Quantcast
Bir Koleksiyoner Bin Hikaye – Belgesel Tarih

Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
Bir Koleksiyoner Bin Hikaye
  • 27 Ocak 2024 Cumartesi
  • +
  • -
  • Ekrem Hayri PEKER /

Loading

Bursa B┼×B Ba┼čkanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan Muradiye El Yazmalar─▒ M├╝zesinde yap─▒lacak olan ÔÇťBir Koleksiyoner Bin Hik├óye-1ÔÇŁ etkinli─činden Feyza UluumayÔÇÖ─▒n yapt─▒─č─▒ payla┼č─▒mla haberim oldu.

Etkinli─če Bursa M├╝ze ve BKSVÔÇÖda katk─▒da bulunmu┼č.

├ľnce Uluumay Osmanl─▒ Halk K─▒yafetleri ve Tak─▒lar M├╝zesiÔÇÖne gittim. Feyza Han─▒mÔÇÖla koleksiyon ve etkinlik ├╝zerinde konu┼čtuk. Daha sonra Kenan Yeti┼čen geldi. O da sohbete kat─▒ld─▒. Kenan BeyÔÇÖle beraber etkinli─čin yap─▒laca─č─▒ El Yazmalar─▒ M├╝zesine gittik.

Etkinli─čin moderat├Ârl├╝─č├╝n├╝ Ara┼čt─▒rmac─▒ Kerim Bayramo─člu yapt─▒. Etkinlik alan─▒n─▒n sa─č─▒nda Dede Korkut hik├óyelerinin BursaÔÇÖda bulunan el yazmas─▒ sergileniyordu.

M├╝zedeki etkinli─če Ekrem Hayri Peker, Kenan Yeti┼čen, ┼×inasi ├çelikkol, Kas─▒m Uzun├Âz, Mesut Etkeser, Deniz Dalk─▒l─▒├ž, Arma─čan Bice, G├╝ven G├╝ldo─čan, M├╝kerrem Turhan, Fahrettin Beceren, Serpil Sava┼č, UNESCO Bursa ┼×ubesinden Sema Adal─▒, m├╝ze g├Ârevlilerinin, ├žok say─▒da sanatseverin ve ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n kat─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝m.

├ľnce Feyza Han─▒m konu┼čtu. Babas─▒n─▒n koleksiyonculu─ča nas─▒l ba┼člad─▒─č─▒n─▒ anlatt─▒. Anadolu Folklor Vakf─▒ kurucu ├╝yelerinden olan babas─▒ Esat Ulumay’─▒n kendi ara┼čt─▒rma ve ├žabalar─▒yla koleksiyonunu 50 y─▒lda toparlad─▒─č─▒ anlatt─▒.

Babas─▒n─▒n Kafkasya’dan Macaristan’a, Irak’tan Yemen’e kadar t├╝m Osmanl─▒ co─črafyas─▒ndan tamam─▒ orijinal halk k─▒yafetlerini, g├╝m├╝┼č halk tak─▒lar─▒; kahve ve T├╝rk hamam k├╝lt├╝r├╝ne ait e┼čyalar─▒n yan─▒ s─▒ra; At├ž─▒l─▒k ve ko┼čum tak─▒mlar─▒, musiki aletleri ve halk sanatlar─▒ndan nadide ├Ârneklerinden bir b├Âl├╝m├╝n├╝, Unesco K├╝lt├╝r Miras─▒ listesine al─▒nm─▒┼č olan Muradiye K├╝lliyesi’nin bulundu─ču b├Âlgede yer alan ┼×air Ahmet Pa┼ča Medresesi i├žinde kurulan ve 18 Eyl├╝l 2004’te a├ž─▒lan Uluumay Osmanl─▒ Halk K─▒yafetleri ve Tak─▒lar M├╝zesi sergilenmeye ba┼člad─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ anlatt─▒.

Bu m├╝zedeki kemer, tepelik ve baz─▒ s├╝s e┼čyalar─▒n─▒ ├ľzbekistan Ulusal M├╝zesiÔÇÖnde g├Ârd├╝─č├╝m├╝ belirtmeden ge├žemeyece─čim.

Feyza Uluumay, ÔÇť─░stanbulÔÇÖda d├╝zenlenen Osmanl─▒ Halk K─▒yafetleri etkinli─če iki g├╝nde BursaÔÇÖdaki m├╝zeye gelenlerden kat be kat ziyaret├žinin geldi─čini ve serginin uzat─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi. Burada sergilenecek eserlerin zarar g├Ârmemesi i├žin ├žok hassas bir ┼čekilde ambalajland─▒─č─▒n─▒ sadece bunun iki g├╝n s├╝rd├╝─č├╝n├╝ÔÇŁ s├Âzlerine ilave etti.

S├Âzlerine, ÔÇťBursaÔÇÖda Ahmet Pa┼ča Medresesinde babas─▒n─▒n kurdu─ču M├╝zeye k─▒┼č aylar─▒nda gelenin az oldu─čunu ama yaz aylar─▒nda yurt i├ži ve yurtd─▒┼č─▒ndan ├žok say─▒da ziyaret├ži geldi─činiÔÇŁ anlatan Feyza Han─▒m,babas─▒┬á Esat UluumayÔÇÖ─▒n b─▒rakt─▒─č─▒ notlar ├╝zerinde 2,5 y─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ ve serinin ilk kitab─▒ ÔÇťB├╝y├╝k Hik├óyenin K├╝├ž├╝k Kahraman─▒-Boncuk ve Nazar ─░nanc─▒ÔÇŁ kitab─▒n─▒n yay─▒nland─▒─č─▒n─▒; di─čer kitaplar i├ži ara┼čt─▒rmalar─▒na devam etti─čini ve serinin ikinci ve ├╝├ž├╝nc├╝ kitab─▒n foto─čraflar─▒n─▒n ├žekildi─čini, bas─▒ma haz─▒r oldu─čunu ancak sponsor gerekti─činiÔÇŁ belirtti.

Bir soru ├╝zerine, ÔÇťElindeki koleksiyonla sekiz m├╝zenin a├ž─▒labilece─činiÔÇŁ s├Âyledi.

Daha sonra s├Âz alan Saf├╝yiddin Erhan hat koleksiyonunu anlatmadan ├Ânce ÔÇťzaman─▒n ileriye akt─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ s├Âyleyerek BursaÔÇÖya de─čindi.

ÔÇťAh┼čap yap─▒lara toplumdan art─▒k talep olmad─▒─č─▒n─▒, ├žok az merakl─▒n─▒n bulundu─čunu ve bu konuda yard─▒m isteyenlere katk─▒da bulundu─čunuÔÇŁ s├Âyledi.

Ah┼čap yap─▒lar─▒n d├╝┼čman─▒ kiremittir. Ah┼čap yap─▒ya su girerse yap─▒y─▒ ├ž├Âkertir. Bunun i├žin zaman zaman kiremitlerin aktar─▒lmas─▒ gerekir. Ama art─▒k kiremit aktaracak usta kalmad─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ s├Âyleyen Erhan, ÔÇťyeni tip Marsilya kiremitleriyle bu sorunun ├ž├Âz├╝ld├╝─č├╝n├╝ÔÇŁ ilave etti.

Erhan, BursaÔÇÖn─▒n en eski yap─▒s─▒n─▒n Somuncu Baban─▒n evi oldu─čunu, kerpi├žten yap─▒lm─▒┼č bu evin betonla yenilendi─čini: yak─▒n zamanda 300-400 y─▒ll─▒k bir kona─ča da ayn─▒s─▒ yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ belirti.

Saf├╝yiddin ErhanÔÇÖ─▒n rahmetli Esat UluumayÔÇÖ─▒n mezar ta┼č─▒n─▒ tasarlad─▒─č─▒n─▒ ve ustas─▒na yapt─▒rd─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenmem s├╝rpriz oldu.

Feyza Uluumaay G├Âkalp ve Saf├╝yiddin Erhan

Dede Korkut hik├óyelerinin 17. Y├╝zy─▒lda yaz─▒lm─▒┼č bir n├╝shas─▒n─▒ bulan ve Bursa El Yazmalar─▒ M├╝zesiÔÇÖne hediye eden yazma koleksiyonu yapan ─░brahim Koca; ÔÇťBu i┼če ┼×inasi ├çelikkolÔÇÖun yan─▒nda ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ y─▒llarda merak sard─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ s├Âyleyen ─░brahim Koca, elinde 3 binden fazla par├ža oldu─čunu s├Âyledi.

┼×inasi ├çelikkol karag├Âz oynat─▒rken

Koca, ÔÇťNall─▒han ve K├╝tahyaÔÇÖda ipekten yap─▒lm─▒┼č iplikle oya yapt─▒rmak istedim ama olmad─▒ÔÇŁ diye ilave etti.

─░brahim Koca bu arada bir itirafta bulundu. ÔÇť┼×inasi ├çelikkolÔÇÖun yan─▒nda ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m zaman depoda bulunan yazmalar─▒n oyalar─▒n─▒n bir desenini keserdim. Bir motifin eksikli─či yazmada problem olmazd─▒.

Gelelim Dede Korkut hikâyelerinin el yazmasına:

Kapal─▒ ├çar┼č─▒’da antikac─▒l─▒k yapan ─░brahim Koca, Fad─▒ll─▒ k├Ây├╝nden, 7-8 y─▒l ├Ânce gelen baz─▒ yazmalar aras─▒nda Dede Korkut hik├óyelerini de bulunuyormu┼č ─░brahim Koca, elindeki KurÔÇÖan-─▒ Kerim yazmalar─▒ ve icazetnameleri 2018 y─▒l─▒nda, sergilenmek ├╝zere Muradiye KurÔÇÖan ve El Yazmalar─▒ M├╝zesiÔÇÖne ba─č─▒┼člar.

Bu eserler aras─▒nda yer alan Dede Korkut Yazmas─▒, ge├žen y─▒l m├╝zeyi gezerken g├Âren koleksiyoner Mehmet Yayla, Prof. Dr. Ersen ErsoyÔÇÖu bu eserden haberdar eder ve Dede Korkut Destan─▒ÔÇÖn─▒n yeni bir n├╝shas─▒n─▒n Muradiye KurÔÇÖan ve El Yazmalar─▒ M├╝zesiÔÇÖnde bulundu─ču bas─▒nda yer al─▒r.

Elyazman─▒n dijitale aktar─▒l─▒r. Eser ├╝zerindeki ├žal─▒┼čmalar, yazman─▒n 1610-1640 y─▒llar─▒ aras─▒nda tarihlendi─čini i┼čaret ederken, k├ó─č─▒d─▒n ├╝zerinde yer alan filigranlar da eserin bat─▒ k├ó─č─▒d─▒na sahip oldu─čunu g├Âsteriyor.

Tabi, burada eski el yazmalar─▒n─▒ okuyabilen, hangi konuda ve hangi zaman yaz─▒ld─▒─č─▒n─▒ anlayacak bir uzman─▒n olmad─▒─č─▒ sorusu akla geliyor.

H─▒rs─▒zl─▒─č─▒n her t├╝rl├╝s├╝n├╝n cezas─▒z kald─▒─č─▒ ├╝lkemizde eski eser ka├žak├ž─▒lar─▒n─▒n bu eserden ─░stanbulÔÇÖda a├ž─▒lan bir haberleri olsayd─▒ ├žoktan ├žalm─▒┼čt─▒lar.

K─▒sa bir s├╝re ├Ânce Feyza Uluumay ─░stanbulÔÇÖda d├╝zenlenen ÔÇťOsmanl─▒ Halk K─▒yafetleriÔÇŁ sergisine kat─▒ld─▒. Uluumay Vakf─▒ taraf─▒ndan sergilenen k─▒yafetler b├╝y├╝k bir ilgi g├Ârd├╝. K─▒saca sergi ve Uluumay Vakf─▒ÔÇÖn─▒n faaliyetlerini okuyal─▒m.

OSMANLI HALK KIYAFETLER─░ SERG─░S─░

Osmanl─▒’n─▒n zengin k─▒yafet k├╝lt├╝r├╝ ─░stanbul’da merakl─▒lar─▒yla bulu┼čtu. 07 Aral─▒k 2023ÔÇÖde ├ťmraniye K├╝lt├╝r ve Sanat Merkezinde a├ž─▒lan “Osmanl─▒ Halk K─▒yafetleri” sergisi, ─░stanbul’da merakl─▒lar─▒yla bulu┼čtu.

“Osmanl─▒ Halk K─▒yafetleri” sergisi, 20 etnik grubun k─▒yafet ve ya┼čam objeleriyle, farkl─▒ co─črafya ve k├╝lt├╝rlerin yans─▒malar─▒n─▒ bir araya getirdi.

2013 y─▒l─▒nda kurulan Uluumay Vakf─▒ÔÇÖn─▒n ├ľzel Koleksiyonu’ndan se├žilen yakla┼č─▒k 700 eser, “Birlik i├žinde ├že┼čitlilik” alt ba┼čl─▒─č─▒yla ├ťmraniye K├╝lt├╝r ve Sanat Merkezinde sanatseverlerin be─čenisine sunuldu.

Vakf─▒n Y├Ânetim Kurulu Ba┼čkan─▒ Feyza Uluumay G├Âkalp, Osmanl─▒ Devleti’nin fethetti─či topraklardaki halklar─▒n giydi─či k─▒yafetlerle tak─▒ ve ya┼čam k├╝lt├╝r├╝ne ait objelerin yer ald─▒─č─▒ sergiyi ve koleksiyonun hikayesini anlatt─▒.

“Babam 220 farkl─▒ halk─▒n k─▒yafet ve ya┼čam objelerini toplad─▒”

Babas─▒ Esat Uluumay’─▒n koleksiyona ili┼čkin gayretinin 1960’l─▒ y─▒llardan bug├╝ne uzand─▒─č─▒n─▒ dile getiren G├Âkalp, “Babam 60 y─▒l boyunca Osmanl─▒’n─▒n h├╝kmetti─či, fethedilen topraklarda ya┼čam─▒┼č 220 farkl─▒ halk─▒n k─▒yafet ve ya┼čam objelerini toplad─▒” dedi.

G├Âkalp, merhum babas─▒n─▒n Bursa K─▒l─▒├ž Kalkan Folklor Derne─či ve Anadolu Folklor Vakf─▒n─▒n kurulu┼čunda yer ald─▒─č─▒n─▒ ve pek ├žok k├╝lt├╝rel ├žal─▒┼čmaya kat─▒ld─▒─č─▒n─▒ kaydederek, “Yurt d─▒┼č─▒nda festivallere kat─▒l─▒yorlar ve kat─▒ld─▒klar─▒ festivallerde k─▒yafetlerle oynand─▒─č─▒n─▒ yani Avrupal─▒lara be─čendirmek i├žin o k─▒yafetlerin pa├ža boylar─▒n─▒n, yakalar─▒n─▒n de─či┼čti─čini, ├╝zerlerine ilaveler yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yorlar” ┼čeklinde konu┼čtu.

Babas─▒n─▒n festivaller vas─▒tas─▒yla yurt d─▒┼č─▒na her ├ž─▒kt─▒─č─▒nda koleksiyona dair e┼čyalar─▒ toplad─▒─č─▒n─▒ vurgulayan G├Âkalp, daha sonralar─▒ ise sadece bunun i├žin yurt d─▒┼č─▒na ├ž─▒kmaya ba┼člad─▒─č─▒n─▒n alt─▒n─▒ ├žizdi.

EN KAPSAMLI OSMANLI HALK KIYAFET─░ VE TAKI KOLEKS─░YONUNA SAH─░B─░Z

Feyza Uluumay G├Âkalp, Balkanlar, Suudi Arabistan, Yemen’in yan─▒ s─▒ra Bursa’dan k├╝lt├╝rel objeler toplad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyerek, ┼č├Âyle devam etti:

“1940’l─▒ y─▒llardan itibaren ├Âzellikle T├╝rkler ├╝zerinde bir unutturma, tarihinden uzakla┼čt─▒rma, insanlar─▒ kendi tarihine yabanc─▒la┼čt─▒rma politikas─▒ g├╝d├╝ld├╝─č├╝ i├žin ├žok zorlanm─▒yor. Hatta 1980’lerde ya┼čananlara ben de ├žocukken tan─▒kl─▒k ettim. Mesela evdeki bir s├╝r├╝ malzeme bir le─čen kar┼č─▒l─▒─č─▒nda de─či┼čik toku┼č yap─▒l─▒rd─▒. ─░nsanlar eski e┼čyalar─▒n─▒ evden atmaya ├žal─▒┼č─▒rd─▒. Babam─▒n da ┼čans─▒ o zaman tabii, bunlar─▒ topluyor. ├çok ┼č├╝k├╝r toplam─▒┼č bir araya getirmi┼č. ┼×imdi d├╝nyadaki en kapsaml─▒ Osmanl─▒ halk k─▒yafet ve tak─▒lar─▒ koleksiyonuna sahibiz.”

Bilinen son kapsaml─▒ koleksiyonun Osman Hamdi Bey’in 1872’de Osmanl─▒’n─▒n b├╝t├╝n vilayetlerinden k─▒yafetler toplayarak Viyana’ya g├Ât├╝rd├╝─č├╝ Elbise-i Osmaniye oldu─čunu aktaran G├Âkalp, “Maalesef o k─▒yafetler Viyana’da b─▒rak─▒lmak zorunda kal─▒n─▒yor, Osmanl─▒ Rus sava┼č─▒ y├╝z├╝nden ve o d├Ânemden beri toplanm─▒┼č en b├╝y├╝k koleksiyondur bu” ifadesini kulland─▒.

KOLEKSİYONDA 55 BİNE YAKIN PARÇA VAR

1972 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖda do─čan Feyza Uluumay, Bursa K─▒z LisesiÔÇÖni bitirdikten sonra MS├ť G├╝zel Sanatlar Fak├╝ltesi ─░├ž Mimarl─▒k B├Âl├╝m├╝ne kaydolmu┼č.┬á 1996ÔÇÖda ayn─▒ fak├╝ltenin seramik b├Âl├╝m├╝n├╝ bitirmi┼č.

1998 y─▒l─▒nda televizyon dekorat├Ârl├╝─č├╝ yapmaya ba┼člam─▒┼č. ├çe┼čitli televizyonlar i├žin 600 civar─▒nda dekor yapm─▒┼č.

Babas─▒ndan ald─▒─č─▒ bayra─č─▒ ta┼č─▒yan 2018 y─▒l─▒nda Uluumay Vakf─▒n─▒n ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ ├╝stlenmi┼č.

2020 y─▒l─▒nda ─░stanbul ├ťniversitesi Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ M├╝ze Y├Âneticili─či B├Âl├╝m├╝n├╝ bitirmi┼č.

Feyza Han─▒m, d├Ârt kez ÔÇťEn Yarat─▒c─▒ SahneÔÇŁ ├Âd├╝l├╝n├╝ ve ├ťniversiteler Birli─činin ÔÇťK├╝lt├╝rel Miras Ta┼č─▒y─▒c─▒l─▒─č─▒ÔÇŁ ├Âd├╝l├╝n├╝ alm─▒┼č. Yurti├žinde bir kez ki┼čisel Seramik sergisi a├žan Feyza Han─▒m, birisi yurtd─▒┼č─▒nda 6 karma resim sergisine kat─▒lm─▒┼č.

ÔÇťOsmanl─▒ Halk K─▒yafetleriÔÇŁ konusunda yurti├žinde ve d─▒┼č─▒nda ├že┼čitli ├╝niversitelerde otuza yak─▒n konferans ve sempozyuma kat─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bursa Unesco Derne─či, Bursa ─░pek├žili─či Geli┼čtirme Derne─či, Bursa K─▒z Lisesi Mezunlar─▒ Derne─či ve Collection Clup dernekleri ├╝yesidir.

G├Âkalp, babas─▒n─▒n 1960’l─▒ y─▒llarda toplamaya ba┼člad─▒─č─▒ koleksiyon ile kendisinin 2015’ten itibaren ilgilenmeye ba┼člad─▒─č─▒n─▒ belirterek, “Koleksiyonda 55 bine yak─▒n par├ža var. Buradaki sergiye 700 tanesini getirdik. 55 bin par├žan─▒n tabii hepsi kocaman ┼čeyler de─čil. K├╝├ž├╝k par├žalar da var bunlar─▒n i├žerisinde. Bizans da Memluk da Osmanl─▒ da var. Arkeolojik birtak─▒m eserlerimiz de etnografik eserlerimiz de var. ├çok b├╝y├╝k bir koleksiyon ger├žekten” de─čerlendirmesinde bulundu.

Babas─▒n─▒n koleksiyonu toplarken insanlar─▒n ya┼čant─▒s─▒n─▒, ne yiyip i├žtiklerini, k├╝lt├╝rlerini anlatmay─▒ ama├žlad─▒─č─▒n─▒ dile getiren G├Âkalp, ┼č├Âyle devam etti:

“Kahve k├╝lt├╝r├╝, hamam k├╝lt├╝r├╝, at ko┼čum-binicilik k├╝lt├╝r├╝, derg├óh k├╝lt├╝r├╝, el sanatlar─▒, m├╝zik aletleri, hepsini koleksiyon haline getirmi┼č. Biz hepsine tabii ├žocukken ┼čahitlik ederdik. Mesela bir k─▒l kopuz bulurdu bir yerden. O k─▒l kopuz sabahlara kadar incelenir, ara┼čt─▒r─▒l─▒r sonra bir bakard─▒k ki arkas─▒ndan di─čer m├╝zik aletleri gelmeye ba┼člar ve b├╝y├╝k bir koleksiyon ├ž─▒kar ortaya. Benim tek arzum bu koleksiyonu sergiler vas─▒tas─▒yla gen├žlerimizle bulu┼čturup, unutturulan tarihlerini onlara hat─▒rlatmak.”

11 K─░TAPLIK B─░R PROJEM─░Z VAR

Y├Ânetim Kurulu Ba┼čkan─▒ G├Âkalp, ─░stanbul’daki sergi i├žin koleksiyondaki 220 tak─▒mdan 13 k─▒yafet se├žip getirdiklerini s├Âyleyerek, “Bu 13 k─▒yafetin her birini ├Âzellikle ─░stanbul’da bulunan pek ├žok tasar─▒m okuluna, pek ├žok liseye ├Ârnek te┼čkil etmesi i├žin getirdim. ├ç├╝nk├╝ buradaki her par├žadan milyonlarca tasar─▒m ├ž─▒kartabilirler. Bence bir T├╝rk ├žocu─ču, biz ─░ngiliz ├žocu─ču gibi de─čil, bir T├╝rk ├žocu─ču gibi davranmal─▒ ve kendi ├Âz├╝nden global tasar─▒mlara gitmelidir. O y├╝zden gelip, buradaki ┼čeyleri g├Ârd├╝kleri zaman ├žok etkileniyorlar ve hepsi bir mesaj, alabilecekleri bir ┼čey yakal─▒yor” de─čerlendirmesinde bulundu.

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar. Bursa Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
Tarihi G├Âztepe-Konak Tramvay Hatt─▒

Tarihi G├Âztepe-Konak Tramvay Hatt─▒

H├╝seyin Y├Âr├╝ko─člu, 11 Nisan 2024