Topkaral─▒lar

Topkaral─▒lar

Hasip ├ľZT├ťRK

Mersin, 1943 do─čumlu. Emekli ├Â─čretmen, avukat ─░┼čletme Y├Ânetim uzman─▒, Ara┼čt─▒rmac─▒,yazar.
"F─▒nd─▒kp─▒nar Bir Sevdad─▒r" ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda K├Âlemenlerden g├╝n├╝m├╝ze eri┼čen Pazaryeri, Pazarkent ge├žmi┼čli; Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenlerin 1400 metre irtifal─▒ yayla─č─▒ F─▒nd─▒kp─▒nar merkezli ara┼čt─▒rmas─▒; Ke┼čli T├╝rkleri-Ohunke┼člik k├Ây├╝ merkezli Y├Âr├╝kler ara┼čt─▒rmas─▒ vard─▒r.
Bursa Haber Gazetesi'nde 7 y─▒l kadar s├╝ren k├Â┼če yazarl─▒─č─▒ yapm─▒┼čt─▒r.
├ľncelikle T├╝rk tarihi,Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenlerin tarihi konusuyla ilgilenir..Toroslar'da Ke┼čli Y├Âr├╝kleri ile yak─▒ndan ilgilidir.
Saliyazilari.blogspot.com adl─▒ blo─ču vard─▒r. Eposta: hasipozturk@hotmail.com
Hasip ├ľZT├ťRK

Latest posts by Hasip ├ľZT├ťRK (see all)

┬á┬á┬á┬á Mersin’in merkez┬á Ohunke┼čli k├Ây├╝nde, 1943 y─▒l─▒nda do─čmu┼čtum.

┬á┬á┬á Hen├╝z ilkokul ├ža─č─▒nda idim. Tarlada ├žal─▒┼č─▒rken, babam durup dururken,ÔÇťBizim bir ucumuz Topkaral─▒d─▒r!ÔÇŁ demi┼čti. Yak─▒nlarda Topkara diye bir k├Ây yoktu. Tan─▒d─▒─č─▒m─▒z bir topkaral─▒ da yoktu. Babam zaman zaman, haf─▒zas─▒n─▒n bir k├Â┼česinde saklanan bu t├╝r bilgileri payla┼č─▒rd─▒. Ancak laf─▒n arkas─▒ ├Ân├╝ gelmezdi. Hepsi bu kadard─▒..Y─▒llarca o c├╝mle bende kalm─▒┼čt─▒.

Birg├╝n Topkara-Topkaral─▒ s├Âz├╝ g├╝ndeme yeniden d├╝┼čt├╝! Pe┼čine d├╝┼č├╝p ara┼čt─▒rmak zorunda kald─▒m. Bizimle ne ilgisi olabilirdi? Bu sorulara cevap arad─▒m…

B├╝y├╝k amcam, rahmetli┬á Mahmut kiya da ÔÇťBizim asl─▒m─▒z ├ľzbekistan’dad─▒r!ÔÇŁ diye bir s├Âz etmi┼čti. Tek tek anlams─▒z g├Âr├╝nen bu c├╝mleler, g├╝n geliyor birle┼čiyor ve bir anlam kazan─▒yordu.┬á Google gibi ara┼čt─▒rma hizmetleri, yeniydi. Bilgisayarlar ilkel say─▒l─▒rd─▒. Olabildi─či kadar pe┼čine┬á d├╝┼čm├╝┼čt├╝m. Google ÔÇť Topkara neresidir?ÔÇŁ diye yazd─▒─č─▒mda, ├ľzbekistan’da bir kasaba ad─▒ olarak ├Ân├╝me ├ž─▒km─▒┼čt─▒..

Babam─▒n ve amcam─▒n bilgi k─▒r─▒nt─▒lar─▒yla bir araya gelince, Topraka ad─▒ anlam kazanm─▒┼čt─▒; bir kasaba- ┼čehir ad─▒yla somutla┼čm─▒┼čt─▒. ├ľbekistan ile T├╝rkmenistan─▒ ay─▒ran Ceyhun (Amuderya) ─▒rma─č─▒n─▒n do─ču yamac─▒nda, 20-25 bin n├╝fuslu bir da─č kasabas─▒ olmu┼čtu.. Art─▒k, bize d├╝┼čen Toprakara halk─▒ndan bir k─▒sm─▒n─▒ Anadolu’ya getirmek ve bizimle akraba k─▒lmakt─▒!

 

Topkaral─▒ De─či┼čimciler

┬á┬á┬á┬á┬á ┬áTopkara kasabas─▒, g├╝n├╝m├╝z├╝n bir turizm, kayak┬á kentidir. Da─čl─▒k ve k─▒ra├ž bir yama├žta kuruludur! Vaktiyle hayvanc─▒l─▒─ča elveri┼čli olan Topkara’n─▒n ekonomisi k├Ât├╝ye gidince, e─čitime y├Ânelmi┼čler. O zaman─▒n ge├žerli e─čitimi, medrese e─čitimine. Okumu┼čun ├žok, ge├žimin zor oldu─ču yerler, beyin g├Â├ž├╝ verirler. Topkara kasabas─▒ da beyin g├Â├ž├╝ vermi┼č!

Oradan yola ├ž─▒kanlar─▒n ├Ânemli bir kesimi Osmanl─▒’ya gelmi┼č! Anadolu’da Osmanl─▒’n─▒n Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen halk─▒n─▒ S├╝nnili─če d├Ân├╝┼čt├╝rme s├╝recinde e─čitici g├Ârevi ├╝stlenmi┼čler. Osmanl─▒’n─▒n potansiyel isyanc─▒ g├Ârd├╝─č├╝ T├╝rkmenleri; Y├Âr├╝kleri ve kasabal─▒lar─▒ s├╝nnile┼čtirerek uysalla┼čt─▒rma projesine kat─▒lm─▒┼člar…

De─či┼čim s├╝reci ├çald─▒ran Sava┼č─▒’ndan hemen sonra ba┼člam─▒┼č. Osmanl─▒ Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen taifesini potansiyel isyanc─▒ olarak g├Âr├╝rm├╝┼č! G├╝venmezmi┼č..Bu nedenle devletin kilit yerlerine ÔÇťdev┼čirme – d├Ânme; kap─▒ kullar─▒n─▒ ÔÇť getirirmi┼č. Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen beyleri y├Ânetimin d─▒┼č─▒nda kalmaktaym─▒┼č. Bu y├╝zden toplumda gerilim varm─▒┼č. ─░syan haraketleri k─▒sa zamanda yay─▒l─▒p geni┼člemekteymi┼č.

Osmanl─▒ bu d├╝zeni-d├╝zensizli─či de─či┼čtirmek istemi┼č. Bu maksatla medrese mezunlar─▒na i┼č vermi┼č. Onlar─▒ Y├Âr├╝k T├╝rkmen a┼čiretlerinin, oymaklar─▒n─▒n yan─▒na katm─▒┼č. K├Âylere, kasabalara k─▒rdaki g├Â├žer oymaklar─▒n─▒n yan─▒na bu medreselileri katm─▒┼č. Halk─▒n, ├Âzellikle Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen halk─▒n ÔÇťS├╝nni-HanefiÔÇŁ yola ├ževrilmesini istemi┼čtir.

Medrese ─░slam─▒, S├╝nni ─░slamd─▒r. Hanefilik daha ziyade T├╝rkler aras─▒nda yayg─▒n olan bir S├╝nni┬á ─░slam mehzebidir.┬á ÔÇťUlulemre itaatÔÇŁ farz─▒na uymay─▒ emreder. ┬áÔÇťNur Suresi 4/59ÔÇŁ anla┼čmazl─▒klar─▒n┬á┬á ululemre uyularak ├ž├Âz├╝lmesi esas─▒na dayan─▒r. ─░syan etmeyi yasaklar. Daha b├╝y├╝k nifak ├ž─▒kmas─▒- n─▒n halk─▒n u├žok├ža zarar g├Ârmesine ve ma─čdur olmas─▒na sebep sayar.

Ululemr, devletin me┼čru yasalar─▒, emir ve yasaklar─▒d─▒r. ┼×imdiki deyimle kanunlar, t├╝z├╝k-ler, y├Ânetmelikler, mahkeme kararlar─▒ ve me┼čru y├Âneticileridir.

Do─ču’da Safevi ┼×ii Devleti, bir T├╝rkmen devleti olarak, Osmanl─▒ ile rekabet halindedir. Anadolu’da Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen halka propaganda yapmaktad─▒r. ┼×eyh C├╝neyt, devleti ÔÇť O─čullar m─▒ y├Ânetecek, sahabeler mi? (Sahabeler: Dev┼čirme-kap─▒ kullar─▒) diyerek halk─▒ tahrik etmekteymi┼č. S─▒vas, Erzincan Yaylalar─▒’nda; Osmanl─▒ M├╝lk├╝nde ├žok say─▒da, Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen kurultaylar─▒ toplarm─▒┼č. Binlerce Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen beyi bu toplant─▒lara kat─▒l─▒r ve etkilenirmi┼č.

T├╝rkmenlerin Osmanl─▒ devlet katmanlar─▒ndan, y├Ânetimden uzak tutulmas─▒n─▒, onlar─▒n yerine dev┼čirme-d├Ânmelerin ye─členmesini; f─▒rsat bilip kar┼č─▒ propaganda yapmlada kullan─▒rm─▒┼č. S─▒vas’─▒n, Erzincan’─▒n yaylalar─▒nda ├žok say─▒da Y├Âr├╝k-T├╝rkmen kurultay─▒ toplam─▒┼čt─▒r. Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen halk─▒n ilgisini ve g├╝veninin yeni kurulan Safevi Devleti’ne ├žekmekteymi┼č. ┼×eyhin halifeleri halk─▒ etkilemekte ve ├žekici g├Âr├╝nmeye ├žal─▒┼čmaktad─▒r. ┼×airler ÔÇť┼×aha Gidelim!ÔÇŁ diye halk─▒ g├Â├že zorlamaktad─▒r. Anadolu’dan ─░ran y├Ân├╝ne ├žok say─▒da Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen a┼čireti g├Â├ž etmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r..

┬á├çald─▒ran Sava┼č─▒, bu etkiyi k─▒rmak amac─▒yla yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Anadolu ve Rumeli’ni kimin y├Ânet-mesi gerekti─činin k─▒l─▒├žla ├ž├Âz├╝lmesi i├žin bu sava┼č yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Sava┼čtan Osmanl─▒ galip ├ž─▒km─▒┼čt─▒r! Safevi Devleti-┼×ah ─░smail┬á bu sava┼čta kaybetmi┼čtir. Kaybedenler yaln─▒zca onlar de─čildir. Her iki ordunun temeli olan Y├Âr├╝k-T├╝rkmen halk─▒ da pratikte yenik d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. Art─▒k Osmanl─▒ y├Ânetimi t├╝m├╝yle dev┼čirmelerin-d├Ânmelerin eline ge├žmi┼čtir.Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenler, bu sava┼č sonucunda y├Ânetime ortak olma ┼čanslar─▒n─▒ kaybetmi┼čler…

Osmanl─▒, bununla kalmam─▒┼č. Alevili─če yatk─▒n olan Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen halk─▒n─▒ ÔÇťS├╝nni-Hanefi” yola sokmak i├žin yo─čun bir ├žaba i├žin girmi┼čtir. Medrese bitirmi┼č ki┼čileri; hizmetine alm─▒┼č. Onlar─▒ Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen oymaklar─▒n─▒n yanlar─▒na katm─▒┼čt─▒r. G├Ârevleri, Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen halk─▒ ÔÇťS├╝nni-Hanefi yolaÔÇŁ sokmakm─▒┼č..

Topkara-Topkaral─▒ ad─▒yla, ├ľzbekistan’dan (Topkara kasabas─▒ndan) ├žok say─▒da ki┼či Anadolu’ya gelip yerle┼čmi┼čtir. Topkaral─▒lar─▒n Anadolu’ya geli┼č ve yerle┼čme s├╝reci b├Âyle ba┼člam─▒┼čt─▒r.┬á Medreseli molla, fakih, ohun tek ba┼č─▒na gelmemi┼č Anadolu’ya. H─▒s─▒m ve akrabalar─▒n─▒ da pe┼člerinde getirmi┼čler..

Topkaral─▒ Ohun sanl─▒ ki┼činin k├Ây├╝m├╝ze-oyma─č─▒m─▒za kat─▒lmas─▒ bu program─▒n bir sonucudur.

Ge├žmi┼č k├╝lt├╝r├╝m├╝zle aram─▒za, bu Medreseli┬á Topkaral─▒lar girmi┼čtir.. Ya┼čatt─▒klar─▒ de─či┼čimle bize, kadim k├╝lt├╝r├╝m├╝z├╝ unutturmu┼člar!

Eskiden beri bildiklerimizi, yanl─▒┼č g├Âsterip┬á yasaklam─▒┼člar! ─░nsan─▒m─▒z─▒n ya┼čam─▒na, al─▒┼č─▒k olma-d─▒─č─▒ inanc─▒, ibadeti ve k├╝lt├╝r├╝ aktarm─▒┼člar. Hoca Ahmet Yesevi ├Â─čretisinden bizde kalanlar─▒ silip yerine; bu S├╝nni-Hanefi yolun inanc─▒n─▒, ibadetini ve ya┼čam bi├žimini y├╝klemi┼čler!..

Kal─▒nt─▒lar─▒na, izlerine yak─▒n ├ževrede ├çukurke┼člik, Kara├žoban, Kayrakke┼člik, Belenke┼člik vb. k├Âylerde rastlan─▒yor. Telefon rehberlerinde soyad─▒ Topkara olanlara bakmak yeterli..Topkara s├Âz├╝- n├╝ soyad─▒ se├ženlerin varl─▒─č─▒ s├╝rmektedir. ├çukurke┼člik k├Ây├╝ kahvesinde, bilmezden gelip ÔÇťBu topkara soyad─▒n─▒ nereden buldunuz? Ne anlam─▒ var?’ diye sormu┼čtum! A─č─▒z birli─čiyle ‘bizim k├Ây├╝’ i┼čaret ettiler! ‘Onlara sorun, bilirse onlar bilir!’ Bize de oradan bula┼čt─▒!‘ dediler. Bula┼čt─▒ s├Âz├╝, bana imal─▒ ve itici gelmi┼čti!┬á E┼čelemedim!..

Kahve sohbetine kat─▒lanlar─▒n bir├žo─ču me─čer Topkara soyad─▒ ta┼č─▒rm─▒┼č. Topkara soyundan ge-lirlermi┼č. Aralar─▒nda ya┼č─▒ sekseni a┼čan kocalar da vard─▒. S├Âz birli─čiyle ÔÇŁOhunke┼člikÔÇŁ k├Ây├╝n├╝ i┼čaret ettiler! Sorunun cevab─▒n─▒ orada aramam─▒ sal─▒k verdiler.

Topkara konusunda beni ayd─▒nlatacak bilgileri olmad─▒─č─▒n─▒ sezinledim. Zorlamad─▒m!..

Oysa, Ohunke┼člik k├Ây├╝nde, Topkara soyadl─▒ kimse yoktu.

Topkaralar─▒n, k├Âk├╝n├╝n bizim k├Âyde olabilece─čini tahmin ediyordum. Bunlar─▒n k├Âk├╝ ve ba┼č─▒ Ohun sanl─▒ ki┼čiydi. Di─čerleri onun himayesinde bu y├Âreye gelenlerin ard─▒llar─▒yd─▒. Ke┼čli obalar─▒ aras─▒na da─č─▒lm─▒┼člard─▒. Belki Ke┼čli oyma─č─▒ da─č─▒lm─▒┼čt─▒. Ohun sanl─▒ ki┼čiye k─▒z vermi┼čler. Bizim k├Âydeki ├ľz, ├ľzbek, ├ľzt├╝rk, ├ľzdemir, ├ľzden, ├ľzbayrak gibi ├Âz‘l├╝ soyad─▒ ta┼č─▒yanlar ├žo─čunca Topkara soyunun┬á ard─▒llar─▒ idi. Ancak, Ohun sanl─▒ ki┼čiyle ilgili, g├╝venilir bilgi kalmam─▒┼čt─▒.

├ľzbek soyadl─▒ b├╝y├╝k amcam Mahmut Kiya ile o─člu Veteriner Mehmet’in ya┼čl─▒l─▒k resimlerini g├Â-r├╝nce ÔÇťba┼čka belgeye gerek yok!ÔÇŁ demi┼čtim. Y├╝zlerinden okunuyordu! Resim sanki ├ľzbekistan‘dan gelmi┼čti! Kal─▒t─▒m kendini a├ž─▒k├ža belli ediyordu. Amcam sa─čl─▒─č─▒nda K├Âk├╝m├╝z oralarda! ├ľzbekistan’da!’ derdi. Bir bildi─či, atalar─▒ndan ald─▒─č─▒ bir imi vard─▒ zahir!..

Bu imi al─▒nca al─▒c─▒ g├Âz├╝yle Topkara’y─▒ aramaya ba┼člam─▒┼čt─▒m..

Y├Âr├╝kleri, T├╝rkmenleri ├Âz k├╝lt├╝rlerinden kopar─▒p ba┼čka bir k├╝lt├╝r, inan├ž ve ya┼čam bi├žimine d├Ân├╝┼čt├╝ren bu siyasetin ta┼čeronlar─▒ aras─▒nda, bu medreseli Topkaral─▒lar da varm─▒┼č..

 

Anam─▒n Duas─▒

Annem okuma yazma bilmezdi. ├ťmmi┬á idi. Samimi bir m├╝sl├╝mand─▒. Dini bilgilerini kulaktan dinleyerek ├Â─čenilmi┼čti. Zengin bir edebi birikimi vard─▒. ‘Bin bir adl─▒ bir Allah!’a dua ederdi..Bin bir adl─▒ bir Allaha ┼č├╝krederdi!ÔÇŁ Dualar─▒ndan birini y─▒llar sonra an─▒msad─▒m. ─░yi bir i┼č yap─▒p g├Â─čs├╝n├╝ kabartt─▒─č─▒m─▒z, o nadir anlardan biriydi. S─▒rt─▒m─▒ s─▒vazlarken ÔÇťCem’in cem olsun! Cem’in Cennette olsun!ÔÇŁ demi┼čti. G├Â─čs├╝n├╝ kabartan bir i┼č yapt─▒─č─▒m─▒zda, bu duay─▒ esirgemezdi!..

Cem’in dede y├Ânetiminde Alevi-Bekta┼či toplant─▒s─▒, ibadeti oldu─čunu o zaman bilmiyordum. Anam da bilmiyordu. K─▒rklar Cemi cennette olmu┼č!┬á Bunlar─▒ ileri ya┼člarda ├Â─črenecektim. Annem bunlar─▒ hi├ž ├Â─črenemedi. Bu duay─▒ co┼čku ile yap─▒p durdu!..

Cem’i ├Â─črendi─čimde, anam─▒n duas─▒, bana anlaml─▒ gelmi┼čti. Bizim bucak merkezi Kuzu-cubelen’di. Tahtac─▒ k├Ây├╝yd├╝. Yaz geldi─činde onlar Be┼čkoz Yaylas─▒’na ├ž─▒kard─▒. F─▒nd─▒kp─▒nar’─▒n kar┼č─▒ yamac─▒yd─▒. Bizim Yayla birka├ž km yukar─▒dayd─▒. Mehin Dam─▒ denilen yerdeydi. G├Âz ve kulak kom┼čulu─ču mesafesindeydiler. K├Âylerimiz de yak─▒nd─▒. Bir iniltileri olsa ├Ânce biz duyard─▒k. Bir sorunumuz olsa, ├Ânce onlar bizi duyard─▒! Ama iki yabanc─▒ gibi yanyana ve suskun ya┼čar giderdik!

─░┼čte onlar cem toplar, ibadet ederlermi┼č! Seyrek de olsa ‘dede’ gelir ve cem ayini yap─▒l─▒rm─▒┼č! ─░badetleri b├Âyleymi┼č! Orada ya┼čad─▒─č─▒m ya┼člarda bunlar─▒ duysayd─▒m bile alg─▒layamazd─▒m. Anaca─č─▒m bu kadar─▒n─▒ da bilemezdi. Farkl─▒ olduklar─▒n─▒ bilirdi o kadar. Onlar ormandan a─ča├ž keserler, el h─▒zar─▒yla tahta bi├žerlerdi. Kad─▒nlar─▒ g├╝ndelik ya┼čamlar─▒nda T├╝rkmen k─▒yafeti giyerlerdi. ├çok g├╝zel tarihi giysileriyle b├╝t├╝n g├╝n├╝ ya┼čarlard─▒. Evde, ekinde, ormanda, a─ča├ž bi├žerken bile folkl├Âr g├Âsterisine ├ž─▒kacakm─▒┼č gibi ayn─▒ k─▒yafetle ya┼čarlard─▒.

Giysilik kuma┼člar─▒ ├Âzeldi. Renkleri, ├žizgileri, ├╝├ž etekleriyle ├žarp─▒c─▒ giysileri vard─▒.┬á G├Âz al─▒c─▒yd─▒. Ba┼člar─▒ndaki fesin aln─▒nda ‘penez’ denilen, alt─▒n g├Âr├╝n├╝ml├╝ para dizileri sarkard─▒. Topuklar─▒n─▒n ├╝st├╝ne inen ├╝├ž etekleri ve ayak bile─čine inen, u├žlar─▒ b├╝zg├╝l├╝ tulum donlar─▒ vard─▒. Kara ┼čalvar giymezlerdi. Giysilerin kuma┼člar─▒, desenleri, yerel k├Âyl├╝ kad─▒nlar─▒n giysilerine g├Âre ├žok farkl─▒yd─▒…

G├╝├žl├╝ kuvvetli, m├╝┼čekkel┬á y├╝zl├╝ ve sayg─▒ uyand─▒ran kad─▒nlard─▒!

Erkeklerin giysileri bizim k├Âyl├╝lere tam benzemezdi. B─▒y─▒klar─▒ pala, sa├žlar─▒ uzundu. Herkesin giydi─či ┼čapkalardan giyerlerdi. Ama ┼čapkalar─▒n k├Â┼če say─▒s─▒ fazlayd─▒. Giydiklerinde, ┼čapkalar─▒ biraz yana kayard─▒. ├ľteki k├Âyl├╝lerin ┼čapkalar─▒ d├╝z otururdu! Onlar da ┼čalvar giyerlerdi. Kara┼čalvar giymezler, ┼čehirden fabrika dokumas─▒ ├žak─▒r bezden bol d├Âk├╝ml├╝ ┼čalvar giyerlerdi. Evlerinin ├Ân├╝nde ├žulhal─▒k, ─▒star tezgahlar─▒ g├Ârmemi┼čtim. Evleri tahtadan ├žat─▒lm─▒┼č ├žardaklard─▒. ├çardaklar─▒n─▒n yap─▒s─▒ da de─či┼čikti. Ev gibi tahtadan yap─▒l─▒r, ayaklar─▒ ├╝st├╝nde bir kat yukar─▒ya ├ž─▒karlard─▒. ├ľnde yanlar─▒ a├ž─▒k, ├╝st├╝ ├Ârtmeli k├Â┼čleri olurdu. Biti┼či─či de oda idi. Tahta kapakl─▒ takalar─▒,(pencere) d├╝zg├╝n merdivenleri olurdu. ─░┼čleri gere─či evlerinde birka├ž kat─▒rlar─▒ olurdu. Kat─▒rlar─▒n─▒n ├╝st├╝nde palan yerine, ah┼čap katk─▒l─▒ semer konulurdu. Kereste ve y├╝k ta┼č─▒nmas─▒nda semer daha kullan─▒┼čl─▒ idi. Kat─▒rlar─▒ k├Â┼č├╝n alt─▒na ba─član─▒rd─▒.

K├Âylerinde cami ve minare yoktu..
─░nsanlar─▒ bizimkiler gibiydi; baba gibi baba, adam gibi adamd─▒lar!..
┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á O ya┼čta an─▒msad─▒klar─▒m b├Âyleydi.
Niye cem ederlerdi? Bilemezdim.

Bir g├╝n k├Âylerinin orta yerinde, k─▒rm─▒z─▒ kiremitli, be┼čik ├žat─▒l─▒, tek katl─▒ bir cami binas─▒ g├Âr-m├╝┼čt├╝m. ─░├žinde yere serili hal─▒, kilim, namazla─ča yoktu. Sonra bir imam atand─▒─č─▒n─▒ duymu┼čtuk! Bizim k├Âyl├╝ler ona cemaatsiz imam demi┼člerdi. Yak─▒n zamanda u─črad─▒─č─▒mda, iki ┼čerefeli y├╝ksek bir minare dikilmi┼čti camiye! ├ťzerine ses y├╝kseltici bile konulmu┼čtu! Ne camiyi, ne de minareyi Tahtac─▒ k├Âyl├╝leri yapmam─▒┼čt─▒. Devlet eliyle yapt─▒r─▒lm─▒┼č anla┼č─▒lan! Kimse bu camiye girmedi. Devlet ne diye bu camiyi yapt─▒rm─▒┼čt─▒? Herhalde, s├╝nni olmalar─▒ gerekti─čini an─▒msas─▒nlar diye dikmi┼čti! Ya da s├╝nni olmay─▒ ├Âzendirmek (!) i├žindi. Sebebi ne olursa olsun bu manevi bask─▒ idi! Tahtac─▒lar─▒n da pek umrunda olmam─▒┼čt─▒! Laik devletin yapt─▒rd─▒─č─▒ cami!┬á Laik devletin atad─▒─č─▒ imam. Ezan─▒ okuyup namaz─▒n─▒ k─▒l─▒yordu. Camiye ve minareye Kuzucubelen Tahtac─▒lar─▒’n─▒n bir katk─▒s─▒ olmam─▒┼čt─▒. Cami’nin de onlara bir getirisi olmad─▒!┬á

Eskiden cuma g├╝nleri ve bayramlarda namaz k─▒lmaya oradan ├╝├ž, be┼č ki┼či bizim k├Âye gelirdi. Art─▒k onlar bu caminin cemaati olmu┼čtu zahir..

Onlar Alevi-Tahtac─▒ M├╝sl├╝manlard─▒.

Biz S├╝nni -Hanefi M├╝sl├╝manlard─▒k! ─░ki k├Ây├╝n halk─▒ da m├╝sl├╝mand─▒.

Okullu olunca ├Â─črenmi┼čtik bunlar─▒.Tahtac─▒ olduklar─▒, Alevi inan├žlar─▒ ve ibadetleri oldu─ču da s├Âylenirdi. Ancak cem’in onlar─▒n ibadeti oldu─čunu bilmezdik. Muharremde a┼čure yemeye ├ža─č─▒r─▒rlard─▒ bizim k├Âyl├╝leri. Davete uyarlar, ellerinde birer s├╝sl├╝ tahta ka┼č─▒kla d├Ânerlerdi!..Herkese yeni bir ka┼č─▒k verirlermi┼č! Ka┼č─▒─č─▒ kullananlar, ka┼č─▒kla k├Âylerine d├Ânerlerdi…Belki birbirlerinin ka┼č─▒klar─▒n─▒ kullanmak zorunda kalmamak i├žin b├Âyle yaparlard─▒…

Anam─▒n bilgisi de bu kadard─▒ herhalde..
S─▒rt─▒m─▒z─▒ s─▒vazlarken ÔÇťCem’in cem olsun, Cem’in Cennette olsun!ÔÇŁ diyordu..

Bu dua anam─▒n yak─▒┼čt─▒rmas─▒ de─čildi. A┼čka gelip bir anda s├Âylenmi┼č de de─čildi. Anas─▒ndan, babas─▒ndan, ├Âtesinden b├Âyle duymu┼čtu! Onlar da kendi ├Âtelerinden bu duyumu al─▒p getirmi┼člerdi..

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ge├žmi┼čimizde b├Âyle dualar─▒n edildi─či bir ├ža─č─▒ ya┼čam─▒┼č olmal─▒yd─▒k!.

Ata k├╝lt├╝r├╝m├╝z aras─▒ndan ├ž─▒k─▒p gelen bu sat─▒r, ortak haf─▒zayla anama eri┼čmi┼čti. Anam─▒n hay─▒r- duas─▒yla bize┬á de eri┼čti! Bu dua ├Ânemli ve de─čerli bir bulguydu!. Anam─▒n duas─▒n─▒, atalar─▒m─▒zdan bize ula┼čan bir selam, bir mektup, bir ileti gibi alg─▒lad─▒m. ├ľnemsedim! Yazarak bunu yeni nesillerle payla┼čt─▒m!..

Merak bu! Duay─▒ soru┼čturdum.┬á Alevi dedesi dostlar─▒ma sordum. ÔÇť Duymad─▒k!ÔÇŁ dediler. Di-yanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒ yapm─▒┼č kariyer sahibi dostum ÔÇťRastlamad─▒m!ÔÇŁdedi..Kime sorduysam, ilk kez benden duyduklar─▒n─▒ s├Âylediler. Onca okuyup tarad─▒─č─▒m kaynaklarda e┼čine, izine rastlamad─▒m. Bu duan─▒n edildi─či d├Ânemin bir hayli gerilerde kald─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝m!..

Hoca Ahmet Yesevi ├Â─čretisine de─čin uzanan, eski d├Ânemden ortak haf─▒zan─▒n saklay─▒p getirdi─či bir deyi┼čet olmal─▒yd─▒. Nasibimiz i├žinde kalm─▒┼č ve anam─▒n diliyle, duas─▒yla bize aktar─▒lm─▒┼čt─▒! Nur i├žinde yats─▒n! Nur i├žinde yats─▒nlar!..Bize de bunu yazmak ve payla┼čmak d├╝┼čt├╝!. Kay─▒p k├╝lt├╝r├╝m├╝z├╝n i├žinden kopup gelen bu duay─▒ yaz─▒ya d├Âkt├╝m. Nasibi olan als─▒n!..┬á┬á ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á

 

├çald─▒ran ┼×ava┼č─▒’ndan Bize Ne┬á┬á┬á┬á┬á

┼×ah ─░smail ile Osmanl─▒ Padi┼čah─▒ Yavuz Selim aras─▒ndaki ├žeki┼čme, bir iktidar sava┼č─▒yd─▒! San─▒ld─▒─č─▒ gibi bir Alevi-S├╝nni sava┼č─▒ de─čildi. ┼×eyh C├╝neyt, devleti ÔÇťsahabeler mi,┬á o─čullar m─▒ y├Ânetecek? ÔÇť diye sorarm─▒┼č!┬á Sorunun cevab─▒ ├çald─▒ran‘da k─▒l─▒├žla verilmi┼čti!

Soru ├žok netti!┬á ‘Osmanl─▒ devletini; Anadolu ve Rumeli’ni sahabeler mi, o─čullar┬á m─▒ y├Ânetecekti?┬á Cevab─▒ da sava┼č─▒n sonucu gibi ├žok netti! ┬áSahabeler y├Ânetecektir!

Osmanl─▒ sahabelerin, yani dev┼čirmelerin – kap─▒ kullar─▒n─▒n yan─▒ndayd─▒!

┼×ah ─░smail o─čullar─▒n, yani Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen boylar─▒n─▒n yan─▒ndayd─▒!

┬á┬á┬á ─░ki ordu, ├çald─▒ran’da kar┼č─▒ kar┼č─▒ya saf tuttu─čunda; iki yanda da Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenler vard─▒. ─░ki orduda da Alevi ve S├╝nni askerler vard─▒!┬á ─░ki yan─▒n ordusunda bask─▒n ├žo─čunluk T├╝rkt├╝!

Osmanl─▒ ordusu, ├çald─▒ran’a vard─▒─č─▒nda, kurmaylar; ‘Asker yorgun, yirmi d├Ârt saat dinlensin!’ demi┼člerdi. Defterdar Pa┼ča bu g├Âr├╝┼če kar┼č─▒ ├ž─▒km─▒┼č!┬á ‘Orduda ├žok say─▒da Alevi-K─▒z─▒lba┼č asker vard─▒r’. Bu s├╝rede fitne askere eri┼čir ve karga┼ča ├ž─▒kar! Diyerek hemen sava┼č─▒lmas─▒n─▒ uyarm─▒┼č!

Defterdar pa┼čan─▒n uyar─▒s─▒ ak─▒ll─▒ca ve maslahata uygun bulunmu┼č olmal─▒ ki, hemen sava┼ča girilmi┼č!

├çald─▒ran Sava┼č─▒’n─▒ Osmanl─▒ kazanm─▒┼č!

Anadolu’yu ve Rumeli’ni sahabelerin- dev┼čirmelerin y├Ânetmesi tezi kazanm─▒┼č!

O─čullar, yani ┼×ah ─░smail, Y├Âr├╝kler ve T├╝rkmenler hem sava┼č─▒, hem de iktidar─▒ yitirmi┼čler!

┬á┬á┬á O g├╝nden sonra ├╝lkeyi, uzun s├╝re dev┼čirmeler y├Ânetmi┼čtir!

┬á┬á┬á Cumhuriyet’e kadar dev┼čirmelerin saltanat─▒ s├╝rm├╝┼čt├╝! Ancak Cumhuriyetle birlikte, y├Ânetim erki, bir s├╝re┬á halk iktidar─▒na d├Ân├╝┼čm├╝┼čt├╝r!..

                                                             

Ohun’a Tepki Yok muydu

K├Âyl├╝ ve y├Âre halk─▒ ‘Topkara-Ohun’a sayg─▒da kusur etmemi┼čler!┬á Tekin bulmad─▒klar─▒ndan, mesafeli durmu┼člar! Onu yaban saym─▒┼člar! G├Âlgesine basmam─▒┼člar! ├ľ─čretisine kar┼č─▒ direnememi┼čler! Boyun e─čmi┼čler. Kendilerinden istenenleri yapm─▒┼člar! Ama i├žin i├žin, tepki duymu┼člar. Seslerini ├ž─▒karmasalar bile, Ohun‘la aralar─▒na g├╝venli bir mesafe b─▒rakm─▒┼člar…

Ohun sanl─▒ ki┼činin, dayatt─▒─č─▒ de─či┼čime duyduklar─▒ tepkiden ├Ât├╝r├╝; ├Âztorunlar─▒ dahil, kimse ohun soyad─▒n─▒ almam─▒┼čt─▒r! Ki┼čili─činden ├╝rkt├╝klerinden, ya da ad─▒n─▒ tabu sayd─▒klar─▒ndan, sadece k├Ây├╝n ad─▒nda┬á tutmu┼člar! ├çok s├╝rmeden onu da s├Âylemde┬á ÔÇťofunÔÇŁa ├ževirmi┼čler!..

K├Ây├╝n kap─▒s─▒┬á ve g├╝ndelik u─črak yeri Akkahve’de, Topkaralar─▒ sorarsan─▒z, bilen birisini bula-mazs─▒n─▒z! Sahiplenmezler! ÔÇťOhun nedir?ÔÇŁ diye sordu─čunuzda, ‘Ohun-Ofun’dur!’ deyip ├ž─▒karlar. ‘Eskiden k├Ây├╝n ad─▒nda vard─▒! ┼×imdi o da yok!’ derler.

─░┼čin i├žinde yabanc─▒l─▒k vard─▒r! ├ťrk├╝nt├╝ vard─▒r!. Gizemli bir sayg─▒ vard─▒r! ├ľrt├╝l├╝ bir tepki vard─▒r!

Topkara-Ohun’un soyundan gelenler bile yaban say─▒p ─▒rak durmu┼člar. Bask─▒n─▒n ve zorla de-─či┼čimin, bilin├ž alt─▒ndaki tepkisidir bunlar! Y├╝zy─▒llar ge├žmi┼č, adlar─▒ unutulmu┼č! Bilin├ž alt─▒na inmi┼č! Tepkileri aynen s├╝r├╝p gelmi┼č anla┼č─▒lan!..Ohunke┼člik ad─▒n─▒n, Do─čan├žay yap─▒l─▒┼č─▒na, kimse ses etmemi┼č! Bilin├žalt─▒na inen tepkinin d─▒┼ča vurumu mudur? ┬áOhun sahipsiz kalm─▒┼č ve kimse onu koruma zahmetine giri┼čmemi┼čtir!..

 

Topkara Neresi

┬á┬á┬á┬á┬á Bu k├Ây halk─▒n─▒n ge├žmi┼činde bunca etkili olmu┼č bu topkaralar neyin nesidir?.

Topkara ad─▒n─▒n T├╝rkiye’deki da─č─▒l─▒m─▒n─▒ merak ettim! Yayg─▒nl─▒─č─▒n─▒ soru┼čturdum. Ev telefonu aboneleri dizininden Topkara soyad─▒n─▒ ara┼čt─▒rd─▒m (2008): ─░stanbul’da 127, D├╝zce’de 59, Ordu, Giresun ve Trabzon gibi Karadeniz illerinde 50+, Mersin’de 70, Bursa’da 34 abonenin soyad─▒ Topkara idi. Topkara soyundan gelenlerin hepsinin Topkara soyad─▒ almas─▒ olas─▒ de─čildi. Ama yukar─▒daki say─▒lara bak─▒l─▒rsa, arkas─▒nda ciddiye al─▒nacak bir n├╝fus bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ a┼čikard─▒. Vaktiyle T├╝rkiye’ye hat─▒r─▒ say─▒l─▒r bir Topkaral─▒ g├Â├ž├╝ ya┼čanm─▒┼č anla┼č─▒lan..

***

┬á┬áTopkara ad─▒, yerelde Karaisal─▒’da Topkaral─▒, Niksar’da (Topkara) Ye┼čilyurt k├Âylerinin ad─▒nda ge├žer.. Niksar Topkara k├Ây├╝n├╝n ad─▒, sonradan Ye┼čilyurt‘a ├ževrilmi┼čtir! ─░lgin├ž olan─▒, bu k├Ây├╝n halk─▒ M├╝badele ile Yunanistan’dan gelmi┼čtir! Topkara ad─▒yla tahminen XVXVI. yy da Yunanistan’a g├Â├ž├╝r├╝lm├╝┼čler. Fethedilen topraklar─▒ T├╝rkle┼čtirmek ve ─░slamla┼čt─▒rmak siyaseti ad─▒na yollanan Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenler aras─▒nda gitmi┼čler! Evlad-─▒ Fatihan – Fatihlerin evlatlar─▒ san─▒ alm─▒┼člar! G├╝ney Rumeli’nde (Yunanistan) Evlad-─▒ Fatihan ad─▒yla Y├Âr├╝k ve T├╝rkmen unsurdan,Y├Âr├╝kler ad─▒yla, yar─▒ askeri bir ├Ârg├╝te kat─▒lm─▒┼člar..Ordunun destek k─▒talar─▒ gibi askeri hizmet g├Ârm├╝┼čler. Defterleri yap─▒l─▒rm─▒┼č. Sorumluluk ├╝stlenmi┼čler. Hizmetleri sebebiyle baz─▒ vergilerden ba─č─▒┼č─▒k tutulmu┼člar. Yunanistan topraklar─▒nda,Y├Âr├╝k- T├╝rkmen kimliklerini ve Topkara ad─▒n─▒ kabaca d├Ârt y├╝z y─▒l korumu┼člar..

1924 y─▒l─▒ ve┬á sonras─▒nda, M├╝badele s─▒ras─▒nda;Topkara ad─▒yla gittikleri Yunanistan’dan;┬á Ana-yurda ,Topkara ad─▒yla d├Ânm├╝┼čler! Niksar’a iskan olunmu┼člar.

D─▒┼čar─▒da y├╝zlerce y─▒l koruduklar─▒Topkara ad─▒n─▒ T├╝rkiye’de yitirmi┼čler!

Devlet bu ad─▒ Ye┼čilyurt yapm─▒┼č! ├ťstelik,Tokat ilinde, ayn─▒ y├Ârede┬á ├╝├ž adet Ye┼čilyurt k├Ây├╝ da-ha varken yitirmi┼čler adlar─▒n─▒! ┼×imdi, telefon rehberinde kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ ├Ânlemek i├žin, bu k├Âye (Topkara) Ye┼čilyurt demi┼čler! Perhiz yapmak isteyip de lahana tur┼čusuna yumulman─▒n dayan─▒lmaz bir ├Ârne─či ya┼čanm─▒┼č!

***

Kom┼čumuz Akarca k├Ây├╝ halk─▒n─▒n ├žo─ču bize akraba d├╝┼čer!. Omarcalar, Kad─▒lar, Fak─▒lar, Boz-lar ve ├ľzden’ler, Erol’lar akl─▒ma geliverenler. Akarca’da kad─▒, fak─▒ (fakih) lakapl─▒ s├╝laleler vard─▒r. Bizde de molla lakapl─▒ s├╝lale s├╝rer. Fak─▒, kad─▒ ve molla medrese e─čitimi alm─▒┼č ki┼čilerdir. Kad─▒ ve fak─▒ s├╝laleleri Akarca’da; Molla Ohunke┼člik k├Ây├╝nde yerle┼čiktir. ├ľz’l├╝ soyad─▒ ta┼č─▒yanlar Molla’lar─▒n da torunudur. K├Âyden ayr─▒lm─▒┼č Aksoy, Mete ve Erto─črul soyadl─▒ aileler de molla-Topkara soyunun ard─▒llar─▒d─▒r..

┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ohun bu medreseliler aras─▒nda, bir derece daha y├╝ksek ┬áe─čitimli olanm─▒┼č.┬á Ohun’un sayg─▒n san─▒ ve kimli─činden ├Ât├╝r├╝, ad─▒ Ke┼člik olan bu k├Ây├╝n ad─▒na Ohun san─▒ eklenmi┼č; ad─▒na Ohunke┼člik denilmi┼čtir! Yani Ohun’un oturdu─ču Ke┼člik demekmi┼č. Vaktiyle, Ohun sanl─▒ ki┼činin varl─▒─č─▒, bizim k├╝├ž├╝k k├Ây├╝, uzun s├╝re y├Ârenin manevi merkezi yapm─▒┼čt─▒r ├çukurke┼člik halk─▒n─▒n, s├Âzbirli─či ile Ohunke┼člik k├Ây├╝n├╝ i┼čaret etmesi bundand─▒r!..

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ohunke┼člik ad─▒ b├Âyle olu┼čmu┼čtur.
┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ohun’un torunlar─▒, bu kimli─či s├╝rd├╝rememi┼čler!
┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ohun ad─▒ yaln─▒zca k├Ây ad─▒nda kalm─▒┼čt─▒r.
├ťstlerine ├ž├Âken bilgisizlik, ya da bu san─▒n tabu say─▒lmas─▒ndan ├Ât├╝r├╝, a─č─▒zlar─▒na almam─▒┼člar.
S├Âylemde k├Ây├╝n ad─▒n─▒ Ofunke┼člik bi├žiminde kullanarak, Ohunu silmi┼čler.
K├Ây├╝n ad─▒ Do─čan├žay yap─▒l─▒rken┬á kar┼č─▒ ├ž─▒kmam─▒┼člar! Ohunke┼člik ad─▒yla birlikte,┬á ohun san─▒ da silinip gitmi┼č!
Babam─▒n bizim bir ucumuz Topkara’d─▒r demesinin gizi budur..
T├╝rkiye’de umulandan ├žok daha fazla Topkara soyad─▒ vard─▒r.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Art─▒k bunun soru┼čturmas─▒n─▒ gen├žler ├╝stlenecektir…

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Sa─čl─▒cakla kal─▒n…┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á

  • Hasip ├ľZT├ťRK

         hasipozturk@hotmail.com, Bursa 2019

         Saliyazilari.blogspot.com 

152 total views, 2 views today

Hasip ├ľZT├ťRK

Hasip ├ľZT├ťRK

Mersin, 1943 do─čumlu. Emekli ├Â─čretmen, avukat ─░┼čletme Y├Ânetim uzman─▒, Ara┼čt─▒rmac─▒,yazar. "F─▒nd─▒kp─▒nar Bir Sevdad─▒r" ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda K├Âlemenlerden g├╝n├╝m├╝ze eri┼čen Pazaryeri, Pazarkent ge├žmi┼čli; Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenlerin 1400 metre irtifal─▒ yayla─č─▒ F─▒nd─▒kp─▒nar merkezli ara┼čt─▒rmas─▒; Ke┼čli T├╝rkleri-Ohunke┼člik k├Ây├╝ merkezli Y├Âr├╝kler ara┼čt─▒rmas─▒ vard─▒r. Bursa Haber Gazetesi'nde 7 y─▒l kadar s├╝ren k├Â┼če yazarl─▒─č─▒ yapm─▒┼čt─▒r. ├ľncelikle T├╝rk tarihi,Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenlerin tarihi konusuyla ilgilenir..Toroslar'da Ke┼čli Y├Âr├╝kleri ile yak─▒ndan ilgilidir. Saliyazilari.blogspot.com adl─▒ blo─ču vard─▒r. Eposta: hasipozturk@hotmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

13 Eyl├╝l 2019, Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k i├žin yorumlar kapal─▒
Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

13 Eyl├╝l 2019, Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Topkaral─▒lar

Topkaral─▒lar

9 Eyl├╝l 2019, Topkaral─▒lar i├žin yorumlar kapal─▒
Hristiyan Bat─▒’n─▒n Atilla Nefreti

Hristiyan Bat─▒’n─▒n Atilla Nefreti

9 Eyl├╝l 2019, Hristiyan Bat─▒’n─▒n Atilla Nefreti i├žin yorumlar kapal─▒
Ortak Halk K├╝lt├╝r├╝ Kodlar─▒ ─░tibar─▒yle Kafkasya (K─▒r─▒m-Kuzey-G├╝ney Kafkasya) ve Anadolu

Ortak Halk K├╝lt├╝r├╝ Kodlar─▒ ─░tibar─▒yle Kafkasya (K─▒r─▒m-Kuzey-G├╝ney Kafkasya) ve Anadolu

9 Eyl├╝l 2019, Ortak Halk K├╝lt├╝r├╝ Kodlar─▒ ─░tibar─▒yle Kafkasya (K─▒r─▒m-Kuzey-G├╝ney Kafkasya) ve Anadolu i├žin yorumlar kapal─▒
S├Âylemi┼čÔÇÖin Kazlar─▒ AyazÔÇÖ─▒n Hamamlar─▒

S├Âylemi┼čÔÇÖin Kazlar─▒ AyazÔÇÖ─▒n Hamamlar─▒

9 Eyl├╝l 2019, S├Âylemi┼čÔÇÖin Kazlar─▒ AyazÔÇÖ─▒n Hamamlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░zmir’in ─░┼čgali ve Yeni┼čehir ├çevresindeki Protestolar

─░zmir’in ─░┼čgali ve Yeni┼čehir ├çevresindeki Protestolar

9 Eyl├╝l 2019, ─░zmir’in ─░┼čgali ve Yeni┼čehir ├çevresindeki Protestolar i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rk Bas─▒n Tarihinden Notlar ve ─░brahim ┼×inasi EfendiÔÇÖnin Gazetecili─či

T├╝rk Bas─▒n Tarihinden Notlar ve ─░brahim ┼×inasi EfendiÔÇÖnin Gazetecili─či

5 Eyl├╝l 2019, T├╝rk Bas─▒n Tarihinden Notlar ve ─░brahim ┼×inasi EfendiÔÇÖnin Gazetecili─či i├žin yorumlar kapal─▒
Sivas KongresiÔÇÖnin 100. Y─▒ld├Ân├╝m├╝ (4-11 Eyl├╝l 1919)

Sivas KongresiÔÇÖnin 100. Y─▒ld├Ân├╝m├╝ (4-11 Eyl├╝l 1919)

5 Eyl├╝l 2019, Sivas KongresiÔÇÖnin 100. Y─▒ld├Ân├╝m├╝ (4-11 Eyl├╝l 1919) i├žin yorumlar kapal─▒
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒