Keles-Ta┼čkent Hatt─▒

Keles-Ta┼čkent Hatt─▒

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi.
Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu.
TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi.
Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒:
"Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey",
"├ľzbek Mektuplar─▒",
"Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler",
"Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi".
Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
E-Posta: ekrempeker@gmail.com
Ekrem Hayri PEKER

Yak─▒n zamanda ├ľzbekistan Devlet Ba┼čkan─▒ ─░slam Kerimov hayat─▒n─▒ kaybetti.┬á Cenazesinde taziyeleri e┼či Tatyana ve k├╝├ž├╝k k─▒z─▒ lola (Lale) kabul etti. B├╝y├╝k k─▒z─▒, Harward mezunu, diplomat, pop y─▒ld─▒z─▒, modac─▒ ve bir zamanlar jet sosyetenin u─črak yeri ─░spanyaÔÇÖdaki MarbellaÔÇÖda ya┼čayan G├╝lnara Kerimova yoktu. Eyl├╝l 2012ÔÇÖde BuharaÔÇÖn─▒n tarihi mek├ónlar─▒nda ├žekti─či renkli klibi ├ľzbek televizyonlar─▒nda yay─▒nlanan G├╝lnara ev hapsinde tutuldu─ču i├žin yoktu.

Kurdu─ču Fund ForumÔÇÖla babas─▒n─▒n veliaht─▒ olarak g├Âr├╝nen G├╝lnaraÔÇÖn─▒n y─▒ld─▒z─▒n─▒ k├╝├ž├╝k k─▒z karde┼činin babas─▒na ablas─▒n─▒n r├╝┼čvet ald─▒─č─▒ s├Âylemesiyle ve ablas─▒n─▒n ├žektirdi─či yar─▒ ├ž─▒plak foto─čraflar─▒ g├Âstermesiyle s├Ând├╝. S├╝rd├╝─č├╝ renkli hayatla tepkileri ├╝zerine ├žekiyordu. Bir├žok alan onun h├ókimiyetinde oldu─ču i├žin yat─▒r─▒m yap─▒lm─▒yordu. G├╝lnara nas─▒lsa bas─▒na verdi─či bir deme├žte k├╝├ž├╝k k─▒z karde┼čini ve k─▒zkarde┼činin ├╝├ž├╝nc├╝ kocas─▒n─▒ r├╝┼čvet├žilikle, ├╝lkeden para ka├ž─▒rmakla su├žluyordu. G├╝lnara, ev hapsindeyken Hollanda Devleti 135 milyon dolarl─▒k hesab─▒n el koydu.

Babas─▒, G├╝lnara KerimovaÔÇÖn─▒n kurdu─ču Fund Forum adl─▒ vakf─▒ kapatt─▒. Vakf─▒n kapsam─▒nda bir dizi televizyon kanal─▒ ve radyo istasyonu da bulunuyordu. Gizli servisi SNB, Fund ForumÔÇÖun banka hesaplar─▒n─▒ dondurdu ve ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒ sorguya ald─▒. Sonra GulnaraÔÇÖn─▒n KerimovaÔÇÖn─▒n FerganaÔÇÖda b├╝y├╝k yat─▒r─▒mlara sahip olan kuzeni Akbar Abd├╝layev zimmetine para ge├žirmek, vergi ka├ž─▒rmak ve r├╝┼čvet su├žlamalar─▒yla tutukland─▒. Sonra KerimovaÔÇÖn─▒n medya ili┼čkileri dan─▒┼čman─▒ Firdevs Abd├╝lhalikov tutukland─▒ ve kurdu─ču Semerkant TV de yay─▒ndan kald─▒r─▒ld─▒. G├╝lnaraÔÇÖyla ilgili ├žok say─▒da i┼č yeri kapat─▒ld─▒. Yanda┼člar─▒n─▒n da i┼č yerleri kapat─▒ld─▒.

─░slam KerimovÔÇÖun arkas─▒ndan devlet ba┼čkanl─▒─č─▒ i├žin en ├Ânemli adaylar─▒n, Ba┼čbakan ┼×evket Mirziyoyev, SNBÔÇÖnin Ba┼čkan─▒ R├╝stem ─░noyatov ve Maliye Bakan─▒ R├╝stem Azimov oldu─čunu s├Âyleniyordu. Sonra, ┬áG├╝lnaraÔÇÖn─▒n ba┼čbakan taraf─▒ndan ak─▒l hastanesinde tutuldu─ču s├Âyleniyor. Sonunda Ba┼čbakan ┼×evket Mirziyoyev, devlet ba┼čkan─▒, prezident se├žildi.

Siyasi olaylar─▒ geride b─▒rakarak, sizi benimle beraber Ta┼čkentÔÇÖi dola┼čmaya davet ediyorum.

                                         *

Seni seviyorum Ta┼čkent. Kanallar─▒nda tekneler dola┼čmasa da, deniz kenar─▒nda olmasan da seni seviyorum. Bir kenti yazmak i├žin sevmek gerekiyor diye d├╝┼č├╝n├╝yorum. Aksi takdirde yaz─▒lan sadece gezilecek yer listesi oluyor.

Ta┼čkent havaalan─▒ndan ├ž─▒k─▒p beni bekleyen arabaya do─čru bakt─▒─č─▒mda┬á ÔÇťAAÔÇŽ Aynen Esenbo─ča Havaalan─▒ giri┼čiÔÇŁ dedim. Ve o s─▒cakl─▒k bana d├Ârt bu├žuk saatlik u├žak yolculu─ču ├╝zerine 1,5 saat s├╝ren g├╝mr├╝k i┼člemlerinin yorgunlu─čunu unutturdu. Hayallerim ger├žekle┼čmi┼č ve Orta Asya’n─▒n merkezine gelmi┼čtim. Havaalan─▒ndan ayr─▒l─▒p sabah─▒n ilk saatlerinde kentin geni┼č ve tenha caddelerini dola┼čarak gidece─čimiz il├žeye yol ald─▒k. Sakin trafik beni ┼ča┼č─▒rtm─▒┼čt─▒. Yollar geni┼č ve ara├žlar azd─▒. Aral─▒k ay─▒n─▒n ortas─▒ndayd─▒k ve kentin ana caddelerinde s─▒ralanm─▒┼č ├ž─▒narlar yapraks─▒zd─▒. ├çal─▒┼čaca─č─▒m fabrika ve evin bulundu─ču ÔÇť├ç─▒r├ž─▒kÔÇŁ yolunun ilk be┼č kilometresi ├ž─▒narlar aras─▒nda uzan─▒yordu. D├Ârt-be┼č arac─▒n rahat├ža ge├žebilece─či geni┼člikteki bu yol bahar ve yaz mevsimlerinde ├ž─▒narlar─▒n g├Âlgesinde kal─▒yordu. Yolun iki taraf─▒ndaki ├ž─▒narlar─▒n yapraklar─▒ birbirine de─čiyordu. ─░lk gidi┼čimde d├Ârt ay kalabildim ├ľzbekistanÔÇÖda. ─░lk haftalar ge├žer ge├žmez solu─ču Ta┼čkentÔÇÖte almaya ba┼člad─▒m. ├ťnl├╝ ÔÇťBroadwayÔÇŁ caddesinde yer alan bir gazete ve kitap sat─▒┼č b├╝fesinden ─░ngilizce bir ┼čehir haritas─▒ ald─▒m. Art─▒k ┼čehir ellerimdeydi.

┼×ehri tan─▒tmaya, Broadway caddesinden ba┼člayay─▒m. Bir T├╝rk firmas─▒n─▒n kurup i┼čletti─či Demir Kafe, market, lokanta ve Rus Dram TiyatrosuÔÇÖnun bulundu─ču ÔÇťAtat├╝rkÔÇŁ Caddesinden Sanat├ž─▒lar Park─▒ÔÇÖna giderken sa─ča d├Ând├╝─č├╝n├╝zde Emir TimurÔÇÖun Heykelinin bulundu─ču parka ve m├╝zeye uzanan caddeye yani┬á ÔÇťBroadwayÔÇŁ Caddesine ad─▒m atm─▒┼č olursunuz.

Emir TimurÔÇÖun heykelinin bulundu─ču park─▒n solunda onun ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan bir m├╝ze, solunda b├╝y├╝k bir fantam─▒n yer ald─▒─č─▒ kafe bulunuyor. Fantam, burada havaland─▒rmada kullanan fiskiyeli dev havuzlara verilen ad.

Caddenin her iki taraf─▒nda kafeler, de─či┼čik ├╝lke lokantalar─▒, panay─▒rlarda rastlad─▒─č─▒m─▒z t├╝fekle hedef vurma tezg├óhlar─▒, yumruk sallad─▒─č─▒m─▒z boks torbalar─▒, telefoncular. K─▒sacas─▒ arad─▒─č─▒n─▒z her ┼čey vard─▒, hatta ├╝sts├╝z dans kul├╝b├╝ bile.

Bir ├žocu─čun y├╝r├╝meye ba┼člad─▒─č─▒nda nas─▒l yava┼č yava┼č ├žekingen ad─▒mlarla y├╝r├╝meye ba┼člamas─▒ gibi ba┼člad─▒m ┼čehri tan─▒maya. ├ľnce metroyu kullanmay─▒ ├Â─črendim. ├ç─▒r├ž─▒kÔÇÖtan geldi─čimde minib├╝s├╝m├╝z son dura─č─▒ olan Maksim Gorki semtinden metroya binip ├╝├ž durak sonras─▒ (Durak, ├ľzbek dilinde aptal anlam─▒na geliyor) Emir Timur ─░stasyonunda inmeyi ├Â─črendim. ├çok sevdi─čim yazar Maksim GorkiÔÇÖnin ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan metro istasyonundan sonra, s─▒ras─▒yla Pu┼čkin, Dahran istasyonlar─▒ndan ge├žiyor, sonra ┼čehir merkezine, Emir Timur Park─▒ÔÇÖna ula┼č─▒yorsunuz. Demir Kafe ve marketten ba┼čka T├╝rklerin gitti─či Ankara Kafe ve ─░stanbul Kafe burada. Sonra Atat├╝rk Caddesinin bitimindeki Som Semtinde de Kapadokya isimli bir Kafe-restoran a├ž─▒ld─▒. C─▒v─▒l c─▒v─▒l Broadway Caddesinin sonunda ├╝niversitenin binalar─▒ yer al─▒yor.

1865ÔÇÖde ┼čehri ele ge├žiren Ruslar 25 y─▒l sonra 1890 ┼čehirde b├Âlgenin ilk ├╝niversitesini kurmu┼člar. Caddenin kar┼č─▒s─▒ndaki parka giriyorum. As─▒rl─▒k ├ž─▒narlar─▒n g├Âlgesinde at─▒n─▒n ├╝zerinde r├╝zg├órla u├žu┼čan harmaniyesiyle Emir Timur, sanki yeni bir sefere ├ž─▒kacak gibi duruyordu. Heykeli BursaÔÇÖdaki Y─▒ld─▒r─▒m Beyaz─▒t Heykeliyle kar┼č─▒la┼čt─▒rmadan edemedim. Beyaz─▒t bu heykeli g├Ârebilseydi san─▒r─▒m bunda da yenildim diye kahrolurdu. Daha sonra ┼čunu fark ettim park─▒n bulundu─ču meydana a├ž─▒lan alt─▒ caddeden de Emir TimurÔÇÖun heykeli g├Âr├╝l├╝yordu. (Parktaki as─▒rl─▒k ├ž─▒narlar maalesef 2013 y─▒l─▒nda kesildi.)

Bir hafta sonu milli k─▒yafetler almak i├žin ├çarsuÔÇÖya (burada ├žar┼č─▒lara ├žarsu deniyor) gittim. Yan─▒ndaki tarihi medreseyi gezemedim. Medresenin yan─▒na yeni bir cami yapm─▒┼člar. Buradaki yeni camilerde minare yok. NovayÔÇÖda indim, aktarma yapt─▒m. NovayÔÇÖda perde ve beyaz e┼čya satan ├žok say─▒da d├╝kk├ón bulunuyordu. Semte ad─▒n─▒ veren Ali ┼×ir Novai ad─▒na yap─▒lan tiyatronun ├Ân├╝nde bir heykeli bulunuyor. Burada bir ├žocuk oyunu seyrettim.

Metroda aktarma yaparak ├çar┼čuÔÇÖya ula┼čt─▒m. Milli k─▒yafet satan d├╝kk├ónlar─▒ dola┼čt─▒m. K─▒z─▒ma ve o─čluma birer kaftan ald─▒m. Bayanlar─▒n kaftanlar─▒ k─▒sa kollu oluyor. Ayr─▒ca k─▒z─▒ma ve bir ka├ž yak─▒n─▒ma bayanlar─▒n giydi─či doppi denen feslerden, o─čluma ├ľzbek hanlar─▒n─▒n giydi─či kavuklardan ald─▒m. Buradan ald─▒─č─▒m k─▒l─▒├žlar─▒ o─čluma ve damad─▒ma hediye ettim.

Sonraki hafta sonu ├ľzbekistan Milli M├╝zeÔÇÖsini gezdim. ─░├žinde Prehistorik ├ža─člardan g├╝n├╝m├╝ze uzanan tarihi eserler vard─▒. M├╝zede Y─▒l─▒n 10-11 ay─▒ karlarla kapl─▒ binlerce kaya resminin bulundu─ču Saymal─▒ta┼č b├Âlgesinden gelen kaya resimleri, eski medeniyetlerden kalma y├╝zlerce eser sergileniyordu.

D├╝nyan─▒n en y├╝ksek dokuzuncu TV kulesinin Ta┼čkentÔÇÖte bulundu─čunu biliyor muydunuz? ├ç─▒kabildi─čim kadar y├╝kse─če ├ž─▒k─▒p kenti seyrettim. Bir de hava puslu olmasayd─▒. TV kulesinin hemen yan─▒nda bir T├╝rk firmas─▒n─▒n yapt─▒─č─▒ su kayd─▒ra─č─▒ vard─▒. TV kulesinin kar┼č─▒s─▒ndaki park─▒n ad─▒ ÔÇťHat─▒ralarÔÇŁ idi. Buras─▒ i├ž sava┼č ve StalinÔÇÖin temizlik d├Ânemlerinde milliyet├ži kom├╝nistlerin kur┼čuna dizildi─či yermi┼č.┬á Burada ┼čimdi ┼čehitler an─▒t─▒ var.

Emir TimurÔÇÖun heykelinin bulundu─ču park─▒n hemen kar┼č─▒s─▒na ├ľzbekistanÔÇÖ─▒n ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ kazanmas─▒ndan hemen sonra b├╝y├╝k bir m├╝ze yap─▒lm─▒┼č. M├╝zenin ├žat─▒s─▒ o b├Âlgede ├žok kullan─▒lan ve dilimi and─▒ran ├žat─▒ tipi se├žilmi┼č. Emir Timur ├ľzbeklerin ulusal kahraman─▒ olmas─▒na ra─čmen Sovyet d├Âneminde hep k├Ât├╝lenmi┼č. M├╝zede ya┼čam─▒, ard─▒llar─▒ ve o ├ža─č hakk─▒nda bilgiler vard─▒. Sergilenen en ├Ânemli eser Emir TimurÔÇÖun Ba─čdatÔÇÖtan getirdi─či ├╝├ž├╝nc├╝ halife OsmanÔÇÖ─▒n haz─▒rlatt─▒─č─▒ KurÔÇÖan.

Sonras─▒ dikkatsizlik nedeniyle zat├╝rree olmam, uzayan tedavi sebebiyle T├╝rkiyeÔÇÖye d├Ân├╝┼č. Dokuz ay sonra tekrar d├Ând├╝m ve kente yerle┼čtim. Kentin her taraf─▒n─▒ dola┼čt─▒m. ┼×imdiki Ta┼čkent, yeni bir kent say─▒l─▒r, eski ┼čehir kente yakla┼č─▒k 10 kilometre mesafede. Eski kentte birka├ž y─▒k─▒k sur kal─▒nt─▒s─▒ndan ba┼čka bir ┼čey kalmam─▒┼č. Yeni Ta┼čkentÔÇÖte bir ka├ž eski medrese ve cami var. Gerisi depremlerde yerle bir olmu┼č. Ta┼čkent M.├ľ. birinci veya ikinci y├╝zy─▒llarda kurulmu┼č. Kente s─▒ras─▒yla Cac, Cackent, ┼×a┼č, ┼×a┼čkent, Binkent ve 11.y├╝zy─▒lda Ta┼čkent ismi verilmi┼č. Sekizinci y├╝zy─▒lda Araplar─▒n istila etti─či kent 13.y├╝zy─▒lda Mo─čollar─▒n eline ge├žmi┼č. Harzem┼čahlar’─▒n son h├╝k├╝mdar─▒ ve tarihin yeti┼čtirdi─či en b├╝y├╝k ceng├óverlerinden biri olan Celaleddin Meng├╝berdiÔÇÖnin direni┼či Mo─čol istilas─▒n─▒ ├Ânlemeye yetmemi┼č.1865ÔÇÖde ┼čiddetli sava┼člardan sonra Ruslar─▒n eline ge├žmi┼č. 1918 y─▒l─▒nda T├╝rkistan Sovyet Cumhuriyetinin ba┼čkenti olmu┼č. 1924ÔÇÖde ├ľzbekistanÔÇÖ─▒n ba┼čkenti olmu┼č.

En son 1966ÔÇÖda b├╝y├╝k bir deprem ya┼čanm─▒┼č Binlerce bina y─▒k─▒lm─▒┼č, binlerce ki┼či ├Âlm├╝┼č. K├╝llerinden do─čan ÔÇťFoenixÔÇŁ ku┼ču gibi tekrar y├╝kselmi┼č. Ta┼čkent ileri g├Âr├╝┼čl├╝ y├Âneticilere sahipmi┼č. Metronun temeli depremden sonra at─▒lm─▒┼č. M├╝stakillikten sonra iki hat daha ilave edilmi┼č. Metro kentin her taraf─▒na uzan─▒yor. Ta┼čkent toplu ta┼č─▒mac─▒l─▒k i├žin ├Ârnek bir kent.

Metro, hafif rayl─▒ sistem, otob├╝sler,1980ÔÇÖlere kadar ─░stanbulÔÇÖda ├žal─▒┼čan ve elektrik kesilmeleri nedeniyle seferden kald─▒rd─▒─č─▒m─▒z troleyb├╝sler mevcut (Birka├ž sene evvel kald─▒r─▒ld─▒). Seyrek de olsa baz─▒ noktalara ula┼čan minib├╝sler de var. ─░n┼čallah bizim kentlere benzemez.

G├╝nd├╝z gezilecek neresi kald─▒ derseniz size Ta┼čkent GalerisiÔÇÖni ve Milli GaleriÔÇÖyi ├Âneririm. Ta┼čkent GalerisiÔÇÖnin fuayesinde ├çarl─▒k Rusya’s─▒ndan kalma resimler var. Bu resimlerin birinde son Buhara Han─▒ Alimkuli HanÔÇÖ─▒n capcanl─▒ g├Âr├╝nt├╝s├╝n├╝ bulursunuz. Galeride her ay caz konseri veriliyor.

Milli GaleriÔÇÖde ├žok sevdi─čim KandjiskyÔÇÖinin resimlerini kar┼č─▒mda g├Âr├╝nce ne kadar mutlu oldu─čumu tahmin edemezsiniz. Galerinin iki kat─▒ etnografya m├╝zesine d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼č. Buradaki baz─▒ e┼čyalar─▒n benzerlerini BursaÔÇÖda MuradiyeÔÇÖdeki Uluumay m├╝zesinde g├Ârm├╝┼čt├╝m. ┬áBursaÔÇÖya d├Ân├╝nce kendisine de s├Âyledim. BursaÔÇÖda sat─▒n ald─▒─č─▒ evi Ka┼č─▒k ve A─ča├ž E┼čya M├╝zesi yapan dostum H├╝sn├╝ Z├╝berÔÇÖe de Ta┼čkentÔÇÖten ka┼č─▒k getirdim.

BursaÔÇÖdan geldiyseniz bazen metroda, bazen bir gazetede yer alan reklam─▒n alt─▒ndaki adres sizi ┼ča┼č─▒rtabilir.ÔÇŁKelesÔÇŁ ismini g├Âr├╝nce ┼ča┼č─▒racaks─▒n─▒z. Keles, Ta┼čkent yak─▒nlar─▒nda k├╝├ž├╝k bir kasaban─▒n ad─▒. BursaÔÇÖn─▒n da─č il├žesi KelesÔÇÖi kuranlar bu y├Âreden gelmi┼čler, geldikleri yere de eski yurtlar─▒ Keles ismini vermi┼čler. Da─čdaki di─čer il├že Atranos, Ad─▒rnaz ad─▒yla zaman─▒m─▒za kadar gelmi┼č. Eski yerle┼čim oldu─ču i├žin de─či┼čtirmemi┼čler. Sadece Keles ve Ad─▒rnaz de─čil, Domani├ž, da─č─▒n arka y├╝z├╝nde yer alan Simav ve Tav┼čanl─▒ y├Ârelerinde ya┼čayanlar─▒n atalar─▒ da buradan gelmi┼č. ├ç─▒r├ž─▒kÔÇÖta g├Ârd├╝─č├╝m ├žark─▒felekler burada da sulamada kullan─▒l─▒yor. Ara┼čt─▒r─▒lsa bu y├Âreyle Ta┼čkent aras─▒nda kim bilir ne ba─člant─▒lar ├ž─▒kacak.

Bu kentin geceleri bir ba┼čka g├╝zeldir. Sinemalar, tiyatrolar, operalar, konserler AvrupaÔÇÖda oldu─ču gibi erken biter. Opera binas─▒ ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda Japon esirlere yapt─▒r─▒lm─▒┼č. Opera ve bale seyretmeye olan hasretimi burada giderdim. ├çaykovskiÔÇÖnin baleleri, Ha├žaturyanÔÇÖ─▒n Spartak├╝s Balesi, birbirinden g├╝zel ─░talyan ve Frans─▒z operalar─▒ ve unutulmaz Faust.

Yaz─▒n ÔÇťFantamÔÇŁ ad─▒ verilen f─▒skiyeli havuzlar─▒n kenar─▒nda serinlersiniz.

Gece yar─▒s─▒na do─čru diskolar─▒n ─▒┼č─▒klar─▒ yanmaya ba┼člar. Fantam Kafedeki gece i┼č├žileri g├Ârev yerlerine y├Ânelirler. Diplomat, Tata, Bakara ve JuliannaÔÇÖn─▒n ─▒┼č─▒klar─▒n─▒ yakar. Hintliler, Afganlar, Amerikal─▒ zenciler, T├╝rkler… Her ├že┼čit millet gecelere akar. Diskolarda Tarkan, Mustafa Sandal, Serdar Orta├ž ├žalar. Son zamanlarda┬á ÔÇťA─čr─▒ Da─č─▒n─▒n Ete─čindeÔÇŁ g├Âzdeydi. Yan─▒n─▒zdan ge├žen bir taksiden, minib├╝sten ─░brahim Tatl─▒sesÔÇÖin sesini duyarsan─▒z ┼ča┼č─▒rmay─▒n.

Yaz geldi─či zaman otel havuzlar─▒ sizi ├ža─č─▒r─▒r. Daha geni┼č bir yerde y├╝zeyim derseniz iki se├žene─činiz var. ┼×ehrin ├ž─▒k─▒┼č─▒ndaki g├Âlet ve ├çimgan Da─č─▒ eteklerinde yer alan g├Âl. G├Âl├╝n k─▒y─▒s─▒nda kimi y├╝zme havuzlu evler, oteller hizmetinizdedir. Kaya─ča merakl─▒ysan─▒z yakla┼č─▒k 50-60 kilometre uzaktaki ├çimgan Da─č─▒’na gidersiniz. Buradaki tesisler T├╝rkiyeÔÇÖdeki gibi de─čilse de idare eder.

Da─ča ├ž─▒kan arac─▒n─▒z k─▒┼č─▒n yolda kal─▒rsa ├╝z├╝lmeyin. Atlar─▒yla bekleyen s├╝r├╝c├╝ler gelir. Ata ba─čl─▒ ipi arac─▒n─▒za takar ve at─▒yla ├žekerek sizi kurtar─▒r.

Botanik bah├žesini gezemedim, ama hayvanat bah├žesine gittim.┬á Burada k├╝├ž├╝k bir ├╝cret kar┼č─▒l─▒─č─▒ baz─▒ hayvanlarla foto─čraf ├žektirebiliyorsunuz. Hayvanlardan korkmamay─▒ ├Â─čreniyorsunuz. Aslanla, Kartalla, ┼čahinle foto─čraf ├žektirdim. H├Ârg├╝├žl├╝ deveye bindim. C├╝neytÔÇÖe ├Âzenip, deveden ├ž├Âkmeden indim, ama pi┼čman oldum. Hayvanat bah├žesinin her k├Â┼česinde sat─▒c─▒lar var. C─▒v─▒l c─▒v─▒ld─▒.

Ta┼čkent ya┼čanabilecek bir kent. Geni┼č bulvarlar─▒n etraf─▒nda semtine g├Âre b├╝y├╝kl├╝─č├╝ de─či┼čen ├žok katl─▒ yap─▒lar─▒n aras─▒ndaki bo┼č alanlar parka d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼č. As─▒rl─▒k a─ča├žlar─▒n alt─▒nda ├žocuklar oynarken ya┼čl─▒lar kameriyelerde sohbet ederler. Buradaki evlerde ku┼č sesleriyle uyanabilirsiniz. Ku┼člar─▒n tek d├╝┼čman─▒ var, Afgan kargalar─▒. Yanl─▒┼č okumad─▒n─▒z, sava┼čtan ka├žan Afgan kargalar─▒ buralar─▒ yurt edinmi┼č, di─čer ku┼člar─▒n yumurtalar─▒n─▒ yiyip yavrular─▒n─▒ ├Âld├╝r├╝yor.

Milletler toplulu─čudur Ta┼čkent. Seksen ├že┼čit millet ya┼čar bu kentte. ├ľzbeklerin d─▒┼č─▒nda Ruslar, Ukraynal─▒lar, Beyaz Ruslar, Tatarlar (K─▒r─▒m, Kazan, Ufa), Kafkas halklar─▒, ├ževredeki T├╝rk Cumhuriyetlerinin halklar─▒. ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan sonra buraya s├╝r├╝len Almanlar, Ah─▒ska T├╝rkleri ve Batum’lu Lazlar. Evet, yanl─▒┼č duymad─▒n─▒z, hala geleneklerini muhafaza eden, T├╝rk├že konu┼čan bir ka├ž Laz k├Ây├╝ de var. Kore Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda yerlerinden edilen binlerce Koreliyi ├ľzbekistanÔÇÖa yerle┼čtirmi┼čler. Bug├╝n say─▒lar─▒ 500.000ÔÇÖe ula┼čan Koreli ├ľzbekistanÔÇÖda ya┼č─▒yor.

┼×ehrin ana caddelerinde dola┼č─▒rken kimi sava┼č kahramanlar─▒na, kimi uzaya ├ž─▒kan kosmonotlara ait heykel ve r├Âlyefler g├Âr├╝rs├╝n├╝z. ┼×iirlerini Cumhuriyet gazetesinde okudu─čum ├╝nl├╝ G├╝rc├╝ ┼čair ┼×ota RusteveliÔÇÖnin heykelini g├Âr├╝nce de ├žok ┼ča┼č─▒rm─▒┼čt─▒m.

Mirabad pazar─▒na yak─▒n so─čan kubbeli kilise depremden sonra yap─▒lm─▒┼č. Ziyarete gitti─čimde i├žinde dua eden, yerlere kapan─▒p ibadet edenleri elindeki zincire ba─čl─▒ yuvarlak ├ž─▒ng─▒ra─č─▒ sallayarak kutsuyordu. Katedral benzeri b├╝y├╝k kilise Protestan inan├žl─▒lara hizmet veriyormu┼č. K├╝├ž├╝k bir kilise de Katolikler i├žin yapt─▒r─▒lm─▒┼č. Ruslar kiliselerine Tsarkof, ├ľzbekler ├çarkof diyorlar. Yani ├žara ait.17.y├╝zy─▒lda Rus Kilisesi ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ yitirip Rus ├çarlar─▒na ba─članm─▒┼č, bu deyim o zamandan kalma san─▒r─▒m.

Gelelim yeme─če. Ta┼čkentÔÇÖte size hizmet verecek 5-6 T├╝rk lokantas─▒ var. Bunlardan ba┼čka uluslararas─▒ diyebilece─čimiz pizza ve hamburgerciler mevcut. Sokaklar─▒ dola┼č─▒rken g├Ârd├╝─č├╝n├╝z ÔÇťEVKADÔÇŁ tabelalar─▒na bak─▒p amma da avukat varm─▒┼č demeyin, Lokantalar─▒n ├ľzbek dilindeki ad─▒ bu. Yerel yemekleri sunan kaliteli ├ľzbek lokantalar─▒nda ÔÇťmilli taamÔÇŁlar─▒n tad─▒na bak─▒n. Tavsiyelerim ┼ča┼čl─▒k, mant─▒, etli ├žorbalar. Mant─▒lar─▒ bizim gibi de─čil. ├ť├ž tanesi taba─č─▒ dolduruyor. ┼×a┼čl─▒klar─▒na bakmadan sipari┼č vermeyin, neredeyse iki ki┼čiyi doyuracak Kafkas ┼ča┼čl─▒klar─▒ ├Ân├╝n├╝ze gelebilir. Ta┼čkent ÔÇťPaterniÔÇŁ yemeden d├Ânmeyin. Patern bizim pidelerin atas─▒, farkl─▒ ├že┼čidi. Samsa yemeyi ihmal etmeyin. Samsa i├žine et, kabak, patates konup f─▒r─▒nda pi┼čirilen bir t├╝r po─ča├ža. Garson size ne i├žersiniz dedi─činde ye┼čil veya siyah ├žay getir diyebilirsiniz. Burada yemekte su yerine ├žay tercih ediliyor. Rastlayaca─č─▒n─▒z b├╝fe ve marketlerde T├╝rk mal─▒ ├žikolata, gofret, bisk├╝vi g├Ârd├╝─č├╝n├╝zde ┼ča┼č─▒rmay─▒n. T├╝rkiyeÔÇÖde yeti┼čen b├╝t├╝n meyve sebzeyi Ta┼čkentÔÇÖte bulabilirsiniz. Sadece ├žorbalara┬á ÔÇťkinzaÔÇŁ koydurmay─▒n diyece─čim. Maydanoza benzeyen de─či┼čik aromal─▒ bu bitki a─č─▒z tad─▒n─▒z─▒ bozabilir. ÔÇťNi kinzaÔÇŁ veya ÔÇťkinza kerekmezÔÇŁ demeniz yeterli.

Ya d├╝─č├╝nleri, me┼čhur ├ľzbek pilavlar─▒?┬á Bir d├╝─č├╝ne kat─▒l─▒p, pilavdan yemediyseniz gezinizde bir ┼čeyler eksik kalm─▒┼č demektir.

Pazar yerlerindeki ÔÇťHOCALIK MALLARIÔÇŁ yazan d├╝kk├ónlara belki ilginizi ├žekebilir. Bu d├╝kk├ónlar, ba┼čta mutfak e┼čyalar─▒ olmak ├╝zere ev e┼čyalar─▒ sat─▒lmakta. Hocada burada koca demek. Evleneceklere geren e┼čyalar burada sat─▒l─▒yor.

Seni ├Âzledim Ta┼čkent, seni seviyorum.

809 total views, 2 views today

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: ekrempeker@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ekrem Hayri Peker

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒