Dr Ya┼čar KALAFAT
Dr Ya┼čar  KALAFAT
Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒
  • 12 Eyl├╝l 2019 Per┼čembe
  • +
  • -
  • Ya┼čar KALAFAT* ┬á┬á

Giri┼č┬á┬á

Bu ├žal─▒┼čma, ÔÇťGayri M├╝slim T├╝rklerde Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒ ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda bir kitap olarak tasarlanm─▒┼čt─▒. B├Âylece T├╝rklerin girdikleri Muhammed├« ─░sl├ómiyet d─▒┼č─▒ndaki dinlerindeki halk inanmalar─▒na dair de bilgi verilerek kar┼č─▒la┼čt─▒rmalar yap─▒lmas─▒ cihetine gidilmesi d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼čt├╝r. B├Âylesi bir ├žal─▒┼čma i├žin ├žok ge├žmeden terminoloji engelinin a┼č─▒lmas─▒ gerekti─či fark edilmi┼čtir. ─░sl├óm, M├╝sl├╝man, M├╝slim, gayrim├╝slim, m├╝min, vahiy dinleri, tevhit dinleri, ─░brahim├« dinler gibi tan─▒mlamalara a├ž─▒kl─▒k getirilmeli idi.

Bu bo┼čluk doldurulurken, T├╝rkl├╝─č├╝n de mahiyeti a├ž─▒klanabilmeliydi. ─░├žeri─či ile T├╝rkl├╝k, kimlerdi T├╝rkler, nas─▒l ve ne zaman T├╝rk olunmu┼čtu, gibi hususlar da ayd─▒nlat─▒labilmeliydi.

AllahÔÇÖ─▒n tek olan dini ─░sl├ómÔÇÖa1 ra─čmen dinlerden bahsedilebilir miydi, dinin tek olu┼ču ger├že─čine ra─čmen ├žok say─▒da isimden din ad─▒na bahsetmek nereden kaynaklan─▒yordu, bu ne derece sa─čl─▒kl─▒ bir tan─▒mlama idi?

T├╝rkl├╝─č├╝n ─░sl├ómÔÇÖla ba─člant─▒s─▒ bir kavmin veya ─▒rk─▒n ─░sl├óm dinine girmi┼č olmas─▒ ile mi izah edilirdi? ─░sl├ómÔÇÖ─▒n farkl─▒ tezah├╝r ┼čekillerinden s├Âz edilebilirken, ─░sl├ómÔÇÖ─▒n i├žerisinde T├╝rkl├╝k d├Ânemi ile ne anlat─▒lmak istenilmi┼č olabilirdi? ─░sl├ómÔÇÖda T├╝rkl├╝k bir d├Ânem iken, ─░sl├ómÔÇÖ─▒n Musevilik, ─░sevilik vb. gibi tezah├╝r bi├žimleri kapsam─▒nda T├╝rk olarak bilinen toplum yer ald─▒ m─▒?

Yukar─▒daki farkl─▒ sorulara yap─▒lacak a├ž─▒klamalarla mesele temelinden ele al─▒n─▒nca ─░sl├ómÔÇÖ─▒n tezah├╝r bi├žimlerinden birisi olan T├╝rkl├╝k ve onun ─░sl├óm tarihindeki d├Ânemi g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒na ├ž─▒kar─▒l─▒nca; Gregoryen, Ortodoks, Karay, Karaman, Budist, Lamaist gibi isminin ba┼č─▒na bu ├Ân ekleri alan T├╝rk2 toplumlar─▒n─▒n halk inanmalar─▒n─▒n kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmalar─▒ daha anla┼č─▒l─▒r bir izahla yap─▒labilecektir.

Duyulan bu ihtiya├ž, tasavvuf bilgini T├╝rkologlar─▒n g├Âr├╝┼člerinden yararlan─▒larak kar┼č─▒lanmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r.3 Yap─▒lan al─▒nt─▒lar ayr─▒nt─▒l─▒ a├ž─▒klamalar ┼čeklinde olmay─▒p ayr─▒nt─▒ya ─▒┼č─▒k tutabilecek t├╝rdendirler. Bu y├Ântemi se├ži┼čimiz, biraz da a├ž─▒klamalar─▒n ÔÇťs├Âz ba┼č─▒ÔÇŁ ile s─▒n─▒rl─▒ olu┼čundan kaynaklanm─▒┼čt─▒r.

A├ž─▒klamalar i├žin esas al─▒nan kaynak metin, Sabahattin G├╝ng├ÂrÔÇÖ├╝n vakit ay─▒r─▒p okuma l├╝tf├╝nde bulunduklar─▒ ÔÇťN├╝b├╝vvet Tarihi ─░tibariyle T├╝rkl├╝─č├╝n Din├« Ge├žmi┼čiÔÇŁ (Kalafat 2011) isimli ├žal─▒┼čmaya dair getirdikleri ele┼čtirilerin bir k─▒sm─▒ndan olu┼čmu┼čtur. Tasavvuf bilginlerinin T├╝rkl├╝k Bilgisi bilim dal─▒na ilgi duyabilmeleri T├╝rk sosyal bilimine, ├Âzellikle de T├╝rkoloji alan─▒ i├žin kazan├ž olacakt─▒r. Kendilerine ayr─▒ca bu t├╝rden katk─▒lar─▒ i├žin ┼č├╝kran borcumuz vard─▒r.

ÔÇťD├«n d├╝nyaya, AllahÔÇÖ─▒ ilk zikreden K├«┼č ve ├Äy ile gelip ba┼člad─▒ ama di─čer ├╝lkelere ve insanlara yayg─▒nla┼čmas─▒, en geni┼č anlamda Hz. T├╝rk ve o─čullar─▒yla olmu┼čtur.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇťD├«n, insan─▒n nefsini ar─▒t─▒p, Gayb ├élemi denilen mek├óndaki, s├╗reti ├╝zre yarat─▒lm─▒┼č oldu─ču RabbÔÇÖe kavu┼čturan kuvvedir.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇť─░nan├ž, bir ┼čekilde dinin ├Âz├╝n├╝n tezah├╝r├╝d├╝r.ÔÇŁ

ÔÇť─░sl├óm D├«n├«, en m├╝kemmel haline ├élemlerin RabbiÔÇÖnin huzurunda ula┼č─▒lan d├«n├« h├ólin ad─▒d─▒rÔÇŁ (Kalafat 2011). Dine ve ─░sl├óm dinine getirilen bu a├ž─▒klamalardan sonra, dil, milliyet, inan├ž ba─člant─▒l─▒ yakla┼č─▒mlara a├ž─▒kl─▒k getirebilecek tespitlere ge├žilebilir.

Bunlardan ÔÇťBuda 5. mertebeden bir nebidir. Lamaizmi kuran zat da BudizmÔÇÖe mensup bir LamaÔÇÖn─▒n kurmu┼č oldu─ču bir mezheptir.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇťBilge Ka─čan 5. mertebeden bir nebi idi.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇťIrk─▒l/Y─▒rk─▒l kendini kan─▒tlam─▒┼č anlam─▒na geliyordu. Irk─▒l Ata tab├«i ki Ulu─č bir T├╝rkt├╝. Bir├žok Irk─▒llar─▒n yani Ulu─č T├╝rklerin olmas─▒ normaldi.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

B├Âylece iki farkl─▒ anlamda T├╝rk ve T├╝rkl├╝kle kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z. Bunlardan birisi ─░sevilik, Musevilik, giderek Lamaizm, Budizm gibi ─░sl├ómÔÇÖ─▒n tezah├╝r bi├žimlerinden birisi olan ve bir d├Ânem adeta ─░sl├ómÔÇÖ─▒ temsil eden T├╝rkl├╝kt├╝r. Di─čeri ise as─▒rlarca sonra T├╝rkle┼čen halklarla birlikte bir toplum olu┼čturan T├╝rk dilli ve zamanla olu┼čan T├╝rk k├╝lt├╝rl├╝ halk anlam─▒nda T├╝rk ve T├╝rkl├╝kt├╝r. Bunlardan ilkin, birinci anlamda T├╝rk ve T├╝rkl├╝─če biz, tasavvuf bilgini T├╝rkologlar─▒n a├ž─▒klamalar─▒ndan yola ├ž─▒karak izah getirmeye ├žal─▒┼čaca─č─▒z. Kitap kapsam─▒nda halk inanmalar─▒ olarak ge├žen farkl─▒ ba┼čl─▒klar alt─▒nda toplan─▒lm─▒┼č bilgiler alan ├žal─▒┼čmas─▒n─▒n karakteri olarak mesuliyeti kaynak eser ve ki┼čilere, anlamland─▒rmalar─▒ yazara aittir.

ÔÇťMuhammedilik insan nefsini ar─▒t─▒p, HakkÔÇÖ─▒n zat─▒na ula┼čt─▒rmay─▒ ama├žlayan bir sistemdir. Bu sistemi uygulamak i├žin, o ula┼č─▒lacak ki┼čiye, sistemin kurucusuna izafeten ÔÇťMuhammed├« DinÔÇŁ (Muhammed├« kuvvet) gerekir.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇť├Äsev├«lik insan nefsini ar─▒t─▒p HakkÔÇÖ─▒n Zat─▒ÔÇÖn─▒n, insandaki s─▒fatlar ve tabi├« k├«, o s─▒fatlar─▒n yer ald─▒─č─▒ g├Âz, kulak vesaire gibi organlar ├╝zerindeki tecellilerini ya┼čatmay─▒ ama├žlayan bir sistemdir. Buna da ÔÇť─░sev├« D├«n├«ÔÇŁ ad─▒ verilir.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇťMusevilik, insan nefsini ar─▒t─▒p, HakkÔÇÖ─▒n insanda gizledi─či/ olu┼čturdu─ču/kulland─▒─č─▒ bilgileri ├Â─čretme─či ama├žlayan bir sistemdir. Buna da ÔÇťMusev├« Din├«ÔÇŁ ad─▒ verilir.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇť28 din vard─▒r. Bunlar─▒n hepsi bir a├ž─▒dan/yerden/b├Âlgeden/noktadan, HakkÔÇÖ─▒n Zat─▒ÔÇÖna ba─čl─▒d─▒r. Bu 28 dinin her birinin az bu├žuk benzerlikleri vard─▒r. Ancak farkl─▒l─▒klar─▒ pek ├žoktur. Mesela ─░sev├«ler i├žin HakkÔÇÖ─▒n Zat─▒ÔÇÖn─▒ bilmek m├╝mk├╝n de─čildir. Oysa Muhammedili─čin amac─▒ ve sonucu, HakkÔÇÖ─▒n Z├ót─▒ÔÇÖn─▒ bilmekten ibarettir.ÔÇŁ

ÔÇť28 tane din sistemi var. Bunlardan herhangi biriyle Rabbin huzuruna ve ─░sl├óm haline ula┼č─▒labilir. Selamet sadece Rabbin huzuruna ula┼čmakt─▒r. Orada art─▒k dininizin ismi ─░sl├ómÔÇÖd─▒r. Amma uygulad─▒─č─▒n─▒z sistem Hz. ├édemÔÇÖin sistemi, Hz. ┼×itÔÇÖin sistemi, Hz. ─░drisÔÇÖin sistemi, Hz. ─░saÔÇÖn─▒n sistemi ise farkl─▒ il├óh├« puanlar al─▒rs─▒n─▒z ve Hz. MuhammedÔÇÖin sisteminin puan─▒ di─čerlerinden fazlad─▒r.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇť├ľzetle Musev├«lik, H─▒ristiyanl─▒k, ─░sl├óm haline ula┼čt─▒rman─▒n sistemleridir. B├Âylece, ─░sl├óm dinine de─čil ─░sl├óm Dinine ula┼čt─▒ran sistemlere intisap edilir.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

ÔÇťDin ve dinler tan─▒mlamalar─▒na gelince ÔÇťDinler yok, ana dinin d├Ânem d├Ânem ald─▒─č─▒ 30ÔÇô40 din ismi vard─▒r.ÔÇŁ (Kalafat 2011).

AllahÔÇÖ─▒n peygamberleri vas─▒tas─▒yla g├Ânderdi─či dine Hak Din denir. Bu din tevhit esas─▒na dayanan ─░sl├óm dinidir. ─░lk peygamberden itibaren b├╝t├╝n peygamberlerin tebli─č etti─či hak dinin ad─▒ ─░sl├ómÔÇÖd─▒r. Hak Dinin temel ilkelerinde bir de─či┼čme olmam─▒┼čt─▒r. Hz. MuhammedÔÇÖin g├Ânderilmesi ile son ┼čeklini alm─▒┼čt─▒r. (Karaman vd. 2006).

ÔÇťTakr├«ben, ancak 4 nebiden s├ódece 1 tanesinin kutsal kitab─▒ vard─▒r.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťHer neb├«de a┼čama a┼čama beliren Hz. MuhammedÔÇÖin ruhaniyetidir. Dolay─▒s─▒yla din Hz. ├édem ile ba┼člam─▒┼č gibi g├Âr├╝nse de Hz. Muhammed ile ba┼člay─▒p geli┼čmi┼čtir.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťM├╝sl├╝man, rabbine kavu┼čma sistemlerinden (dinden) herhangi birine uyarak, o sistemin sonucu olan raddeye ula┼č─▒p, selamete ermi┼č, M├╝sl├╝man olmu┼č ki┼čidir. Muhammed├« olan kimse % 100 M├╝sl├╝man olmu┼čtur ama ÔÇťsadece Muhammed├« olan M├╝sl├╝man olmu┼čturÔÇŁ. ─░fadesi do─čru de─čildir. Di─čer sistemleri se├ženler de farkl─▒ y├╝zdelerle M├╝sl├╝man olmu┼člard─▒r. Bu 28 basamakl─▒ bir merdiven ise her basamak bir radde M├╝sl├╝manl─▒k olmaktad─▒r.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

B├Âylece halk inanmalar─▒n─▒ kar┼č─▒la┼čt─▒rmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒m─▒z T├╝rk toplum kesimlerinin bir olan dinin farkl─▒ tezah├╝r bi├žimlerinde inan├ž konumlar─▒ndan s├Âz edebilmi┼č olaca─č─▒z. T├╝rkl├╝─č├╝n bu tan─▒mlan─▒┼č bi├žimi ├╝zerinde uzun zamand─▒r ├žal─▒┼č─▒l─▒yordu. Ger├žek olarak benimsenen bu izah ┼čekli, haliyle halk inanmalar─▒ irdelemelerimize de giderek daha yo─čun bir bi├žimde yans─▒yacakt─▒r. Bu metot, halkbilimi alan─▒ndan sap─▒lmadan, halk inanmalar─▒ ile ilgili yans─▒tma ├žal─▒┼čmalar─▒nda bidÔÇÖat, hurafe ve ┼čirkten ar─▒nabilme nispetini y├╝kseltebilecektir.

Halk inanmalar─▒n─▒n kapsam─▒na bir ┼čekilde asl─▒ olmayan, dinle ili┼čkisi bulunmayan, dinin asli ger├že─čine ayk─▒r─▒ olan hurafe, ┼čirk ve bidat t├╝r├╝ inan├žlar da girebilmektedir. Halk inanmalar─▒ tamam─▒yla ve muhakkak din de─čillerdir. Dinin baz─▒ hallerde, baz─▒ y├Ârelerde, halka yans─▒t─▒lmas─▒nda ve halk─▒n alg─▒lay─▒┼č─▒ndaki noksan ve yanl─▒┼člar sonucunda bu t├╝r farkl─▒la┼čma hallerine rastlanabilmektedir.

Halk inanmalar─▒, halk─▒n ya┼čam─▒ndaki inan├žlar─▒ ile bilinmesi i├žin gereklidir. Halktaki inanmalar─▒n bilinmesi onun lay─▒k─▒yla ├Â─črenilebilmesi, halka hizmet i├žin gereklidir. Bu k├╝lt├╝r hizmeti seviyeyi y├╝kseltece─či gibi halk─▒n korunmas─▒ i├žin de gereklidir.

Dinin bir tane olmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra, onun farkl─▒ sistemlerle halka ├Â─čretilmi┼č olmas─▒, akait ve ilmihal bilgilerinin esasen tek kaynaktan ne┼čet etti─činin bilinmeyi┼či kafa kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒na yol a├žabilmi┼čtir. Dinin bir y├╝kseli┼č, bir hal de─či┼čikli─či, bir var─▒┼č, ula┼č─▒┼č oldu─čunun anla┼č─▒lmas─▒, halk inanmalar─▒n─▒n daha sa─čl─▒kl─▒ anla┼č─▒lmas─▒na ortam haz─▒rlayabilir.

Hz. ├édemÔÇÖden itibaren tek olan dinin sistem say─▒s─▒ndaki ├žokluk, sistemlerin kapsam─▒nda olan uygulamalar─▒n say─▒s─▒n─▒ ve akait farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ da art─▒rm─▒┼čt─▒r.

Halk inanmalar─▒ndaki din d─▒┼č─▒ ve dine ayk─▒r─▒ olan inanma ve uygulamalar─▒n bilinip ay─▒klanabilmeleri, dinin belirtilen bu ├Âzelli─činin bilinmesi ile m├╝mk├╝nd├╝r. Bunun i├žindir ki, halk inanmalar─▒ ile ilgili ├žal─▒┼čmalar, ilm├« disiplinler aras─▒ dayan─▒┼čmay─▒ ├Âzellikle gerektirir. ─░lah├« tebligatlarda bir tak─▒m simgelerin de oldu─ču ger├že─činden hareketle, bu dayan─▒┼čma kapsam─▒nda tasavvuf bilginleri de yer almal─▒d─▒r.

ÔÇťN├╝b├╝vvet tarihi denildi─činde asl─▒nda bir b├Âl├╝m├╝yle, T├╝rkl├╝─č├╝n tarihidir. Bu noktadaÔÇŁ T├╝rkl├╝k ilkel anlamda milliyet├žilik anlam─▒nda ele al─▒nmamaktad─▒r. ÔÇťT├╝rk├╝m, do─čruyum, ├žal─▒┼čkan─▒mÔÇŁ demek, bu noktada ├žok ├Ânemli idi. Do─čruluk, Kit├óbull├óhÔÇÖta an─▒lan Salihliktir. ├çal─▒┼čkanl─▒k ise, kar┼č─▒l─▒─č─▒ il├óh├« nimetler olan bir olgudur. Kitab─▒n ad─▒n─▒ bunun i├žin ÔÇťGayp ├éleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░sl├ómÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ─░le T├╝rkl├╝kÔÇŁ koyduk. Bu d├Ânem T├╗fanÔÇÖdan 900 y─▒l ├Ânce ba┼člar (ki Tufan 15.500 y─▒l ├Ânce) O─čuz Hanla biter (Bu da 7.500 y─▒l ├Ânce)ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťT├╝rk ad─▒ ilkin -24. 000 y─▒l ├Ânce, ┼×it a.s ─▒n/Hz. AdemÔÇÖin (a.s.) geli┼čiyle ortaya ├ž─▒kar. ─░kinci olarak Tufandan sonra ÔÇô14. 700 y─▒l ├Ânce Hz. T├╝rk ile sahneye ├ž─▒kar. Adem (a.s( dan evvel 7-8 kavme peygamber geldi─či ifade edilir.Hatt├ó Y├ó Feth adl─▒ kolyeyi ta┼č─▒yan velinin lakab─▒n─▒n da T├╝rk olmas─▒ s├Âz konusudur.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťT├╝rk ad─▒n─▒n ilk ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒ ile Hz. T├╝rk d├Âneminde bir inan├ž sistemine isim olu┼ču haliyle farkl─▒ d├Ânemlerdedir.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťT├╝rkl├╝k, Hz. MuhammedÔÇÖin soyunun ad─▒d─▒r. T├╝rkle┼čen ise T├╝rkmenlerdir.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťHz. MuhammedÔÇÖin d├Ânemindeki Arap ┼čairleri Hz. MuhammedÔÇÖin aile erk├ón─▒na T├╝rk demektedirler.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťT├╝rkl├╝k, belirli ahl├ók├« uygulamalar─▒ hayat─▒nda ya┼čama ge├žirebilen ki┼činin ad─▒d─▒rÔÇŁ. ÔÇťBir hadise g├Âre Hz. Muhammed, Hz. AliÔÇÖye ÔÇťYa Al├« sen en b├╝y├╝k T├╝rks├╝nÔÇŁ demi┼člerdir. (Karaman vd. 2006).

ÔÇťT├╝rkl├╝k, ─░sl├ómÔÇÖ─▒n MuhammediyetÔÇÖten evvel alm─▒┼č oldu─ču de─čerlerle milletle┼čmenin ad─▒d─▒r. Muhammedilik de─čil, Muhammediyat denilmesi uygun olur. Muhammediyat, Muhammed├« olanlardaki il├óh├« enerjiye verilen isimdir. Bu d├Ânem Hz. T├╝rk d├Ânemidir.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťHz. T├╝rk, Hz. NuhÔÇÖtan 10 d├Ânem kadar sonra Cudi Da─č─▒ y├Âresinden AsyaÔÇÖya giden a┼čiretin lideridir. Hz. T├╝rk bilgili ve yetkili kutsal insanlar─▒n yan─▒nda yeti┼čmi┼čtir. Dolay─▒s─▒yla onun inanc─▒ hakk─▒nda ve ondan ├Âncekilerin inanc─▒ hakk─▒nda ─░lah├« metinin olmad─▒─č─▒ s├Âylenilemez.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

ÔÇťBir hay─▒rl─▒ haberinde Hz. Muhammed: kendisinin s├╝rekli nakil halinde s├╝lbden s├╝lbe ge├žti─čini, neb├«den-neb├«ye ge├žti─čini s├Âylemi┼č ki bu -24.000ÔÇô28.000 aras─▒- bir s├╝redir.ÔÇŁ (Karaman vd. 2006).

Sonu├ž

Bu a├ž─▒klamalarla da T├╝rkÔÇÖ├╝n ve T├╝rkl├╝─č├╝n tek olan dinin i├žerisinde bulundu─ču konum anlat─▒lm─▒┼č olmaktad─▒r. Anadili farkl─▒ olan halk kesimleri mensubu olduklar─▒ T├╝rkl├╝─č├╝n dilini mi olu┼čturdular, T├╝rk AtaÔÇÖn─▒n ├╝mmeti olarak onun dilini mi benimsemi┼č oldular? Muhakkak olan ┼čudur ki T├╝rkl├╝k bir milli kimlik olmadan evvel daha ziyade inan├ž i├žerikli bir kimlikti. Daha sa─čl─▒kl─▒ bir ifade ile T├╝rkl├╝k, T├╝rk atadan sonra da kimlik olarak din├«-mill├« bir yap─▒lanma i├žeriyordu. Din dili, dile din├« bir i├žerik kazand─▒rm─▒┼čt─▒.

_______________________________

* Dr., Halkbilimi Ara┼čt─▒rmalar─▒ K├╝lt├╝r ve Strateji Merkezi, [email protected], www.yasarkalafat.info

1 ─░sl├óm tek din de─čildir. AllahÔÇÖ─▒n indinde, gaybÔÇÖda Muhammed├« olanlar i├žin varit olan dindir. Bu dine ula┼čmak, ÔÇťAllahÔÇÖ─▒n ahl├óklar─▒n─▒ uygulay─▒p ├Âlmeden evvel ├Âlmekle m├╝mk├╝nd├╝r. Yusuf (a.s.) da kendi kat─▒n─▒n gere─či olan ifnay─▒ ya┼čad─▒ ve Muhammed├«ÔÇÖdir. OÔÇÖnunki de ─░sl├óm olmu┼čtur. M├╝sl├╝man, bu 28 halden birine ula┼čan herkestir. Muhammed├« bir Yusuf olunur.

2 Esasen isim T├╝rk olmay─▒p Tur-k olarak al─▒nmal─▒ ve Turkular olarak kabul edilmelidir. Tur kelimesi Sirce olup kutsal bir g├╝├žle, ak─▒l nuruyla y├╝celtilmi┼č anlam─▒ndad─▒r. B├Âyle y├╝celtilmi┼č olanlar─▒n t├╝m├╝, Hz. ─░sa, Hz. Musa, Hz. Huveylid vs. hepsi T├╝rkÔÇÖt├╝rler. (Sebahattin G├╝ng├ÂrÔÇÖ├╝n ar┼čivimizdeki ├Âzel mektubu).

3 Bu konuda bilgilerinden istifade edilmeye ├žal─▒┼č─▒lan Say─▒n Sebahattin G├╝ng├ÂrÔÇÖ├╝n ar┼čivimizdeki ├Âzel mektuplar─▒ndan istifade edilmi┼čtir.

4 Kalafat, Ya┼čar (2011). N├╝b├╝vvet Tarihi ─░tibariyle T├╝rkl├╝─č├╝n Din├« Ge├žmi┼či, Ankara: Berikan Yay─▒nevi.

5 Karaman, Fikret vd. (2006). Din├« Kavramlar S├Âzl├╝─č├╝. Ankara: Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒.

 

 

 

176 Toplam, 17 okuma bug├╝n

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

12 Ekim 2019, BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

4 Ekim 2019, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu i├žin yorumlar kapal─▒
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

13 Eyl├╝l 2019, Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k i├žin yorumlar kapal─▒
Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

13 Eyl├╝l 2019, Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

12 Eyl├╝l 2019, Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

12 Ekim 2019, BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

4 Ekim 2019, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu i├žin yorumlar kapal─▒
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

13 Eyl├╝l 2019, Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k i├žin yorumlar kapal─▒
Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

13 Eyl├╝l 2019, Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

12 Eyl├╝l 2019, Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar