Quantcast
Milli M├╝cadele’nin son ┼čehitlerinden… Bursal─▒ Top├žu Yzb. Kemal Bey – Belgesel Tarih

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU
Tayfun  ├çAVU┼×O─×LU
Milli M├╝cadele’nin son ┼čehitlerinden… Bursal─▒ Top├žu Yzb. Kemal Bey
  • 29 Haziran 2018 Cuma
  • +
  • -
  • Tayfun ├çAVU┼×O─×LU /

Toplam: 9,613 , Bug├╝n: 2 Okuma

26 A─čustos 1922’de Mustafa Kemal Pa┼ča’n─▒n emriyle ba┼člayan B├╝y├╝k Taarruz’un en ├Ânemli hedeflerinden birine, T├╝rk Ordusu’nun 9 Eyl├╝l g├╝n├╝ ─░zmir’e giri┼čiyle ula┼č─▒lm─▒┼č oluyordu ama sava┼č hen├╝z bitmemi┼čti. Yoktan var edilen ordu b├╝y├╝k bir zafere imza atarken, s─▒rada Marmara B├Âlgesi’nde i┼čgal alt─▒nda bulunan il ve il├želer ile ─░stanbul’un kurtar─▒lmas─▒ vard─▒. ├ťstelik Bat─▒ Ege de hen├╝z tam olarak Yunan askerinden temizlenmemi┼čti.

Bir b├Âl├╝m├╝ Afyon ├Ânlerinden Ege’nin en bat─▒ ucuna kadar soluk solu─ča ka├žmay─▒ ba┼čaran, bir b├Âl├╝m├╝ de ─░zmir’de denize d├Âk├╝lmekten kurtulup Urla ve ├çe┼čme’ye ula┼čmaya ├žal─▒┼čan Yunan askerini takiple g├Ârevli T├╝rk birlikleri g├Âreve devam etti. Urla, ├çe┼čme hala i┼čgal alt─▒ndayd─▒…

Urla’y─▒ i┼čgalden kurtarmakla g├Ârevlendirilen birlikler aras─▒nda bulunan 57. Top├žu Alay─▒ 1. Batarya Komutan─▒ Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey de 11 Eyl├╝l ak┼čam─▒ harekete ge├žti. Urla’ya cephane g├Ât├╝rmek ├╝zere malzemeler y├╝klendi, tam Abdullah A─ča ├žiftli─činin bulundu─ču yere geldi─činde, ─░zmir K├Ârfezi’ni hen├╝z terk etmemi┼č olup karay─▒ projekt├Ârle tarayan d├╝┼čman gemileri taraf─▒ndan fark edildiler. Patikalar aras─▒nda ilerlemeye ├žal─▒┼čan Yzb. Kemal’in birli─čine bir ─░ngiliz sava┼č gemisinden ate┼č a├ž─▒ld─▒. Asker ormana da─č─▒ld─▒ysa da, Yzb. Kemal Bey ve seyisi Urfal─▒ Onba┼č─▒ Baki vuruldu. ─░ki ┼čehit yolun kenar─▒na aceleyle defnedildi, di─čerleri yola devam etti. Y├╝zba┼č─▒ Kemal ve Onba┼č─▒ Baki’nin naa┼č─▒ bir y─▒l sonra Urla Y─▒ld─▒ztepe’de yap─▒lan ┼čehitli─če nakledildi. O ┼čehitlik 2008’de yeniden d├╝zenlendi ve bug├╝nk├╝ g├Âr├╝n├╝m├╝n├╝ ald─▒.

─░zmir Urla’da ─░skeleye inerken solda kalan y├╝ksek tepedeki T├╝rk Bayra─č─▒ hemen dikkatinizi ├žeker… Korulu─ču ikiye b├Âlen dar yoldan d├Âne d├Âne tepeye ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒zda, b├╝t├╝n b├Âlgeye hakim tepenin zirvesinde nazl─▒ nazl─▒ dalgalanan T├╝rk Bayra─č─▒ sizi kar┼č─▒l─▒yor. Ortada b├╝y├╝k├že iki lahit, kar┼č─▒da kesme ta┼člardan yap─▒lm─▒┼č y├╝ksek bir an─▒t[1] ┬ábulunuyor. Bunun ├╝zerine yerle┼čtirilmi┼č mermer levhada ┼čunlar yaz─▒l─▒:

“T├╝rk’├╝n ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ u─čruna ┼čehit olan kahramanlar─▒n, Y├╝zba┼č─▒ Kemallerin ve onba┼č─▒ Bakilerin hat─▒ras─▒na. 57.Top├žu Er E─čitim Tugay─▒’ndan minnet ve ┼č├╝kranlar ile.┬á 12 Eyl├╝l 1965.”

   

1.BATARYA KOMUTANI Y├ťZBA┼×I KEMAL BEY

┼×ehitlikteki bir levhada, Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey ile ilgili ┼ču bilgilere yer verilmi┼č bulunuyor:

“1328’de (1910) subay ├ž─▒kt─▒. Balkan Harbi’ne i┼čtirak etti. Ar─▒burnu muharebelerinde yaraland─▒. Do─ču Harekat─▒’nda bulundu. ─░stiklal Sava┼č─▒m─▒zda Urfa-Gaziantep b├Âlgelerinde Frans─▒zlara kar┼č─▒ sava┼čt─▒. B├╝y├╝k Taarruz’da 57. Top├žu Alay─▒ 1. Batarya Komutan─▒ olarak yer ald─▒. Bu sava┼čta ordumuzla birlikte d├╝┼čman kuvvetlerini kovalayarak ─░zmir’e ula┼čt─▒. 9 Eyl├╝l 1922 ─░zmir’in d├╝┼čmandan temizlenmesinden sonra kendisine Urla’n─▒n kurtar─▒lmas─▒nda 1. Batarya Komutan─▒ olarak g├Ârev verildi. Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey, birli─čini haz─▒rlayarak cephane ve toplar─▒ ile Urla’ya devinim etti.

Bug├╝n ─░stihkam Okulu Komutanl─▒─č─▒ (Abdullah A─ča ├çiftli─či) civar─▒nda bulunan bozuk yollardan ilerlerken, ─░zmir’den ka├žan Yunanl─▒lar─▒ koruyan bir ─░ngiliz gemisinden a├ž─▒lan top├žu ate┼či esnas─▒nda 11 Eyl├╝l 1922 g├╝n├╝ seyisi Onb. Baki ile birlikte ald─▒klar─▒ ┼čarapnel par├žas─▒n─▒n tesiri ile ┼čahadete ula┼čt─▒lar. Birli─činin di─čer unsurlar─▒ taraf─▒ndan derhal ┼čehit olduklar─▒ yere g├Âm├╝lerek, bulunduklar─▒ yer i┼čaretlenip g├Ârevlerini tamamlamak ├╝zere Urla’ya devam ettiler. Daha sonraki geli┼čmelerle, 1923 y─▒l─▒nda bulunduklar─▒ mezar a├ž─▒larak her iki ┼čehidimiz de bug├╝n yatt─▒klar─▒ Y─▒ld─▒ztepe ┼×ehitli─či’ne defnedildiler.”

┼×EH─░TL─░K Z─░YARET─░ VE D├ť┼×├ťND├ťRD├ťKLER─░

Urla ziyaretlerimizde y├╝ksek tepedeki bayrak dikkatimizi ├žekmi┼č, orada bir an─▒t ya da ┼čehitlik bulundu─čunu d├╝┼č├╝nm├╝┼čt├╝k.┬á “Y─▒ld─▒ztepe ┼×ehitli─či” tabelas─▒ merak─▒m─▒z─▒ bir nebze giderdi. Koruluktan ge├žen, d├Âne d├Âne tepeye ├ž─▒kan yoldan ilerleyerek, muhte┼čem bir manzara e┼čli─činde ┼čehitlerimizin son uykuda bulundu─ču noktaya ula┼čt─▒k.

Gayet bak─▒ml─▒, a─ča├žland─▒rmas─▒ ve ├ževre d├╝zenlemesi itinayla yap─▒lm─▒┼č bir ┼čehitlik… Fakat ula┼č─▒m─▒ ara├žla bile olduk├ža zor. ├ç├╝nk├╝ yol kesinlikle bak─▒ma muhta├ž ve yama├ž b├Âlgelerinde korkuluk bulunmamas─▒ nedeniyle ├╝rk├╝t├╝c├╝ olabiliyor.

Yaz─▒lar─▒ okuyarak orada yatan ┼čehitlerle ilgili bilgi edinmeye ├žal─▒┼č─▒rken, lahitteki yaz─▒ g├Âz├╝m├╝z├╝n dolmas─▒na yol a├žt─▒: “Y├╝zba┼č─▒ Kemal, Bursa, ┼×ehadet Tarihi 11 Eyl├╝l 1922”… Demek ki, Bursal─▒ Kemal Y├╝zba┼č─▒, memleketinden uzaklardaki bir vatan k├Â┼česinde, ├╝stelik Bursa’n─▒n d├╝┼čman i┼čgalinden kurtuldu─ču ve bayram sevincinin g├Âzya┼člar─▒yla ya┼čand─▒─č─▒ bir g├╝nde ┼čehit olmu┼čtu…

├ť├ç YIL, ├ť├ç AY, ├ť├ç HAFTA, ├ť├ç G├ťN SONRA URLA

Kemal’in askerleri 12 Eyl├╝l g├╝n├╝ Seferihisar taraf─▒ndan ellerinde T├╝rk Bayraklar─▒yla gelip UrlaÔÇÖya girdi. Ba┼člar─▒nda da Albay ├çolak ─░brahim Bey vard─▒. ├ť├ž y─▒l, ├╝├ž ay, ├╝├ž hafta ve ├╝├ž g├╝n s├╝ren i┼čgal sona ermi┼čti. Gazeteci Kemal Erg├╝n, Urla Egemen Haber’deki yaz─▒s─▒nda o g├╝ne dair ba┼čka detaylar─▒ da payla┼č─▒yor.[2]

MANASTIR’DAN BURSA’YA: Y├ťZBA┼×I KEMAL BEY

┼×ehit Batarya Komutan─▒ Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey ile ilgili elimizde ├žok fazla bilgi yok. Ara┼čt─▒r─▒rken, Em. Kur. Alb. Nusret Baycan’─▒n ATASE ar┼čivlerinden derledi─či[3] bilgilere ula┼čt─▒m. Y├╝zb. Kemal Bey, Baycan’─▒n listesinde┬á┬á Manast─▒r do─čumlu olarak g├Âr├╝n├╝yor. ├ľzette “Urfa Dolaylar─▒ Milli Kuvvetleri Batarya komutan─▒, 5 nci T├╝men Sahra Batarya Komutan─▒. 57’nci Top├žu Alay─▒ 1’nci Batarya Komutan─▒. G├╝ney ve Bat─▒ Cephelerindeki Muharebelere kat─▒ld─▒. 11/12 Eyl├╝l 1922 gecesi Narl─▒dere b├Âlgesinde ┼čehit d├╝┼čt├╝” ifadeleri yer al─▒yor.

1911-1912 Balkan Sava┼č─▒’n─▒n ard─▒ndan Anadolu’ya d├Ânen T├╝rklerin yerle┼čti─či kentlerin ba┼č─▒nda Bursa geldi─činden, ger├žekten Manast─▒r do─čumlu olsa bile Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey’in kay─▒tlara Bursal─▒ olarak ge├žmi┼č olmas─▒ ihtimali y├╝ksek. Bu arada ATASE ├Âzetinde “Ar─▒burnu” ifadesi de yok. Oysa ┼čehitlikteki kitabede Y├╝zba┼č─▒ Kemal Bey’in ├çanakkale Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda Ar─▒burnu’nda da sava┼čm─▒┼č ve yaralanm─▒┼č oldu─ču yaz─▒l─▒. Yzb Kemal Bey’in ├Âzge├žmi┼čine dair biraz daha detay olsa, hayat hikayesini geni┼čletme imkan─▒m─▒z olabilirdi.

  • Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

 

Dipnotlar

[1] Mehmet Demirci, https://www.yeniasir.com.tr/yazarlar/mehmet.demirci/2013/09/13/urla-yildiztepe-sehitligi

[2] Kemal Erg├╝n, http://urlaegemenhaber.com/kemal-ergun-9-eylul-12-eylulu-yazdi/

[3] Em. Kur. Alb. Nusret Baycan, “T├╝rk ─░stiklal Harbi’nde ┼×ehit D├╝┼čen Subaylar” (S─▒n─▒f ve K─▒dem S─▒ras─▒yla), Genelkurmay ATASE Ba┼čkanl─▒─č─▒ Ar┼čivi’nden derleme.

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Almanca B├Âl├╝m├╝ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkan─▒. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) epub format─▒nda yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Ayn─▒ zamanda Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒: 1)ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, 2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul 2)"1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul E-Posta: [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
BursaÔÇÖda Gelin Alay─▒

BursaÔÇÖda Gelin Alay─▒

Haber Merkezi, 23 Ocak 2023
Osmanl─▒n─▒n kitapla imtihan─▒

Osmanl─▒n─▒n kitapla imtihan─▒

Haber Merkezi, 14 Ocak 2023
─░neg├Âl Hastane Park─▒

─░neg├Âl Hastane Park─▒

Selma PE┼×TEL─░, 14 Ocak 2023
Esat Uluumay: Uluslararas─▒ Bir Koleksiyoner

Esat Uluumay: Uluslararas─▒ Bir Koleksiyoner

Ekrem Hayri PEKER, 11 Ocak 2023
Bulgar gazetecinin g├Âz├╝yle Mustafa Kemal ve Enver Pa┼ča

Bulgar gazetecinin g├Âz├╝yle Mustafa Kemal ve Enver Pa┼ča

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU, 21 Aral─▒k 2022
Ar─▒burnu Muharebeleri! G├Âze G├Âz, Di┼če Di┼č

Ar─▒burnu Muharebeleri! G├Âze G├Âz, Di┼če Di┼č

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU, 3 Aral─▒k 2022
Enginar

Enginar

├ľzden Bekir KARAKA┼×, 3 Aral─▒k 2022
Yaraya Anason Basmak!

Yaraya Anason Basmak!

├ľzden Bekir KARAKA┼×, 3 Aral─▒k 2022
Caddede Bulu┼čal─▒m

Caddede Bulu┼čal─▒m

Deniz DALKILINÇ, 24 Kasım 2022
Conservation of dome mosaics of Hagia Sophia in Istanbul

Conservation of dome mosaics of Hagia Sophia in Istanbul

A.G├╝l├žin K├ť├ç├ťKKAYA, 24 Kas─▒m 2022
Musluk Y├Âr├╝k Hayrat─▒

Musluk Y├Âr├╝k Hayrat─▒

Hasip ├ľZT├ťRK, 23 Kas─▒m 2022
Sorularla Kafkasya ÔÇô B├Âl├╝m 1

Sorularla Kafkasya ÔÇô B├Âl├╝m 1

Mesut YILMAZ, 23 Kas─▒m 2022
T├╝rk├╝lerin Atas─▒ Muzaffer Sar─▒s├Âzen

T├╝rk├╝lerin Atas─▒ Muzaffer Sar─▒s├Âzen

Dr. Halil ATILGAN, 16 Kas─▒m 2022