Mesut BİÇER
Mesut  BİÇER
Yeni┼čehir Saat Kulesi
  • 12 Aral─▒k 2021 Pazar
  • +
  • -
  • Mesut B─░├çER /

Toplam: 860 , Bug├╝n: 1 Okuma

Anadolu ve Rumeli’nin pek ├žok ┼čehrinde saat kulelerine rastlamak m├╝mk├╝nd├╝r. Saatin icad─▒ her ne kadar do─čuda ger├žekle┼čtirilmi┼č ise de kule saatlerinin yap─▒m ├Ânc├╝l├╝─č├╝ bat─▒ya ait bir gelenektir. Bat─▒da kilise ve saraylarda uygulanan saat uygulamas─▒ Osmanl─▒ topraklar─▒nda Ferhat Pa┼ča Cami Saat Kulesi ve ├ťsk├╝p Saat Kulesi ile XVI. y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒nda ba┼člad─▒─č─▒ kabul edilmektedir.[1] Bu gelenek ├ľzellikle II.Abd├╝lhamit’in tahta ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒n yirmi be┼činci y─▒l─▒na denk gelen 1901 y─▒l─▒nda doruk noktas─▒na ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. II.Abd├╝lhamit taraf─▒ndan o y─▒l Osmanl─▒ topraklar─▒nda yer alan t├╝m valilere saat kulesi yap─▒m─▒ ile ilgili olarak g├Ânderilen irade ile saat kuleleri Osmanl─▒ co─črafyas─▒n─▒n bir├žok noktas─▒na yay─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu yay─▒lman─▒n en ├Ânemli nedenlerinden birisi de 19.y├╝zy─▒lda giderek azalan devletin g├╝c├╝ ve otoritesidir. Bu t├╝r y├╝ksek binalar tarih boyunca g├╝c├╝n ve otoritenin simgesi olmu┼člard─▒r.[2] Bursa’da Tophane b├Âlgesinde bulunan saat kulesi de bu ak─▒mdan etkilenerek 1904 y─▒l─▒nda yap─▒m─▒na ba┼članan II. Abd├╝lhamit’in tahta ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒n 30. y─▒l─▒nda (1906) tamamlanan bir yap─▒d─▒r.

┼×ehirlerin ve kasabalar─▒n en y├╝ksek yerinde ya da ┼čehrin en merkezi konumunda her yerden g├Âr├╝lebilen bu kuleler adeta bulunduklar─▒ yerle┼čimlerinde birer sembolleri olmu┼č durumdad─▒r. Daha ├žok birer abide olarak in┼ča edilen bu yap─▒lar M├╝sl├╝manlar─▒n namaz vakitlerini bilmeleri a├ž─▒s─▒ndan da kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Birer abide, sembol ve merkezi konumlar─▒ ile bulu┼čma noktas─▒ olarak kabul g├Ârm├╝┼člerdir.

Belediye Ba┼čkan─▒ Mehmet G├Âkg├Âz

─░stikl├ól Sava┼č─▒’n─▒n ard─▒ndan tekrardan moda olan saat kule yap─▒m─▒na 1932 y─▒l─▒nda ba┼članan in┼čaat─▒yla Yeni┼čehir’de dahil olmu┼čtur. O d├Ânemde Cumhuriyetin kurulu┼čunu simgelemesi a├ž─▒s─▒ndan ├╝lke genelinde meydanlara hep saat kulelerinin in┼ča edilmesi bir anlamda moda olmu┼čtu. Yunan i┼čgali y─▒llar─▒nda ├žok s─▒k─▒nt─▒lar ├žeken, bir├žok alan─▒ yak─▒l─▒p y─▒k─▒lan Yeni┼čehir Cumhuriyet d├Âneminde yaralar─▒n─▒ sarmaya ba┼člay─▒p imar y├Ân├╝nden de ┼čehre d├╝zen getirilmeye ba┼član─▒nca ┼čehrin H├╝k├╝met kona─č─▒n─▒n kar┼č─▒s─▒nda bulunan alana bir abide niteli─či ta┼č─▒yacak kule in┼čaat─▒n─▒n yap─▒lmas─▒na karar verildi.

Yap─▒m i┼člerini Halil Balc─▒ ad─▒nda bir ustan─▒n ├╝stlendi─či saat kulesi in┼čaat─▒ s─▒ras─▒nda yap─▒ma d├Ânemin Belediye Fen ─░┼čleri g├Ârevlisi R─▒fat Usta ve Ahmet Usta da e┼člik etmi┼č. Kal─▒p ve a─ča├ž i┼člerini ise ─░neg├Âl mobilyas─▒n─▒n duayeni olarak kabul edilen ─░brahim ├ľzye┼čil ├╝stlenmi┼č. O y─▒llarda ┼čehrin elektrik santralinde g├Ârev alan bir Alman teknisyen ise ekibe destek vererek g├Ârev alm─▒┼č.

1933 y─▒l─▒ i├žerisinde ba┼članan kule in┼čaat─▒ Belediye Ba┼čkan─▒ Mehmet G├Âkg├Âz d├Âneminde 1936 y─▒l─▒n─▒n Temmuz 11. g├╝n├╝ tamamlanm─▒┼č.[3]

Kulenin yap─▒l─▒┼č─▒ ile ilgili olarak S├╝leyman Pa┼ča Halk K├╝t├╝phanesinde 9539 zimmet numaras─▒ ile yer alan ve 1922 y─▒l─▒nda sonra Belediye Ba┼čkanl─▒─č─▒ yapm─▒┼č Ahmet ├ľze├žÔÇÖin imzas─▒n─▒ ta┼č─▒yan bir evrakta kulenin G├Âkg├Âz MehmetÔÇÖin Belediye Reisli─či d├Âneminde 1936 senesinde yap─▒ld─▒─č─▒ belirtilerek ebcet hesab─▒yla tarih d├╝┼č├╝lm├╝┼č ayn─▒ zaman da da saat mekanizmas─▒n─▒n ustas─▒ hakk─▒nda ┼ču dizeler yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

Ad─▒n─▒ rahmetle and─▒rmak k├Âkiyle herman
Ba┼člad─▒─č─▒ bu saati yapmakl─▒─ča bir ey can
├ť├ž bu├žuk y─▒lda ba┼č etti yapma─č─▒ saati
Ad─▒na derler Bay Nuri K├Âr├╝stan
S├Âyledi Ahmet ├ľze├ž bu saate tarih
Bu saat de onur versin Yeni┼čehir’e her zaman (1936)

Yeni┼čehir Saat Kulesi ve Cumhuriyet meydan─▒ (Foto─čraf Kayna─č─▒: G├╝rhan Adana)

Kulenin yap─▒m d├Âneminde ya┼čayanlar─▒n anlat─▒m─▒ndan ├Â─črendi─čimiz; kulenin yap─▒m─▒na yer tespitinin tamamlanmas─▒n─▒n┬á ard─▒ndan temel i├žin derin kuyular a├ž─▒lmas─▒yla ba┼članm─▒┼č. ├ç├╝r├╝meye kar┼č─▒ dayan─▒kl─▒ a─ča├žlardan se├žilen kalaslar ├Âzlerindeki nem oranlar─▒n─▒n d├╝┼č├╝r├╝l├╝p dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒n y├╝kseltilmesi amac─▒yla ate┼če maruz b─▒rak─▒ld─▒ktan sonra ha┼čerelere kar┼č─▒ ziftlenerek aral─▒ks─▒z olarak temele ├žak─▒lm─▒┼č. Kuyulardan su ├ž─▒kartmak amac─▒yla kullan─▒lan bir ├že┼čit kald─▒ra├ž g├Ârevi de g├Âren d├╝zenekler kurularak a─č─▒rl─▒k artt─▒r─▒c─▒ demirler yard─▒m─▒yla insan g├╝c├╝ne dayanan y├╝ksekten sal─▒narak tokmak g├Ârevi g├Âren sistem ile kalaslar─▒n zemine ├žak─▒lmas─▒ sa─članm─▒┼č. Zemine d├╝zg├╝nce yerle┼čtirilen bu kaz─▒kl─▒ temellerin ├╝zerine de kule duvarlar─▒ ├Âr├╝lmeye ba┼članm─▒┼č.

Kulenin in┼čaat─▒na ba┼čland─▒─č─▒ d├Ânemde hen├╝z ilkokul d├Ârd├╝nc├╝ s─▒n─▒f ├Â─črencisi olan Mehmet Aky├╝z bu konuda an─▒lar─▒n─▒ anlatt─▒─č─▒ bir yaz─▒s─▒nda[4] ┼ču ifadeleri kullanmaktad─▒r;

ÔÇťKulenin temel in┼čaat─▒ ilkokul d├Ârd├╝nc├╝ s─▒n─▒f ├Â─črencisi bulundu─čum 1933-1934 ders y─▒l─▒ i├žinde ba┼člam─▒┼čt─▒r. Bu temel atmada ├žocuklar i├žin e─členceli olan, a┼ča─č─▒da arz edece─čim olgular nedeniyle, biraz da her g├╝n u─črayanlardan oldu─čum i├žin bunu kesinlikle s├Âyleyebiliyorum.

Temel in┼čaat─▒nda, yerden yakla┼č─▒k 4-5 metre a┼ča─č─▒daki temele ├žok sa─člam ve muntazam 5-6 metre uzunlu─čunda, 30×30 ebad─▒nda bir ├žok kaz─▒k ├žak─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bu kaz─▒klar─▒n sa─ča sola d├╝┼čmesini ├Ânlemek ├╝zere olacak, d├Ârt k├Â┼česi kalaslardan yap─▒lm─▒┼č, 10-15 metre y├╝ksekli─čindeki d├Ârt k├Â┼čeli koruma i├žinden, gaz tenekesinden biraz b├╝y├╝k├že dikd├Ârtgen ┼čeklinde, ├╝st ucundaki kanca, ├želik halatla ba─članm─▒┼č, san─▒r─▒m en az 50 kg. a─č─▒rl─▒─č─▒ndaki demir bir k├╝tlenin yukar─▒dan a┼ča─č─▒ya b─▒rak─▒lmas─▒ ile ├žak─▒ld─▒lar.

S├╝leyman Pa┼ča Halk K├╝t├╝phanesinde mevcut olan Ahmet ├ľze├ž taraf─▒ndan haz─▒rlanm─▒┼č Saat Kulesine ait yap─▒m y─▒l─▒n─▒ ve ustas─▒n─▒ belirten belge

Ayn─▒ ├ž─▒kr─▒k ┼čeklinde, o demir k├╝tleye ba─čl─▒ ├želik halat─▒ saran, dolay─▒s─▒yla a─č─▒rl─▒─č─▒ yukar─▒ ├žeken bir makara iki ki┼činin olduk├ža emek sarf ederek yukar─▒ya ├ž─▒kard─▒─č─▒ demir k├╝tle, biraz tatar─▒ms─▒ bir ustan─▒n ÔÇťstopÔÇŁ komutu ile durdurulur ÔÇťmaynaÔÇŁ komutu ile ba─čl─▒ telin ├žekilmesi suretiyle k├╝tle kancadan kurtar─▒l─▒r, demir o y├╝kseklikten h─▒zla kaz─▒k ├╝zerine d├╝┼čer ve kaz─▒k belki bir belki iki santim daha topra─ča ├žak─▒lm─▒┼č olurdu. Bu ÔÇťstopÔÇŁ, ÔÇťmaynaÔÇŁ komutlar─▒ ve a─č─▒rl─▒─č─▒n h─▒zla kaz─▒─ča ini┼či ├žocuklar─▒n ├žok ho┼čuna giderdi ki; mektep paydosu evlere giderken solu─ču bu temel in┼čaat─▒nda al─▒rd─▒k.ÔÇŁ

Saat Kulesi in┼čaat─▒ bitmeden ├Ânce ├žekilen bir hat─▒ra foto─čraf─▒. Foto─čraf─▒n arkas─▒nda 28 Haziran 1936 tarihi mevcut. Yine foto─čraf─▒n arkas─▒na foto─črafta bulunanlar─▒n isimleri not edilmi┼č. ├ľmer, Arif, Etem Usta (Boyac─▒ Etem veya Etem Ero─člu). (Foto─čraf Kayna─č─▒: Turgut Y├╝ce ar┼čivi, 8 Ocak 2008, Yeni┼čehir Gazetesi)

Yap─▒m─▒nda kesmeta┼č, tu─čla, s─▒k─▒┼čt─▒r─▒lm─▒┼č moloz ve har├ž kullan─▒lan kule in┼čaat─▒; sekizgen plan ├╝zerine d├Ârt kenar geni┼č d├Ârt kenar dar olarak 2,5 metrelik kaidenin ├╝zerine ├žat─▒ kat─▒ dahil yedi katl─▒ olarak in┼ča edilmi┼čtir. Mimari olarak her kat─▒nda biraz daralarak y├╝kselen kulenin d├Ârd├╝nc├╝ kat─▒nda ├žepe├ževre metal k├╝pe┼čte ile ├ževrili bir balkon yer almaktad─▒r. Alt─▒nc─▒ kat─▒n d├Ârt bir yan─▒na yerle┼čtirilen yuvarlak saat kadranlar─▒n─▒n ard─▒ndan ├žat─▒ kat─▒ d├Ârt bir yanda bulunan iki┼čer s├╝tun ├╝zerine oturtulmu┼čtur. ├çat─▒ kat─▒ yan cepheleri ise beton k├╝pe┼čte ile ├ževrelenmi┼čtir. ├çan sesinin her y├Ânden rahat├ža duyulabilmesi amac─▒yla her y├Ân├╝ a├ž─▒k olan ├žat─▒ kat─▒n─▒n kubbesi ise kur┼čun kapl─▒d─▒r. Geni┼č olan cephelerde ah┼čap do─črama pencereler yer al─▒rken dar cephelerde ku┼č g├Âzleri ile s├╝slenmi┼čtir. Her kat aras─▒nda beton kemer bulunan yap─▒da ├žat─▒ kat─▒, balkon kat─▒ ve saat kadranlar─▒n─▒n oldu─ču kat ayr─▒mlar─▒nda kemer altlar─▒ basit s├╝slemeli s├Âveler ile ┼čekillendirilmi┼čtir. Pencere s├Âveleri ve kemer uyumlar─▒ binaya ayr─▒ bir estetik katmaktad─▒r.

Kuleye g├╝ney cephede kaide de bulunan bir kap─▒ ile giri┼č yap─▒lmaktad─▒r. ─░├ž ayd─▒nl─▒─č─▒na ├Ânem verilirken merdivenlerin rahatl─▒─č─▒ da dikkat ├žekicidir. Kulenin taban alan─▒ 22 metrekare y├╝ksekli─či ise yakla┼č─▒k olarak 21 metreyi bulmaktad─▒r.

1943 Hendek, 1967 Adapazar─▒, 1970 Gediz, 1999 Yalova depremi gibi bir├žok deprem g├Âren kule ├Âzellikle Gediz depremi s─▒ras─▒nda il├žede mevcut bir ├žok minarenin y─▒k─▒lmas─▒na ra─čmen bug├╝nlere sapasa─člam haliyle gelmi┼čtir.

Kulenin ├žat─▒ kat─▒nda saat ba┼člar─▒nda vurarak zaman─▒ belli eden biri biraz daha b├╝y├╝k di─čeri ise ilkine oranla biraz k├╝├ž├╝k olan iki adet ├žan bulunmaktad─▒r. Bu ├žanlardan b├╝y├╝k olan─▒ Yeni┼čehirÔÇÖde bir d├Ânem Rum Mahallesi olarak adland─▒r─▒lan bug├╝n hal i├žerisinde bulunan otelin oldu─ču yerde olup mevcut olan kiliseye ait ├žand─▒r. Rengi siyah ve tun├žtan yap─▒lan bu ├žan─▒n ├╝zerinde birbirine simetrik ve z─▒t y├Ânlerde iki insan fig├╝r├╝ bulunmaktad─▒r. Yan y├╝zeyinde ise 1902 tarihi yaz─▒l─▒d─▒r. Baz─▒ ya┼čl─▒lar─▒n duyumlar─▒ndan kaynakl─▒ anlat─▒mlar─▒na g├Âre de bu ├žan s├Âz konusu kiliseye de ├çanakkaleÔÇÖden getirilmi┼čtir.[5] ┬áKulenin ikinci ├žan─▒ ise di─čerine g├Âre biraz daha ufak ve biraz daha ince imal edilmi┼čtir. ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n Kur┼čunlu K├Ây├╝nde bulunan kiliseden s├Âk├╝lerek getirilen bu ├žan kuleye monte edilmi┼čtir. ├ťzeri tamamen kabartmal─▒ ilgin├ž s├╝sleme ve ┼čekillerle bezelidir. Ayr─▒ca aralar─▒nda di─čer b├╝y├╝k ├žandakine benzer yar─▒m insan fig├╝rleri mevcuttur. ├çan─▒n a─č─▒z b├Âlgesi ├ževresi bir ┼čerit i├žerisinde yaz─▒larla ├ževrilmi┼čtir.[6]

Bu ├žanlar kuleye birbirine z─▒t olarak geni┼č a─č─▒z k─▒s─▒mlar─▒ ├Ârt├╝┼č├╝r ┼čekilde neredeyse birbirine de─čecek kadar az bir aral─▒k b─▒rak─▒larak yerle┼čtirilmi┼čtir. Saat mekanizmas─▒ ile irtibatl─▒ olarak ├žal─▒┼čacak ┼čekilde tasarlanan ├žanlar mekanizma ├╝zerinde bulunan irili ufakl─▒ ├žarklar─▒n yard─▒m─▒ ile ├žal─▒┼čmaktad─▒r. Bu├žuklarda ve saat ba┼člar─▒nda saatin say─▒s─▒ kadar bir tokmak yard─▒m─▒ ile vurmaktad─▒r. ├çok g├╝r bir ses ├ž─▒karan ├žanlar─▒n sesi ┼čehrin d├Ârt bir yan─▒ndan rahat├ža duyulabilmektedir. 2005 y─▒l─▒na kadar ├žal─▒┼čan bu ├žanlar g├╝n├╝m├╝zde art─▒k malesef ses vermemektedir.

Saat Kulesinin yap─▒m─▒ esnas─▒nda ├žekilen bir ba┼čka foto─čraf┬á (Foto─čraf Kayna─č─▒: Oktay ├çayman ar┼čivi)

Kulede bulunan saatin ustas─▒ ise Yeni┼čehirÔÇÖin bu konuda gurur kayna─č─▒ Salihlerin Nuri (K├Âr├╝stan) Ustad─▒r. Yeni┼čehirÔÇÖde bir saat kulesi yap─▒lmas─▒na karar verildi─či o d├Ânemde saatin mekanik aksam─▒n─▒n yap─▒m─▒n─▒ Nuri K├Âr├╝stan ├╝stlenmi┼čtir. ├ç─▒narl─▒ Cami civar─▒nda Yeni Sinema binas─▒n─▒n eski haline g├Âre g├╝ney-bat─▒ k├Â┼česine denk gelen kendisine ait i┼čyerinde ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ yapan usta saati imal etmek i├žin gerekli olan d├Âk├╝m malzemeyi ise Yeni┼čehirÔÇÖin Yunan i┼čgalinden sonra Yunanl─▒lar─▒n ka├žarken ┼čehirde b─▒rakt─▒klar─▒ silah ve te├žhizat─▒ eriterek sa─člam─▒┼č. ├ť├ž bu├žuk bir eme─čin sonucunda imal etti─či saat mekanizmas─▒ Avrupa’daki muadilleri ile k─▒yasland─▒─č─▒nda dahi tamamen emsalsiz bir eser olarak kabul edilmektedir. Saatin ba┼čtan sona en k├╝├ž├╝k par├žas─▒ndan en b├╝y├╝k par├žas─▒na dek t├╝m par├žalar─▒ bizzat K├Âr├╝stan Ustan─▒n el i┼č├žili─či ve eme─čidir. ├ľl├╝m├╝ne dek de saatin t├╝m bak─▒m ve onar─▒mlar─▒n─▒ bizzat takip etmi┼čtir.

Yak─▒n bir d├Ânemde ├žal─▒┼čmayan saat sistemleri 2020 y─▒l─▒n─▒n ortalar─▒nda Antika Saat Restorat├Âr├╝ Fatih Yurtdakal taraf─▒ndan incelenmi┼č. Kuleden s├Âk├╝lerek ├žal─▒┼č─▒r duruma getirilmi┼č ve s├Âk├╝len par├žalar─▒n yerine farkl─▒ saatler tak─▒larak orjinal saatler ├žal─▒┼č─▒r vaziyette Belediye Binas─▒n─▒n salonunda ├želik aksam ├╝zerine oturtulmu┼č cam fanus i├žerisinde sergilenmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r.

Saat├ži Nuri K├Âr├╝stan taraf─▒ndan tamamen el i┼č├žili─či ile yap─▒lan ve bug├╝n Belediye binas─▒ salonunda cam fanus i├žerisinde sergilenen orjinal saatin mekanizmas─▒. (Foto─čraf: Mesut Bi├žer)

O d├Ânemde saati inceleyen Restorat├Âr Yurtdakal saat hakk─▒nda ┼čunlar─▒ ifade etmi┼čtir:

“Saatin zarif i┼č├žili─či, t├╝m tertibat─▒n─▒n ve genel ┼čeklinin insan ├Âl├že─čine uygun olu┼ču, her par├žan─▒n zarif dizilimi ve kibar dokusu ile beraber saatin ana g├Âvdesine i┼členen geleneksel T├╝rk mimarisinden izler ta┼č─▒yan kemerlerle bizden bir eserdir. K├Âr├╝stan usta taraf─▒ndan yap─▒lan bu e┼čsiz eser yap─▒ld─▒─č─▒ tarihlerde pek de rastlanmayan bir ├Âzellik ta┼č─▒maktad─▒r. Bu da kule saatinde tertip edilen saniye mekanizmas─▒d─▒r. Ayn─▒ zamanda GRAHAM, E┼×APMAN sistemine sahip olup, yar─▒m saat ├žalma tertibat─▒ mevcuttur. Ancak en dikkat ├žekici ├Âzelli─či ise saat hem alaturka hem de alafranga saat sistemine g├Âre ├žal─▒┼čmaktad─▒r. Mahruti di┼člilerinin yan─▒na konulan bir kol sayesinde kulenin iki kadran─▒ alaturka saat sistemine g├Âre ayarlan─▒rken di─čer iki kadran─▒ da alafranga sistemine g├Âre ayarlanmaktad─▒r. Nuri Usta iki kadranda ay ve y─▒ld─▒zl─▒ akrep ve yelkovan kullan─▒rken di─čer iki kadranda da normal akrep ve yelkovan tasar─▒m─▒ kullanm─▒┼čt─▒r. Saat il├žemize, ├╝lkemize ve hatta d├╝nyaya tan─▒t─▒lmas─▒ ve korunmas─▒ ad─▒na hemen harekete ge├žilmesi gereken bir mekanizmaya sahiptir.”

Yeni┼čehir’in gurur kayna─č─▒ saat├ži Nuri K├Âr├╝stan usta

Bug├╝n Yeni┼čehir BelediyesiÔÇÖnin de ambleminde kulland─▒─č─▒ bir simge olan Yeni┼čehir Saat Kulesi il├že ile b├╝t├╝nle┼čmi┼č, sadece belediyenin ambleminde simge olmaktan ├ž─▒km─▒┼č adeta Yeni┼čehirÔÇÖin bir simgesi olmu┼čtur. Cumhuriyetin kurulmas─▒n─▒n ard─▒ndan ┼čehrin Yunan i┼čgalinde yak─▒l─▒p y─▒k─▒lmas─▒ ile tekrardan aya─ča kalkarken imar faaliyetlerinin h─▒zland─▒─č─▒ bir d├Ânemde adeta bir Zafer Kulesi olarak ┼čehrin g├Âbe─činde her daim ihti┼čam─▒n─▒ korumu┼č, t├╝m Yeni┼čehirlilerin gurur kayna─č─▒ olmu┼čtur. Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda t├╝m bayram, ┼čenlik ve kutlamalara meydan─▒nda ev sahipli─či yapm─▒┼čt─▒r.

 

D─░PNOTLAR

[1] Hakk─▒ Acun, TDV ─░slam Ansiklopedisi, c.35, s.325.

[2] ├ľmer K├Âkal, Saat Kuleleri Mimarl─▒k Kuram─▒ Mimarl─▒k Tarihi, Yap─▒ Dergisi, 2014

[3] Bursa Ansiklopedisi (Yay─▒n Kurulu Ba┼čkan─▒: Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž), Bursa Hakimiyet K├╝lt├╝r Hizmetleri, Bursa-1987, c.1, s.459

[4] Mehmet Aky├╝z, ÔÇťSaat Kulesi ├ťzerineÔÇŁ isimli makale, Yeni┼čehir Gazetesi, 4 Eyl├╝l 2001, Say─▒: 1912

[5] ├ľzdemir ┼×arman, Bursa Yeni┼čehir 1301-2001, Minevra Ofset – 2001, s.74

[6] Mehmet Aky├╝z Yeni┼čehir GazetesiÔÇÖnin 4 Eyl├╝l 2001 tarihli say─▒s─▒nda ÔÇťSaat Kulesi ├ťzerineÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ makalesinde b├╝y├╝k olan ├žan─▒n bug├╝nk├╝ Ziraat Bankas─▒ arkas─▒nda yer alan kiliseden, k├╝├ž├╝k olan ├žan─▒n ise ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n Babasultan K├Ây├╝nde bulunan kiliseden getirilerek kuleye yerle┼čtirildi─čini belirtmektedir. Yap─▒lan incelemelerimizde bug├╝nk├╝ Ziraat Bankas─▒ arkas─▒nda bir kilisenin oldu─ču bilgisine hi├ž rastlamad─▒k. Babasultan K├Ây├╝ ise bir vak─▒f k├Ây├╝ olup bu k├Âyde de bir kilise kal─▒nt─▒s─▒ bulunmamaktad─▒r.

Mesut BİÇER

(Yeni┼čehir 1972) Gazi ├ťniversitesi ─░n┼čaat program─▒ ├Ân lisans mezunudur. Bir s├╝re mesle─čine dair kamuda ├žal─▒┼čt─▒ktan sonra ├že┼čitli ├Âzel in┼čaat firmalar─▒nda ├žal─▒┼čt─▒. 2018 y─▒l─▒nda emeklili─če hak kazanan─▒nca lise y─▒llar─▒ndan bu yana hobi olarak toplad─▒─č─▒ ├žok say─▒da yerel tarih ar┼čivini d├╝zenleyerek yerel tarih ile ilgilenmeye ba┼člad─▒. ├ľzellikle Yeni┼čehir hakk─▒nda yazd─▒─č─▒ yaz─▒lar ├že┼čitli yerlerde yay─▒nland─▒. Emeklili─činde verdi─či zaman olgusu ile ├žal─▒┼čmalar─▒na devam etmektedir. Evli ve iki ├žocuk babas─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
Unutulmu┼č bir kurtar─▒c─▒: Philipp Schwartz

Unutulmu┼č bir kurtar─▒c─▒: Philipp Schwartz

Prof. Dr. Nadir Paksoy, 15 May─▒s 2022
Bursa’n─▒n Pastaneleri-Bozahaneleri

Bursa’n─▒n Pastaneleri-Bozahaneleri

Ekrem Hayri PEKER, 23 Mart 2022
Ye┼čil Diyar Kosova

Ye┼čil Diyar Kosova

Haber Merkezi, 22 Mart 2022
Ermeni meselesi ve baz─▒ ger├žeklerÔÇŽ

Ermeni meselesi ve baz─▒ ger├žeklerÔÇŽ

Ali E┼čref UZUNDERE, 22 Mart 2022
T├╝rkiye’nin Ambulans Tarihi

T├╝rkiye’nin Ambulans Tarihi

U─čur Bora YUMAK, 12 Mart 2022
T├╝rk Roman─▒nda Zorunlu G├Â├ž

T├╝rk Roman─▒nda Zorunlu G├Â├ž

Haber Merkezi, 12 Mart 2022