Deniz DALKILINÇ
Deniz  DALKILINÇ
BursaÔÇÖda Cemal Nadir, Cemal NadirÔÇÖde BursaÔÇŽ
  • 26 Mart 2018 Pazartesi
  • +
  • -

BursaÔÇÖn─▒n ana caddelerinden birine bakan ve vitrininde hemen her ┼čeyin sergilendi─či bir tuhafiye d├╝kk├ón─▒n─▒n ├Ân├╝ndeyiz. Zay─▒f ve ├želimsiz bir ├žocuk ucu f─▒skiyeli bir teneke ile kald─▒r─▒m─▒ sulamakta… Ama ne sulama! Daha dikkatli bak─▒nca kald─▒r─▒mdaki a─ča├ž, ku┼č, g├╝ne┼č resimlerini hemen fark ediyorsunuz. Bu s─▒rada d├╝kk├ón sahibi geliyor. Bir ├žocu─ča, bir kald─▒r─▒ma bakt─▒ktan sonra sesleniyor: “Yine kald─▒r─▒ma resim ├žiziyorsun de─čil mi? Seni haylaz seni!ÔÇŁ

Ailesinin ge├žim s─▒k─▒nt─▒s─▒ nedeniyle ├ž─▒rakl─▒─ča verdi─či bu zay─▒f, ├želimsiz ve┬á ÔÇťhaylazÔÇŁ ├žocuk Bursal─▒ karikat├╝rist Cemal NadirÔÇÖdir. Evet, karikat├╝rden ├Ânce resim yapmaya merak salan, daha ├žocukken ÔÇśmahallenin eleba┼člar─▒n─▒nÔÇÖ resimlerini k├Âm├╝rle evlerin duvarlar─▒na ├žizen Cemal Nadir G├╝lerÔÇŽ

13 Temmuz 1902ÔÇÖde BursaÔÇÖda do─čar Cemal Nadir, Hoca ─░lyas Mektebi ├ç─▒kmaz─▒ 17 numaradaÔÇŽ G├╝n├╝m├╝zde Zafer Plaza arkas─▒nda kalan bu evi arkada┼č─▒ R─▒za Ru┼čen Y├╝cer ┼č├Âyle anlat─▒r: ÔÇťBu ev BursaÔÇÖn─▒n m├╝nhat├ža bir semtinde; kap─▒lar─▒, ikisi de ├ž─▒kmaz soka─ča a├ž─▒lan, ufak bah├želi, lo┼č, ah┼čap bir bina idi. Bah├žesinde birka├ž a─čac─▒, bir iki g├╝lfidan─▒, bir de k├╝├ž├╝k bir kameriyenin alt─▒nda f─▒skiyeli ufak bir mermer havuzcu─ču vard─▒.ÔÇŁ (Foto 1-2)

Bu evin duvar─▒nda Cemal NadirÔÇÖin Yunan i┼čgali sonras─▒nda yapt─▒─č─▒ b├╝t├╝n duvar─▒ kaplayan ya─čl─▒ boya bir resim bulunmaktayd─▒. Kurtulu┼č sava┼č─▒n─▒ simgeleyen bu resimde kalpakl─▒ askerler s├╝ng├╝leriyle resmedilmi┼čti.

V├ól├ó Nureddin, Hoca ─░lyas Mektebi ├ž─▒kmaz─▒ndaki evi ÔÇť─░spanyal─▒ me┼čhur ressam GoyaÔÇÖnn ┼čimdi m├╝ze halinde saklanan evine ┼ča┼č─▒lacak kadar benziyordu.ÔÇŁ diye tarif eder.

Babas─▒ Bulgaristan g├Â├žmeni ┼×evket G├╝ler, annesi ise Bursal─▒ Nuriye G├╝lerÔÇÖdir. ┼×evket bey BursaÔÇÖda ticaret mahkemesinde zab─▒t k├ótipli─činde daha sonra Bilecik adliyesi ba┼čk├ótipli─činde ve BursaÔÇÖn─▒n i┼čgalinden sonra vil├óyet tahrirat k├ótipli─činde ve evrak memurluklar─▒nda bulunmu┼čtur.

Hattatl─▒─č─▒n─▒n yan─▒nda iyi kanun ├žalarm─▒┼č. Daha ├žok s├╝l├╝s yaz─▒yla ilgilenen ┼×evket G├╝lerÔÇÖin ÔÇťYarap, sen cehennemden halas eyle biziÔÇŁ ve ÔÇťMensabere zaferÔÇŁ c├╝mlelerini ta┼č─▒yan levhalar─▒n─▒n UlucamiÔÇÖnin duvarlar─▒nda as─▒l─▒d─▒r. O─člu Cemal NadirÔÇÖin de kendisi gibi yaz─▒ sanat─▒yla u─čra┼čmas─▒n─▒ isterÔÇŽ Fakat o─člunun, eline ge├žen k├Âm├╝r par├žalar─▒yla duvarlara resimler ├žizdi─čini duyar ve onu uyar─▒r: ÔÇťEvlad─▒m resim yapmak g├╝naht─▒r. Cehennemden kurtulamazs─▒n. T├Âvbe de, hat sanat─▒yla u─čra┼č, hem de sevap kazan.ÔÇŁ

K├╝├ž├╝k Cemal ilk├Â─črenimini Bursa’da Zehra Budun├ž ve karde┼činin sahibi oldu─ču Bizim MektepÔÇÖte okur. Orta├Â─črenimine BilecikÔÇÖte devam eder ancak, madd├« olanaks─▒zl─▒klar nedeniyle e─čitim hayat─▒n─▒ s├╝rd├╝remez ve kendi deyimiyle ‘hayat ├╝niversitesine’ kaydolur.

Babas─▒ ┼×evket Bey taraf─▒ndan eve maddi katk─▒ sa─člamas─▒ d├╝┼č├╝ncesiyle bir kasnak├ž─▒n─▒n yan─▒na ├ž─▒rak olarak verilir. Bir bu├žuk sene kadar kasnak i┼čleme ├ž─▒rakl─▒─č─▒ yapm─▒┼čt─▒r. Bu esnada geceleri resim yapmaya ├žal─▒┼č─▒r. Gelincik ├çar┼č─▒s─▒n─▒n rutubetli, kuytu bir d├╝kk├ón─▒nda kasnak i┼čleme i┼čine ba┼člayan Cemal Nadir haftada ÔÇś├╝├ž tane ye┼čil yirmi be┼člikÔÇÖ al─▒r. Fakat kasnak├ž─▒l─▒k i┼či g├╝├žl├╝ kuvvetli insanlar─▒n yapabilece─či bir i┼čtir. Zay─▒f ve nahif yap─▒l─▒ Cemal bu ├žal─▒┼čmaya dayanamaz ve hasta olur. Hastal─▒─č─▒n─▒n ba┼čka sebepleri de vard─▒r; uykusuzluk, beden yorgunlu─ču, ├ž─▒rakl─▒─ča kar┼č─▒ olan nefret ve g─▒das─▒zl─▒k… Hastalan─▒p yata─ča d├╝┼čm├╝┼čt├╝r fakat bu durum CemalÔÇÖi ├žok memnun eder. Hasta oldu─čundan evde kalacak ve ├žok sevdi─či resimlerini ├žizebilecektir. Resim yapmaya kar┼č─▒ i├žinde ta┼čan arzu o kadar b├╝y├╝kt├╝r ki gecelerini evde k├Âr zeytinya─č─▒ kandilinin alt─▒nda ├žal─▒┼čarak ge├žirmektedir. B├╝t├╝n amac─▒ ressam olmakt─▒r. Bu s─▒ralarda parmaklar─▒, resme iyice yatk─▒nla┼č─▒r. Yorgan y├╝zlerine ve yazmalara kolayl─▒kla desenler ├žizmektedir. Ama bu durum da uzun s├╝rmez. ├çizdi─či resimlere k─▒zan babas─▒ bu defa da bir makinecinin yan─▒na ├ž─▒rak olarak verir. Bu sefer terfi ederek, daha a─č─▒r bir i┼če yerle┼čtirilmi┼čtir.

Resim ve karikat├╝r ├žizmeyi ihmal etmez. Ayn─▒ zamanda ├žizdi─či karikat├╝rleri ─░stanbulÔÇÖa baz─▒ dergilere g├Ânderir. Ve Diken adl─▒ g├╝lmece dergisinde ilk karikat├╝r├╝ yay─▒mlan─▒r. (Foto 5) 1920 y─▒l─▒nda karikat├╝r├╝n├╝ bir dergide ilk defa g├Ârmek Cemal NadirÔÇÖin ├žizme iste─čini daha da ate┼čler. Ama BursaÔÇÖn─▒n Yunanl─▒lar taraf─▒ndan i┼čgal edilmesi ve babas─▒ ┼×evket G├╝lerÔÇÖin i┼činden olmas─▒ ailenin ge├žimini daha da zorla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒r. Yunan i┼čgali devam ederken ┬á-kendi deyimiyle- bu bo┼čluktan yararlanarak Ulucami a┼ča─č─▒s─▒nda Sahaflar ├çar┼č─▒s─▒n─▒n i├žinde, merdiven ba┼č─▒nda ufac─▒k bir tabel├ó at├Âlyesi a├žar. (Foto 6) ÔÇśHattat ve ressamÔÇÖ diye bir levha asar. Daha ├žok levha ve tabela yazar, f─▒rsat bulduk├ža da suluboya resimler yapmaya devam eder. Yeni i┼či hi├ž ┼č├╝phesiz makine ├ž─▒rakl─▒─č─▒ndan iyidir. Fakat bu i┼č ailenin karn─▒n─▒ tamamen doyurmaya yetmez. Yunan i┼čgalinin sona ermesinden sonra Cemal NadirÔÇÖi sevenler, ─░stanbul maarif m├╝d├╝r muavinli─činden BursaÔÇÖya maarif m├╝d├╝r├╝ olarak gelen Haydar Beye rica ederler. Cemal Nadir, her biri ayr─▒ bir semtteki yedi ilkokula seyyar resim ├Â─čretmeni olur. 1923 y─▒l─▒nda, uzaktan akrabas─▒ olan Melahat Han─▒mÔÇÖla evlenir. Bu y─▒llarda (1924-1925) BursaÔÇÖdan ─░stanbulÔÇÖa g├Ânderdi─či karikat├╝rler Akbaba, Guguk gibi mizah dergilerinde ├ž─▒kar.

1926 y─▒┬şl─▒nda gazete ve dergilerde ├žal─▒┼čabilme umuduyla ─░stanbulÔÇÖa gelir. Kar─▒s─▒ Melahat ile Ortak├ÂyÔÇÖde k├╝├ž├╝k bir ev kiralar. B├ób-─▒ ├éliÔÇÖde gazete ve dergilerin kap─▒s─▒n─▒ a┼č─▒nd─▒r─▒r. Neredeyse b├╝t├╝n kap─▒lar Cemal NadirÔÇÖin y├╝z├╝ne kapan─▒r. ├ľylesine yoksulluk i├žindedir ki gazetelere gitmeden ├Ânce y─▒rt─▒k ayakkab─▒s─▒ndan g├Âr├╝nen parmaklar─▒n─▒ siyah ├žini m├╝rekkeple boyamak zorunda kal─▒r.

Bu d├Ânemde Cemal NadirÔÇÖe dergi ve gazete sahipleri: ÔÇťRamiz gibi ├žiz. Kad─▒n ├žiz. Kad─▒nlar─▒n v├╝cutlar─▒ bi├žimli olmal─▒. Sizinkiler g├╝zel ve cazip de─čil. ├çizgilerini bitir, sen bitirmiyorsun. Bak RamizÔÇÖe o bitiriyor ÔÇŁ derler. B├╝t├╝n bunlara ra─čmen Papa─čan, Yeni D├╝nya ve Resimli D├╝nya‘da karikat├╝rleri yay─▒nlan─▒r. Bir yandan da tabela┬şc─▒l─▒k yaparak ge├žinmeye ├žal─▒┼č─▒r. Fakat ald─▒─č─▒ para ile ge├žinmesi imk├óns─▒zd─▒r. Kendisi bu durumu ┼č├Âyle a├ž─▒klar: ÔÇťYazd─▒─č─▒m tabel├ólar bana, fazla olarak bir tramvay paras─▒ bile b─▒rakm─▒yordu.ÔÇŁ ┬áHayat─▒n─▒n en s─▒k─▒nt─▒l─▒, en buhranl─▒ devresi budur. Ya┼čad─▒─č─▒ yo─čun maddi s─▒k─▒nt─▒lar y├╝z├╝nden ilk ├žocu─čunu kuca─č─▒nda yitirir. ÔÇťD├╝┼č├╝n├╝n ki bak─▒ms─▒zl─▒ktan bir ├žocu─čum ├Âld├╝. Kuca─č─▒mda can veren yavruyu minderin ├╝zerine koyarak ertesi g├╝nk├╝ karikat├╝r├╝ haz─▒rlamaya koyuldum. Buna mecburdum.ÔÇŁ ┬áBu ac─▒ ├╝zerine ve ─░stanbulÔÇÖda ge├žinemeyece─čimi anlay─▒nca i├žinde ya┼čatt─▒─č─▒ b├╝t├╝n umutlar─▒ da g├Âmerek, tas─▒ tara─č─▒ toplar ve BursaÔÇÖya, baba oca─č─▒na d├Âner.

Bu d├Ân├╝┼č ilk├Ânce, Cemal NadirÔÇÖi tan─▒yanlar aras─▒nda ÔÇśba┼čar─▒s─▒zÔÇÖ durumuna d├╝┼č├╝rse de ─░stanbulÔÇÖdaki s─▒k─▒nt─▒l─▒ g├╝nlerin sonunda alt├╝st olan kafas─▒n─▒ dinlendirmek imk├ón─▒n─▒ da yine BursaÔÇÖda bulur.

1926 sonras─▒ tabelac─▒l─▒k ve ├Â─čretmenlik

Cemal Nadir BursaÔÇÖya d├Âner fakat Hoca ─░lyas Mektebi ├ž─▒kmaz─▒ndaki baba evine yerle┼čmez. MaksemÔÇÖde bir eve ta┼č─▒n─▒r. Ve yine tabelac─▒l─▒─ča ba┼člar. ┼×imdi ├ťnl├╝ CaddeÔÇÖde yerinde S├Ânmez ─░┼čsaray─▒ÔÇÖn─▒n bulundu─ču yerdeki Milli SinemaÔÇÖn─▒n kar┼č─▒s─▒nda k├╝├ž├╝k bir d├╝kk├ón a├žar. (Foto 8)

Milli Sineman─▒n, her program de─či┼čtik├že yenilenen kap─▒ rekl├ómlar─▒n─▒ yazar. Ve sineman─▒n ├ž─▒kard─▒─č─▒ haftal─▒k ÔÇśMilli Sinema Mecmuas─▒ÔÇÖnda reklam karikat├╝rleri yay─▒nlan─▒r. ÔÇśBursal─▒lar Alb├╝m├╝ÔÇÖ ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan karikat├╝r serisi yine ayn─▒ dergide ├ž─▒kar. ┼×afak ve Milli SinemaÔÇÖya gidenler, film aralar─▒nda Cemal NadirÔÇÖin cam ├╝zerine yaz─▒l─▒ ┼ču reklam─▒n─▒, perdeye yans─▒m─▒┼č olarak okurlar: ÔÇśHattatlar─▒n merakl─▒s─▒, merakl─▒lar─▒n hattat─▒ÔÇÖ. Film aralar─▒nda cam ├╝zerine reklam karikat├╝rleri de ├žizer. ├çizdi─či bu karikat├╝rler BursaÔÇÖda bir yenilik olarak alg─▒lan─▒r ve o d├Ânem ├žok tutulurÔÇŽ

Cemal NadirÔÇÖin yenilikleri bununla s─▒n─▒rl─▒ kalmaz. Atas├Âzlerini ters y├╝z ederek komikle┼čtirdi─či ve 1927 y─▒l─▒nda Milli Sinema Mecmuas─▒ÔÇÖnda yay─▒nlanan s├Âzlerden baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

Eceli gelen yi─čit, cadde ortas─▒nda y├╝r├╝r!
Bor├žlu dumanl─▒ havay─▒ sever!
Bor├ž dedi─čin vermekle t├╝kenmeyendir!
├çok okuyan bilmez, ├žok kazanan bilir!
Zenginin hakk─▒ndan batak├ž─▒ gelir!
Ak─▒ls─▒z kad─▒n─▒n zahmetini erkek ├žeker!
Garip m├╝badilin yuvas─▒n─▒ ─░skan M├╝d├╝r├╝ yapar!
Para gelecek yerden senet esirgenmez!
Kad─▒n─▒n g├╝zelli─či dibine ┼čevk vermez!
G├Ânl├╝n├╝ kapt─▒ran tent├╝rdiyodu haz─▒rlar!
Vermeyince defterdar, neylesin veznedar!

Bu d├Ânemde BursaÔÇÖda yay─▒nlanan ve yak─▒n arkada┼č─▒ R─▒za Ru┼čenÔÇÖin ÔÇśArkada┼čÔÇÖ ve ÔÇśYeni FikirÔÇÖ gazetelerinde de karikat├╝rleri ├ž─▒kar.

1928 y─▒l─▒nda k─▒z─▒ G├Ân├╝l G├╝ler do─čar. Ve bu y─▒llarda Harf ─░nk─▒lab─▒ ile okullar, resm├« daireler, ticarethaneler levha ve tabel├ólar─▒n─▒ yeni harflere ├ževrilecektir. Cemal NadirÔÇÖde bu s─▒rada k├╝├ž├╝k d├╝kk├ón─▒n─▒ b─▒rak─▒r ve ÔÇśUlucami civar─▒nda, ├žok sevdi─či berber Fahri efendiye yak─▒n, ─░hsan Zek├óiÔÇÖnin b├╝y├╝k ve geni┼č d├╝kk├ón─▒n─▒n yar─▒s─▒n─▒ kiralarÔÇÖ. Orada geceli g├╝nd├╝zl├╝ ├žal─▒┼čma─ča ba┼člar. ├ľnceleri BursaÔÇÖda tabelalar k├╝├ž├╝k boy ve basmakal─▒p ┼čekillerde yaz─▒l─▒r. Cemal Nadir, Bursa tabelac─▒l─▒─č─▒na resmi sokan ilk ki┼čidir. O kadar ├žabuk duyulur ve sevilir ki, k├╝├ž├╝k d├╝kk├ón─▒n─▒n duvar dipleri ve perde ile ayr─▒lm─▒┼č arka k─▒sm─▒ bile tabelalarla dolar. Kentin neredeyse t├╝m tabelalar─▒ burada yaz─▒lacakt─▒r. R─▒za Ru┼čen bu d├Ânemi ┼č├Âyle anlat─▒r: ÔÇťDurmadan dinlenmeden ├žal─▒┼č─▒rd─▒. Konu┼čurken de i┼čini b─▒rakmazd─▒. O vakitler kuma┼č ├╝zerine ya─čl─▒ boya ├ži├žekler, ku┼člar, manzaralar yapt─▒rmak modas─▒ vard─▒. Tabeladan bo┼čald─▒k├ža bu sipari┼člerle u─čra┼č─▒r, daha m├╝sait vakitlerinde de BursaÔÇÖn─▒n bir eski k├Â┼česinin, bir mezarl─▒─č─▒n, bir caminin sulu ve ya─čl─▒ boya resmini yapard─▒.ÔÇŁ Tabelalar─▒n de─či┼čtirilmesi i┼čini arkada┼člar─▒ ve ├Â─črencilerinin de yard─▒m─▒yla s├╝rd├╝r├╝r. Cemal NadirÔÇÖin yan─▒nda tabelac─▒l─▒k yapanlardan biri de ┼×efik Bursal─▒ÔÇÖd─▒r. ┼×efik Bursal─▒ o y─▒llarda yapt─▒─č─▒ suluboya resimlerini Bursa’da bir k─▒rtasiyeci d├╝kk├ón─▒nda sergiler.

Cemal Nadir BursaÔÇÖya d├Ând├╝kten sonra seyyar ├Â─čretmenli─če de devam eder. Yedi ayr─▒ okulda resim ├Â─čretmenli─činin yan─▒nda el i┼či ve idman derslerine de girer. ─░lk├Â─črenimini yapt─▒─č─▒ Bizim MektepÔÇÖte de arkada┼člar─▒ R─▒za Ru┼čen ve Musa Ata┼čÔÇÖla birlikte ├Â─čretmenlik yapar. Zehra Budun├žÔÇÖun kurdu─ču bu ├Âzel okulda her i┼čte yapt─▒─č─▒ gibi b├╝t├╝n varl─▒─č─▒ ile kendisini bu yeni i┼če verir ve mektebin yaz─▒, ├žizi ve idare i┼člerine de yard─▒m eder. Mandolin ├žald─▒─č─▒ i├žin ayn─▒ zamanda m├╝zik seven ├žocuklarla me┼čgul olur.

Bizim MektepÔÇÖte Muazzez ─░lmiye ├ç─▒─č ve Orhan Burian Cemal NadirÔÇÖin ├Â─črencisi olurlar. Bizim MektepÔÇÖteki ├Â─čretmenli─či s─▒ras─▒nda bir g├╝n okulun m├╝d├╝r├╝ Zehra Budun├ž kendisine sorar:

┬á┬á -Cemal Bey, bug├╝n ay─▒n ka├ž─▒?
Cemal Nadir, hi├ž d├╝┼č├╝nmeden cevap verir:
┬á┬á┬á -Tam k─▒rk biri Hoca Han─▒mÔÇŽ
┬á┬á┬á -Ay─▒n k─▒rk biri olur mu imi┼č can─▒m?
┬á┬á┬á -Vallahi k─▒rk bir g├╝nden beri maa┼č ald─▒─č─▒m─▒z yok daÔÇŽ

Bu esprili cevapta ince bir iman─▒n gizlendi─čini anlar Zehra Budun├ž. O g├╝n Cemal NadirÔÇÖin maa┼č─▒n─▒ verir ve Cemal Nadir de ayba┼č─▒n─▒n geldi─čini b├Âylelikle anlarÔÇŽ

Cemal Nadir tabelac─▒l─▒k ve ├Â─čretmenlik yaparken resim ve karikat├╝r yapmay─▒ da s├╝rd├╝r├╝r. ┬áAkbaba dergisinde yay─▒nlanan karikat├╝rleri ilgi uyand─▒r─▒r ve adresine yollanan tebrik mektuplar─▒ Cemal NadirÔÇÖe g├╝├ž verir.

1928’de Ak┼čam gazetesi y├Âneticilerinden Necmettin SadakÔÇÖtan ald─▒─č─▒ g├╝nl├╝k karikat├╝r ├žizme ├Ânerisi ile yeniden ─░stanbul yolu g├Âr├╝n├╝r. Cemal Nadir o g├╝nleri ┼č├Âyle anlat─▒r: ÔÇťBir g├╝n Akbaba mecmuas─▒na ├žizgi halinde, alt─▒nda esprisi bulunan bir iki resim yollad─▒m. Bast─▒lar ve ├žok be─čendikleri i├žin bir takdir ve tebrik mektubu yollad─▒lar. Bu arada Ak┼čam gazetesine de birka├ž resim g├Ânderdim. ─░stanbulÔÇÖa ilk seyahatimde Ak┼čamÔÇÖc─▒larla tan─▒┼čm─▒┼čt─▒m. ├çizgilerim orada da hem be─čeniliyor ve hem de himaye ediliyordu. G├╝nlerden bir g├╝n Ak┼čamÔÇÖdan mektup ald─▒m. Her g├╝n bir karikat├╝r ├žizmem ve ─░stanbulÔÇÖa gelmem isteniliyordu. Hayat─▒m─▒n gidi┼čini de tanzim edeceklerini yaz─▒yorlard─▒.ÔÇŁ

Cemal Nadir bu tekliften sonra gidip gitmeme konusunda teredd├╝tler ya┼čar.┬á BursaÔÇÖda tabelac─▒l─▒ktan edindi─či kazan├ž fena de─čildir fakat Bursa, ona k├╝├ž├╝k geliyordur.┬á ├çok ac─▒ hat─▒ralarla ayr─▒ld─▒─č─▒ bas─▒n d├╝nyas─▒n─▒n par─▒lt─▒s─▒, cazibesi, her reye ra─čmen onu ├žekmeye devam etmektedir. Sonunda teklifi kabul eder.

─░stanbulÔÇÖa ikinci geli┼či Cemal NadirÔÇÖin hayat─▒nda yeni ve parlak bir d├Ânemin ba┼člang─▒c─▒d─▒r. G├╝nl├╝k karikat├╝rleri ve ba┼čta Amcabey olmak ├╝zere, yaratt─▒─č─▒ Akla Kara, Dalkavuk, Yeni Zengin, Dede ile Torun, Salamon gibi tipleri tutulun┬şca, b├╝y├╝k bir ├╝ne kavu┼čur. 15 y─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ Ak┼čam gazetesini (1928-1943) b─▒rakt─▒ktan sonra ├Âmr├╝n├╝n son d├Ârt y─▒l─▒n─▒ Cumhuriyet gazetesinde ├žizerlik yaparak ge├žirir.

1946 y─▒l─▒ sonlar─▒nda rahats─▒zlanan Cemal Nadir birka├ž ay hastanede tedavi g├Âr├╝r. Tedavisi s─▒ras─▒nda BursaÔÇÖdaki babas─▒na g├Ânderdi─či 1 Ocak 1947 tarihli son mektubunda g├╝nden g├╝ne iyi oldu─čunu yazar. Hen├╝z hayattan ├╝midini kesmemi┼čtir. Karikat├╝r├╝ soka─ča ta┼č─▒yan ├žizer olarak tan─▒nan Cemal NadirÔÇÖin e┼či, Malike G├╝ler sanat├ž─▒n─▒n ├Âl├╝m├╝nden iki g├╝n ├Âncesine kadar ├ž─▒kaca─č─▒na inand─▒─č─▒n─▒ belirtir: ÔÇťBursaÔÇÖy─▒ ├žok ar─▒yorduÔÇŽ ├çok defa bana ÔÇśMuslu─ču a├ž ta su sesi duyay─▒mÔÇÖ der ve kendisini b├Âyle teselli ederdi.ÔÇŁ

27 ┼×ubat 1947ÔÇÖde hayat─▒n─▒ kaybeden Cemal NadirÔÇÖi tedavi eden Prof. Dr. Akil Muhtar, son s├Âzlerini ┼č├Âyle anlat─▒yor:

ÔÇťSon saatlerine kadar ├Âlece─čini bilmiyor, ├Âlmeyi akl─▒na getirmiyordu. Ist─▒rap ├žekmedi. ├ľlmeden fevkal├óde bir arzu izhar etmedi. Koma haline gelmeden s├Âyledi─či son s├Âzler ┼čunlar oldu:

AH ─░Y─░ OLSAM, TERL─░KLER─░M─░ G─░YSEM, ┼×U ODADA DOLA┼×SAM, ┼×U K├ľ┼×EYE GE├çSEM, RES─░MLER─░M─░ YAPSAMÔÇŽÔÇŁ

(┼×ehrengiz, ┼×ubat 2015)

1,672 Toplam, 1 okuma bug├╝n

Deniz DALKILINÇ

Deniz DALKILINÇ

21 Mart 1973 tarihinde Samanda─čÔÇÖda (Hatay) do─čdu. ─░lk ve orta├Â─črenimini Kayseri ve MersinÔÇÖde tamamlad─▒. Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi S─▒n─▒f ├ľ─čretmenli─či b├Âl├╝m├╝nden mezun oldu. A─čr─▒ ve BursaÔÇÖda ├Â─čretmenlik yapt─▒. H├ólen Bursa Turgay Ciner ─░lk├Â─čretim Okulunda ├Â─čretmenlik yapmaktad─▒r. Mart 2013 tarihinde 11. Bursa Kitap Fuar─▒ÔÇÖnda ÔÇťBursaÔÇÖn─▒n Kad─▒n Y├╝z├╝ÔÇŁ sergisini G├╝ney ├ľzk─▒l─▒n├ž ve Ceyhun ─░rgilÔÇÖle birlikte a├žt─▒. 2013ÔÇÖte ÔÇťBursaÔÇÖn─▒n Kad─▒n Y├╝z├╝ÔÇŁ (G├╝ney ├ľzk─▒l─▒n├ž ve Ceyhun ─░rgil ile), 2017ÔÇÖde ÔÇťBursa Sa─čl─▒k TarihiÔÇŁ (Ceyhun ─░rgil, ├çetin Tor ve Can Ba┼čaran ile) ve 2018ÔÇÖde Merinos Fabrikas─▒ 80 Ya┼č─▒nda (Nezaket ├ľzdemir Bircan ile) adl─▒ kitaplar─▒ yay─▒nland─▒. ÔÇť┼×ehrengizÔÇŁ, ÔÇťBursaÔÇÖda Ya┼čamÔÇŁ ve ÔÇťBursaÔÇÖda ZamanÔÇŁ dergilerinde yaz─▒lar─▒ yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

5 Aral─▒k 2019, Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler i├žin yorumlar kapal─▒
Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

5 Aral─▒k 2019, Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Uluda─č nostaljisi

Bir Uluda─č nostaljisi

5 Aral─▒k 2019, Bir Uluda─č nostaljisi i├žin yorumlar kapal─▒
├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

3 Aral─▒k 2019, ├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim i├žin yorumlar kapal─▒
Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

3 Aral─▒k 2019, Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

1 Aral─▒k 2019, K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu i├žin yorumlar kapal─▒
TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

1 Aral─▒k 2019, TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti i├žin yorumlar kapal─▒
25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

15 Kas─▒m 2019, 25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

14 Kas─▒m 2019, ├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

14 Kas─▒m 2019, T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar