Quantcast
─░stanbul: ├ť├ž ┼×ehrin Hikayesi – Belgesel Tarih

Mesut YILMAZ
Mesut  YILMAZ
─░stanbul: ├ť├ž ┼×ehrin Hikayesi
  • 28 Haziran 2022 Sal─▒
  • +
  • -
  • Mesut YILMAZ /

Toplam: 990 , Bug├╝n: 1 Okuma

─░stanbul: ├ť├ž ┼×ehrin Hikayesi, Goodreads okurlar─▒nca 4.13 puan ile de─čerlendirilmi┼č dev bir eser. Ek b├Âl├╝mler hari├ž tam 714 sayfadan olu┼čuyor. Bettany HughesÔÇÖ├╝n ├╝├ž├╝nc├╝ kitab─▒ olma ├Âzelli─čini ta┼č─▒yan eserin ├ževirisi Abdullah Y─▒lmaz taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼č. 2017 tarihli. Abdullah Y─▒lmazÔÇÖ─▒n kalemine sa─čl─▒k diyorum. ├ç├╝nk├╝ dev bir eserin su gibi okunmas─▒nda onun terc├╝mesinin ku┼čkusuz ├žok b├╝y├╝k pay─▒ var. Ak─▒c─▒ olmas─▒n─▒n yan─▒nda, resim ve haritalarla zenginle┼čtirilmi┼č muhte┼čem bir hazine.

─░stanbul, fatihleri fetheden, her geleni kendisine ├ó┼č─▒k eden bir ┼čehir oldu─čundan olsa gerek yazar─▒ da kendisine ├ó┼č─▒k etmi┼č. Yazar Bettany Hughes, ÔÇť─░stanbulÔÇÖa ilk kez 25 y─▒l ├Ânce gittim ve o zaman ├ó┼č─▒k oldu─čumu anlad─▒m. ┼×ehir ge├žmi┼čte bir├žok b├╝y├╝k uygarl─▒k i├žin mihenk ta┼č─▒ olmu┼č ve bin y─▒l boyunca nesillerin hem hayallerini ger├žekle┼čtirmi┼č hem de hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─čratm─▒┼čt─▒r. Hakl─▒ olarak ÔÇťO ┼×ehirÔÇŁ diye bilinir ├ž├╝nk├╝ iki safir aras─▒ndaki z├╝mr├╝tt├╝r, t├╝m d├╝nyan─▒n arzulad─▒─č─▒ yerdir.ÔÇŁ demi┼čtir.┬á (Arka kapak yaz─▒s─▒ndan)

┼×ehrin tarihi, Yenikap─▒ metro istasyonu kaz─▒lar─▒nda ortaya ├ž─▒kan ve M├ľ 6300-5800 y─▒llar─▒na tarihlenen arkeolojik bulgularla ba┼čl─▒yor. Bu tarihlerde ÔÇťKaradeniz Tufan─▒ÔÇŁ denen olay ya┼čan─▒yor ve bug├╝nk├╝ ─░stanbulÔÇÖun topo─črafyas─▒ olu┼čuyor. Eser, ─░stanbul tarihine bu olayla girip tarihi ┬áÔÇťGeziÔÇŁ olaylar─▒na kadar getiriyor. ┬áPeki, neden ├╝├ž ┼čehrin hik├óyesi? ─░stanbulÔÇÖu Do─ču Roma D├Ânemi, Osmanl─▒ ─░stanbulÔÇÖu ve Cumhuriyet D├Ânemi modern ─░stanbul olmak ├╝zere ├╝├ž ana eksene oturtuyor.

Mevzubahis ─░stanbul olunca anlat─▒lanlar ├Âylesine derin ki! Antik Yunan ve Roma D├Ânemleri, pagan k├╝lt├╝rler, Hristiyanl─▒k tarihi ve teolojisi, efsaneler, sava┼člar, Peygamber Efendimiz (SAV) ve ─░slamiyet, b├╝y├╝k abideler (ve tabii ki g├Âz├╝m├╝z├╝n nuru ÔÇťAyasofyaÔÇŁ) ticaret ve Yahudiler, Vikingler, ke┼či┼čler ve had─▒mlara kadar her ┼čey anlat─▒lm─▒┼č.

Tarih; dur durak bilmez, ak─▒┼č─▒ engellenemez bir ─▒rmakt─▒r. Tarih├ži de bu ak─▒┼č i├žerisinde olaylar─▒n birbiriyle ba─člant─▒s─▒n─▒ sebep ve sonu├ž dairesinde izah ederken okuyucuyu kendine ba─čl─▒yor. Olaylar─▒n sembolik anlamlar─▒na dahi yer veriyor: ÔÇśÔÇÖKonstantin bu konuda yaln─▒z de─čildi. Kendisinden ├Ânce, antik d├╝nyan─▒n ba┼čka liderleri de TroiaÔÇÖy─▒ ziyaret etmi┼čti: M├ľ 480 y─▒l─▒nda Kserkses, M├ľ 334 y─▒l─▒nda B├╝y├╝k ─░skender. Yast─▒─č─▒n─▒n alt─▒nda bir han├žer ve HomerosÔÇÖun eserlerinin bir kopyas─▒yla uyuyan ─░skender, kendisini ikinci bir Akhilleus olarak g├Âr├╝yordu. Konstantin a├ž─▒s─▒ndan ise bu seyahat a├ž─▒k├ža sembolik bir jestti; kendisini eskinin g├Ârkemiyle ili┼čkilendirmek isteyen, a├ž─▒k fikirli bir y├Ânetici i├žin gayet yerinde bir davran─▒┼čt─▒ bu. Troia nihayetinde bir kahramanlar ┼čehriydi ve on y─▒l boyunca d├╝┼čmanlar─▒na kar┼č─▒ direnmi┼č ve sonra yaln─▒zca bir Yunan hilesine yenilmi┼č olmas─▒yla haf─▒zalara kaz─▒nm─▒┼čt─▒. Soylu Troial─▒lar nihayetinde Romal─▒lar─▒n atalar─▒yd─▒; onlar ┼čehirlerini asaletle savunmu┼čtu; nam─▒ zaman─▒ ve mek├ón─▒ a┼čarak t├╝m d├╝nyaya yay─▒lm─▒┼čt─▒ bu ┼čehrin. ÔÇśÔÇÖ┬á (Sayfa 142ÔÇÖde 2. paragraf)

Peki ya Fatih Sultan Mehmed? Yazar, burada T├╝rklerin Sultan─▒ FatihÔÇÖe hakk─▒n─▒ teslim ediyor: ÔÇśÔÇÖMehmed, KonstantinopolisÔÇÖe yaln─▒zca bir fatih olarak de─čil, ÔÇśinanc─▒ i├žin sava┼čanlar─▒n efendisiÔÇÖ, ÔÇśgazilerin gazisiÔÇÖ olarak girmi┼čti.ÔÇÖÔÇÖ(Sayfa 492) ─░nanc─▒ i├žin sava┼čanlar─▒n efendisi betimlemesine bay─▒ld─▒m. Bunun gibi bir├žok g├╝zel tasvir yaparken ─░slam├« konularla ilgili klasik Bat─▒l─▒ g├Âr├╝┼člerden uzak, daha olgun ifadelerde bulunuyor. Ard─▒ndan fetihten sonra da Hristiyan geleneklerin ya┼čat─▒ld─▒─č─▒n─▒ anlat─▒yor. Yazar, bu eserinde objektif bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ sergilemi┼čtir.

Eserde grav├╝rler, foto─čraflar ve haritalar gibi g├Ârsel malzemeye bolca yer verilmi┼č. Eserde anlat─▒lan her konuya ait g├Ârsel mevcut.┬á Resm├« yaz─▒┼čmalardan bahsedildi─či gibi, a┼čk mektuplar─▒ndan da ├Ârnekler verilmi┼č. Sava┼ča gitmek ├╝zereyken yap─▒lan yaz─▒┼čmalarda kullan─▒lan sert dil, sizi hayretler i├žinde b─▒rakabilirken a┼čk mektuplar─▒nda yaz─▒lan sat─▒rlar ise y├╝re─činizi yakabilir. A┼čk mektuplar─▒ demi┼čken ─░stanbulÔÇÖun Nova Roma ad─▒yla kuruldu─ču d├Ânemde kad─▒n-erkek ili┼čkileri ve had─▒m k├╝lt├╝r├╝ i├žin ayr─▒ bir b├Âl├╝m a├ž─▒lm─▒┼č, Sex and the City ba┼čl─▒─č─▒yla ayn─▒ addaki me┼čhur diziye bir g├Ânderme yap─▒lm─▒┼č. Bilinmezli─čiyle merakl─▒lar─▒n ancak hayal├« olarak kurgulayabildi─či, Osmanl─▒ D├ÂnemiÔÇÖnin kara kutusu harem ve burada ya┼čanan olaylar da anlat─▒lm─▒┼č. Ancak ben sizin merak─▒n─▒z─▒ canl─▒ tutmak ad─▒na bu konuda bir ┼čey yazmayaca─č─▒m.

Eserin sekizinci k─▒sm─▒ ÔÇťAyaklanma ve F─▒rsatlar ┼×ehriÔÇŁ ba┼čl─▒─č─▒n─▒ ta┼č─▒rken 1800ÔÇÖl├╝ y─▒llardan itibaren ya┼čananlar─▒ anlat─▒yor. Buradan itibaren g├Ârsellere foto─čraflar da ekleniyor, mek├ónlar─▒ ve ki┼čileri biraz daha yak─▒ndan tan─▒m─▒┼č oluyorsunuz. Devam eden k─▒s─▒mlarda ise Kurtulu┼č Sava┼č─▒ ve Cumhuriyet y─▒llar─▒n─▒ ─░stanbulÔÇÖdan izlemi┼č oluyorsunuz.

Nihayet eserin sonuna geldi─čimizde ÔÇťK├╝resel GeleceklerÔÇŁ ba┼čl─▒─č─▒ ile yazar; kanaatlerini belirtiyor, ├Âng├Âr├╝lerde bulunuyor.

Bu kadar hacimli bir eserden k─▒saca bahsetmek elbette ki m├╝mk├╝n de─čil. Tarih b├Âl├╝m├╝ okuyan ya da tarih alan─▒nda ara┼čt─▒rmalarda bulunanlar i├žin ├žok de─čerli oldu─ču gibi, tarih seven okuyucular─▒n da s─▒k─▒lmadan okuyup ─░stanbulÔÇÖun t├╝m tarihini ├Â─črenebilece─či bir kaynak. Hem akademik hem de pop├╝ler tarih kitab─▒ denebilir.

Bir tarih okuyucusu olarak beni ├╝zen bir ┼čeyi de belirtmek isterim. Biz T├╝rkler tarih yapmak konusunda d├╝nyada nam salm─▒┼č bir millet olsak da tarih yaz─▒m─▒ konusunda d├╝nyadan geri kalm─▒┼č bir milletiz. Dikkatle bakarsan─▒z en iyi tarih├žiler, T├╝rkologlar genelde ─░ngiliz, Frans─▒z ve Rus bilim adamlar─▒ oluyor. ─░ngilizlerden Bernard Lewis, Frans─▒zlardan Jean Paul Roux, Ruslardan ise Wilhem RadloffÔÇÖu ├Ârnek verebiliriz. Bu eseri de yine bir ─░ngiliz tarih├ži kaleme al─▒yor. Yani bizim olan─▒, yine bizden olmayanlar anlat─▒yor. Umar─▒m bu durum gelecekte de─či┼čir.

Mesut YILMAZ

Mesut Y─▒lmaz, Eski┼čehirÔÇÖde 1988 y─▒l─▒nda d├╝nyaya geldi. Kafkasya k├Âkenlidir. Uluda─č ├ťniversitesi M├╝hendislik Mimarl─▒k Fak├╝ltesi Tekstil M├╝hendisli─či mezunudur. Bursa'da ├Âzel sekt├Ârde y├Âneticilik yapmaktad─▒r. Tarih, edebiyat ve politikayla ilgilenmektedir. E-Posta: [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Mesut Y─▒lmaz
  • YEN─░
BursaÔÇÖda Gelin Alay─▒

BursaÔÇÖda Gelin Alay─▒

Haber Merkezi, 23 Ocak 2023
Osmanl─▒n─▒n kitapla imtihan─▒

Osmanl─▒n─▒n kitapla imtihan─▒

Haber Merkezi, 14 Ocak 2023
─░neg├Âl Hastane Park─▒

─░neg├Âl Hastane Park─▒

Selma PE┼×TEL─░, 14 Ocak 2023
Esat Uluumay: Uluslararas─▒ Bir Koleksiyoner

Esat Uluumay: Uluslararas─▒ Bir Koleksiyoner

Ekrem Hayri PEKER, 11 Ocak 2023
Bulgar gazetecinin g├Âz├╝yle Mustafa Kemal ve Enver Pa┼ča

Bulgar gazetecinin g├Âz├╝yle Mustafa Kemal ve Enver Pa┼ča

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU, 21 Aral─▒k 2022
Ar─▒burnu Muharebeleri! G├Âze G├Âz, Di┼če Di┼č

Ar─▒burnu Muharebeleri! G├Âze G├Âz, Di┼če Di┼č

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU, 3 Aral─▒k 2022
Enginar

Enginar

├ľzden Bekir KARAKA┼×, 3 Aral─▒k 2022
Yaraya Anason Basmak!

Yaraya Anason Basmak!

├ľzden Bekir KARAKA┼×, 3 Aral─▒k 2022
Caddede Bulu┼čal─▒m

Caddede Bulu┼čal─▒m

Deniz DALKILINÇ, 24 Kasım 2022
Conservation of dome mosaics of Hagia Sophia in Istanbul

Conservation of dome mosaics of Hagia Sophia in Istanbul

A.G├╝l├žin K├ť├ç├ťKKAYA, 24 Kas─▒m 2022
Musluk Y├Âr├╝k Hayrat─▒

Musluk Y├Âr├╝k Hayrat─▒

Hasip ├ľZT├ťRK, 23 Kas─▒m 2022
Sorularla Kafkasya ÔÇô B├Âl├╝m 1

Sorularla Kafkasya ÔÇô B├Âl├╝m 1

Mesut YILMAZ, 23 Kas─▒m 2022
T├╝rk├╝lerin Atas─▒ Muzaffer Sar─▒s├Âzen

T├╝rk├╝lerin Atas─▒ Muzaffer Sar─▒s├Âzen

Dr. Halil ATILGAN, 16 Kas─▒m 2022