Hasip ├ľZT├ťRK
Hasip  ├ľZT├ťRK
Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi
  • 22 Mart 2020 Pazar
  • +
  • -

Y├Âr├╝k k─▒z─▒n─▒n ├žeyizine konulan ilk ├╝r├╝n Mor Cepken olurmu┼č. Mor Cepken, evli kad─▒n─▒n haklar─▒n─▒n korunmas─▒nda ├žok etkili bir ara├žm─▒┼č!

Cepken, bir ├╝st giysisidir. Hani efelerin giydi─či, omuzlardan a├ž─▒k kollar─▒ yanlarda sallanan, etekleri belden yukar─▒da kalan; bir t├╝r yelektir. Efe yele─čidir diyelim. Efenin kad─▒n─▒ da olur erke─či de! Cepkeni kad─▒n da giyer, erke─či de efelik y├╝rek i┼čidir!..

Mor Cepken t├Âresi, Y├Âr├╝klerin yo─čun ya┼čad─▒klar─▒ yerlerde ├žok etkiliymi┼č. Y├Âr├╝kleri oradan buraya s├╝rerek da─č─▒tm─▒┼člar. T├Âreleri bozulmu┼č. ┼×ehre g├Â├ž├╝p yabanc─▒la┼čm─▒┼člar. En b├╝y├╝k Y├Âr├╝k da─č─▒t─▒m─▒, Karamano─člu Beyli─či’nin y─▒k─▒lmas─▒ndan sonra Osmanl─▒ Devletince yap─▒lm─▒┼čt─▒r. (1476-1481) Karaman halk─▒ U├žlara, Adalara ve Rumeli’ne s├╝rg├╝n edilmi┼čtir. Fatih Sultan Mehmet’le ba┼člam─▒┼čt─▒r. Asi sayd─▒─č─▒ Karaman halk─▒n─▒n s├╝r├╝lmesini emretmi┼č. ─░lk kafile, Fatih’ in sa─čl─▒─č─▒nda 30.000 ├žad─▒r-hane M├╝sl├╝man halk ile, 7.000 ├žad─▒r Ortodoks- H─▒ristiyan n├╝fusu Rumeli’ne s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. H─▒ristiyan halk da T├╝rk as─▒ll─▒ Varsaklard─▒.

Karaman Beyli─či halk─▒ bitene de─čin, toplu s├╝rg├╝nler yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Karaman topraklar─▒ uzun s├╝re bo┼č kalm─▒┼čt─▒r. Toplu Y├Âr├╝k s├╝rg├╝n├╝, K─▒br─▒s fethedilince (1571), T├╝rkler ├žo─čunlukta olsunlar diye ayn─▒ topraklardan ve Toroslar─▒n Akdeniz yamac─▒ndaki Y├Âr├╝k halk─▒ndan; on aileden biri al─▒narak K─▒br─▒s’a yollanm─▒┼č, be┼č y─▒l i├žinde 25.000 Y├Âr├╝k-T├╝rk K─▒br─▒s’a isk├ón edilmi┼čtir. 1576 y─▒l─▒nda ada n├╝fusunun %44’├╝ T├╝rk olmu┼čtur. K─▒br─▒sl─▒ T├╝rklerin atalar─▒, bu s├╝rg├╝nlerdir. Y├Âr├╝kler, Balkanlar’dan u├žlara, adalara kadar her yere da─č─▒t─▒lm─▒┼čt─▒r.

Soyumuz, s├╝rg├╝n kokusunu al─▒nca, Karaman topra─č─▒ndan, Orta Toroslar─▒n Akdeniz yamac─▒na ka├žm─▒┼čt─▒r. Toroslar─▒n Akdeniz yan─▒ ve yama├žlar─▒, o zaman K├Âlemen topra─č─▒ imi┼č. Toroslar─▒n yama├žlar─▒ dar ve verimsiz oldu─čundan Y├Âr├╝kler yoksul d├╝┼čm├╝┼čler. Cepkenin yerini, ÔÇťhaba-kebeÔÇŁ alm─▒┼čt─▒r. Bezin ├╝st├╝ne pamuk serip ├╝st├╝ne basma ├Ârt├╝p ├žapraz diki┼č atm─▒┼člar. Meydana gelen kal─▒n malzemeden haba-kebe dikinmi┼čler. T├╝rk├╝deki gibi ÔÇťÔÇŽHaba da bir, kebe de bir, giyene yar!ÔÇŁ denilmi┼čtir. Toros yama├žlar─▒nda Mor Cepkenin yerini Mor Haba alm─▒┼čt─▒r! Cepkenin kenarlar─▒na sar─▒ s─▒rma dikilirmi┼č. Cepkenin kollar─▒ ve ├Ân y├╝z├╝ sar─▒ s─▒rma ile s├╝slenirmi┼č. Haban─▒n-kebenin b├Âylesi bir s├╝s├╝ olmazm─▒┼č!

ÔÇťMor Cepken’inÔÇŁ i┼člevi ├žok ├Ânemlidir. Mor Cepken giyinmek, Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n, kocas─▒n─▒ bo┼čad─▒─č─▒n─▒ anlatan bir iletidir. Durup dururken koca bo┼čan─▒r m─▒? Kad─▒n─▒n kocas─▒ a─č─▒r bir haks─▒zl─▒k ederse ÔÇťMor CepkeniÔÇŁ boh├žas─▒ndan ├ž─▒kar─▒p s─▒rt─▒na giyme hakk─▒ do─čarm─▒┼č!

Y├Âr├╝k k─▒zlar─▒, evlenirken sevdiklerine var─▒rlar. ─░ki g├Ân├╝l bir olunca samanl─▒k seyran olur derler! Zenginlik malda, davarda de─čil; sevdadad─▒r. Evlilik b├Âylesine ├Âzg├╝rce ba┼člarm─▒┼č.

Evli y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n haklar─▒, Mor Cepken T├Âresi ile korunurmu┼č! Kad─▒n ihanete u─črarsa, k├Ât├╝ muamele g├Âr├╝rse, a─č─▒r bir haks─▒zl─▒─ča u─črarsa, cehizindeki Mor Cepkeni giyip oban─▒n g├Âr├╝n├╝r bir yerine otururmu┼č! Bunun anlam─▒ ÔÇťBen ihanete u─črad─▒m, ya da k├Ât├╝ muamele g├Ârd├╝m veya a─č─▒r haks─▒zl─▒─ča u─črad─▒m! Kocam─▒ bo┼čad─▒m!ÔÇŁ anlam─▒na gelen bildik bir iletiymi┼č!..

Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n Mor Cepkeni giydi─či g├Âr├╝l├╝r veya duyulursa oban─▒n ba┼čat kad─▒nlar─▒

Mor Cepkenli kad─▒n─▒n yan─▒nda olurlarm─▒┼č! Kocas─▒n─▒n insan i├žine ├ž─▒kmaya y├╝z├╝ kalmazm─▒┼č! Yan─▒l─▒r ortaya ├ž─▒karsa, ona selam verilmez, selam─▒ al─▒nmaz, konu┼čulmaz; ac─▒ksa a┼č, ekmek verilmezmi┼č! Toplumun d─▒┼člad─▒─č─▒, yapayaln─▒z bir insan olurmu┼č!

Mor cepken, Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n haklar─▒n─▒ koruyan, esirgeyen bir T├ľRED─░R.. Binlerce y─▒l ├Âteden s├╝r├╝p gelmi┼čtir. Art─▒k koca ne gerekirse yapacak, ne isterse verecek; g├Âyn├╝n├╝ alacak; kad─▒n─▒n s─▒rt─▒ndaki Mor Cepkeni ├ž─▒karmaya raz─▒ edecektir. Ba┼čaramazsa, kimse ona k─▒z ver-mez, evlenmez ve i┼č birli─či yapmazm─▒┼č. Olduk├ža etkili, toplumsal bir tepki de─čil mi?

Mor Cepken deyip ge├žmeyin! Y├Âr├╝klerde kad─▒n haklar─▒n─▒ koruyan, esirgeyen ve kollayan sosyal bir kurumdur. Kar─▒-koca mutlu olsunlar, Mor Cepken ├žeyiz boh├žas─▒nda kals─▒n!

  • Hasip ├ľZT├ťRK

Hasip ├ľZT├ťRK

Hasip ├ľZT├ťRK

Mersin, 1943 do─čumlu. Emekli ├Â─čretmen, avukat ─░┼čletme Y├Ânetim uzman─▒, Ara┼čt─▒rmac─▒,yazar. "F─▒nd─▒kp─▒nar Bir Sevdad─▒r" ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda K├Âlemenlerden g├╝n├╝m├╝ze eri┼čen Pazaryeri, Pazarkent ge├žmi┼čli; Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenlerin 1400 metre irtifal─▒ yayla─č─▒ F─▒nd─▒kp─▒nar merkezli ara┼čt─▒rmas─▒; Ke┼čli T├╝rkleri-Ohunke┼člik k├Ây├╝ merkezli Y├Âr├╝kler ara┼čt─▒rmas─▒ vard─▒r. Bursa Haber Gazetesi'nde 7 y─▒l kadar s├╝ren k├Â┼če yazarl─▒─č─▒ yapm─▒┼čt─▒r. ├ľncelikle T├╝rk tarihi,Y├Âr├╝k ve T├╝rkmenlerin tarihi konusuyla ilgilenir..Toroslar'da Ke┼čli Y├Âr├╝kleri ile yak─▒ndan ilgilidir. Saliyazilari.blogspot.com adl─▒ blo─ču vard─▒r. Eposta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Bursa’da medfun mollalar

Bursa’da medfun mollalar

5 Nisan 2020, Bursa’da medfun mollalar i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖya s├╝rg├╝n edilen ┼čeyh├╝lislamlar

BursaÔÇÖya s├╝rg├╝n edilen ┼čeyh├╝lislamlar

5 Nisan 2020, BursaÔÇÖya s├╝rg├╝n edilen ┼čeyh├╝lislamlar i├žin yorumlar kapal─▒
Honaml─▒ Gelinin ├çekisi (Mersin Mezitli-Ohunke┼člik)

Honaml─▒ Gelinin ├çekisi (Mersin Mezitli-Ohunke┼člik)

5 Nisan 2020, Honaml─▒ Gelinin ├çekisi (Mersin Mezitli-Ohunke┼člik) i├žin yorumlar kapal─▒
┼×eyh Bedrettin Vakas─▒ ├Âncesi RumeliÔÇÖne s├╝r├╝len dini gruplar

┼×eyh Bedrettin Vakas─▒ ├Âncesi RumeliÔÇÖne s├╝r├╝len dini gruplar

5 Nisan 2020, ┼×eyh Bedrettin Vakas─▒ ├Âncesi RumeliÔÇÖne s├╝r├╝len dini gruplar i├žin yorumlar kapal─▒
Binba┼č─▒ Pravitz: “Ermenilere katliam yap─▒ld─▒─č─▒ iddialar─▒na kesinlikle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yorumÔÇŁ

Binba┼č─▒ Pravitz: “Ermenilere katliam yap─▒ld─▒─č─▒ iddialar─▒na kesinlikle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yorumÔÇŁ

5 Nisan 2020, Binba┼č─▒ Pravitz: “Ermenilere katliam yap─▒ld─▒─č─▒ iddialar─▒na kesinlikle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yorumÔÇŁ i├žin yorumlar kapal─▒
Bal─▒kesir vilayetinde iskan edilen Kafkas g├Â├žmenleri

Bal─▒kesir vilayetinde iskan edilen Kafkas g├Â├žmenleri

4 Nisan 2020, Bal─▒kesir vilayetinde iskan edilen Kafkas g├Â├žmenleri i├žin yorumlar kapal─▒
Naz─▒m Hikmet Dizeleriyle Prag

Naz─▒m Hikmet Dizeleriyle Prag

3 Nisan 2020, Naz─▒m Hikmet Dizeleriyle Prag i├žin yorumlar kapal─▒
T─▒p Tarihinden: Demirkap─▒ K─▒┼člas─▒

T─▒p Tarihinden: Demirkap─▒ K─▒┼člas─▒

3 Nisan 2020, T─▒p Tarihinden: Demirkap─▒ K─▒┼člas─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒

TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒

28 Mart 2020, TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒

─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒

23 Mart 2020, ─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi

Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi

22 Mart 2020, Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒

BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒

22 Mart 2020, BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒

Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒

27 ┼×ubat 2020, Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒?

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒?

27 ┼×ubat 2020, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar

─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar

27 ┼×ubat 2020, ─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar i├žin yorumlar kapal─▒
Tirilye Sinemalar─▒

Tirilye Sinemalar─▒

27 ┼×ubat 2020, Tirilye Sinemalar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar

Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar

27 ┼×ubat 2020, Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar i├žin yorumlar kapal─▒
Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

13 Ocak 2020, Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri i├žin yorumlar kapal─▒
Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3

Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3

10 Ocak 2020, Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3 i├žin yorumlar kapal─▒
Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2

Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2

10 Ocak 2020, Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2 i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar