunuz? 1950’li yıllarda bir kadın köylerde izinsiz sinema oynattığı için jandarmalar tarafından yakalanır, altmışlı yıllarda ise başka bir kadın sinemacı, Pembe abla (Çengeltaş) efsane olur.
Oysa sinemalarda sadece film seyredilmezdi. Sinemalar aynı zamanda tiyatro ve konser salonlarıydı. Kasabalarda ise düğün salonlarıydı. Siyasi partiler, sendikalar genel kurullarını burada yaparlardı. Hepsi hayatımızdan sessizce gittiler. Sadelik, samimiyet, dostluk, arkadaşlık gibi kavramlarla beraber gittiler. Sadece kışlık ve yazlık sinemalar değil, sinemaya gitme kültürü de gitti!
Bu çalışmamda “sinemanın sadece film çevirmek ve göstermek” olmadığını anladım. Sinema siyasetin, ABD için de kültürel hegemonyasını yaymak amacıyla kullandığı bir araç olduğunu da gördüm. Halkevlerinin 1951 yılında kapatılmasının altında ABD’nin kendi yaşam tarzının ülkemize empozesi yatıyordu.
Anılardan yola çıkıp, gazete haberleriyle yaşanmışlıkları doğrulamaya çalıştım. Yaşayan sinema sahiplerini, makinistleri, sinema müdürlerini buldum, seyircilerle görüştüm. Sadece merkezdeki sinemaları değil, ilçe ve belde sinemalarını da araştırmama ekledim. Elimden geldiğince Bursa merkez ve ilçelerindeki sinemaların öyküsünü yazmak istedim. Başardığımı umuyorum. Bu çalışmamın sinemaseverlere faydalı olmasını dilerim.
