Prof. Dr. Hilmi ├ľZDEN
Prof. Dr. Hilmi  ├ľZDEN
Kuzey KafkasyaÔÇÖda Macar ┼×ehri
  • 09 Kas─▒m 2020 Pazartesi
  • +
  • -
  • Prof. Dr. Hilmi ├ľZDEN /

Macar tarih├žiler, gezginler ve bilim adamlar─▒ Macarlar─▒n ata yurdunu; T├╝rkistan, ─░dil Ural ve Kuzey Kafkasya b├Âlgesinde aram─▒┼člard─▒r. Kuzey Kafkasya ile Macar kaynaklar─▒nda ├žok say─▒da belge olmas─▒na ra─čmen T├╝rkiyeÔÇÖde bunlar yeterince bilinmemektedir. Osman KaratayÔÇÖ─▒n Macarlar ve Bulgarlar ├╝zerine yazd─▒─č─▒ eserler son g├╝nlerde ├ž─▒kan de─čerli ├žal─▒┼čmalard─▒r. Kafkasya ├╝zerine ara┼čt─▒rmak ve Macar-Kafkas ba─člant─▒s─▒n─▒ anlamak isteyenler mutlaka Macar co─črafyac─▒lar─▒n ve dilcilerin eserlerini okumak durumundad─▒r. Tarihleri ba┼čkalar─▒ taraf─▒ndan yaz─▒lan uluslar kimlik ve aidiyet ┼čuurunda s─▒k─▒nt─▒lar ya┼čar. KaratayÔÇÖ─▒n eserinde vurgulad─▒─č─▒ gibi Avusturya-Macaristan ─░mparatorlu─ču s─▒ras─▒nda Macarlar─▒n Turan ba─člant─▒lar─▒n─▒ engellemek isteyen iki Alman akademisyen Macarca isim alarak Macar Bilimler Akademisinde Macar Tarihini de─či┼čtirmek istemi┼člerdir. Bizde hem ailemiz hem de arkada┼člarla yapt─▒─č─▒m─▒z Macaristan gezilerinde bizzat bug├╝nk├╝ Macar bilim insanlar─▒n─▒n bu t├╝r ┼čikayetlerini dinlemi┼čli─čimiz bulunmaktad─▒r.

Macar Turanc─▒l─▒─č─▒n─▒n tarihi ge├žmi┼či ile beraber bug├╝nk├╝ Turan KurultayÔÇÖlar─▒n─▒ bilmeyenimiz kalmam─▒┼čt─▒r. Kurultaylardaki duygusall─▒ktan ziyade tarihÔÇÖte ve g├╝n├╝m├╝zde yap─▒lan bilimsel ├žal─▒┼čmalara yo─čunla┼čmam─▒z daha isabetli olur kanaatindeyim. Bizde ve Macarlarda g├╝n├╝m├╝zde olduk├ža merak konusu olan genetik ara┼čt─▒rmalar ise temkinli olunmas─▒ gereken bir hususiyettir. Turanc─▒l─▒k heyecan─▒ ile insanlar─▒n geneti─čimizi ├Â─črenece─čiz d├╝┼č├╝ncesi ile genetik miraslar─▒n─▒ uluslararas─▒ ┼čirketlere aktard─▒klar─▒ bir ger├žektir. Bu gelece─čin ipotek alt─▒na ald─▒r─▒lmas─▒d─▒r. ├ťstelik T├╝rkl├╝─č├╝n ve Turanc─▒l─▒─č─▒n b├Âyle hen├╝z emekleme d├Âneminde olan ve dikkatli yakla┼č─▒lmas─▒ gereken verilere ihtiyac─▒ yoktur. ├ç├╝nk├╝ Turan Halklar─▒n─▒n k├╝lt├╝r ve dil miras─▒ d├╝nyada bir├žok ulusun g├Âzlerini kama┼čt─▒racak kadar muhte┼čemdir. G├╝n├╝m├╝zde internet sitelerinden neredeyse k├Ây k├Ây genetik bilgi al─▒nmakta ve gelecekte hangi ama├žla kullan─▒laca─č─▒ ise bilinmemektedir. ├ťstelik bu sitelere ve genetik meraka en ├žok milliyet├žiler ilgi duymaktad─▒r.

Konunun ana eksenine tekrar d├Ânecek olursak; Macarlar─▒nda tarih├« vatanlar─▒n─▒ aramalar─▒n─▒ genetik izlerle de─čil k├╝lt├╝r, arkeolojik ve dil ├žal─▒┼čmalar─▒ ile s├╝rd├╝rmelidir. Aksi halde gelecekte Turan Halklar─▒ genetik analizlerden ac─▒ bir s├╝prizle kar┼č─▒la┼čabilirler. Mesela; ila├ž firmalar─▒ genetik patentler al─▒p insanlar─▒ kendilerine ba─č─▒ml─▒ hale getirebilirler. Sa─čl─▒k kontrollerinizi yapaca─č─▒z masum tezi ile bireyleri kendilerine ba─č─▒ml─▒ k─▒labilirler. Bu ├Ârnekler daha da ├žo─čalt─▒labilir. K─▒saca Macar dostlar─▒m─▒za ve mensubu olmaktan ┼čeref duydu─čumuz T├╝rk Milletine bunu hat─▒rlatmak gereklidir d├╝┼č├╝ncesindeyim.

Macar ara┼čt─▒rmalar XIX. y├╝zy─▒lda yo─čun olmak ├╝zere Kuzey KafkasyaÔÇÖya bir├žok co─črafik ara┼čt─▒rma gezileri d├╝zenlemi┼člerdir. XIX. Y├╝zy─▒l─▒n ilk yar─▒s─▒nda J├ínos Jerney, Macarl─▒─č─▒n izlerini aramak i├žin g├╝ney Rusya’y─▒ ziyaret etti. Gezilerden en tan─▒nm─▒┼č─▒ ise Jen┼Ĺ Zichy’nin seferleridir. 1895’te Kont Jen┼Ĺ Zichy, bir Sekel bilgini olan B├ílint de Szentkatolna’y─▒ Kafkasya’ya yapt─▒─č─▒ bilimsel ke┼čif gezisine kat─▒lmaya davet etti. Gezinin di─čer ├╝yeleri, Franz Jozef ├ťniversitesi’nden meslekta┼č─▒ idi. Tarih├ži Lajos Sz├ídeczky-Kardoss, Sekel tarihi ve k├╝lt├╝r├╝ konusunda uzmand─▒. Ermenice bir Rus terc├╝man olan Jacob Csellingarian, Macaristan’da bulunmu┼č ve daha ├Ânce Kafkasya’da seyahat etmi┼čti. E─čitimli bir arkeolog olan rahip Dr. M├│r Wosinszky ke┼čif gezisinin amac─▒, bir zamanlar burada ya┼čayan eski Macarlar─▒n izlerini aramakt─▒. Kafkas b├Âlgesinde Kont Zichy’nin de ├Âzel bir g├╝ndemi vard─▒. Bir G├╝rc├╝ ailesinin aristokrat ailesinin ve soylu ailesinin yak─▒n akraba oldu─čuna ikna oldu─ču i├žin ÔÇťZiciÔÇŁad─▒nda bir G├╝rc├╝ prensiyle tan─▒┼čmak istedi.

Kafkasya seferinin lideri ve ana sponsoru, Macar tarihinde ├Ânemli bir rol oynayan Macar sayg─▒n Zichy ailesinin soyundan gelen Kont Jen┼Ĺ Zichy (1837-1906) idi. Babas─▒ Kont ├ľd├Ân Zichy (1811-1894), Avusturya-Macaristan’da sanat ve end├╝striyi tan─▒tmadaki b├╝y├╝k faaliyetlerinden dolay─▒ dikkat ├žekiciydi. O, Viyana’daki Do─ču M├╝zesini kurdu ve bu en y├╝ksek m├╝zelerden biriydi. Franz Jozef Land’e Avusturya-Macaristan Kuzey Kutbu Seferi sponsorlar─▒ndand─▒. O─člu Jen┼Ĺ, babas─▒n─▒n ├Ânemli koleksiyonunu miras ald─▒ ve babas─▒n─▒n izinden gitti. Jen┼Ĺ Almanya’da Hukuk okudu, toprak sahibi, Macaristan Parlamentosu ├╝yesi ve Macaristan Ulusal Sanayi Konseyi Ba┼čkan─▒yd─▒. Ekonomi ve sanayi alan─▒ndaki faaliyetleri nedeniyle, ÔÇťend├╝stri kral─▒ÔÇŁ lakapl─▒yd─▒[1].

Kont Zichy’nin; B├ílint de Szentkatolna’y─▒ 1895 seferinin bir ├╝yesi olarak davet etmesi tesad├╝f de─čildi. ZichyÔÇÖnin Kafkasya seferine kat─▒lan Sekel dilbilimci B├ílint de Szentkatolna ile asker arkada┼č─▒ idiler. Macarlar─▒n eski tarihi hakk─▒nda ikisi ayn─▒ g├Âr├╝┼čleri payla┼čt─▒lar. B├ílint de Szentkatolna ve Kont Zichy, Macarlar─▒n tek tarafl─▒ Finno-Ugric k├Âkenine ┼čiddetle kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒lar ve her ikisi de Macarlar─▒ Hunlar─▒n torunlar─▒ olarak g├Ârd├╝ler ve eski Macar anavatanlar─▒ndan birinin Kafkasya’n─▒n kuzeyinde, G├╝ney Rus Bozk─▒rlar─▒na kom┼ču, ─░skitler, Sarmatyal─▒lar, Hunlar, Avarlar taraf─▒ndan ikamet edilen bir yerde olmas─▒ gerekti─čini varsayd─▒lar. Do─čudan bat─▒ya g├Â├ž eden Macarlar ve di─čer bozk─▒r halklar─▒ bu g├╝zergahta ikamet ettiler ve bat─▒ya Karpatlara g├Â├ž etmi┼člerdi. Bu nedenle, ke┼čif gezisi, bu hipoteze dayan─▒yordu. Sekel dilbilimci B├ílint de Szentkatolna Kafkasya dilleri, insanlar─▒ ve k├╝lt├╝rleri ├╝zerine bug├╝n de k─▒ymetini muhafaza eden ara┼čt─▒rmalar yapt─▒[2].

N├índor Fettich’in 1926’da Rusya’ya yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čma gezisi, Macarlar taraf─▒ndan ba┼člat─▒lan Rus ara┼čt─▒rmas─▒n─▒n bir devam─▒ oldu. Ancak bu s├╝re├ž, II. D├╝nya Sava┼č─▒’ndan sonra, Stalin’in talimat─▒yla Hazarlar ve onlarla birlikte 19. y├╝zy─▒lda geli┼čmi┼č Macarlar─▒n hat─▒ralar─▒ ├╝zerine ara┼čt─▒rmalar; Volga-Don-Kafkasya-Azak Denizi-Kuzey Karadeniz s─▒n─▒r─▒ndaki b├Âlge –┬á yasakland─▒─č─▒nda kesintiye u─črad─▒. Mevcut yenilenmeleri, arkeolojik, tarihsel, etnografik, dilbilimsel ve antropolojik kan─▒tlara dayal─▒ olarak Kafkasya ve kuzeyindeki Tuna bozk─▒rlar─▒ da d├óhil olmak ├╝zere, G├╝neydo─ču Avrupa’ya giden Karpat Havzas─▒’na giden yolda eski Macarlar─▒n yerle┼čim yerlerini daha ger├žek├ži bir ┼čekilde ortaya ├ž─▒karabilirdi[3]. G├╝n├╝m├╝zde h├ól├ó devam eden Macar bilim insanlar─▒n─▒n Kafkasya ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒n bir noktaya temas etmek istiyorum. ─░bn-i BattutaÔÇÖn─▒ Seyahatnamesin de de bahsi ge├žen Macar ┼čehri bunlardan birdir. ─░bn-i Batutta Seyahatnamesinde KafkasyaÔÇÖdaki Macar ┼čehri hakk─▒nda ÔÇťT├╝rk ├ťlkelerindeki ┼čehirlerin en mamur olanlar─▒ndand─▒ÔÇŁ demektedir. Kafkas Balkar geleneklerine g├Âre t├╝m Balkar beyleri-Abayevler, Ajdabulovlar, Sakhanovlar vb.- k├Âkenlerini Cengiz Zhanibek’in o─člu Bashan’dan al─▒r. S├Âzl├╝ gelene─čin g├╝n├╝m├╝ze ula┼čan bir ├Âyk├╝s├╝ne g├Âre, Balkarlar─▒n atalar─▒ Malkar ve Mizaka, o s─▒rada Balkanlara Bogaran-Mahjaary’deki bir yerden veya Kumik ovas─▒ Majar’dan geldiler. Kara├žay-Balkar s├Âzl├╝ gelene─činde Kumik gibi g├Âr├╝nen eski Bogaran kentinin ad─▒ g├╝n├╝m├╝ze kadar gelmi┼čtir. Kara├žaylar─▒, Balkarlar─▒ ve Kuzey Kafkasya ile Karadeniz k─▒y─▒lar─▒ndaki di─čer T├╝rk kabilelerini birle┼čtiren bir han─▒n ba┼čkenti olacakt─▒. Arkeolojik buluntular, antropolojik ├žal─▒┼čmalar, tarihi ba─člant─▒lar ÔÇťArkeologlar, Kafkasya’n─▒n ├çe├ženya’s─▒nda Macarlar─▒n maddi miras─▒na ├žok benzeyen buluntular ke┼čfetti.[4]

Bizim bu ├žal─▒┼čmam─▒z ├Âzellikle gen├ž Kafkasyal─▒ ara┼čt─▒rmac─▒lara ve T├╝rkologlara bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ ├Ânermek i├žin kaleme al─▒nm─▒┼čt─▒r. Her ne kadar y├╝z y─▒llar ├Ânce Macar akrabalar─▒m─▒z bu konuda ├╝stlerine d├╝┼čeni fazlas─▒ ile yapm─▒┼člard─▒r. Fakat T├╝rk Turanc─▒l─▒─č─▒ ayn─▒ bilimsel ├žabay─▒ g├Âsterememi┼čtir. S├╝rekli olarak T├╝rkiyeli T├╝rklerin ├Ân├╝ne yapay ve anlams─▒z bir ┼čekle T├╝rk tarihine ─░sl├óm ├Âncesi g├Ârmezden gelmek gibi bir bak─▒┼č getirilmi┼čtir. Bu durum gereksiz oldu─ču halde ─░sl├óm ├Âncesi tarihimiz yabanc─▒ uluslar─▒n ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒na terk edilmi┼čtir. Bunun bedeli ise ÔÇťtarihsel yetimli─čiÔÇŁ olu┼čturmu┼čtur. Adeta Turan Halklar─▒ co─črafya yetimleri haline d├Ânm├╝┼člerdir. Ayn─▒ durum Kafkasya co─črafyas─▒nda ya┼čayan insan─▒m─▒z i├žin de ge├žerlidir. S├╝rekli olarak ayr─▒┼čman─▒n ve atalar─▒n izini bulmak i├žin ├žeki┼čme ve boy kavgalar─▒ i├žinde kaybolunmaktad─▒r. H├ólbuki sadece Macar kaynaklar─▒na g├Âz at─▒ld─▒─č─▒nda bile ÔÇťBirle┼čik KafkasyaÔÇŁ zemini yahut ÔÇťKafkasya K├╝lt├╝r EviÔÇŁ bulunacakt─▒r. Sadece mitoloji, hayat tarz─▒, co─črafya ve tarih birlikteli─či de─čil KafkasyaÔÇÖn─▒n gelecek nesillerine ÔÇť├ľnc├╝ Turan Halklar─▒ndanÔÇŁ getirdikleri zengin dillerindeki ortak paydalar─▒ da miras olarak b─▒rakacaklard─▒r. Bu ifadeleri gelecek y├╝z y─▒llarda Macarlar, Kafkasyal─▒lar d├óhil t├╝m Turanl─▒lar─▒n daha iyi de─čerlendirece─čini d├╝┼č├╝nmekteyim.

 

 DİPNOTLAR

[1] László Marácz, Gábor Bálint de Szentkatolna (1844-1913) and the Study of Kabardian , Citation for published version (APA): Marácz, L. (Author). (2018).

[2] László Marácz, a. g. m.

[3] MAGYAR ┼ÉST├ľRT├ëNET, JULIANUS BAR├üTAI, MAGYAROK A KAUK├üZUSBAN, Szk├şta-Hun-Magyar, ┬á2018. Janu├ír 21. – Benk┼Ĺ Istv├ín) Https://Julianusbaratai.Blog.Hu/2018/01/21/Magyarok_A_Kaukazusban

[4] Julianus barátai Madzsar/Magyar Varos,  Kaukázusi kapcsolatok,  https://julianusbaratai.blog.hu/2017/01/01/madzsar_magyar_varos

 

Toplam Okuma: 1,817 , Bug├╝n: 6 

Prof. Dr. Hilmi ├ľZDEN

Hilmi ├ľzden, 1959 y─▒l─▒nda d├╝nyaya geldi. Konya ve Eski┼čehirÔÇÖde ─░lk ve Orta ├Â─črenime devam etti. Y├╝ksek ├ľ─črenimini Ankara ├ťniversitesi T─▒p Fak├╝ltesinde tamamlad─▒ktan sonra, iki y─▒l mecburi hizmet ve on alt─▒ ay askerlik g├Ârevlerini takiben Sa─čl─▒k Ocaklar─▒nda, K├Ây Hizmetleri 14. B├Âlge M├╝d├╝rl├╝─č├╝nde tabip olarak ├žal─▒┼čt─▒. 1995 y─▒l─▒nda Eski┼čehir Osmangazi ├ťniversitesi T─▒p Fak├╝ltesi Anatomi Anabilim Dal─▒nda Prof. Dr. G├╝rsel ORTU─× ve Prof. Dr. Nedim ├ťNAL dan─▒┼čmanl─▒klar─▒ndaÔÇťOmurgan─▒n Torakal B├Âl├╝m├╝ÔÇÖnde Medulla Spinalis ├çaplar─▒n─▒n Manyetik Rezonans Tekni─či ─░le ├ľl├ž├╝m├╝ ve De─čerlendirilmesiÔÇŁisimli tezi tamamlayarak Anatomi doktoru ├╝nvan─▒ ald─▒. 2005 y─▒l─▒nda ESOG├ť taraf─▒ndan Nottingham ├ťniversitesine g├Ânderildi ve Dr. Lopa LeachÔÇÖin yan─▒nda angiogenesis ├╝zerine ├žal─▒┼čt─▒. Yurt i├žinde s─▒├žan ve farelerde transplantasyon, embriyonik k├Âk h├╝cre ve mikrocerrahi ├╝zerine ├žal─▒┼čmalar yapan ekiplerde g├Ârev ald─▒. 2013 y─▒l─▒nda, Eski┼čehir T├╝rk D├╝nyas─▒ Ba┼čkenti Ajans─▒ Dan─▒┼čma Kurulunda ESOG├ť temsilcisi oldu. ┼×u anda EST├ťDAM (ESOG├ť T├╝rk D├╝nyas─▒ Uygulama ve Ara┼čt─▒rma Merkezi) m├╝d├╝r├╝ olarak da g├Ârev yapmaktad─▒r. Anatomi sahas─▒nda yurt i├ži ve yurt d─▒┼č─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒ bulunan yazar ESOG├ť T─▒p Fak├╝ltesi Anatomi Anabilim dal─▒nda ├Â─čretim ├╝yesidir. Evli ve iki ├žocuk babas─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
hilmi ├Âzden
  • YEN─░
├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi

├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi

4 A─čustos 2021, ├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ Padi┼čahlar m─▒ ─░dare Etti?

Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ Padi┼čahlar m─▒ ─░dare Etti?

4 A─čustos 2021, Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ Padi┼čahlar m─▒ ─░dare Etti? i├žin yorumlar kapal─▒
TBMM Tutanaklar─▒nda M├╝badele ve M├╝badiller

TBMM Tutanaklar─▒nda M├╝badele ve M├╝badiller

4 A─čustos 2021, TBMM Tutanaklar─▒nda M├╝badele ve M├╝badiller i├žin yorumlar kapal─▒
Ba─člamam Var 3 Telli

Ba─člamam Var 3 Telli

27 Haziran 2021, Ba─člamam Var 3 Telli i├žin yorumlar kapal─▒
1925 Y─▒l─▒nda Bursa’da Bir Haffaf D├╝kk├ón─▒

1925 Y─▒l─▒nda Bursa’da Bir Haffaf D├╝kk├ón─▒

27 Haziran 2021, 1925 Y─▒l─▒nda Bursa’da Bir Haffaf D├╝kk├ón─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
AzerbaycanÔÇÖda Hambeles Yemek

AzerbaycanÔÇÖda Hambeles Yemek

27 Haziran 2021, AzerbaycanÔÇÖda Hambeles Yemek i├žin yorumlar kapal─▒
Abla, Afiyet Olsun, Ana, Anadolu S├Âzc├╝klerinin K├Âkeni

Abla, Afiyet Olsun, Ana, Anadolu S├Âzc├╝klerinin K├Âkeni

27 Haziran 2021, Abla, Afiyet Olsun, Ana, Anadolu S├Âzc├╝klerinin K├Âkeni i├žin yorumlar kapal─▒
K├Ây Enstit├╝leri

K├Ây Enstit├╝leri

27 Haziran 2021, K├Ây Enstit├╝leri i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rk Kim ve T├╝rkl├╝k Ne?

T├╝rk Kim ve T├╝rkl├╝k Ne?

21 Haziran 2021, T├╝rk Kim ve T├╝rkl├╝k Ne? i├žin yorumlar kapal─▒
Hac─▒bekta┼č Derg├óh─▒ndan Mahlas Alan A┼č─▒klarda Hac─▒bekta┼č Sevgisi

Hac─▒bekta┼č Derg├óh─▒ndan Mahlas Alan A┼č─▒klarda Hac─▒bekta┼č Sevgisi

21 Haziran 2021, Hac─▒bekta┼č Derg├óh─▒ndan Mahlas Alan A┼č─▒klarda Hac─▒bekta┼č Sevgisi i├žin yorumlar kapal─▒
Herodot’la Duru S├Âylenceden Kanl─▒ Ger├že─če

Herodot’la Duru S├Âylenceden Kanl─▒ Ger├že─če

21 Haziran 2021, Herodot’la Duru S├Âylenceden Kanl─▒ Ger├že─če i├žin yorumlar kapal─▒
Kore Gazisi Amcam Zeki Y├Âr├╝ko─člu ve Esarette 3 Y─▒l

Kore Gazisi Amcam Zeki Y├Âr├╝ko─člu ve Esarette 3 Y─▒l

31 May─▒s 2021, Kore Gazisi Amcam Zeki Y├Âr├╝ko─člu ve Esarette 3 Y─▒l i├žin yorumlar kapal─▒
Nazilli S├╝merbank Basma Sanayii M├╝essesesi

Nazilli S├╝merbank Basma Sanayii M├╝essesesi

30 May─▒s 2021, Nazilli S├╝merbank Basma Sanayii M├╝essesesi i├žin yorumlar kapal─▒
Z├╝ht├╝ Sivritepe: ÔÇśMermi boynumun sol taraf─▒n─▒ s─▒y─▒rd─▒ ge├žtiÔÇÖ

Z├╝ht├╝ Sivritepe: ÔÇśMermi boynumun sol taraf─▒n─▒ s─▒y─▒rd─▒ ge├žtiÔÇÖ

30 May─▒s 2021, Z├╝ht├╝ Sivritepe: ÔÇśMermi boynumun sol taraf─▒n─▒ s─▒y─▒rd─▒ ge├žtiÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
┼×efket G├╝nayd─▒n: ÔÇśD├╝kk├ón─▒m─▒ Kore Sava┼č─▒ an─▒lar─▒m─▒ toplad─▒─č─▒m m├╝zeye d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝mÔÇÖ

┼×efket G├╝nayd─▒n: ÔÇśD├╝kk├ón─▒m─▒ Kore Sava┼č─▒ an─▒lar─▒m─▒ toplad─▒─č─▒m m├╝zeye d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝mÔÇÖ

30 May─▒s 2021, ┼×efket G├╝nayd─▒n: ÔÇśD├╝kk├ón─▒m─▒ Kore Sava┼č─▒ an─▒lar─▒m─▒ toplad─▒─č─▒m m├╝zeye d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝mÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
Mehmet Emin ├çall─▒: ÔÇśKomutan─▒m─▒z Nuri Pamir ┼čehit oldu─čunda biz oradayd─▒kÔÇÖ

Mehmet Emin ├çall─▒: ÔÇśKomutan─▒m─▒z Nuri Pamir ┼čehit oldu─čunda biz oradayd─▒kÔÇÖ

30 May─▒s 2021, Mehmet Emin ├çall─▒: ÔÇśKomutan─▒m─▒z Nuri Pamir ┼čehit oldu─čunda biz oradayd─▒kÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
Beytullah Efe: ÔÇśKore Sava┼č─▒ tarihe unutulan sava┼č diye ge├žmi┼č, ke┼čke biz de unutabilsek.ÔÇÖ

Beytullah Efe: ÔÇśKore Sava┼č─▒ tarihe unutulan sava┼č diye ge├žmi┼č, ke┼čke biz de unutabilsek.ÔÇÖ

30 May─▒s 2021, Beytullah Efe: ÔÇśKore Sava┼č─▒ tarihe unutulan sava┼č diye ge├žmi┼č, ke┼čke biz de unutabilsek.ÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
Ali Kulcu: ÔÇśSeulÔÇÖden KunuriÔÇÖye kadar harita olmaks─▒z─▒n gittimÔÇÖ

Ali Kulcu: ÔÇśSeulÔÇÖden KunuriÔÇÖye kadar harita olmaks─▒z─▒n gittimÔÇÖ

30 May─▒s 2021, Ali Kulcu: ÔÇśSeulÔÇÖden KunuriÔÇÖye kadar harita olmaks─▒z─▒n gittimÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
G├╝re┼čin Payitaht─▒ Yeni┼čehirÔÇÖde Bir Koca Pehlivan: Yeni┼čehirli R├╝stem

G├╝re┼čin Payitaht─▒ Yeni┼čehirÔÇÖde Bir Koca Pehlivan: Yeni┼čehirli R├╝stem

29 May─▒s 2021, G├╝re┼čin Payitaht─▒ Yeni┼čehirÔÇÖde Bir Koca Pehlivan: Yeni┼čehirli R├╝stem i├žin yorumlar kapal─▒
Anadolu’dan Semerkant’a, Semerkant’tan Anadolu’ya

Anadolu’dan Semerkant’a, Semerkant’tan Anadolu’ya

29 May─▒s 2021, Anadolu’dan Semerkant’a, Semerkant’tan Anadolu’ya i├žin yorumlar kapal─▒