Quantcast
UtrechtÔÇÖte Runik Yaz─▒ – Belgesel Tarih

Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
UtrechtÔÇÖte Runik Yaz─▒
  • 29 May─▒s 2019 ├çar┼čamba
  • +
  • -
  • Ekrem Hayri PEKER /

Loading

 

Ba┼čl─▒─č─▒ g├Âr├╝nce ┼ča┼č─▒rd─▒n─▒z, do─črusu g├Âr├╝nce ben de ┼ča┼č─▒rd─▒m.

ÔÇťUtrecht, Hollanda’n─▒n Utrecht eyaletinin┬á merkezidir. N├╝fusu 350 bin ki┼čidir ve Hollanda’n─▒n d├Ârd├╝nc├╝ b├╝y├╝k kentidir.

Utrecht’in merkezinde Orta ├ça─čÔÇÖdan kalma bir├žok bina vard─▒r. ┼×ehir, 8. y├╝zy─▒ldan beri Hollanda’n─▒n dinsel merkezlerinden biridir. Katolik Kilisesi’nin Hollanda’daki en y├╝ksek temsili Utrecht Katolik Ba╚Öpiskoposu’dur. ┬áHollanda Protestan Kilisesi’nin y├Ânetim binalar─▒ da Utrecht’te bulunmaktad─▒r. Hollanda’n─▒n Alt─▒n ├ça─č─▒’na kadar ├╝lkenin en ├Ânemli ┼čehri olmu┼čtur. Daha sonra bu konumu Amsterdam’a b─▒rakm─▒┼čt─▒r.

Kent, 1636’da kurulmu┼č olan ve Hollanda’da en eski y├╝ksek e─čitim kurumlar─▒ndan biri olan Utrecht ├ťniversitesiÔÇÖni b├╝nyesinde bar─▒nd─▒rmaktad─▒r. ─░statistiklerine g├Âre Utrecht, Amsterdam’dan sonra Hollanda’da k├╝lt├╝rel etkinlik say─▒s─▒n─▒n en y├╝ksek oldu─ču ┼čehirdir.ÔÇŁ

Ansiklopediklerde bunlar─▒ ve benzerlerini okuruz. Oysa eski kanal boyundaki evler, d├╝kk├ónlar, kalabal─▒klar, k├╝├ž├╝k ve ┼čirin kafeler, dar sokaklarÔÇŽ K├╝├ž├╝k medyalarda e─členceli g├Âsteri yapan amat├Âr gruplarÔÇŽ┬á Size g├╝nlerinizi burada ge├žirme iste─čini verir.

─░L─░┼×K─░L─░ YAZI
Philips demek Eindhoven demek

UtrechtÔÇÖe karde┼čini g├Ârme─če giden k─▒z─▒m da kenti anlata anlata bitirememi┼č; sonraki ziyaretlerinde de bu kente gitmi┼čti. Her seferinde eski kilisenin yan─▒ndaki kafedelerden birine mutlaka oturdu─čunu s├Âyledi.

Utrecht, o─člumun MBA master─▒n─▒ yapt─▒─č─▒ Nyenrode ├ťniversitesiÔÇÖne yak─▒n bir kent.┬á Hollanda ziyaretimde UtrechtÔÇÖi ve┬á Nyenrode ├ťniversitesiÔÇÖnde bulunan Kasteel Nyendore ┼čatosunu g├Ârmek istiyordum.

EindhovenÔÇÖdan trenle UtrechtÔÇÖe geldik. Tarihi kent merkezine y├╝r├╝yerek geldik. Kendimizi k─▒sa bir s├╝re sonra eski kanal─▒n yan─▒nda bulduk. Kanal─▒n etraf─▒ AmsterdamÔÇÖda oldu─ču gibi tarihi binalarla doluydu. Binalar─▒n ├╝zerinde yap─▒m tarihleri yaz─▒l─▒yd─▒. 400-500 y─▒ll─▒k binalar g├╝n├╝m├╝ze kadar gelmi┼č ve kullan─▒l─▒yordu. Bu kanallarda normal kanallardan farkl─▒ ek olarak, kanal kenar─▒ndaki binalar─▒n alt─▒ndan kanal kenar─▒na kadar uzanan orta ├ža─čda yap─▒l─▒┼č depolara sahip olmas─▒yd─▒. Eskiden su ticaretini kolayla┼čt─▒rmak i├žin yap─▒lm─▒┼č olan bu tarihi depolar─▒n ├žo─ču bug├╝n restaurant, cafe ve sanat galerisi olarak kullan─▒lmakta.

Kanal etraf─▒ndaki eski depolar─▒ kullanan cafeler. Birisinde oturup bir bira i├žtim.

Kanal─▒n i├žinde irili ufakl─▒ gezi tekneler i dola┼č─▒yordu. Kanal─▒n ├╝zerindeki k├╝├ž├╝k k├Âpr├╝ler ├╝zerinden tekneleri seyretmek ├žok ho┼čtu. K├Âpr├╝n├╝n trafi─či de ├žok yo─čundu. K├Âpr├╝ye gelmeden ├Ânce k├╝├ž├╝k bir meydan vard─▒. Meydanda ├že┼čitli gruplar g├Âsteri yap─▒yor, hem kendileri hem de kendileri e─členiyordu.

Bir klasik m├╝zik toplulu─čunun gelip aletlerini kurmas─▒ ve a├ž─▒k havada konser vermesi ├žok g├╝zeldi. ├çald─▒klar─▒ par├žalar─▒ daha ziyade benim gibi gezginlerden olu┼čan ziyaret├žiler be─čeniyle izlediler.

K├Âpr├╝den ge├žip kulesi g├Âz├╝ken tarihi kiliseye gittik. 1200ÔÇÖlerde yap─▒lm─▒┼č devasa yap─▒ daha sonra bir f─▒rt─▒na sebebiyle hasar g├Ârm├╝┼č ve bug├╝nk├╝ mevcut┬á kilise ile kule aras─▒nda kalan k─▒s─▒m y─▒k─▒lm─▒┼č ve uzun s├╝re enkaz olarak kald─▒r─▒lmay─▒ beklemi┼č. Kilise biraz k├╝├ž├╝lm├╝┼č olsa da ha┼čmetinden bir ┼čey kaybetmemi┼č. Bug├╝n kilisenin etraf─▒ndaki meydanda gezerken hala y─▒k─▒lan k─▒sm─▒n izlerini g├Ârmek m├╝mk├╝n.

Beni en ├žok ┼ča┼č─▒rtan ┼čey, kilisenin yan─▒ndaki Runik yaz─▒l─▒ ta┼č oldu. Evet, daha ├Ânce y─▒k─▒lm─▒┼č kilisenin alan─▒na ait olan b├Âl├╝me bir Runik yaz─▒l─▒ ta┼č konulmu┼č. ┼×a┼č─▒rd─▒m, Runik yaz─▒ k├╝lt├╝r├╝ bildi─čim kadar─▒yla HollandaÔÇÖya ula┼čmam─▒┼čt─▒.

Yaz─▒t─▒n yan─▒na gittim; inceledim ve de─či┼čik a├ž─▒lardan resmini ├žektim. Ta┼č─▒n hemen ├╝zerinde bir kitabe vard─▒. Kitabede ta┼č─▒n ├╝zerindeki yaz─▒ yaz─▒l─▒yd─▒.

Ta┼č 980 y─▒l─▒na ait. 1936 y─▒l─▒nda Danimarka Devleti UtrechtÔÇÖte hediye etmi┼č. Runik yaz─▒, ├ľn T├╝rkler taraf─▒ndan bulunan, kullan─▒lan ve ─░skitler, Hunlar taraf─▒ndan AvrupaÔÇÖya yay─▒lm─▒┼č bir yaz─▒yd─▒. Daha sonra Bu yaz─▒n─▒n farkl─▒ ├že┼čitleri ─░skandinav ├╝lkeleri ve Macarlar taraf─▒ndan kullan─▒ld─▒. Daha sonra bu ├╝lkelerde ya┼čayanlar Hr─▒stiyan olunca kilise bu yaz─▒ya sava┼č a├žt─▒ ve bu yaz─▒n─▒n oldu─ču materyaller yok edildiler. Ta┼č─▒n ├╝zerinde ├žok ilgin├ž motifler bulunuyordu.

Kilisenin hemen yan─▒nda k├╝├ž├╝k bir bah├že bulunuyordu. ├çi├žeklerle dolu bu parktaki bankta dinlendik. ÔÇťPark─▒n sahibi benimÔÇŁ edas─▒yla dola┼čan┬á sarmana bir selam sark─▒tt─▒m. Bana tekir kedim U─čuru hat─▒rlatm─▒┼čt─▒.

Kilisenin yan─▒ndaki dar soka─ča girdik. K─▒z─▒m─▒n bahsetti─či kafede oturup bir ┼čeyler yedik ve gezimizi bug├╝nl├╝k tamamlayarak EindhovenÔÇÖe d├Ând├╝k.

Foto Galeri

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar. Bursa Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ekrem Hayri Peker
  • YEN─░
B├╝y├╝l├╝ ├ťlke ─░ran

B├╝y├╝l├╝ ├ťlke ─░ran

Haber Merkezi, 1 Ekim 2023
Trilye’de ┼×arap├ž─▒l─▒k

Trilye’de ┼×arap├ž─▒l─▒k

Ekrem Hayri PEKER, 29 Eyl├╝l 2023
BursaÔÇÖn─▒n ─░lk Mebuslar─▒ (1877)

BursaÔÇÖn─▒n ─░lk Mebuslar─▒ (1877)

Atilla SA─×IM, 19 Eyl├╝l 2023
─░ncir, ├╝z├╝m ve zeytin a┼čk─▒na

─░ncir, ├╝z├╝m ve zeytin a┼čk─▒na

Nurdan Çakır TEZGİN, 19 Eylül 2023
Bar─▒┼č Man├žo Ger├že─či

Bar─▒┼č Man├žo Ger├že─či

Yrd. Do├ž. Dr. Mehmet YARDIMCI, 14 Temmuz 2023
├çengili d├╝─č├╝nlerin BursaÔÇÖs─▒

├çengili d├╝─č├╝nlerin BursaÔÇÖs─▒

Nurdan Çakır TEZGİN, 14 Temmuz 2023
Mussolini’yi doland─▒ran T├╝rk: Ey├╝pl├╝ Halit

Mussolini’yi doland─▒ran T├╝rk: Ey├╝pl├╝ Halit

├ľzdenbekir KARAKA┼×, 14 Temmuz 2023
Likya’n─▒n Antik Belle─či

Likya’n─▒n Antik Belle─či

Tahsin ┼×─░M┼×EK, 13 Temmuz 2023
Bursa ├ťzerine Bir Deneme

Bursa ├ťzerine Bir Deneme

M├╝min CEYHAN, 28 Haziran 2023