Quantcast
Trilye’de ┼×arap├ž─▒l─▒k – Belgesel Tarih

Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
Trilye’de ┼×arap├ž─▒l─▒k
  • 29 Eyl├╝l 2023 Cuma
  • +
  • -
  • Ekrem Hayri PEKER /

Loading

BursaÔÇÖda klasik ┼čarap├ž─▒l─▒─ča ilk darbe ba─člar─▒n azalmas─▒ndan gelmi┼čtir. Ba─člar, sanayi tesislerinin artmas─▒yla de─či┼čen klimatik ortam, sanayi tesislerinin baca gazlar─▒n─▒n olumsuz etkisi, ba─člar─▒n bulundu─ču arazilerin sanayi arazisine d├Ân├╝┼čmesi, suni tatland─▒r─▒c─▒lar─▒n h─▒zla artmas─▒ ve pekmez t├╝ketilmesi azalmas─▒ ba─čc─▒l─▒─č─▒n sonunu getirmi┼čtir.

BursaÔÇÖda ┼čarapl─▒k ├╝z├╝m ├╝retiminin azalmas─▒ ├╝zerine son kalan ┼čarap ├╝reticileri ├╝retimde kulland─▒klar─▒ ├╝z├╝mleri Ege B├Âlgesinden getirmeye ba┼člam─▒┼člard─▒r.

├ťz├╝m ├╝retiminin azalmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra 2002ÔÇÖden sonra mevcut iktidar ┼čarap ├╝retimi ├╝zerine getirilen ├že┼čitli k─▒s─▒tlamalar k├╝├ž├╝k ├╝reticilerin ┼čarap ├╝retiminden ├žekilmesine yol a├žm─▒┼čt─▒r.

BursaÔÇÖda ┼čarap ├╝retimi can ├žeki┼čirken ┼čarap ├╝retmek i├žin ├╝├ž y─▒l d├╝nyay─▒ gezen Mehmet Melih Karaer ad─▒ndaki yeni bir ├╝retici BursaÔÇÖda ┼čarap ├╝retmek ister.

TrilyeÔÇÖde, bug├╝nk├╝ ad─▒yla Zeytinba─č─▒ÔÇÖnda ┼čarap├ž─▒l─▒─č─▒n ge├žmi┼či milat ├Âncesine dayanmaktad─▒r.

Osmanl─▒ d├Âneminde de Trilye ┼čarap ├╝reten ve satan bir yerdi. Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin bor├žlar─▒n─▒ ├Âdeyememesi nedeniyle kurulan D├╝y├╗n-u Um├╗miÔÇÖye ┼čarap ├╝retimini ve ihracat─▒n─▒ te┼čvik etmi┼čtir.

Bir ┼čarap merakl─▒s─▒, Mehmet Melih Karaer y─▒llar sonra TrilyeÔÇÖye gelmi┼č ve tekrar ┼čarap ├╝retmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Karaer, butik ┼čarap ├╝reticisi olmay─▒ tercih etmi┼čtir.

Melih Karaer (54) ─░T├ť Kimya Metalurji Fak├╝ltesi mezunu bir m├╝hendis. Libya, ─░spanya ve AlmanyaÔÇÖda uzun y─▒llar m├╝hendislik yapt─▒, S├Ânmez HoldingÔÇÖde d─▒┼č ticaret m├╝d├╝rl├╝─č├╝ g├Ârevini ├╝stlendi, ard─▒ndan kendi ┼čirketini kurup 12 y─▒l ithalat, ihracatla u─čra┼čt─▒.

47 ya┼č─▒na geldi─činde radikal bir karar ald─▒. Firmay─▒ y├Âneticilerine teslim edip yollara d├╝┼čt├╝. ┼×arap ├╝retiminde s├Âz sahibi ├╝lkeleri gezdi.┬á ─░ncelemeye ├Ânce CaliforniaÔÇÖdaki Napa VadisiÔÇÖnden ba┼člar. ─░talya, ─░spanya, Fransa, G├╝ney Afrika ve ard─▒ndan da AvustralyaÔÇÖya gider. ┼×arap fabrikalar─▒n─▒, ba─člar─▒ gezer. B├╝y├╝k, k├╝├ž├╝k demeden ├žok say─▒da ┼čarap ├╝reticisiyle, saatlerce konu┼čur.

T├╝rkiyeÔÇÖye d├Ân├╝p kendi ┼čarab─▒m─▒ kendim yapmak ister. ─░lk denemelerini evinde yapar. Evde ┼čarap ├╝retimi i├žin malzeme ├╝reten bir Amerikan ┼čirketiyle yaz─▒┼č─▒r ve oradan ekipman getirtir. Kendisi gibi merakl─▒ bir arkada┼č─▒yla 100 kilogram misket ├╝z├╝m├╝ al─▒p denemelere ba┼člar.

“┼×arap ├žok iyi oldu ama saklamay─▒ beceremedik. 60 ┼či┼če sirkemiz oldu. ├çok bozuldum, ├╝z├╝ld├╝m ama ├╝midim k─▒r─▒lmad─▒. Ertesi y─▒l tek ba┼č─▒ma yapmaya karar verdim. BozcaadaÔÇÖdan 200 kilogram ├╝z├╝m sat─▒n ald─▒m. ─░kinci denemem ├žok ba┼čar─▒l─▒ oldu. Kendime g├╝ven kazand─▒m. Zaten ├╝├ž y─▒ll─▒k gezi ve sohbetlerin sonucunda ┼čarap ├╝niversitesinden mezun olmu┼č gibi bilgi birikimi sa─člam─▒┼čt─▒m. T├╝rkiyeÔÇÖde en iyi ┼čarapl─▒k ├╝z├╝mler yeti┼čtirilmesine kar┼č─▒n zevkime uygun ┼čarap bulmakta zorlan─▒yordum. Bu nedenle ┼čarap ├╝retiminin ko┼čullar─▒n─▒ ara┼čt─▒rmaya ba┼člad─▒m.”

Tarihi bir Rum kilisesinde TrilyeÔÇÖde ┼čarap ├╝retimini yeniden canland─▒ran Karaer, ┼čaraplar Bak├╝s ismini vermi┼čtir. ┬áYer, Pepsi T├╝rkiyeÔÇÖnin kurucular─▒ndan O─čuz Sipahio─člu ve e┼či Ayla Sipahio─čluÔÇÖna aitti. 170 metrekarelik yer ve mahzen olarak kullan─▒lan bir bodrumu vard─▒.

Baccus, Bak├╝s (Bacchus) Roma mitolojisinde ┼čarap tanr─▒s─▒d─▒r. Baccus,┬á ┼×arab─▒n sadece sarho┼č edicili─čini de─čil, sosyal ve faydal─▒ etkilerini de temsil eder. Medeniyetin destek├žisi ve bar─▒┼č a┼č─▒─č─▒d─▒r.

Karaer, Kavakl─▒dere ┼×arap Fabrikas─▒ i┼čletme m├╝d├╝r├╝ Frans─▒z as─▒ll─▒ Jean Luc Colin ad─▒ndaki ┼čarap uzman─▒n─▒ dan─▒┼čman olarak getirmi┼čtir. Karaer, beyaz ┼čarap ve ├╝├ž farkl─▒ k─▒rm─▒z─▒ ┼čarap ├╝retmi┼čtir.

KaraerÔÇÖin ├╝retti─či ┼čarap ┼či┼čelerinde ÔÇťbarikÔÇŁ ifadesi kullanm─▒┼čt─▒r. Barik ifadesi ┼čarab─▒n bir s├╝re me┼če f─▒├ž─▒larda dinlendirildi─čini anlat─▒r.

┼×arap ├╝retiminde kullan─▒lan ├╝z├╝mler; Bo─čazkere, Merlot, Cinsault. Bo─čazkere ├╝z├╝mleri Diyarbak─▒rÔÇÖdan getirilmi┼čtir.

Bak├╝sÔÇÖ├╝n nas─▒l do─čdu─čunu Melih KaraerÔÇÖin kaleminden okuyal─▒m.

Tarihe d├Ân├╝p bakt─▒─č─▒m─▒zda, ├╝z├╝m├╝n ve ┼čarab─▒n anavatan─▒ AnadoluÔÇÖda, toprak ve iklim itibar─▒yla en uygun y├Ârelerin Bursa ve civar─▒ oldu─čunu, yak─▒n tarihe kadar ┼čarap ve ┼čarap├ž─▒l─▒ktan ├Ânemli nimetler al─▒nd─▒─č─▒n─▒ g├Ârmek kolayca m├╝mk├╝n oluyor. Belki de insano─člunun ilk ├╝retim tecr├╝besi olabilecek ┼čarap yap─▒m─▒, BursaÔÇÖda daha 40 y─▒l ├Âncesine kadar ├Ânde gelen sanayi dal─▒yd─▒. ├ťstelik y├╝zy─▒llard─▒r b├Âyle oldu─čunu belgelerden g├Ârmek de m├╝mk├╝n. Bursa Ticaret ve Sanayi Odas─▒ÔÇÖn─▒n kuruldu─ču 1889 tarihindeki ilk ├Ânemli karar ┼čarap olmu┼čÔÇŽ 18 Haziran 1889ÔÇÖda kurulan Ticaret Odas─▒ÔÇÖn─▒n ilk toplant─▒ karar─▒ adresinin tespiti. Sonraki karar─▒ ise tefri┼čat ve g├Ârevlilerle ilgiliÔÇŽ 23 Temmuz 1889 tarihli ilk ├žal─▒┼čma toplant─▒s─▒nda Ba┼čkan Osman Fevzi Efendi; 2. Ba┼čkan Kamil Beyefendi, ├╝yeler ise; Serup├žan Efendi, Filibeli Kirkor Efendi, Nikolaki Efendi, Bay Kostan EfendiÔÇŽ Toplant─▒n─▒n ilk ve tek konusu ise; ┼čarap ihracat─▒n─▒n artt─▒r─▒lmas─▒ amac─▒yla ba─č bozumu zamanlar─▒n─▒n tayini! Takip eden pek ├žok toplant─▒da konu yine ┼čarap olmu┼č. ├ľyle ya Osmanl─▒ y├╝zy─▒llarca, topraklar─▒nda ├╝retilen y├╝z milyonlarca litre ┼čarab─▒ Orta AvrupaÔÇÖya ihra├ž etmi┼č, y├╝z binlerce alt─▒n kazanm─▒┼čt─▒ÔÇŽ Rakamlar ├žok ├žarp─▒c─▒. 1904 y─▒l─▒na dek, y─▒lda 300 milyon litre civar─▒nda ┼čarap ihra├ž ediliyormu┼č. Bug├╝n ├╝lkemizdeki toplam ┼čarap ├╝retimi o tarihte ihra├ž edilen miktar─▒n be┼čte biriÔÇŽ

Bursa ihracatta ├Ânder b├Âlgelerden birisiymi┼č. Ke┼či┼č Da─č─▒ÔÇÖn─▒n (Uluda─č) her yerinde ┼čarapl─▒k ├╝z├╝m yeti┼čtiriliyormu┼č. Mudanya s─▒rtlar─▒, Orhaneli, ─░neg├Âl, ─░znik, Gemlik, Orhangazi ve Karacabey de ┼čarapl─▒k ├╝z├╝m ba─člar─▒yla doluymu┼čÔÇŽ Uluda─čÔÇÖ─▒n K─▒z─▒k k├Âyleri, Misi, Orhaneli ve Ge├žit alm─▒┼č y├╝r├╝m├╝┼čÔÇŽ Her yer ├╝z├╝mlerle doluymu┼č. Ke┼či┼č Da─č─▒ÔÇÖn─▒n ├╝zerinde y├╝zy─▒llar ├Âncesinden kalan Bakus mabetleri her yerdeymi┼č. Bakkhalarla ┼čarap ┼čenlikleri yap─▒l─▒yormu┼č her ba─č bozumunda. Y├Âredeki kaz─▒larda bulunan eski Roma, Bizans ve Prusya sikkelerinin ├╝stlerinde Bakus fig├╝rleri yer al─▒yormu┼č. Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n ┼čarap ihracat─▒ndaki en ├Ânemli limanlar─▒ndan birisi ise Tirilye olmu┼č.(Zeytinba─č─▒) Bug├╝n TirilyeÔÇÖye giderseniz, her evin ├Ân├╝nde bir asma dikili oldu─čunu g├Âreceksiniz.

Modern ba─člar

Gelelim 40 y─▒l ├ÂncesineÔÇŽ 1959ÔÇô60 y─▒llar─▒nda BursaÔÇÖda 19 ┼čarap i┼čletmesi varm─▒┼č ve milyonlarca litre ┼čarap ├╝retiliyormu┼č. ├ľrne─čin, 1960 y─▒l─▒nda 16 000 hektar ba─č alan─▒ndan kay─▒tl─▒ 1.269.400 litre ┼čarap ├╝retilmi┼č. Kay─▒tl─▒ olmayanlarla birlikte bunun 3.000.000 litre civar─▒nda oldu─ču tahmin ediliyor. Misi, Ge├žit, eski ─░zmir yolu hatta ┼čimdiki KoruparkÔÇÖ─▒n yan─▒nda ┼čaraphaneler varm─▒┼č ve her yer ba─člarla ├Âr├╝l├╝ym├╝┼č. B├╝y├╝klerimizden dinlemi┼čizdir; o tarihlerde MudanyaÔÇÖya trenle gidilirken, yolcular Mudanya tepelerinde yava┼člayan trenden inip ba─člardan ├╝z├╝m kopar─▒p yerlermi┼č. BursaÔÇÖn─▒n kendine has ├╝z├╝mleri varm─▒┼č: Mudanya ├╝z├╝m├╝, m├╝┼čkile, ├žavu┼č, rezaki, beylerce, irikara, bostanc─▒, beyaz ┼č─▒ral─▒k, pembe ┼č─▒ral─▒k, misket, ├ža─čr─▒┼čan karas─▒ gibiÔÇŽ Alkol oran─▒ % 12,2 ile 14,2 aras─▒nda de─či┼čen ┼čaraplar ├╝retilirmi┼č. ├ťz├╝mler toplan─▒r, tahta preslerde s─▒k─▒l─▒r ve y├Âredeki me┼če a─ča├žlar─▒ndan yap─▒lan f─▒├ž─▒lara konulur saklan─▒rm─▒┼č. Yani ├╝z├╝m, b├Âlgenin yani bizim preslerimizden, bizim f─▒├ž─▒lar─▒m─▒zdan, bizim a─ča├žlar─▒m─▒zdan ve bizim ustalar─▒m─▒z taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼č. ├ťretimde ├žal─▒┼čan ┼čarap ustalar─▒ da bizim insan─▒m─▒zdanm─▒┼č. Nas─▒l ├╝z├╝lmez ki insanÔÇŽ Bu kadar her ┼čeyi bize ait bir de─čer nas─▒l ÔÇť─▒skalan─▒rÔÇŁ, kaybolur ve azal─▒r? Sorar─▒m size, ├╝lkemiz bir sanayi ├╝lkesi mi? ┼×ayet cevap evet ise hangisi ÔÇťbizimÔÇŁ sanayimizÔÇŽ Yani, teknolojisi ithal, motoru, plasti─či, lasti─či, ├želik sac─▒ ve y├Ânetimleri ithal otomotiv mi bizim sanayimiz ya da dokuma makinalar─▒, bask─▒ makinalar─▒, diki┼č makinalar─▒ ithal, sentetik ipli─činin hammaddesi, pamu─ču, keteni ithal tekstil mi ÔÇťbizimÔÇŁ sanayimiz? Yoksa hammaddesi en g├╝zel iklim ve toprak ┼čartlar─▒na sahip AnadoluÔÇÖda yeti┼čebilecek ├╝z├╝m olup, y├╝zy─▒llarca hatta bin y─▒llarca tarih ve deneyim sahibi oldu─čumuz ÔÇť┼čarapÔÇŁ m─▒ ÔÇťbizimÔÇŁ sanayimiz?

AnadoluÔÇÖnun ┼čarap tarihi 6000 y─▒ll─▒kÔÇŽ Oysa AnadoluÔÇÖdan 3500 y─▒l sonra ve yine AnadoluÔÇÖdan al─▒n─▒p fideleri g├Ât├╝r├╝lerek ├╝z├╝mle tan─▒┼čan Fransa y─▒lda ┼čaraptan 10 milyar dolar d├Âviz kazan─▒yor. Daha 150 y─▒ll─▒k ┼čarap tarihine sahip Avustralya ve G├╝ney Afrika y─▒lda 2,5 milyar dolar ┼čarap ihracat─▒ ger├žekle┼čtiriyorlar. Bizdeki rakam─▒ bilmek ister misiniz? Toplam ┼čarap ├╝retimimiz ┼ču anda 70 Milyon litre civar─▒nda.(100 senede 5ÔÇô6 misli k├╝├ž├╝lm├╝┼č)

├ťretici say─▒s─▒ 70 civar─▒nda (40 y─▒l ├Ânce sadece BursaÔÇÖda 19 ├╝retici varken, bug├╝n bir tek faal ├╝retici var), ihracat─▒m─▒za gelince; y─▒lda 2,5 milyon litre ihracat─▒m─▒z var.

100 y─▒l ├Âncesine g├Âre 120 kat azalm─▒┼č ve sadece 9 milyon dolar gelir elde ediliyor. D├╝nya ┼čarap ihracat─▒ 30 Milyar dolarlar civar─▒nda. B├Âylelikle neleri ÔÇť─▒skalam─▒┼čÔÇŁ oldu─čumuz kolayca g├Âr├╝l├╝yor. Daha d├╝nya n├╝fusunun yar─▒s─▒n─▒n ┼čarap t├╝ketmeye ba┼člamad─▒─č─▒ ama 10 y─▒l i├žinde ba┼člayaca─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde kay─▒p daha belirgin g├Âr├╝l├╝yor.

Ka├ž─▒p gidenlerden bahisle k├Ât├╝mser bir tablo ortaya koymu┼č olabilirim. Hi├ž mi ho┼č geli┼čme yok ┼čarapta diye sorabilirsiniz. Tabi ki var. ┼×arap t├╝ketimi ├žok daha bilin├žlenmeye ba┼člad─▒. ─░nsan─▒m─▒z, daha ├žok d─▒┼čar─▒da yemek yemeye, i┼č toplant─▒lar─▒n─▒, kutlamalar─▒n─▒ ak┼čam yemeklerine ta┼č─▒maya ba┼člad─▒. Yurt d─▒┼č─▒ gezileri ve ├╝lkemizi ziyaret eden yabanc─▒ say─▒s─▒ artt─▒k├ža ┼čarap bilinci de artt─▒. Buna paralel olarak ┼čarap ├╝reticileri de ba─čc─▒l─▒kta ve ┼čarapta kaliteye daha ├žok ├Ânem vermeye ba┼člad─▒lar. Denetimler de keyifsiz ve d├╝zensiz ┼čarap ├╝retiminin ├Ân├╝ne ge├žti. ┼×arab─▒ severek ancak bilerek t├╝ketme ihtiyac─▒ artt─▒. ┼×arap kurslar─▒, tad─▒mlar her ge├žen g├╝n ├žo─čal─▒yor. ├ťretici say─▒s─▒ yava┼č da olsa artmaya ba┼člad─▒. BursaÔÇÖm─▒z da bundan pay─▒n─▒ ald─▒. 2000 y─▒l─▒na gelindi─činde BursaÔÇÖda tek bir ┼čarap ├╝reticisi kalmam─▒┼čken, 2003 y─▒l─▒nda TirilyeÔÇÖde butik ve kaliteli ┼čarap ├╝retimiyle bir ┼čaraphane kuruldu. Ad─▒n─▒ b├Âlgemizde ya┼čad─▒─č─▒na inan─▒lan ve ad─▒na tarihte ┼čenlikler, mabetler yap─▒lm─▒┼č olan ┼čarap tanr─▒s─▒ ÔÇťBakusÔÇŁten alan bu yeni ┼čarap ├╝reticisi adeta ÔÇťkaybolan bir de─čeri geri kazanmak ÔÇť ad─▒na kaliteli butik ┼čarap ├╝retimi yap─▒yor. Ben halen Ge├žitÔÇÖten ge├žerken, sa─čda ├çin ├çin ┼×araphanesiÔÇÖnin terk edilmi┼č binas─▒na ve Bademli yolu giri┼čindeki Nil├╝fer ┼×araphanesiÔÇÖnin y─▒k─▒nt─▒lar─▒na bakarken buruk hislerle doluyorum. Eski ┼čarap ├╝stad─▒ Misili ├ľmer Bey ile sohbetlerimizde hisleniyorum. ├ľmer Hayyam 1000 y─▒l ├Ânce bak─▒n─▒z neler dizelemi┼č; keyif ve a─č─▒z tad─▒ dileklerimleÔÇŽ

Y─▒ld─▒z ve ay her zaman g├Âkte olacak,
Saf, ┼čaraptan iyiyi sanma bulacak,
┼×arap satan insana ben ├žok ┼ča┼čar─▒m,
Sat─▒p, ondan g├╝zel bir mal m─▒ alacak?

┼×arap i├žen bir yoksul, sultan olurmu┼č!
Bir tilki i├žer ise, aslan olurmu┼č,
Ya┼čl─▒ biri i├žerse, gen├žle┼čir ya┼č─▒,
Gen├ž i├žerse, ├žok olgun bir can olurmu┼č!

***

Yer darl─▒─č─▒ y├╝z├╝nden kapasite 50 binle s─▒n─▒rlanm─▒┼čt─▒. Bu miktar maliyetleri kar┼č─▒lamaz. Melih Bey bu y├╝zden aray─▒┼ča ba┼člar. Bir dostu onu Dat├žaÔÇÖya davet eder. Melih Bey makine ve di─čer ekipmanlar─▒ 2012 y─▒l─▒nda Dat├žaÔÇÖya ta┼č─▒r. Dokuz y─▒l s├╝ren Trilye ser├╝veni sona erer.

Dat├ža markas─▒yla burada ┼čarap ├╝retirler. 2020 y─▒l─▒nda kovid yasaklar─▒ y├╝z├╝nden buray─▒ b─▒rak─▒r. Ancak ┼čarap sevdas─▒ onu b─▒rakmaz. DenizliÔÇÖnin ├çal il├žesindeki ┼čarap ├╝reticilerine destek verir.

KAYNAKÇA
-Akyol, Cahit, H├╝rriyet Gazetesi Kelebek eki-22 Temmuz 2006
-Kaplano─člu, Raif, (Haz─▒rlayan)Bursa Ticaret ve Sanayi Odas─▒ ─░lk Karar Defteri (1889-1904) Bursa-2009
-Karaer, Mehmet Melih, Ke┼či┼č Da─č─▒ÔÇÖn─▒n iksiri, Dergi Bursa, Ocak-┼×ubat 2011

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar. Bursa Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
Dersimiz ├çanakkale! Yalanlar ve Ger├žekler

Dersimiz ├çanakkale! Yalanlar ve Ger├žekler

Haber Merkezi, 21 Kas─▒m 2023
├çanakkale Sava┼č─▒ Yalanlar─▒

├çanakkale Sava┼č─▒ Yalanlar─▒

Haber Merkezi, 7 Kas─▒m 2023
B├╝y├╝l├╝ ├ťlke ─░ran

B├╝y├╝l├╝ ├ťlke ─░ran

Haber Merkezi, 1 Ekim 2023