Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
┼×eyh Bedrettin Vakas─▒ ├Âncesi RumeliÔÇÖne s├╝r├╝len dini gruplar
  • 05 Nisan 2020 Pazar
  • +
  • -
  • Ekrem Hayri PEKER /

Yeni din inanc─▒na, her zaman eski dinden baz─▒ inan├žlar a┼č─▒lan─▒r. Y├Âneticiler, yeni din uygulamalar─▒ derhal kabul etmek istemeyen halk─▒n korkmamas─▒ i├žin siyasi m├╝l├óhazalarla bu t├╝r kar─▒┼č─▒m─▒ benimsemek zorundad─▒r. Eski dinden kalan rit├╝eller, ni├žin kutlan─▒ld─▒─č─▒ unutulan kutlamalar, baz─▒ adetler yeni dinde de yer al─▒r. Zamanla din oturmaya ba┼člay─▒nca ve farkl─▒ mezhepler ortaya ├ž─▒k─▒nca siyasi iktidarlar d├╝zeni bozan din adamlar─▒n─▒ cezaland─▒r─▒r, baz─▒ mezhepleri d├╝┼čman ilan eder ve mensuplar─▒n─▒ yok ederler.

Do─ču Roma topraklar─▒nda bilhassa Suriye ve M─▒s─▒rÔÇÖda ├žok kanl─▒ mezhep sava┼člar─▒ ya┼čanm─▒┼čt─▒r. Az say─▒daki M├╝sl├╝man ordular─▒ bu y├╝zden kolayca buralar─▒ ele ge├žirmi┼č ve deyim yerindeyse ÔÇťBar─▒┼č g├╝c├╝ÔÇŁ muamelesi g├Ârm├╝┼čt├╝r.

ANADOLU

Tarih├žilerimiz Anadolu Sel├žuklu Devleti ve Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnde ├ž─▒kan T├╝rkmen ve daha sonra celali ─░syanlar─▒ olarak adland─▒r─▒lan isyanlar─▒na ┼ču g├Âzle bakarlar. ÔÇťHer ┼čey g├╝ll├╝k g├╝listanl─▒kken ruhlara, cinlere kap─▒lm─▒┼č meczup bir dervi┼č, ÔÇśhadi ayaklanal─▒mÔÇÖ der ve nedense cennet gibi bir ortamda ya┼čayan insanlar, rahat batmas─▒ nedeniyle ÔÇśhadiÔÇÖ deyip ayaklan─▒rlar. Tarih├žiler ve ekonomistler i├žinde ┬áÔÇťEn olgun ├ža─č─▒ndaÔÇŁ 12 MartÔÇÖ─▒n gadrine u─čray─▒p kederinden erken ya┼čta vefat eden Mustafa Akda─čÔÇÖ─▒ ve ayn─▒ tarihlerde ├╝niversiteden uzakla┼čt─▒r─▒lan Do─čan Avc─▒o─čluÔÇÖnu ayr─▒ tutuyorum.

D├Ânemin ve sonra olaylar─▒ yazan tarih├žilerin, uleman─▒n yazd─▒klar─▒n─▒n aksine, isyana ├Ânderlik edenlerin bilgi seviyesi d├Ânemin ulemas─▒ndan az de─čildi. Kimisi, Baba ─░shak gibi kad─▒yd─▒. B├Ârkl├╝ce Mustafa, Torlak Kemal cahil dervi┼čler de─čildi. Torlak KemalÔÇÖin bir divan─▒ vard─▒.

─░syanlar─▒n siyasi boyutu ├╝st├╝nk├Âr├╝ incelenmez, ekonomik boyutuna hi├ž de─činilmez. Aksine ge├ži┼čtirilir. Oysa T├╝rkmen- Sel├žuklu ├žat─▒┼čmas─▒ B├╝y├╝k Sel├žuklu d├Âneminde ba┼člam─▒┼čt─▒r. Devlet y├Ânetimi h─▒zla T├╝rkmen k├╝tlesinden kopmu┼č ve Farslara, paral─▒ kap─▒kullar─▒na dayanm─▒┼čt─▒r.

T├╝rkmenler, bu sebepten merkeze kar┼č─▒ ayaklanan hanedan ├╝yelerinin yan─▒nda saf tutmu┼člard─▒r. Bu durumu g├Âren ├╝nl├╝ Sel├žuklu Veziri Nizam├╝lm├╝lk, ÔÇťT├╝rkmenlere de devletten pay vermek gerekirÔÇŁ demi┼čtir. Ama bu s├Âylemine kulak as─▒lmam─▒┼čt─▒r. T├╝rkmen-Sel├žuklu ├žat─▒┼čmas─▒ T├╝rkmenlerin AnadoluÔÇÖya g├Â├ž├╝n├╝ h─▒zland─▒rm─▒┼čt─▒r, di─čer yandan da Sel├žuklu DevletiÔÇÖnin sonunu getirmi┼čtir.

A┼čiretleri da─č─▒lan / da─č─▒t─▒lan T├╝rkmenlerin s─▒─č─▒nacak ÔÇťBabaÔÇŁlardan ba┼čka kimsesi kalmam─▒┼čt─▒. Mo─čollara kar┼č─▒ yap─▒lan bir ayaklanmaya MevlanaÔÇÖn─▒n bir o─člu da kat─▒lm─▒┼čt─▒ ve sava┼čta ├Âlm├╝┼čt├╝. T├╝rkmen boylar─▒ Mo─čollar─▒n bask─▒s─▒ndan kurtulmak i├žin u├žlara ve EgeÔÇÖye s─▒─č─▒nd─▒lar.

Pavlikanlar

AnadoluÔÇÖda Yahudi inanc─▒ ├žok yayg─▒nd─▒. AnadoluÔÇÖda Hristiyanl─▒k ├Ânce Yahudiler aras─▒nda yay─▒ld─▒. Mesih ve Mehdi inanc─▒ Hristiyanlara da ge├žti. Daha sonra T├╝rkmenler aras─▒na yay─▒ld─▒.

Bu mezhep, Sivas-Erzurum-Divri─či b├Âlgesine yay─▒lm─▒┼čt─▒r.┬á Samosatl─▒ (Samsat) pavlus’un takip├žileri olarak bilinirler. Kilisenin kurallar─▒na ve t├╝m dogmatik geleneklerine kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒klar─▒ i├žin Do─ču Romal─▒l─▒lar taraf─▒ndan s├╝rekli sald─▒r─▒ya u─čram─▒┼člar.

D├╝nyevi iktidar─▒n k├Ât├╝l├╝─č├╝ temsil etti─čine inanan Pavlikanlar─▒n Do─ču RomaÔÇÖya kar┼č─▒ yapt─▒klar─▒ ayaklanmalar─▒n temelinde de bu g├Âr├╝┼č├╝n yatt─▒─č─▒ s├Âylenir. Zamanla Do─ču Roma siyasi h├ókimiyetine hem de kiliseye kar┼č─▒ muhalif duru┼člar─▒, zamanla egemen s─▒n─▒f─▒n ve kilisenin s├Âm├╝r├╝ ve bask─▒lar─▒na kar┼č─▒ dini, siyasi ve ekonomik bir e┼čitlik├žili─če dayal─▒ bir ├Â─čreti haline gelmi┼čtir. Pavlikanlar─▒n ÔÇť─░kona k─▒r─▒c─▒l─▒kÔÇŁ d├Âneminde kiliseye kar┼č─▒, ikonalar─▒ yasaklayan ve bunlar─▒ k─▒rmaya giri┼čen Do─ču Roma y├Ânetimiyle i┼č birli─či yapt─▒klar─▒ndan da bahsedilir.

Ortodoks Do─ču RomaÔÇÖn─▒n zulm├╝nden ka├žan Pavlikanlar bir s├╝re M├╝sl├╝man Araplara s─▒─č─▒nd─▒ktan sonra Do─ču Roma ordusundan ka├žan karbeas adl─▒ bir subay─▒n ├Ânderli─činde Divri─či’ye yerle┼čtiler. Burada g├╝├žlenen Pavlikanlar, Pontus’a kadar ak─▒nlar d├╝zenlediler. Daha sonra Efes’e kadar ilerleyip, Do─ču Roma ordusunu da─č─▒tt─▒ktan sonra Ankara’y─▒ ele ge├žirirdiler.

Do─ču Roma Pavlikanlar─▒ k─▒l─▒├žtan ge├žirip, Divri─či’yi yak─▒p y─▒kt─▒. Hayatta kalan Pavlikanlar ├Ânce Do─čuya daha sonra da Trakya’ya s├╝r├╝l├╝rler burada Do─ču Roma taraf─▒ndan Bulgar ve Slav sald─▒r─▒lar─▒na kar┼č─▒ barikat olarak kullan─▒ld─▒lar.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  GemlikÔÇÖin sinema ge├žmi┼čine dair anekdotlar

Trakya’da ya┼čamaya ba┼člayan Pavlikanlar, Ortodoks Kilisesi’nin dini bask─▒s─▒na kar┼č─▒ koymay─▒ s├╝rd├╝rd├╝ler ve Normanlara kar┼č─▒ yap─▒lan sava┼čta Do─ču Roma saflar─▒n─▒ terk ederek kendi sonlar─▒n─▒ haz─▒rlard─▒lar. Do─ču Roma bu ihanetin intikam─▒n─▒ ├žok ac─▒ ┼čekilde ald─▒. ─░mparator Alexsios, Pavlikanlar─▒n ├žocuklar─▒n─▒, kad─▒nlar─▒n─▒ ve ya┼čl─▒lar─▒n─▒ Filibe Kalesine hapsederek zorla Ortodoks yap─▒p asimile eder. Pavlikan ├Ânderleri s├╝rg├╝n edilip cemaat ba┼čs─▒z b─▒rak─▒l─▒r. Anna Komnena, ÔÇťAlexiadÔÇŁ ─░mparator AleksiosÔÇÖun saltanat─▒n─▒n son d├Âneminde Bogomillere yapt─▒─č─▒ eziyetleri ve ├Ânderlerini nas─▒l yakt─▒─č─▒n─▒ da anlat─▒r.

Babai – Baba ─░shak Ayaklanmas─▒

B├ób├ó├« ya da Baba ─░shak Ayaklanmas─▒, Anadolu Sel├žuklu Devleti tarihindeki en b├╝y├╝k T├╝rkmen ayaklanmas─▒d─▒r. 1239ÔÇÖda veya A─čustos 1240 tarihinde, Vef├ó├«yye tarikat─▒na ba─čl─▒ Ebu’l-Baka Baba ─░lyas bin Ali el-Horas├ón├«’nin m├╝ritlerinden olan Baba ─░shak Kefersud├«’nin ├Ânc├╝l├╝k etti─či ayaklanma. Anadolu Sel├žuklu ordusunca paral─▒ Frank askerlerinin b├╝y├╝k deste─či ile g├╝├žl├╝kle bast─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Ama bu olay─▒n izleyen d├Ânemde ortaya ├ž─▒kan ve Babailik olarak bilinen dinsel-siyasal hareketin etkisi y─▒llarca s├╝rm├╝┼čt├╝r.

13.y├╝zy─▒lda Mo─čol bask─▒s─▒yla ├žok say─▒da g├Â├žebe T├╝rkmenler, Azerbaycan ve Horasan’dan Anadolu’ya g├Â├žm├╝┼čt├╝. Ama Anadolu Sel├žuklu y├Ânetimi bu kitlelerin bat─▒ kesimlerine ge├žmelerine izin vermiyordu. AnadoluÔÇÖda yerle┼čik ya┼čama ge├žmi┼č olan T├╝rkmenler ile bu yeni gelen g├Â├žer T├╝rkmenler aras─▒nda da otlak ve k─▒┼člak payla┼č─▒m─▒nda anla┼čmazl─▒klar ya┼čan─▒yordu. AnadoluÔÇÖda dar bir b├Âlgede s─▒k─▒┼č─▒p kalan T├╝rkmenler k─▒sa s├╝rede yoksullu─ča s├╝r├╝klendiler. Bu durum g├Â├žerler ile yerle┼čikler aras─▒nda ├žat─▒┼čmalara yol a├žt─▒. Anadolu Sel├žuklu y├Ânetimi yerle┼čik olan halk─▒ koruyor ve yeni gelenleri cezaland─▒r─▒yordu. Anadolu Sel├žuklu Sultan─▒ II. G─▒yaseddin Keyh├╝srev’in adaletsiz y├Ânetimi, yoksul ve haks─▒zl─▒─ča u─črayan geni┼č kitlelerinin Baba ─░lyas’─▒n ├ževresinde toplanmas─▒na da yol a├žt─▒. Ayaklanma lideri Dani┼čmentliler d├Âneminde Kayseri kad─▒l─▒─č─▒ yapm─▒┼č olan Baba ─░lyasÔÇÖt─▒r.

Baba ─░lyas’─▒n yard─▒mc─▒s─▒ olan Baba ─░shak, g├Â├žebe T├╝rkmenleri ├Ârg├╝tledi ve onlar─▒ bir ayaklanmaya haz─▒rlad─▒. T├╝rkmenler, Baba ─░shak’tan gelecek i┼čareti beklemeye ba┼člam─▒┼člard─▒. Bu s─▒rada II. G─▒yaseddin Keyh├╝srev’in Baba ─░lyas’─▒n ├╝zerine asker g├Ândermesi ayaklanmay─▒ ate┼čledi. Ayaklanman─▒n merkezi AmasyaÔÇÖd─▒r.

Baba ─░shak’─▒n ayaklanan T├╝rkmenlerin yan─▒ s─▒ra, Halep ve Antep y├Âresine s├╝r├╝lm├╝┼č olan Harezm T├╝rkleri de kat─▒l─▒nca ayaklanma geni┼č bir b├Âlgeye yay─▒ld─▒. Elbistan’da yenilen Anadolu Sel├žuklu ordusu Sivas’─▒ ayaklanmac─▒lara b─▒rakmak zorunda kald─▒. Ard─▒ndan Amasya ve Kayseri de ayaklanmac─▒lar─▒n eline ge├žti. Ayaklanmac─▒lar ba┼čkent KonyaÔÇÖy─▒ tehdit etmeye ba┼člay─▒nca, II. G─▒yaseddin Keyh├╝srev buradan ayr─▒lmak zorunda kald─▒. Baba ─░lyas’─▒n Amasya Kalesi’nde ├Âld├╝r├╝lmesi ├╝zerine ayaklanmac─▒lar K─▒r┼čehir’e do─čru ilerlemeye ba┼člad─▒. Ama bu arada Anadolu Sel├žuklu ordusu da toparlanm─▒┼čt─▒ ve paral─▒ Frank askerlerinin kat─▒lmas─▒yla g├╝├žlenmi┼čti. K─▒r┼čehir ├ževresindeki sava┼čta Anadolu Sel├žuklu ordusu ayaklanmac─▒lar─▒ yenilgiye u─čratt─▒. 1240’ta Amasya’da Baba ─░shak as─▒larak ├Âld├╝r├╝ld├╝ ve ayaklanmac─▒lar─▒n ├žo─ču k─▒l─▒├žtan ge├žirildi. Ordudaki T├╝rk askerleri Baba ─░shak ile sava┼čmak istemedi. Bu y├╝zden ├Ânce paral─▒ Frank askerleri, sonra K├╝rt, G├╝rc├╝, Rum, Ermeni asillerinin olu┼čturdu─ču kuvvetlerle Babailere sald─▒rd─▒. Anadolu askeri bunlara ÔÇťk─▒l─▒├ž i┼čledi─činiÔÇŁ g├Âr├╝nce sald─▒r─▒ya kat─▒ld─▒lar. Anadolu Sel├žuklu Devleti, T├╝rkmenler, ancak bu ┼čekilde yenebilmi┼čtir.

B├ób├ó’i Ayaklanmas─▒, Anadolu Sel├žuklu Devletini iyice g├╝├žs├╝z duruma d├╝┼č├╝rd├╝ ve Anadolu Sel├žuklular─▒ AnadoluÔÇÖya giren Mo─čollara 1243ÔÇÖteki K├Âseda─č Sava┼č─▒ÔÇÖnda teslim olmak zorunda kald─▒.

Nedenleri

Baba ─░lyas, Yesevilik tarikat─▒na ba─čl─▒ ve inan├žlar─▒n─▒ Anadolu’daki T├╝rkmenler aras─▒nda yaymaya ├žal─▒┼čan bir dervi┼čti. Anadolu Sel├žuklu y├Ânetimi alt─▒nda k├Ât├╝ ko┼čularda ya┼čayan T├╝rkmenler aras─▒nda ├žok say─▒da izleyicisi vard─▒. Baba ─░lyas, Tanr─▒ sevgisinin dinin kat─▒ kurallar─▒yla olu┼čmayaca─č─▒n─▒, bunu ancak insan─▒n kendi sevgisiyle yaratabilece─čini s├Âyl├╝yordu. Kad─▒n-erkek ayr─▒m─▒na kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yor, b├╝t├╝n insanlar─▒n e┼čitli─čini savunuyordu. T├╝rkmenlerin o zamanki ya┼čamlar─▒na son derece uygun olan ortak m├╝lkiyete dayal─▒ bir toplumsal d├╝zen ├Âneriyordu.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Enver Pa┼čaÔÇŽ Kat─▒ld─▒─č─▒ iki kurultay ve 2 bildirisiÔÇŽ

Babai Ayaklanmas─▒ bast─▒r─▒lmas─▒na kar┼č─▒n, bu harekete ba─čl─▒ olarak yay─▒lan Babailik inanc─▒ etkisini uzun zaman s├╝rd├╝rd├╝. Baba ─░lyas’─▒n izleyicileri Anadolu’nun ├že┼čitli yerlerine da─č─▒larak zaviyeler kurdular ve Baba ─░lyas’─▒n d├╝┼č├╝ncelerini ya┼čatt─▒lar. Baba ─░lyas ile Baba ─░shak’─▒n savundu─ču d├╝┼č├╝nceler, sonradan Bekta┼čilik tarikat─▒n─▒n ├Ânc├╝s├╝ olan Hac─▒ Bekta┼č Veli’yi de etkiledi. Baba ─░lyas’─▒n halifelerinden Edebali’de Osmanl─▒ Devleti’nin kurulu┼čunda ├Ânemli rol oynad─▒. ─░syandan sonra u├žlara ka├žan babalar, dedeler, abdallar daha sonra Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin kurulu┼čunu sa─člam─▒┼člard─▒r.

BALKANLAR

Balkanlardaki Hristiyanlar aras─▒nda k─▒sa s├╝rede farkl─▒ yorumlar ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Gezgin din adamlar─▒, manast─▒r ├ževreleri hiyerar┼čik kiliseye ba┼čkald─▒rm─▒┼čt─▒r. Tart─▒┼čmalar daha ├žok ─░sa peygamberin tanr─▒sall─▒─č─▒, ├╝├ž tanr─▒ olu┼ču, ─░konalara tapma, din adamlar─▒n─▒n ya┼čay─▒┼č─▒ konular─▒nda s├╝r├╝p gitmi┼čtir. Kilise y├Ânetimi ve siyasi iktidar kendileri i├žin tehlikeli g├Ârd├╝kleri inan├žlar─▒ yayanlar─▒ teredd├╝t etmeden yok etmi┼člerdir.

─░ranÔÇÖdan do─čan ve k─▒sa zamanda AnadoluÔÇÖda yay─▒lan, oradan da Balkanlara ve AvrupaÔÇÖya yay─▒lan ManiÔÇÖcilik Hristiyanl─▒─č─▒n yay─▒lmas─▒ndan sonra da varl─▒─č─▒n─▒ farkl─▒ ┼čekilde s├╝rd├╝rd├╝.┬á Kilise kurumsalla┼čt─▒k├ža inan├žlar farkl─▒ ┼čekillere b├╝r├╝nd├╝ler ve resmi inan├žlara kar┼č─▒ geldiler. Bu BalkanlarÔÇÖda Bogomilcilik, G├╝ney FransaÔÇÖda ise CathreÔÇÖcilik (Temiz, ar─▒, saf) ad─▒yla ortaya ├ž─▒kt─▒lar.

ÔÇťB├╝t├╝n t├╝rleriyle bu inanc─▒n yanda┼člar─▒ koyu dindard─▒lar ama t├╝m g├Âsteri┼č tap─▒nma bi├žimlerini, t├╝m kilise geleneklerini, hatta b├╝t├╝n kilise d├╝zenini reddetmekteydiler. Bu hareket, ÔÇśH├ókim olanlara, kudretlilere ve zenginlere kar┼č─▒ protestonun ifadesi idi.ÔÇÖ (Ostrogosrki, Bizans Devleti Tarihi, s.250) Pauloscular Balkanlara s├╝r├╝ld├╝.

Mevlevilik ve daha bask─▒n ├Âl├ž├╝de Bekta┼čilikte ├Ârne─čin, ÔÇťeline, beline, diline h├ókim olÔÇŁ ilkesinde Manicilikten izler vard─▒r.

Do─ču Roma, mezhep fark─▒ y├╝z├╝nden so─čuk bast─▒─č─▒ KapodokyaÔÇÖda ya┼čayan ve Manicilikle su├žlanan Ermenilerden 200 binini Bal─▒kesir, ├çanakkale ve Balkanlara s├╝rd├╝. Osmanl─▒lar BulgaristanÔÇÖ─▒ ele ge├žirdi─činde burada ya┼čayan Ermenilerle kar┼č─▒la┼čt─▒lar.

Trakya’da ya┼čamaya ba┼člayan Pavlikanlar, Ortodoks Kilisesi’nin dini bask─▒s─▒na kar┼č─▒ koymay─▒ s├╝rd├╝rd├╝ler ve Normanlara kar┼č─▒ yap─▒lan sava┼čta Do─ču Roma saflar─▒nda sava┼čt─▒rlar. (Alexiad, s,137) ─░mparatorun ─░stanbulÔÇÖa d├Ânmesinden sonra FilibeÔÇÖye d├Ând├╝ler. (Alexiad, s,157) ─░mparatorun ├ža─čr─▒lar─▒na, verdi─či unvanlara ve vaatlerine kulak asmad─▒lar B├Âylece kendi sonlar─▒n─▒ haz─▒rlarlar. Do─ču Roma bu ihanetin intikam─▒n─▒ ├žok ac─▒ ┼čekilde ald─▒. ─░├žeride d├╝┼čmanlar─▒n─▒ sindiren ve d─▒┼č d├╝┼čmanlar─▒n─▒ hizaya getiren ─░mparator Aleksios, eski bir hesab─▒ g├Ârmek ├╝zere1114 y─▒l─▒nda FilibeÔÇÖye y├╝r├╝d├╝ ve kenti ele ge├žirdi. (Alexiad, s, 469).

─░mparatorun k─▒z karde┼či Anna, ÔÇťÔÇŽ O, ba┼čka belalar aras─▒nda birde, orada pek ├žok dinsizin ya┼č─▒yor olmas─▒ndan da zarar g├Ârm├╝┼čt├╝r. Ger├žekten, Ermeniler, keza BogomilosÔÇÖlar denilenler, bu kenti sahiplenmi┼č idiler; bunlardan ve ayr─▒ca bunlar─▒n sapk─▒nl─▒─č─▒ndan, daha sonra, uygun zamanda s├Âz edece─čim; birde olabildi─čince dinsiz olan PaulikianosÔÇÖlar bu kentte ya┼č─▒yordu. Bunlar ManikhaiosÔÇÖlardan ayr─▒lma bir dald─▒r, adlar─▒n─▒n g├Âsterdi─či ├╝zere, Paulos ile ─░onnesÔÇÖin m├╝ritleridirÔÇŽ (Alexiad, s, 470)

ÔÇŽ Mani ile ÔÇôKallinikos o─čullar─▒- Paulos ve ─░onnesÔÇÖin vah┼či geleneklerini h├ól├ó koruyan, z├ólim, kan d├Âkmekte duraksamayan bu m├╝ritleri pek be─čenilesi ─░mparator ─░onnes Tzimikes taraf─▒ndan, sava┼čta yenilmi┼člerdi. O, bunlar─▒, AsyaÔÇÖdan (AnadoluÔÇÖdan) k├Âle olarak getirilmi┼č KhalipssÔÇÖler (┼×ebinkarahisar y├Âresinin, SylvanusÔÇÖa m├╝rit olmu┼č halk─▒n─▒ kasdediyor) ve Ermenilerin ya┼čad─▒klar─▒ y├Ârelerden (al─▒p) TrakyaÔÇÖya yerle┼čtirmi┼čti. Bunlar─▒ÔÇŽ┬á ─░skitler ak─▒nlar─▒na kar┼č─▒ g├╝venilir bek├žiler olmak ├╝zere Filibe yak─▒nlar─▒na yerle┼čtirmek zorunlulu─čunda tuttuÔÇŽ ─░onnes Tzimikes, has─▒mlar─▒ olan Manici sapk─▒nlar─▒ bizim ba─čla┼č─▒klar─▒m─▒z duruma getirdikten sonra, g├Â├žebe ─░skitlerlerin kar┼č─▒s─▒na, onlarla ba┼č edebilecek g├╝├žler kimli─čiyle yerle┼čtirdiÔÇŽN e var ki, huylar─▒ gere─či ba─č─▒ms─▒z ve kendi ba┼č─▒na buyruk olan Maniciler, al─▒┼č─▒lageldikleri gibi davran─▒r oldularÔÇŽÔÇŁ. Anna, ÔÇťManicilerin k─▒sa zamanda b├Âlgeye h├ókim olduklar─▒n─▒, Filibe ├ževresinin t├╝m├╝yle sapk─▒n oldu─čunu, ├╝st├╝ne ├╝stl├╝k yeni bir Ermeni g├Â├ž├╝ÔÇŁ oldu─čunu ilave eder. (Alexiad ,s:471-2-3)

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Orhan G├óz├« Taraf─▒ndan KirmastiÔÇÖde Kurulan ─░lk Osmanl─▒ Ar┼čivi

Anna, babas─▒ ─░mparator AleksiosÔÇÖun ÔÇťkimilerini sava┼čs─▒z boyun e─čdirdi─čini, kimilerini k├Âle etti─činiÔÇŁ yazar. ─░mparator, Manicileri ÔÇťAc─▒ ilkeleri olanÔÇŁ dinlerinden cayd─▒r─▒r. Yeniden vaftiz ettirir. (Alexiad s:475)

─░mparator Aleksios, saltanat─▒n─▒n son g├╝nlerinde yeni bir dinsel ak─▒mla u─čra┼čmak zorunda kal─▒r, Bogomiller. Anna, ÔÇťÔÇŽBu Bogomil tarikat─▒ erdemlili─či taklit etmekte (Ortodoks gibi g├Âr├╝nmekte) pek ustad─▒rÔÇŽ Basileios ad─▒nda bir ke┼či┼č Bogomilcili─či pek ustaca yaymakta idiÔÇŁ. Basileios, saraya g├Ât├╝r├╝l├╝r tutuklan─▒r. Yanda┼člar─▒ zindanda ├Âlene kadar hapsedilirler. T├Âvbe edenler vaftiz edilip b─▒rak─▒l─▒rlar. Basileios, Sultanahmet meydan─▒nda t├Ârenle yak─▒l─▒r. (Alexiad,s:514)

*

BedrettinÔÇÖin ─░syan─▒ndan 60-70 y─▒l ├Ânce Do─ču RomaÔÇÖn─▒n Balkan topraklar─▒n─▒n G├╝ney b├Âl├╝m├╝nde, ├Âzellikle TrakyaÔÇÖda s─▒n─▒fsal bir ayaklanma ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Bu y├Ârede EdirneÔÇÖden ba┼člayarak, b├╝y├╝k arazi sahiplerine, soylulara, zenginlere kar┼č─▒ esnaf ve yoksul halk ayaklanm─▒┼čt─▒. Ayaklanma b├╝t├╝n Trakya yay─▒lm─▒┼č, Selanik bu ayaklanman─▒n ikinci merkezi olmu┼č, b├Âlgedeki zenginler ve asiller ├Âld├╝r├╝lm├╝┼čt├╝. Ayaklananlara Zelotlar deniliyordu. ─░mparator, Kantakouzenos, bu ayaklanmay─▒ b├╝y├╝k g├╝├žl├╝kle ve dostu Ayd─▒no─člu Umur BeyÔÇÖin yard─▒m─▒yla bast─▒rabilmi┼čti. (Umar, Bilge, T├╝rk Halk─▒n─▒n Orta├ža─č Tarihi, s,166)

KAYNAKÇA

  • Ats─▒z, A┼č─▒kpa┼čao─člu Tarihi, Ankara-1970, MEB
  • Baluet, Michel, Orta├ža─čda T├╝rkler, ─░stanbul-2005, Alk─▒m Yay─▒nevi
  • Barkan, ├ľ. L├╝tfi, Kolonizat├Âr T├╝rk Dervi┼čleri
  • Ero─člu, Haldun, Osmanl─▒ÔÇÖda Muhalefet, ─░stanbul-2017, Bilge K├╝lt├╝r Sanat Yay─▒nlar─▒
  • Gousset, Rene, Bozk─▒r ─░mparatorluklar─▒, ─░stanbul-2010, ├ľt├╝ken Yay─▒nevi
  • G├╝l, Muammer, Do─ču ve G├╝neydo─ču AnadoluÔÇÖda Mo─čol H├ókimiyeti, ─░stanbul-2005
  • Historia ├ťniversitesi, Tarih Kurumu, Ba┼člang─▒├žtan 1566ÔÇÖya Kadar Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču Tarihi, ─░stanbul-2006, Nokta Kitap
  • ─░bni Arap┼čah, AcaibuÔÇÖl Makdur, ─░stanbul, 2012, Selenge Yay─▒nlar─▒
  • ─░bni Tagr─▒berdi, En NucumuÔÇÖz Zahire, ─░stanbul, Selenge Yay─▒nlar─▒
  • ─░nalc─▒k, Halil, Devlet-i Aliyye I, ─░stanbul-2010, ─░┼č Bankas─▒ Yay─▒nlar─▒
  • Komnena, Anna, Alexiad, ─░stanbul-1996, ─░nkilap Kitabevi
  • K├Âymen, Mehmet Altay, Ne┼čri Tarihi-I, Ankara-1983
  • K├Âymen, Mehmet Altay, Ne┼čri Tarihi-I, Ankara-1984
  • Mantran, Robert, Osmanl─▒ Tarihi I, ─░stanbul-1995, Can Yay─▒nevi
  • Sultan Mehmet ├çelebi ve D├Ânemi, Bursa-2014, Bursa Osmangazi Belediyesi
  • Sultan Y─▒ld─▒r─▒m Beyaz─▒d Han ve D├Ânemi Bursa-2013, Bursa Osmangazi Belediyesi
  • Sultan II. Murad ve D├Ânemi, Bursa-2015, Bursa Osmangazi Belediyesi
  • ┼×ikari, Karamann├óme (Haz. Metin S├Âzen-Necdet Sakao─člu), Karaman Belediyesi
  • Ostrogorski, Georg Bizans Devleti Tarihi Ankara-2011, TTK
  • Tevarih-i ├éli Osman, Bursa-2012, Bursa ─░l ├ľzel ─░daresi
  • Togan, Zeki Velidi, Umumi T├╝rk Tarihine Giri┼č I, ─░stanbul-1946, Hak Kitabevi
  • Umar, Bilge, T├╝rk Halk─▒n─▒n Orta├ža─č Tarihi, ─░stanbul-1998, ─░nkilap Kitabevi
  • Yezdi, Emir Timur, Zafername, ─░stanbul-2013, Selenge Yay─▒nlar─▒

Toplam Okuma: 535 , Bug├╝n: 1 

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar. Bursa Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ekrem Hayri Peker
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
1990ÔÇÖl─▒ Y─▒llardan G├╝n├╝m├╝ze Yeni┼čehirÔÇÖde Gazetecilik Faaliyetleri

1990ÔÇÖl─▒ Y─▒llardan G├╝n├╝m├╝ze Yeni┼čehirÔÇÖde Gazetecilik Faaliyetleri

18 Ekim 2020, 1990ÔÇÖl─▒ Y─▒llardan G├╝n├╝m├╝ze Yeni┼čehirÔÇÖde Gazetecilik Faaliyetleri i├žin yorumlar kapal─▒
Nida T├╝fek├žiÔÇÖyi U─čurlad─▒k, S├╝rmeliler Yetim Kald─▒ÔÇŽ

Nida T├╝fek├žiÔÇÖyi U─čurlad─▒k, S├╝rmeliler Yetim Kald─▒ÔÇŽ

18 Ekim 2020, Nida T├╝fek├žiÔÇÖyi U─čurlad─▒k, S├╝rmeliler Yetim Kald─▒ÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒r─▒m ve Do─ču T├╝rkistan Meseleleri Hakk─▒nda Baz─▒ ─░zlenimler

K─▒r─▒m ve Do─ču T├╝rkistan Meseleleri Hakk─▒nda Baz─▒ ─░zlenimler

18 Ekim 2020, K─▒r─▒m ve Do─ču T├╝rkistan Meseleleri Hakk─▒nda Baz─▒ ─░zlenimler i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiye’de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri ve Sivil Toplum ├ľrg├╝t├╝ Olarak T├╝rk Dernekler

T├╝rkiye’de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri ve Sivil Toplum ├ľrg├╝t├╝ Olarak T├╝rk Dernekler

18 Ekim 2020, T├╝rkiye’de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri ve Sivil Toplum ├ľrg├╝t├╝ Olarak T├╝rk Dernekler i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay T├╝rklerinin Gelece─či: ÔÇťT├╝rkiye ve Rusya ─░li┼čkileriÔÇť

Nogay T├╝rklerinin Gelece─či: ÔÇťT├╝rkiye ve Rusya ─░li┼čkileriÔÇť

18 Ekim 2020, Nogay T├╝rklerinin Gelece─či: ÔÇťT├╝rkiye ve Rusya ─░li┼čkileriÔÇť i├žin yorumlar kapal─▒
─░berce, Bask├ža, Afrika-Asya Dilleri ve T├╝rk├že

─░berce, Bask├ža, Afrika-Asya Dilleri ve T├╝rk├že

10 Ekim 2020, ─░berce, Bask├ža, Afrika-Asya Dilleri ve T├╝rk├že i├žin yorumlar kapal─▒
─░lk Gazeteden 1990’lara Yeni┼čehir’de Gazetecilik Faaliyetleri

─░lk Gazeteden 1990’lara Yeni┼čehir’de Gazetecilik Faaliyetleri

10 Ekim 2020, ─░lk Gazeteden 1990’lara Yeni┼čehir’de Gazetecilik Faaliyetleri i├žin yorumlar kapal─▒
─░ttihat ve Terakki’nin Kurucusu ─░brahim Temo

─░ttihat ve Terakki’nin Kurucusu ─░brahim Temo

10 Ekim 2020, ─░ttihat ve Terakki’nin Kurucusu ─░brahim Temo i├žin yorumlar kapal─▒
1957’de Bursa Ulu CamiiÔÇÖde ─░rtica ve Mehdi Olay─▒n─▒n ─░├žy├╝z├╝

1957’de Bursa Ulu CamiiÔÇÖde ─░rtica ve Mehdi Olay─▒n─▒n ─░├žy├╝z├╝

10 Ekim 2020, 1957’de Bursa Ulu CamiiÔÇÖde ─░rtica ve Mehdi Olay─▒n─▒n ─░├žy├╝z├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
532 Nika Ayaklanmas─▒

532 Nika Ayaklanmas─▒

6 Ekim 2020, 532 Nika Ayaklanmas─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Umurbey Sinemalar─▒

Umurbey Sinemalar─▒

2 Ekim 2020, Umurbey Sinemalar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
MudanyaÔÇÖya gidememek

MudanyaÔÇÖya gidememek

2 Ekim 2020, MudanyaÔÇÖya gidememek i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa’n─▒n sordu─ču soru

Bursa’n─▒n sordu─ču soru

2 Ekim 2020, Bursa’n─▒n sordu─ču soru i├žin yorumlar kapal─▒
Hebron ÔÇśAna Tanr─▒├žaÔÇÖ kavram─▒n─▒ ihra├ž ediyor

Hebron ÔÇśAna Tanr─▒├žaÔÇÖ kavram─▒n─▒ ihra├ž ediyor

2 Ekim 2020, Hebron ÔÇśAna Tanr─▒├žaÔÇÖ kavram─▒n─▒ ihra├ž ediyor i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖndan Cumhuriyet T├╝rkiyesine Ge├ži┼č A┼čamas─▒ ÔÇśT├╝rk├ž├╝l├╝kÔÇÖ

Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖndan Cumhuriyet T├╝rkiyesine Ge├ži┼č A┼čamas─▒ ÔÇśT├╝rk├ž├╝l├╝kÔÇÖ

27 Eyl├╝l 2020, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖndan Cumhuriyet T├╝rkiyesine Ge├ži┼č A┼čamas─▒ ÔÇśT├╝rk├ž├╝l├╝kÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
Arkeolojik A├ž─▒dan; Paz─▒r─▒k, Esik, ┼×ibe, Berel ve Kostromskaya Kurganlar─▒

Arkeolojik A├ž─▒dan; Paz─▒r─▒k, Esik, ┼×ibe, Berel ve Kostromskaya Kurganlar─▒

27 Eyl├╝l 2020, Arkeolojik A├ž─▒dan; Paz─▒r─▒k, Esik, ┼×ibe, Berel ve Kostromskaya Kurganlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Altaylar’dan Anadolu’ya… Tunceli’de T├╝rk’├╝n damgas─▒: Ko├ž ba┼člar─▒

Altaylar’dan Anadolu’ya… Tunceli’de T├╝rk’├╝n damgas─▒: Ko├ž ba┼člar─▒

24 Eyl├╝l 2020, Altaylar’dan Anadolu’ya… Tunceli’de T├╝rk’├╝n damgas─▒: Ko├ž ba┼člar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti

Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti

20 Eyl├╝l 2020, Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
A─čustos Ay─▒nda Vatan

A─čustos Ay─▒nda Vatan

30 A─čustos 2020, A─čustos Ay─▒nda Vatan i├žin yorumlar kapal─▒
Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

28 A─čustos 2020, Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar