├ťrd├╝nÔÇÖden BursaÔÇÖya Kafkas tarih├žisi Mahmut Bi

├ťrd├╝nÔÇÖden BursaÔÇÖya Kafkas tarih├žisi Mahmut Bi

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi.
Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu.
TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi.
Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒:
"Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey",
"├ľzbek Mektuplar─▒",
"Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler",
"Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi".
Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
E-Posta: ekrempeker@gmail.com
Ekrem Hayri PEKER

T├╝rkiyeÔÇÖnin yeti┼čtirdi─či ├╝nl├╝ tarih├ži ve Kafkasolog Mahmut Bi, 1945 y─▒l─▒nda ├ťrd├╝nÔÇÖ├╝n ba┼čkenti AmmanÔÇÖda do─čdu. Mahmut Bi; B├╝y├╝k ├çerkes S├╝rg├╝n├╝ÔÇÖnde (1864) ├Ânce BalkanlarÔÇÖa yerle┼čen, Osmanl─▒-Rus 93 HarbiÔÇÖnden (1877-1878) sonra da, ├ťrd├╝nÔÇÖe yerle┼čtirilen ├çerkeslerÔÇÖden, Abzah (Hatko) boyuna mensup bir (Halu─č-Natko) ailesindendir.

AmmanÔÇÖda ba┼člad─▒─č─▒ ilk├Â─črenimini 1952 y─▒l─▒nda T├╝rkiyeÔÇÖye g├Â├ž ettikten sonra tamamlad─▒.┬á├ťrd├╝nÔÇÖde in┼čaat i┼čleriyle u─čra┼čan ve kraliyet ailesine yak─▒n olan babas─▒ ve amcas─▒ T├╝rkiyeÔÇÖyi ziyarete gelirler. ─░stanbulÔÇÖu ├žok be─čenirler ama yerle┼čmek i├žin AnkaraÔÇÖy─▒ tercih ederler.

Aile, AnkaraÔÇÖn─▒n Etimesgut il├žesinde bir ├žiftlik al─▒r. ├çiftlik k─▒sa bir s├╝rede Ankara civar─▒ndaki ├çerkes ayd─▒nlar─▒n─▒ u─črad─▒klar─▒ bir yer olur. Ziyaret├žilerin ba┼č─▒nda ÔÇťTarihte KafkasyaÔÇŁ kitab─▒n─▒n yazar─▒ emekli General ─░smail Berkok geliyordu.

Orta ├Â─črenimini AnkaraÔÇÖda tamamlayan Mahmut Bi,1970 y─▒l─▒nda Ankara Dil, Tarih ve Co─črafya Fak├╝ltesi Tarih b├Âl├╝m├╝nden mezun olmu┼čtur.

1965-1972 y─▒llar─▒nda, Amerikan Hava KuvvetleriÔÇÖnin T├╝rkiyeÔÇÖdeki TUSLOG te┼čkilat─▒n─▒n pazarlama b├Âl├╝m├╝nde ├že┼čitli g├Ârevlerde bulundu. ─░yi derecede ─░ngilizce ve Arap├ža bilmesi bu g├Ârevlerde ├žal─▒┼čmas─▒ i├žin tercih nedeniydi.

┬áVatani g├Ârevi i├žin geldi─či BursaÔÇÖda yedek subay e─čitimini I┼č─▒klarÔÇÖda tamamlad─▒. ─░zin g├╝nlerinde o y─▒llarda Zafer Sinemas─▒ÔÇÖn─▒n binas─▒nda bulunan Kuzey Kafkas K├╝lt├╝r Derne─čiÔÇÖne geliyordu. Burada sonradan e┼či olacak Hayriye Han─▒mÔÇÖla tan─▒┼čt─▒.┬á Hayriye Han─▒m, Yeni┼čehir il├žesinin tek ├çerkes k├Ây├╝ olan Kavakl─▒ k├Ây├╝ndendi. Yeni┼čehir Sempozyumu sonras─▒ beraberce k├Ây├╝ ziyaret etmi┼č ve k├Ây muhtar─▒yla sohbet etmi┼čtik.

Kuzey Kafkas K├╝lt├╝r Derne─čiÔÇÖnin kar┼č─▒s─▒ndaki Zafer meydan─▒nda bulunan ├çokran Plak, o d├Ânemde ├çerkes/ Ad─▒─če m├╝zi─čini plaklara kaydediyordu. Buradan t├╝m T├╝rkiyeÔÇÖye plak g├Ânderiliyordu.

Mahmut Bi, 18 a─čustos g├╝n├╝ Hayriye Han─▒mÔÇÖla evlenir. D├╝─č├╝nleri bug├╝n Vamtes olarak bilinen K├╝k├╝rtl├╝ Bah├žesiÔÇÖnde yap─▒l─▒r. Acemi e─čitimi bitince ├žekti─či kura da Ankara ├ž─▒kar. Vatani g├Ârevini ifa ettikten sonra, 1974-1994 y─▒llar─▒ aras─▒nda bir devlet kurulu┼ču olan S├╝mer Holding A.┼×. b├╝nyesinde sat─▒┼č ve ihracat departmanlar─▒nda y├Âneticilik g├Ârevlerinde bulunmu┼č olup, g├Ârevi gere─či 13 ├╝lkeyi ziyaret etmi┼čtir.

Mahmut Bi, S├╝merbankÔÇÖta ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒ktan alt─▒ y─▒l sonra BursaÔÇÖya tayini ├ž─▒kar. BursaÔÇÖda Merinos lojmanlar─▒nda kal─▒r.┬á ─░ki sene sonra bu defa tayinleri ─░stanbulÔÇÖa ├ž─▒kar. Be┼č y─▒l sonra S├╝merbank Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ ihracat m├╝d├╝rl├╝─č├╝nde g├Âreve ba┼člar. Birle┼čik Kafkasya KonseyiÔÇÖnin kurulu┼č ├žal─▒┼čmalar─▒na kat─▒lan Mahmut Bi, 1994 y─▒l─▒nda emekli olduktan sonra BursaÔÇÖya yerle┼čmi┼č ve 11 May─▒s 1996 tarihinde BursaÔÇÖda kurulan Birle┼čik Kafkasya Derne─čiÔÇÖnin kurucu ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ yapm─▒┼čt─▒r.

O d├Ânemlerde genel olarak neredeyse t├╝m ├çerkes ayd─▒nlar─▒ Birle┼čik Kafkasya ve ba─č─▒ms─▒z Kuzey Kafkasya d├╝┼č├╝ncesindeydi. O da bu ak─▒m i├žinde yerini alm─▒┼čt─▒. Daima ├çerkesyaÔÇÖn─▒n birli─či ve ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ i├žin ├žal─▒┼čm─▒┼č, fakat di─čer Kafkas halklar─▒yla dayan─▒┼čma ve karde┼člik temelli bir dava g├╝tm├╝┼čt├╝r. Bu ├žer├ževede; Ankara ve BursaÔÇÖda ├çe├ženistan m├╝cadelesine destek verilmesi i├žin b├╝y├╝k ├žabalar g├Âstermi┼čtir.

Kafkasya konusunda ara┼čt─▒rmalar─▒na AnkaraÔÇÖda g├Ârevdeyken ba┼člayan Mahmut BiÔÇÖnin, S├╝merbank dergisinde ├že┼čitli yaz─▒lar─▒ ├ž─▒kar.
S├╝merbank, Birle┼čik Kafkasya Konseyi, Birle┼čik Kafkas Dernekleri Federasyonu ve Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ dergisinde yay─▒nlanan ├že┼čitli edebi ve ilmi yaz─▒lar─▒ yan─▒nda ├Ânemli bir ├ževiriye de imza atar. Rus filolog Prof. G. F. ┬áTurt├žaninovÔÇÖun ilk defa 1991 y─▒l─▒nda Rusya d─▒┼č─▒nda ┼×amÔÇÖda bas─▒lan ÔÇťKafkasyaÔÇÖda Bulunan Antik Eserlerin Ke┼čfi ve Yaz─▒lar─▒n─▒n ├ç├Âz├╝mlenmesiÔÇŁ adl─▒ eserini T├╝rk├žeÔÇÖye ├ževirir. Kitap, 2006 y─▒l─▒nda Birle┼čik Kafkas Dernekleri Federasyonu taraf─▒ndan yay─▒nlam─▒┼čt─▒r. Tarih├ži Mahmut BiÔÇÖnin uzun zamanlardan beri ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ ÔÇťKafkas TarihiÔÇŁ adl─▒ eserinin birinci cildi Selenge Yay─▒nevi taraf─▒ndan 2007 y─▒l─▒nda ─░stanbulÔÇÖda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r.┬áDaha sonra eserinin tamam─▒ iki cilt olarak 2011 Berikan Yay─▒nevi taraf─▒ndan yay─▒nland─▒.

Mahmut Bi, bu kitab─▒ yazarken binlerce kayna─č─▒ taram─▒┼čt─▒r. ├ľn T├╝rk tarihi, ─░lk ├ça─č, Orta ├ça─č ve Yak─▒n ├ça─č T├╝rk tarihi, Osmanl─▒ Tarihi, Rus tarihi, ─░ran tarihi ve Kafkasya ├╝zerine yaz─▒lm─▒┼č T├╝rk├že, ─░ngilizce, Arap├ža ve Rus├ža kitaptan olu┼čan on bin kitapl─▒k bir k├╝t├╝phane olu┼čturmu┼čtu.

Yazd─▒─č─▒ iki ciltlik Kafkasya Tarihi, b├Âlgenin tarih ├Âncesi, Paleotik, Mezolitik, Neolitik ve Kalkolitik(maden) ├ža─člardaki durumunu incelemi┼č, ├çerkes/ Ad─▒─čelerin ulusal Nart Destan─▒ÔÇÖn─▒n Abaza, Oset, ├çe├žen, Kara├žay-Malkar, Da─č─▒stan ve G├╝rc├╝ varyantlar─▒n─▒ incelemi┼čtir.

KafkasyaÔÇÖdan do─čan maden i┼č├žili─či, at─▒n evcille┼čtirilmesi ve b├Âlgede M├ľ. III y─▒l ├Âncesine ait eserleri ve yaz─▒tlar hakk─▒nda bilgi verir.

Daha sonra KafkasyaÔÇÖda kurulan devletlerden Sind/ Meotlar, Kasoglar, Kerketler, Siraklar ve daha sonra b├Âlgeye ge├žici egemenlikler kuran ─░skit, Sarmat, Alan, Hun, Hazar, K─▒p├žak, Mo─čol d├Ânemleri hakk─▒nda geni┼č bir bilgi verir. Daha sonra, Osmanl─▒lar─▒n Kafkasya b├Âlgesine y├Ânelik faaliyetlerini, ├çerkes-Rus ili┼čkilerini, RusyaÔÇÖn─▒n geni┼člemesini, ├çerkes-Rus sava┼člar─▒n─▒ ve Ad─▒─čelerin yenilgisi ile s├╝regelen soyk─▒r─▒m ve s├╝rg├╝ne zorlanmalar─▒ hakk─▒nda geni┼č bilgiler verir.

Naip Muhammed EminÔÇÖin m├╝cadelesini anlat─▒r ve ├Âl├╝m y─▒l d├Ân├╝mlerinde mezar─▒ ba┼č─▒nda an─▒lmas─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.

ÔÇťKafda─č─▒ÔÇÖndan Uluda─č Eteklerine Kafkas G├Â├žleriÔÇŁ ve ─░mam ┼×amilÔÇÖin Naibi ve ├çerkezistan B├Âlgesi ─░mam─▒ ÔÇťMuhammed Emin (Pa┼ča)ÔÇÖin Ki┼čili─či ve FaaliyetleriÔÇŁ ile ilgili ├žal─▒┼čmalar─▒ Bursa B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi taraf─▒ndan 2016 y─▒l─▒nda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r.

Son y─▒llarda G├╝ney Kafkasya CumhuriyetleriÔÇÖnden G├╝rcistan, Kafkasyal─▒lar─▒n maruz kald─▒─č─▒ bu mecburi g├Â├ž├╝n, anavatanlar─▒ndan silah zoruyla at─▒lmalar─▒n─▒n soyk─▒r─▒m olarak tan─▒nmas─▒ i├žin ├žal─▒┼č─▒yor. Kabardey-Balkarya ve Ad─▒gey ParlementoÔÇÖlar─▒ da bu konuda ge├žmi┼čte birer karar alm─▒┼člard─▒. ├çe├ženistanÔÇÖdaki vah┼četten ka├žan ├žok say─▒da sivil G├╝rcistanÔÇÖa s─▒─č─▒nm─▒┼čt─▒.

G├╝rcistanÔÇÖ─▒n Anaklia kentinde ┬á2012 y─▒l─▒ May─▒s ay─▒nda ├çerkes-G├╝rc├╝ ili┼čkileri ├╝zerine bir sempozyum yap─▒ld─▒. Mahmut Bi, sempozyuma kat─▒larak bir bildiri sundu. Sempozyum sonras─▒ bir t├Âren d├╝zenlenir.

Mahmut BiÔÇÖnin g├Âzlemlerini aktaral─▒m: ÔÇť21 May─▒sÔÇÖta T├╝rkiyeÔÇÖden gelenler ve sempozyuma kat─▒lanlar limana indiler. Bir grup G├╝rc├╝ kad─▒n, siyah giysiler i├žinde a─č─▒tlar s├Âyleyerek limana geldiler. Liman ve ├ževresi sempozyum salonunda oldu─ču gibi ├çerkesya ve G├╝rcistan bayraklar─▒yla donat─▒lm─▒┼čt─▒. Liman─▒n denize bakan bir b├Âlgesinde soyk─▒r─▒m─▒ anlatan bir heykel yap─▒lm─▒┼čt─▒. Y├╝zlerinde babalar─▒n─▒ kaybetmenin ├╝z├╝nt├╝s├╝ olan bir kad─▒n ve ├Âks├╝z kalm─▒┼č bir k─▒z-bir erkek ├žocu─čunun heykeli vard─▒.

T├╝rkiyeÔÇÖden, KafkasyaÔÇÖdaki ├çerkes CumhuriyetiÔÇÖnden, ├ťrd├╝nÔÇÖden, ─░srailÔÇÖden gelen Ad─▒─čeler denize a├ž─▒ld─▒lar. Ziyaret├žiler yanlar─▒nda getirdikleri ├ži├žekleri denize at─▒p ├Âlenlerin ruhlar─▒ i├žin dua ettiler. Sempozyum salonunda Ad─▒─čelerin kulland─▒─č─▒ e┼čyalar sergilendi. Ad─▒─če m├╝zikleri ├žal─▒nd─▒. Yalova Kuzey Kafkas Derne─či Kafkas Danslar─▒ Ekibi folklor g├Âsterisi sunduÔÇŁ. Sempozyuma bildiri sunan KafkasyaÔÇÖl─▒ yazar Mahmut BiÔÇÖnin g├Âzlemleri bunlarÔÇŽ

Mahmut Bi, g├╝ney MarmaraÔÇÖdaki Ad─▒─če k├Âyleri ├╝zerinde bir ara┼čt─▒rma yap─▒yordu, maalesef bitiremedi. Yazd─▒─č─▒ ÔÇťKafkas TarihiÔÇŁni geni┼čletmek i├žin ├╝├ž y─▒ld─▒r ├žal─▒┼č─▒yordu. ÔÇťG├╝ney Marmara B├Âlgesine Kafkas G├Â├žleriÔÇŁ ,┬á ÔÇť├çerkesya Tarihi KronolojisiÔÇŁ┬á┬á ile ilgili ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yordu. Mahmut Bi, BursaÔÇÖda Ad─▒─čeÔÇÖlerin kurdu─ču vak─▒flar─▒ ara┼čt─▒rd─▒ ve ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒ Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ dergisinde yay─▒nlad─▒.

BursaÔÇÖda ├ž─▒kan dergilerde yapt─▒─č─▒ ara┼čt─▒rmalar─▒ yay─▒nlad─▒. Bir├žok sempozyuma kat─▒l─▒p bildiri sundu. Mahmut Bi, ba┼čta ┼×amil Vakf─▒ olmak ├╝zere ├žok say─▒da konferans vermi┼čtir. 2011 y─▒l─▒ndan sonra yaz─▒lar─▒ 6 y─▒l boyunca www.cherkessia.net sitesinde yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Ba┼člang─▒├žta s─▒k periyodlarla yay─▒nlanan yaz─▒lar─▒ son 3 y─▒l zarf─▒nda amans─▒z hastal─▒─ča yakalanmas─▒ sebebiyle azalm─▒┼čt─▒.

Ya┼čam─▒n─▒ ÔÇťBirle┼čik ve ├ľzg├╝r bir ├çerkesyaÔÇŁya adam─▒┼č olan Bi;

1) ├çerkesya’n─▒n ve ├çerkesler’in ulusal birli─či.

2) Uluslaras─▒ literat├╝rde kabul g├Ârm├╝┼č olan adlar─▒ ├çerkes/ Cherkes/ Circassian olan halk─▒n, kendilerine verdikleri ad olan Ad─▒─čeÔÇÖnin do─črudan kar┼č─▒l─▒─č─▒ oldu─ču,

3)┬á├çerkesler’in mecburi g├Â├ž ile de─čil, soyk─▒r─▒m ve s├╝rg├╝n ile vah┼čice ┬áanayurtlar─▒ndan ├ž─▒kar─▒ld─▒klar─▒,

4) ├çerkesya’n─▒n belki yak─▒n vadede de─čil ancak uzun vadede mutlak surette ba─č─▒ms─▒zl─▒─ča eri┼čeceklerine,┬á├çerkesler’in emellerine ula┼čmalar─▒n─▒n ise politik, hukuki, insani, k├╝lt├╝rel, sosyal alanlarda m├╝cadele ile ba┼čar─▒labilece─čini, bunun demokratik olmayan y├Ântemlerle ba┼čar─▒lamayaca─č─▒n─▒,

5) ├çerkeslerÔÇÖin, otantik k├╝lt├╝rel ve sosyal dokular─▒n─▒ orijinal haliyle muhafaza ederken, evrensel normlara, insanl─▒k de─čerleri ile yerel de─čerleri ba─čda┼čt─▒rmalar─▒ gerekti─čine,

6) ├çerkes/ Ad─▒─čelerÔÇÖin k├╝lt├╝rel, dilsel, sosyal, edebi/ sanatsal her alanda ├žal─▒┼čmalar─▒ kadar, politik bir m├╝cadele vermelerini ve ├çerkes davas─▒n─▒ uluslar aras─▒ alana ta┼č─▒nmas─▒n─▒ savunmu┼čtur.

 

KAYNAKÇA:

– BursaÔÇÖda Kafkas G├Â├žmeni K├Ây Vak─▒flar─▒, Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi, S: 33, Yaz 2011

– ├çerkes-G├╝rc├╝ ─░li┼čkileri, 22 May─▒s 2012

– ├çerkeslerde Sosyal Ya┼čam ve D├╝─č├╝n Adetleri, Ye┼čil Bursa Dergisi, Say─▒: 3, May─▒s 2013

– Kafkas G├Â├žleri, Ye┼čil Bursa Dergisi, Ye┼čil Bursa Dergisi, Say─▒: 2, ┼×ubat 2013

– Kafkasya Tarihi I, ─░stanbul-2007

– Kafkasya Tarihi I-II, Ankara-2011

– Muhammed Emin Pa┼ča, Bursa-2016

www.cherkessia.net

– Yeni┼čehir Sempozyumu Ekim-2013, ├çerkes Kavakl─▒ K├Ây├╝

– ┬áZikh (Cikh)ÔÇÖlerin etnik kimli─či, 11-12 Aral─▒k Tiflis-G├╝rcistan

1,242 total views, 1 views today

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: ekrempeker@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒