2. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan h├╝z├╝nl├╝ bir ├Âyk├╝: Kravat

2. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan h├╝z├╝nl├╝ bir ├Âyk├╝: Kravat

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi.
Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu.
TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi.
Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒:
"Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey",
"├ľzbek Mektuplar─▒",
"Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler",
"Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi".
Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
E-Posta: ekrempeker@gmail.com
Ekrem Hayri PEKER

ÔÇť─░brahim ├ľzt├╝rkÔÇÖ├╝n an─▒s─▒naÔÇŁ

ÔÇťYunanistan Alman i┼čgali alt─▒ndayd─▒. Bir ak┼čam kap─▒m ├žal─▒nd─▒. Kap─▒, anormal bir ┼čekilde ├žal─▒nm─▒┼čt─▒, ┼ča┼ča─▒rd─▒m. Tedirgin bir insan─▒n ├žal─▒┼č─▒na benziyordu. ├çalan ki┼či, sanki ÔÇťAcaba ├žalsam m─▒, yoksa a├ž─▒lmayacak bir sesle t─▒klatsam, a├ž─▒lmazsa hemen ayr─▒lsamÔÇŁ diye ├žal─▒yordu.

Kap─▒y─▒ a├ž─▒nca kar┼č─▒mda dostum SalvatorÔÇÖu g├Ârd├╝m. Salvator; k├Ây irisi, Yass─▒├Âren kasabas─▒ndaki ├žocukluk arkada┼č─▒md─▒. K├╝├ž├╝k bir d├╝kk├ón─▒ vard─▒. D├╝kk├ón─▒nda tuhafiye malzemesi, kuma┼č ve benzeri malzemeler satard─▒. Almanlar geldikten k─▒sa bir s├╝re sonra SalvatorÔÇÖun d├╝kk├ón─▒n─▒ kapatt─▒lar. Ticaret yapmas─▒na izin vermediler.

SalvatorÔÇÖun elinde k─▒rm─▒z─▒ bir kravat vard─▒. Sordum; ÔÇťHayrola Salvator, gel ge├ž i├žeriÔÇŁ dedim. Soka─ča ├ž─▒kma yasa─č─▒ saati yakla┼č─▒yor. ÔÇťYokÔÇŁ ÔÇťge├žmeyece─čimÔÇŁ dedi; Salvator. ÔÇťBizi yar─▒n sabah toplama kamp─▒na g├Ânderecekler, bir daha g├Âr├╝┼čece─čimizi sanm─▒yorum. Sana bunu getirdim. Bu kravat sana benden hat─▒ra kals─▒n arkada┼č─▒m.ÔÇŁ

─░ki arkada┼č birbirine ya┼čl─▒ g├Âzlerle sar─▒ld─▒k. SalvatorÔÇÖun verdi─či k─▒rm─▒z─▒ ipek kravat elimde ard─▒ndan bakakald─▒m.

Ertesi sabah Bat─▒ TrakyaÔÇÖdaki t├╝m Yahudiler erkenden kamyonlarla tren istasyonuna g├Ât├╝r├╝ld├╝er. Trenler onlar─▒ ├Âld├╝r├╝lecekleri toplama kamplar─▒na g├Ât├╝rd├╝. O zaman kamplar─▒n Nas─▒l bir yer oldu─čunu, neler yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ bilmiyorduk.ÔÇŁ

***

Diktat├Âr MetaksasÔÇÖ─▒n ├Âl├╝m├╝nden sonra Yunanistan i├ž karga┼čaya d├╝┼čm├╝┼čt├╝. ─░talyan─▒ÔÇÖn ba┼č─▒na yeni bir lider ge├žmi┼č, kral etkisiz kalm─▒┼čt─▒. Yeni bir Roma ─░mparatorlu─ču kurma hayali s├╝rd├╝ren fa┼čist lideri Mussolini, YunanistanÔÇÖdan toprak talebinde bulundu. ─░talyanlar taraf─▒ndan ilhak edilen LibyaÔÇÖdan sonra Habe┼čistan, kanl─▒ bir sava┼čtan sonra ─░talyanlar taraf─▒ndan i┼čgal edildi. Bu i┼čgal listesine AvrupaÔÇÖdan Arnavutluk da eklendi. Arnavut Kral─▒ Zogo, ─░talyanlar taraf─▒ndan s├╝rg├╝ne g├Ânderildi.

Mussolini, verdi─či bir ├╝lt├╝matomla YunanistanÔÇÖdan toprak talebinde bulundu. Yunanl─▒lar, ─░talyanlar─▒n verdikleri ├╝lt├╝matomu reddettiler. ┬áBunun ├╝zerine ─░talyanlar, Ekim 1940ÔÇÖda YunanistanÔÇÖa sald─▒r─▒r. Habe┼čleri ancak zehirli gazlarla, u├žaklarla zorlukla yenebilen ─░talyanlar, Yunan ordusu taraf─▒ndan k─▒sa bir s├╝re i├žinde p├╝sk├╝rt├╝l├╝r.

Bununla bitmez YunanistanÔÇÖ─▒n ├žilesi. Bu sefer Almanlar, Nisan 1941ÔÇÖde Bulgaristan ve Yugoslavya ├╝zerinden ├╝lkeye sald─▒r─▒rlar. K─▒sa s├╝rede ├╝lkenin i┼čgali tamamlan─▒r. Yunan kral─▒ ve h├╝k├╝meti zar zor yurt d─▒┼č─▒na ka├žarlar. S─▒n─▒r─▒n ├Âb├╝r taraf─▒nda, T├╝rkiyeÔÇÖde de tedirgin bekleyi┼č ba┼člar. TrakyaÔÇÖda Alman sald─▒r─▒s─▒na kar┼č─▒ y─▒─č─▒naklar artt─▒r─▒l─▒r. Y├╝z binlerce insan askere al─▒n─▒r. Tanklara kar┼č─▒ ├Âzel siperler yap─▒l─▒r. U├žaklar i├žinse makineli t├╝fek yuvalar─▒. ├ťlkemizde Alman yanl─▒s─▒ gruplar kuvvetliydi. Alman i┼čgalcileri k─▒rm─▒z─▒ hal─▒yla kar┼č─▒layacak ├žok insan vard─▒r. Ankara, b├╝t├╝n bu geli┼čmelerden tedirgindir.

ÔÇťAlman askerleri, askeri malzemeleri kamyonlara y├╝klediler. Motorize birlikler, tanklar haz─▒rland─▒lar. B├Âlgedeki Alman kuvvetlerini binba┼č─▒ r├╝tbesinde beyaz sa├žl─▒ bir subay komuta ediyordu. Halka dost├ža davran─▒yordur. Ordudan emekli olmu┼č, sava┼č ├ž─▒k─▒nca tekrar orduya ├ža─č─▒rm─▒┼člar. Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖna da kat─▒lm─▒┼č tecr├╝beli bir subayd─▒. T├╝rkleri ├žok seviyordu. Alman askerleri, T├╝rk topraklar─▒na girmek i├žin haz─▒rlanm─▒┼č bekliyorlard─▒. Sonra harek├ót─▒n iptali bildirilmi┼č. Tesad├╝fen birli─če geldi─čimde, bu haberi alan o k─▒r sa├žl─▒ subay─▒n ┼čapkas─▒n─▒ yere f─▒rlat─▒p ├ž─▒lg─▒n gibi ├ži─čnedi─čini g├Ârd├╝m. Bir yandan da ÔÇť┼×imdi sava┼č─▒ kaybettikÔÇŁ diye ba─č─▒r─▒yordu.ÔÇŁ

K─▒sa s├╝rede ├╝lkede Alman i┼čgaline kar┼č─▒ direni┼č ba┼člar. Bir yandan kralc─▒lar di─čer yandan kom├╝nistler partizan sava┼č─▒ verirler. Bir yandan Almanlarla sava┼č─▒rlar, di─čer yandan birbirleriyle sava┼č─▒rlar. ÔÇťT├╝rkler olarak, hep tarafs─▒z kald─▒k bu i┼č ├žat─▒┼čmada ama her iki tarafa da yaranamad─▒kÔÇŁ Diyordurdu, ─░brahim ├ľzt├╝rk.

Ruslar─▒n kar┼č─▒ taarruzundan sonra sava┼č─▒n kaderi de─či┼čmeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Almanlar Ekim 1944ÔÇÖte YunanistanÔÇÖdan ├žekilir.

EAM-ELAS ├Ârg├╝t├╝n├╝n lideri Markos ge├žici h├╝k├╝met kurar. Markos, kralc─▒ EDES g├╝├žlerini bozguna u─črat─▒l─▒r. Selanik ve Atina d─▒┼č─▒nda her yere kom├╝nistler, sosyalistler h├ókim olur.

Tarihi yeniden yazmaya karar vermi┼č olan Truman, Stalin ve ChurchilÔÇÖin planlar─▒nda solcu, kom├╝nist Yunanistan yoktur. Yunanistan, ─░ngiliz ├ž─▒kar b├Âlgesindedir.

─░ngiliz ordusu YunanistanÔÇÖa m├╝dahale eder. ─░ngilizlerin sava┼č g├╝c├╝ne EAM-ELAS g├╝├žleri direnemez. ┼×ubat 1945ÔÇÖde yap─▒lan anla┼čmayla silahlar susar, se├žim s├╝reci ba┼člar. Solculara verilen s├Âzle tutulmaz. ELAS se├žimleri boykot etse de siyasi saat ├žal─▒┼čmaya devam eder. ├ľnce kralc─▒ h├╝k├╝met kurulur, sonra kral geri d├Âner.

 

G├╝├žlenen kralc─▒lar─▒n halka verdikleri s├Âzleri tutmaya niyetleri yoktur. Bunun ├╝zerine ELAM, Mart 1946ÔÇÖda tekrar silahl─▒ m├╝cadeleye ba┼člar. YunanistanÔÇÖ─▒n kuzeyinde h├╝k├╝met kurar. Stalin ve Komintern bu isyan─▒ desteklemez. Stalin, kendilerini dinlemeyen MarkosÔÇÖa ├žok k─▒zar. ELASÔÇÖ─▒n kar┼č─▒s─▒nda y─▒pranm─▒┼č ─░ngiliz kuvvetlerinin yerini ABD alm─▒┼čt─▒r. ABD ├╝st├╝n silah g├╝c├╝yle ELAMÔÇÖ─▒ yenilgiye u─črat─▒r. Kurtulabilen Elam ├╝yeleri Arnavutluk, Yugoslavya ve BulgaristanÔÇÖa s─▒─č─▒n─▒r.

Sosyalist ├╝lkelere s─▒─č─▒nan ELAS ├╝yeleri StalinÔÇÖin h─▒┼čm─▒na u─črar, kendisinden ba─č─▒ms─▒z devrim yapmak isteyen bu sava┼č├ž─▒lar─▒n birka├ž liderini ├Âld├╝rt├╝r, kalan─▒n─▒ Orta AsyaÔÇÖya s├╝rer. D├Ârt y─▒l bulundu─čum ├ľzbekistanÔÇÖdaki Greklerin nereden geldi─čini merak etmi┼čtim. Bat─▒ Trakyal─▒ bir T├╝rkÔÇÖle de kar┼č─▒la┼čm─▒┼čt─▒m. Burada evlenmi┼č ve bir o─člu olmu┼č. O─člu neredeyse benim ya┼č─▒mdayd─▒. Yunanistan bunlar─▒n, s├╝rg├╝nlerin yurtlar─▒na d├Ânmelerini sa─člayacak aff─▒ ancak iki binli y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda ├ž─▒kar─▒r. Ama nedense bu T├╝rk aile YunanistanÔÇÖa d├Ânmemi┼č.

├ťlkeye g├Âr├╝n├╝rde bar─▒┼č gelmi┼čtir. Ama Bat─▒ TrakyaÔÇÖda T├╝rklere yap─▒lan bask─▒lar son hadde ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Bir ara kasaban─▒n belediye ba┼čkanl─▒─č─▒ y├╝r├╝ten ─░brahim BeyÔÇÖin ad─▒ KemalistÔÇÖe ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Kralc─▒lar kellesini istemektedir. Ya┼čanacak bir ortam─▒n kalmad─▒─č─▒n ─▒ g├Âren ─░brahim Bey; T├╝rkiyeÔÇÖye gitmek isteyenleri de yan─▒na toplar. Gizlice ka├žak├ž─▒larla anla┼č─▒r ve yan─▒ndakilerle beraber Meri├žÔÇÖi ge├žerler. Kendisiyle beraber 180 ki┼čiyi T├╝rkiyeÔÇÖye getirmi┼čtir. ┬á┬áBu kafilenin geli┼či T├╝rk bas─▒n─▒nda geni┼č bir yer al─▒r. Yunanistan h├╝k├╝meti tutu┼čur. Yard─▒m─▒na ihtiyac─▒ oldu─ču T├╝rk h├╝k├╝metini g├╝cendirmek istemez. ─░stanbulÔÇÖdaki konsolosu EdirneÔÇÖye gelir. Gelenleri geri d├Ând├╝rmek i├žin ikna etmeye ├žal─▒┼č─▒r. Gelenlerin s├Âzc├╝l├╝─č├╝n├╝ ─░brahim Bey ├╝stlenir. Kendilerine yap─▒lan bask─▒lar─▒ tek tek sayar. Can g├╝venliklerinin olmad─▒─č─▒n─▒ ispatlar. Konsolos k├Âs k├Âs ─░stanbulÔÇÖa d├Âner.

─░brahim Bey, ─░stanbulÔÇÖa gelir. Gelir ama art─▒k vatans─▒zd─▒r. Oysa okumu┼č oldu─ču i├žin memur olabilirdi. Kendisine vatanda┼čl─▒k verilmeyince ─░stanbulÔÇÖdan BursaÔÇÖya gelir. Ge├žinmek i├žin in┼čaat kalfal─▒─č─▒na ba┼člar. ─░lk e┼čini bu s├╝re├žte kaybeder. Ancak ikinci e┼či dolay─▒s─▒yla T├╝rk vatanda┼č─▒ olur; kader.

─░brahim Bey, T├╝rkiyeÔÇÖye yabanc─▒ de─čildir. Bir├žok Bat─▒ Trakyal─▒ gibi orta ├Â─črenimini devam etmek i├žin ─░stanbulÔÇÖa gelmi┼č; Ayvansaray yak─▒nlar─▒nda Yener Bey okulunda okumu┼č.

─░brahin BeyÔÇÖle gelenler, ─░stanbul, ─░zmir ve BursaÔÇÖya yerle┼čtirilir.

─░brahim Bey BursaÔÇÖya Ahmet Pa┼ča mahallesine yerle┼čir. Bu s─▒rada emperyalistler, Ortado─ču haritas─▒n─▒ de─či┼čtirmeye ba┼člam─▒┼člard─▒r. ─░srail devleti kurulur. ─░srailÔÇÖe Yahudi g├Â├ž├╝ ba┼člar.┬á┬á Yahudilik mahallesinde bo┼čalan bir eve yerle┼čir. Belki onlar─▒ YunanistanÔÇÖdan tan─▒d─▒─č─▒ i├žin k├╝lt├╝rel yabanc─▒l─▒k ├žekmez. Grek├že, Bulgarca, Arnavut├ža, S─▒rp├ža, Makedonca bilen ─░brahim Bey belki de ├╝├ž be┼č kelimede olsa ─░branice biliyordu.

Buradaki dostlar─▒ndan biride Madam Hursi oldu. Kocas─▒n─▒ y─▒llar ├Ânce kaybetmi┼č Madam HursiÔÇÖnin bir k─▒z─▒, iki o─člu vard─▒r. Salvator ve Sabetay ve SalvatorÔÇÖun e┼či Luisa. Birbirlerine gidip gelmeler; kar┼č─▒l─▒kl─▒ bayram kutlamalar─▒ ola─čan hale gelmi┼čtir. Kocas─▒na k─▒z─▒nca ev e┼čyalar─▒n─▒, radyolar─▒n─▒ soka─ča atan LuisaÔÇÖy─▒ sakinle┼čtirmek ─░brahim BeyÔÇÖin g├Ârevidir. Bunu ba┼čaran tek insand─▒r. Salvator e┼čiyle ─░srailÔÇÖe g├Â├ž eder. ─░stedi─či k─▒zla annesi evlenmesine izin vermeyince Sabetay bir daha evlenmez, ipekli kuma┼č ticaretiyle u─čra┼č─▒r. Madam HursiÔÇÖde SabetayÔÇÖ─▒ b─▒rak─▒p gitmez. Sabetay doksanlarda vefat edince Madam Hursi ─░srailÔÇÖe g├Â├ž etti. Seksen be┼č ya┼č─▒ndayd─▒ g├Â├ž etti─činde. On y─▒l sonra Salvator T├╝rk kom┼čular─▒na, dostlar─▒na selam s├Âyleyerek ├Âld├╝─č├╝n├╝n haberini yollar.

ÔÇť ├çok konu┼čurlarda, Cumartesi ├žal─▒┼čmazlar, sevap diye bol bol ┼čarap i├žerlerdi. ┼×imdiki Arap ┼×├╝kr├╝ soka─č─▒n─▒n giri┼čindeki ┼čarap├ž─▒ u─črak yerleriydi. Misi k├Ây├╝nden gelen ┼čarap bardak bardak sat─▒l─▒rd─▒. Sokakta ba┼čka bir ┼čarap├ž─▒ daha vard─▒ kapand─▒. Yahudiler gidince bu mek├ónlar kapanmad─▒. Ak┼čam i┼č ├ž─▒k─▒┼č─▒nda m├╝davimler buraya gelmeye devam ettiler.. Kimi cebinden yumurta, kimi ├žantas─▒ndan, torbas─▒ndan biber, domates ├ž─▒kar─▒r. Paras─▒ olan yandaki sakatat├ž─▒dan bir ┼čeyler al─▒p ─▒zgara yapt─▒r─▒rd─▒. Sokaktaki Arap ┼×├╝kr├╝ÔÇÖn├╝n meyhanesi reva├žta idi. O zamanlar Taksi pahal─▒ ve az, fayton say─▒s─▒ s─▒n─▒rl─▒yd─▒. G├╝nd├╝zleri pazardan zerzevat, e┼čya ta┼č─▒yan bu insanlar─▒n baz─▒lar─▒ meyhanelerin ├Ân├╝nde beklerdi. Bizde sarho┼č olup da ayakta duramayacak durumdaki arkada┼člar─▒m─▒z─▒ k├╝feye koyar evine g├Ânderirdik. Zevkine k├╝feye binip eve giderdim. Arap ┼×├╝kr├╝ soka─č─▒na girdi─činizde sa─čda k├╝├ž├╝k meyhaneler, ┼čimdi kapal─▒ olan Havra, kahve, f─▒r─▒n ve f─▒r─▒n─▒n yan─▒nda Samuel MarkosÔÇÖun hayrat olarak yapt─▒rd─▒─č─▒ ├že┼čme vard─▒. Solda Misi ┼čarap├ž─▒s─▒, sakatat├ž─▒, kasap, gazeteci Ahmet KulanerÔÇÖin bakkal, bayi kar─▒┼č─▒m─▒ d├╝kk├ón─▒, aktar Nazmi, tuhafiyeci ─░brahimÔÇÖin d├╝kk├ónlar─▒ vard─▒. ─░brahimÔÇÖin d├╝kk├ón─▒nda k─▒rtasiye malzemesi de bulunurdu. O─člu b├╝y├╝y├╝nce bal─▒k├ž─▒l─▒k malzemeleri, oltalar, kam─▒┼člar getirip satmaya ba┼člad─▒.ÔÇŁ

O y─▒llarda Sakarya Caddesi trafi─če kapal─▒ de─čildi. Alt─▒parmak caddesinde iki ├╝├ž katl─▒ birka├ž apartman d─▒┼č─▒nda ah┼čap evler bulunuyordu. Otob├╝s dura─č─▒n─▒n oldu─ču yerde bir gazete bayi vard─▒. Dura─č─▒n yan─▒ndaki havuzun alt─▒ su deposuydu. Havuzun i├žinde kar┼č─▒daki bal─▒k├ž─▒lar─▒n att─▒─č─▒ birka├ž bal─▒k vard─▒. ─░├žinde bir zamanlar b├╝y├╝k bir kara sazan─▒n ya┼č─▒yordu. Bir sabah bakt─▒k ki bal─▒k havuzda yoktu. Kim bilir kim al─▒p g├Ât├╝rd├╝. Sakarya Caddesi dura─č─▒n arkas─▒ndan ge├žerek Alt─▒parmak caddesiyle birle┼čirdi. Misi ┼čarap├ž─▒s─▒n─▒n yan─▒ndaki dar sokak yama├žtaki evlere ├ž─▒k─▒yordu. Soka─č─▒n giri┼činde me┼čhur manav Abit ve o─člu HasanÔÇÖ─▒n d├╝kk├ón─▒ vard─▒. Yol ├╝zerindeki manavlar sadece meyhanelere de─čil i┼čten ├ž─▒k─▒p arabas─▒yla evlerine giden b├╝y├╝k esnaf ve b├╝rokratlara hizmet verirlerdi. Yol kapan─▒nca manav d├╝kk├ónlar─▒ m├╝┼čterilerini kaybetti. Hepsi kapand─▒. Aktar Nazmi, daha sonra soka─č─▒n i├žine ta┼č─▒nda meyhaneciler art─▒nca d├╝kk├ón─▒n─▒ kapatt─▒.

O y─▒llarda Zafer Al─▒┼čveri┼č Merkezinin oldu─ču yerde belediyenin s─▒ra d├╝kk├ónlar─▒ vard─▒. S─▒ra d├╝kk├ónlar─▒n arkas─▒ndaysa Hoca ─░lyas ─░lkokulu vard─▒. Bu okuldan mezun olan bir i┼č adam─▒ bu okula ek bir tesis yapt─▒rm─▒┼čt─▒. ┼×erit Makinenin sahibi David Saydom (Sidon) yeni yap─▒lan binaya as─▒lan ismi y─▒llar sonra okulda yap─▒lan tamirat esnas─▒nda kald─▒r─▒ld─▒ ve bir daha da as─▒lmad─▒. Buras─▒, daha ├Ânce hastane olarak kullan─▒lm─▒┼č. 18. Y├╝zy─▒lda ├žok say─▒da yabanc─▒ t├╝ccar─▒n ya┼čad─▒─č─▒ BursaÔÇÖda Frans─▒z rahibeler 1739 y─▒l─▒nda burada bir hastane a├žarlar.┬á Bursa-Mudanya tren yolunda ├žal─▒┼čan yabanc─▒lara da sa─čl─▒k hizmeti verilir. 1925ÔÇÖe kadar bu hastane faaliyetini s├╝rd├╝r├╝r├╝.

Bug├╝n alt─▒nda pasaj bulunan apartman─▒n oldu─ču yerde ah┼čap bir bina vard─▒ binan─▒n yan─▒nda bir gazete bayiinin derme ├žatma bir barakas─▒ vard─▒. Onu ge├žince yeni yap─▒lan b├╝y├╝k apartman─▒n alt kat─▒nda PAY ma─čazas─▒ bulunuyordu. G├╝nayd─▒n gazetesi, okur kazanmak i├žin pay kuponu ad─▒ alt─▒nda promosyon da─č─▒t─▒yordu.. ─░l merkezlerine bu kuponlarla al─▒┼čveri┼č yapaca─č─▒m─▒z ma─čazalar a├ž─▒lm─▒┼čt─▒. Ma─čazalarda ├žo─čunlukla k─▒rtasiye malzemeleri bulunuyordu. G├╝nayd─▒n gazetesi belli bir tiraja ula┼č─▒nca Pay kampanyas─▒ sona erdi ve ma─čazalar tasfiye olmaya ba┼člad─▒. Ben sonuna yeti┼čtim. Elimdeki kuponlarla bir ├žorap alabilmi┼čtim.

ÔÇťSabahlar─▒ erken kalkard─▒m. Mahalle f─▒r─▒n─▒n─▒n yan─▒ndaki kahvenin anahtarlar─▒ bendeydi. ─░┼čim olmad─▒─č─▒ zaman kahveyi a├žar, ├žay─▒ ben demlerdim. Hoca Hasan mahallesindeki Kadifeli KahveÔÇÖnin yan─▒nda fayton dura─č─▒ vard─▒. Bazen kom┼čular─▒ toplar ├ža─č─▒rd─▒─č─▒m faytonlarla k├╝lt├╝r parka g├Ât├╝r├╝rd├╝m. O zaman BursaÔÇÖn─▒n tan─▒nm─▒┼č ailelerinin ├Âzel faytonlar─▒ vard─▒.

T├╝rk vatanda┼čl─▒─č─▒na ge├ž ge├žince memur olma f─▒rsat─▒n─▒ ka├ž─▒rd─▒m. ├ľzt├╝rk soyad─▒n─▒ ald─▒m. ─░n┼čaat nedir bilmezken in┼čaat kalfas─▒ oldum. S├╝tmanlarÔÇÖ─▒n ├žar┼č─▒daki s├╝t ├╝r├╝n├╝ satt─▒klar─▒ d├╝kk├ónlar─▒n─▒ ben yapt─▒m. T├╝rk vatanda┼č─▒ olunca Halk partisine ├╝ye oldum. Bir ara yerel y├Âneticilere k─▒z─▒p B├Âl├╝kba┼č─▒ÔÇÖn─▒n partisine ├╝ye oldum. Sonra tekrar CHPÔÇÖye geri d├Ând├╝m. Yakamdan Atat├╝rk rozetini hi├ž eksik etmedim. Eskiyince yeniledim. Atat├╝rkÔÇÖe hi├ž laf s├Âyletmedim. Atat├╝rk ve ─░n├Ân├╝ sa─čken YunanistanÔÇÖda rahat─▒m─▒z yerindeydi. ├ľnce i├ž sava┼č rahat─▒m─▒z─▒ bozdu. Oradaki akrabalar─▒m DP iktidar─▒ ve K─▒br─▒s Krizinde ├žok yo─čun bask─▒ya maruz kald─▒. 1957ÔÇÖden sonra piyasalarda b├╝y├╝k k─▒tl─▒k ├ž─▒kt─▒ÔÇŁ.

1987 y─▒l─▒nda kendisini ─░brahim ├ľzt├╝rkÔÇÖ├╝ kaybettik. Geride anlatmad─▒─č─▒ hik├óyeler kald─▒. Kendisinin en b├╝y├╝k zevki Kapal─▒├žar┼č─▒ esnaf─▒n─▒n olu┼čturdu─ču s├╝nnet cemiyetine kat─▒lmakt─▒. Her y─▒l yap─▒lan bu s├╝nnet cemiyetinde bir ├žocu─ču s├╝nnet ettirirdi. K├╝k├╝rtl├╝ ├žay bah├žesinde yapt─▒r─▒lan bu cemiyete Mehter Tak─▒m─▒ gelip konser verirdi. ÔÇťS├╝nnet olan ├žocuklar─▒ ben yataklar─▒na ta┼č─▒rd─▒m. Ya┼č─▒ b├╝y├╝k olanlar─▒ ayr─▒ bir yerde s├╝nnet ederdikÔÇŁ derdi. Mek├ón─▒ cennet olsun.

984 total views, 1 views today

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: ekrempeker@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒