Milli M├╝cadele’nin son ┼čehitlerinden… Bursal─▒ Top├žu Yzb. Kemal Bey

Milli M├╝cadele’nin son ┼čehitlerinden… Bursal─▒ Top├žu Yzb. Kemal Bey

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Alman Dili Anabilim Dal─▒ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkanlar─▒ndan. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 1. bask─▒ 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒ No:3) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒:
1) ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, ┼×ubat-2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul
2) "1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", Eyl├╝l 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul
E-Posta: tayfunc@gmail.com
Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

26 A─čustos 1922’de Mustafa Kemal Pa┼ča’n─▒n emriyle ba┼člayan B├╝y├╝k Taarruz’un en ├Ânemli hedeflerinden birine, T├╝rk Ordusu’nun 9 Eyl├╝l g├╝n├╝ ─░zmir’e giri┼čiyle ula┼č─▒lm─▒┼č oluyordu ama sava┼č hen├╝z bitmemi┼čti. Yoktan var edilen ordu b├╝y├╝k bir zafere imza atarken, s─▒rada Marmara B├Âlgesi’nde i┼čgal alt─▒nda bulunan il ve il├želer ile ─░stanbul’un kurtar─▒lmas─▒ vard─▒. ├ťstelik Bat─▒ Ege de hen├╝z tam olarak Yunan askerinden temizlenmemi┼čti.

Bir b├Âl├╝m├╝ Afyon ├Ânlerinden Ege’nin en bat─▒ ucuna kadar soluk solu─ča ka├žmay─▒ ba┼čaran, bir b├Âl├╝m├╝ de ─░zmir’de denize d├Âk├╝lmekten kurtulup Urla ve ├çe┼čme’ye ula┼čmaya ├žal─▒┼čan Yunan askerini takiple g├Ârevli T├╝rk birlikleri g├Âreve devam etti. Urla, ├çe┼čme hala i┼čgal alt─▒ndayd─▒…

Urla’y─▒ i┼čgalden kurtarmakla g├Ârevlendirilen birlikler aras─▒nda bulunan 57. Top├žu Alay─▒ 1. Batarya Komutan─▒ Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey de 11 Eyl├╝l ak┼čam─▒ harekete ge├žti. Urla’ya cephane g├Ât├╝rmek ├╝zere malzemeler y├╝klendi, tam Abdullah A─ča ├žiftli─činin bulundu─ču yere geldi─činde, ─░zmir K├Ârfezi’ni hen├╝z terk etmemi┼č olup karay─▒ projekt├Ârle tarayan d├╝┼čman gemileri taraf─▒ndan fark edildiler. Patikalar aras─▒nda ilerlemeye ├žal─▒┼čan Yzb. Kemal’in birli─čine bir ─░ngiliz sava┼č gemisinden ate┼č a├ž─▒ld─▒. Asker ormana da─č─▒ld─▒ysa da, Yzb. Kemal Bey ve seyisi Urfal─▒ Onba┼č─▒ Baki vuruldu. ─░ki ┼čehit yolun kenar─▒na aceleyle defnedildi, di─čerleri yola devam etti. Y├╝zba┼č─▒ Kemal ve Onba┼č─▒ Baki’nin naa┼č─▒ bir y─▒l sonra Urla Y─▒ld─▒ztepe’de yap─▒lan ┼čehitli─če nakledildi. O ┼čehitlik 2008’de yeniden d├╝zenlendi ve bug├╝nk├╝ g├Âr├╝n├╝m├╝n├╝ ald─▒.

─░zmir Urla’da ─░skeleye inerken solda kalan y├╝ksek tepedeki T├╝rk Bayra─č─▒ hemen dikkatinizi ├žeker… Korulu─ču ikiye b├Âlen dar yoldan d├Âne d├Âne tepeye ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒zda, b├╝t├╝n b├Âlgeye hakim tepenin zirvesinde nazl─▒ nazl─▒ dalgalanan T├╝rk Bayra─č─▒ sizi kar┼č─▒l─▒yor. Ortada b├╝y├╝k├že iki lahit, kar┼č─▒da kesme ta┼člardan yap─▒lm─▒┼č y├╝ksek bir an─▒t[1] ┬ábulunuyor. Bunun ├╝zerine yerle┼čtirilmi┼č mermer levhada ┼čunlar yaz─▒l─▒:

“T├╝rk’├╝n ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ u─čruna ┼čehit olan kahramanlar─▒n, Y├╝zba┼č─▒ Kemallerin ve onba┼č─▒ Bakilerin hat─▒ras─▒na. 57.Top├žu Er E─čitim Tugay─▒’ndan minnet ve ┼č├╝kranlar ile.┬á 12 Eyl├╝l 1965.”

1.BATARYA KOMUTANI Y├ťZBA┼×I KEMAL BEY

┼×ehitlikteki bir levhada, Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey ile ilgili ┼ču bilgilere yer verilmi┼č bulunuyor:

“1328’de (1910) subay ├ž─▒kt─▒. Balkan Harbi’ne i┼čtirak etti. Ar─▒burnu muharebelerinde yaraland─▒. Do─ču Harekat─▒’nda bulundu. ─░stiklal Sava┼č─▒m─▒zda Urfa-Gaziantep b├Âlgelerinde Frans─▒zlara kar┼č─▒ sava┼čt─▒. B├╝y├╝k Taarruz’da 57. Top├žu Alay─▒ 1. Batarya Komutan─▒ olarak yer ald─▒. Bu sava┼čta ordumuzla birlikte d├╝┼čman kuvvetlerini kovalayarak ─░zmir’e ula┼čt─▒. 9 Eyl├╝l 1922 ─░zmir’in d├╝┼čmandan temizlenmesinden sonra kendisine Urla’n─▒n kurtar─▒lmas─▒nda 1. Batarya Komutan─▒ olarak g├Ârev verildi. Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey, birli─čini haz─▒rlayarak cephane ve toplar─▒ ile Urla’ya devinim etti.

Bug├╝n ─░stihkam Okulu Komutanl─▒─č─▒ (Abdullah A─ča ├çiftli─či) civar─▒nda bulunan bozuk yollardan ilerlerken, ─░zmir’den ka├žan Yunanl─▒lar─▒ koruyan bir ─░ngiliz gemisinden a├ž─▒lan top├žu ate┼či esnas─▒nda 11 Eyl├╝l 1922 g├╝n├╝ seyisi Onb. Baki ile birlikte ald─▒klar─▒ ┼čarapnel par├žas─▒n─▒n tesiri ile ┼čahadete ula┼čt─▒lar. Birli─činin di─čer unsurlar─▒ taraf─▒ndan derhal ┼čehit olduklar─▒ yere g├Âm├╝lerek, bulunduklar─▒ yer i┼čaretlenip g├Ârevlerini tamamlamak ├╝zere Urla’ya devam ettiler. Daha sonraki geli┼čmelerle, 1923 y─▒l─▒nda bulunduklar─▒ mezar a├ž─▒larak her iki ┼čehidimiz de bug├╝n yatt─▒klar─▒ Y─▒ld─▒ztepe ┼×ehitli─či’ne defnedildiler.”

┼×EH─░TL─░K Z─░YARET─░ VE D├ť┼×├ťND├ťRD├ťKLER─░

Urla ziyaretlerimizde y├╝ksek tepedeki bayrak dikkatimizi ├žekmi┼č, orada bir an─▒t ya da ┼čehitlik bulundu─čunu d├╝┼č├╝nm├╝┼čt├╝k.┬á “Y─▒ld─▒ztepe ┼×ehitli─či” tabelas─▒ merak─▒m─▒z─▒ bir nebze giderdi. Koruluktan ge├žen, d├Âne d├Âne tepeye ├ž─▒kan yoldan ilerleyerek, muhte┼čem bir manzara e┼čli─činde ┼čehitlerimizin son uykuda bulundu─ču noktaya ula┼čt─▒k.

Gayet bak─▒ml─▒, a─ča├žland─▒rmas─▒ ve ├ževre d├╝zenlemesi itinayla yap─▒lm─▒┼č bir ┼čehitlik… Fakat ula┼č─▒m─▒ ara├žla bile olduk├ža zor. ├ç├╝nk├╝ yol kesinlikle bak─▒ma muhta├ž ve yama├ž b├Âlgelerinde korkuluk bulunmamas─▒ nedeniyle ├╝rk├╝t├╝c├╝ olabiliyor.

Yaz─▒lar─▒ okuyarak orada yatan ┼čehitlerle ilgili bilgi edinmeye ├žal─▒┼č─▒rken, lahitteki yaz─▒ g├Âz├╝m├╝z├╝n dolmas─▒na yol a├žt─▒: “Y├╝zba┼č─▒ Kemal, Bursa, ┼×ehadet Tarihi 11 Eyl├╝l 1922”… Demek ki, Bursal─▒ Kemal Y├╝zba┼č─▒, memleketinden uzaklardaki bir vatan k├Â┼česinde, ├╝stelik Bursa’n─▒n d├╝┼čman i┼čgalinden kurtuldu─ču ve bayram sevincinin g├Âzya┼člar─▒yla ya┼čand─▒─č─▒ bir g├╝nde ┼čehit olmu┼čtu…

├ť├ç YIL, ├ť├ç AY, ├ť├ç HAFTA, ├ť├ç G├ťN SONRA URLA

Kemal’in askerleri 12 Eyl├╝l g├╝n├╝ Seferihisar taraf─▒ndan ellerinde T├╝rk Bayraklar─▒yla gelip UrlaÔÇÖya girdi. Ba┼člar─▒nda da Albay ├çolak ─░brahim Bey vard─▒. ├ť├ž y─▒l, ├╝├ž ay, ├╝├ž hafta ve ├╝├ž g├╝n s├╝ren i┼čgal sona ermi┼čti. Gazeteci Kemal Erg├╝n, Urla Egemen Haber’deki yaz─▒s─▒nda o g├╝ne dair ba┼čka detaylar─▒ da payla┼č─▒yor.[2]

MANASTIR’DAN BURSA’YA: Y├ťZBA┼×I KEMAL BEY

┼×ehit Batarya Komutan─▒ Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey ile ilgili elimizde ├žok fazla bilgi yok. Ara┼čt─▒r─▒rken, Em. Kur. Alb. Nusret Baycan’─▒n ATASE ar┼čivlerinden derledi─či[3] bilgilere ula┼čt─▒m. Y├╝zb. Kemal Bey, Baycan’─▒n listesinde┬á┬á Manast─▒r do─čumlu olarak g├Âr├╝n├╝yor. ├ľzette “Urfa Dolaylar─▒ Milli Kuvvetleri Batarya komutan─▒, 5 nci T├╝men Sahra Batarya Komutan─▒. 57’nci Top├žu Alay─▒ 1’nci Batarya Komutan─▒. G├╝ney ve Bat─▒ Cephelerindeki Muharebelere kat─▒ld─▒. 11/12 Eyl├╝l 1922 gecesi Narl─▒dere b├Âlgesinde ┼čehit d├╝┼čt├╝” ifadeleri yer al─▒yor.

1911-1912 Balkan Sava┼č─▒’n─▒n ard─▒ndan Anadolu’ya d├Ânen T├╝rklerin yerle┼čti─či kentlerin ba┼č─▒nda Bursa geldi─činden, ger├žekten Manast─▒r do─čumlu olsa bile Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey’in kay─▒tlara Bursal─▒ olarak ge├žmi┼č olmas─▒ ihtimali y├╝ksek. Bu arada ATASE ├Âzetinde “Ar─▒burnu” ifadesi de yok. Oysa ┼čehitlikteki kitabede Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey’in ├çanakkale Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda Ar─▒burnu’nda da sava┼čm─▒┼č ve yaralanm─▒┼č oldu─ču yaz─▒l─▒. Yzb Kemal Bey’in ├Âzge├žmi┼čine dair biraz daha detay olsa, hayat hikayesini geni┼čletme imkan─▒m─▒z olabilirdi.

D─░PNOTLAR

[1] Mehmet Demirci, https://www.yeniasir.com.tr/yazarlar/mehmet.demirci/2013/09/13/urla-yildiztepe-sehitligi

[2] Kemal Erg├╝n, http://urlaegemenhaber.com/kemal-ergun-9-eylul-12-eylulu-yazdi/

[3] Em. Kur. Alb. Nusret Baycan, “T├╝rk ─░stiklal Harbi’nde ┼×ehit D├╝┼čen Subaylar” (S─▒n─▒f ve K─▒dem S─▒ras─▒yla), Genelkurmay ATASE Ba┼čkanl─▒─č─▒ Ar┼čivi’nden derleme

3,444 total views, 1 views today

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Alman Dili Anabilim Dal─▒ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkanlar─▒ndan. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 1. bask─▒ 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒ No:3) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒: 1) ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, ┼×ubat-2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul 2) "1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", Eyl├╝l 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul E-Posta: tayfunc@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒